Bölümler 70Şu an: Yirminci Bölüm
- 1 Birinci Kitap—şımartılmış Çocuk. — Birinci Bölüm.2.251 kelime
- 2 İkinci Bölüm.1.803 kelime
- 3 Üçüncü Bölüm.4.601 kelime
- 4 Dördüncü Bölüm.1.186 kelime
- 5 Beşinci Bölüm.2.528 kelime
- 6 Altıncı Bölüm.3.611 kelime
- 7 Yedinci Bölüm.5.025 kelime
- 8 Sekizinci Bölüm.1.697 kelime
- 9 Dokuzuncu Bölüm.2.436 kelime
- 10 Onuncu Bölüm.2.513 kelime
- 11 İkinci Kitap—akarsuların Buluşması — On Birinci Bölüm.3.829 kelime
- 12 On İkinci Bölüm.1.340 kelime
- 13 On Üçüncü Bölüm.4.042 kelime
- 14 Ondördüncü Bölüm.2.955 kelime
- 15 On Beşinci Bölüm.2.156 kelime
- 16 On Altıncı Bölüm.5.940 kelime
- 17 On Yedinci Bölüm.3.024 kelime
- 18 On Sekizinci Bölüm.1.667 kelime
- 19 Üçüncü Kitap—seçim Yapan Genç Kadınlar — On Dokuzuncu Bölüm974 kelime
- 20 Yirminci Bölüm5.369 kelime · Okuduğun bölüm
- 21 Yirmi Birinci Bölüm.2.732 kelime
- 22 Yirmi İkinci Bölüm.3.566 kelime
- 23 Yirmi Üçüncü Bölüm.4.343 kelime
- 24 Yirmi Dördüncü Bölüm.3.049 kelime
- 25 Yirmi Beşinci Bölüm.2.662 kelime
- 26 Yirmi Altıncı Bölüm1.944 kelime
- 27 Yirmi Yedinci Bölüm.2.646 kelime
- 28 Dördüncü Kitap—gwendolen İstediğini Elde Ediyor. — Yirmi Sekizinci Bölüm.4.464 kelime
- 29 Yirmi Dokuzuncu Bölüm.3.354 kelime
- 30 Otuzuncu Bölüm.4.041 kelime
- 31 Otuz Birinci Bölüm.1.988 kelime
- 32 Otuz İkinci Bölüm.5.749 kelime
- 33 Otuz Üçüncü Bölüm.3.983 kelime
- 34 Otuz Dördüncü Bölüm.1.892 kelime
- 35 Beşinci Kitap—mordecaı. — Otuz Beşinci Bölüm.8.024 kelime
- 36 Otuz Altıncı Bölüm.6.525 kelime
- 37 Otuz Yedinci Bölüm.4.269 kelime
- 38 Otuz Sekizinci Bölüm.2.750 kelime
- 39 Otuz Dokuzuncu Bölüm.2.596 kelime
- 40 Kırkıncı Bölüm.4.336 kelime
- 41 Altıncı Kitap—açığa Çıkanlar — Kırk Birinci Bölüm.2.045 kelime
- 42 Kırk İkinci Bölüm.6.572 kelime
- 43 Kırk Üçüncü Bölüm.1.951 kelime
- 44 Kırk Dördüncü Bölüm.2.532 kelime
- 45 Kırk Beşinci Bölüm.2.706 kelime
- 46 Kırk Altıncı Bölüm.3.097 kelime
- 47 Kırk Yedinci Bölüm.1.443 kelime
- 48 Kırk Sekizinci Bölüm.7.797 kelime
- 49 Kırk Dokuzuncu Bölüm.581 kelime
- 50 Yedinci Kitap—anne ve Oğul — Ellinci Bölüm.1.870 kelime
- 51 Elli Birinci Bölüm.4.775 kelime
- 52 Elli İkinci Bölüm.5.321 kelime
- 53 Elli Üçüncü Bölüm.2.215 kelime
- 54 Elli Dördüncü Bölüm.4.093 kelime
- 55 Elli Beşinci Bölüm.1.056 kelime
- 56 Elli Altıncı Bölüm.3.045 kelime
- 57 Elli Yedinci Bölüm.1.086 kelime
- 58 Sekizinci Kitap—meyve ve Tohum. — Elli Sekizinci Bölüm.2.510 kelime
- 59 Elli Dokuzuncu Bölüm.1.655 kelime
- 60 Altmışıncı Bölüm.1.652 kelime
- 61 Altmış Birinci Bölüm.2.894 kelime
- 62 Altmış İkinci Bölüm.2.214 kelime
- 63 Altmış Üçüncü Bölüm.3.018 kelime
- 64 Altmış Dördüncü Bölüm.2.774 kelime
- 65 Altmış Beşinci Bölüm.2.081 kelime
- 66 Altmış Altıncı Bölüm.1.614 kelime
- 67 Altmış Yedinci Bölüm.1.973 kelime
- 68 Altmış Sekizinci Bölüm.1.664 kelime
- 69 Altmış Dokuzuncu Bölüm.4.029 kelime
- 70 Yetminci Bölüm.988 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
YİRMİNCİ BÖLÜM
“Bu kırılgan ve yozlaşmış dünyada bile, kimi zaman yalnız tavır ve görünüşleriyle değil, bütün yaşam biçimleriyle öyle bir erdem damgası taşıyan insanlarla karşılaştığımızı kim inkâr edebilir? Onlar hakkındaki yargımız, uzun süreli bir incelemenin sonucu olmaktan çok sezgiye dayanır.” — ALEXANDER KNOX: Southey’nin Wesley’in Hayatı adlı eserinden alıntı
Mirah o gece iyi uyuduğunu söyledi. Mab’ın siyah elbisesiyle aşağı indiğinde, bolca yıkandıktan sonra ağır ağır kuruyan koyu saçları taze kıvrımlar hâlinde buklelenmişti. Uzun kederin ve uykusuz bekleyişin solgunlaştırdığı yanağına ve gözlerinin altındaki mavi halkalara bakılırsa, rahatlamaya başlayan biri gibiydi. Kahvaltısını taşıyıp onu aşağı getiren Mab’dı; aldığı sonucu, Mirah’a uygun küçücük ayakkabı evde bulunmadığı için telaşla gidip satın aldığı minik keçe terliklerle övünüyordu. Ödünç aldığı elbise ayak bileklerinde bitiyor, ayaklarının biçimini alan ve tomurcuk kılıfları kadar zarif bir süse dönüşen ucuz giysileri göz önüne seriyordu. Terliklerin bir çeyrek penilik tokaları mücevher gibiydi.
“Ah, anneciğim, lütfen!” diye haykırdı Mab, ellerini kavuşturup Mirah salona girerken onun ayaklarına doğru eğilerek. “Terliklere bak, ayağına ne güzel oturmuş! Kraliçe Budur’a benziyor doğrusu: ‘Koruyucu ve her şeye karşılık veren Yaratıcı’nın eseri olan iki narin ayak onu taşıyor; yukarıdakileri nasıl kaldırabildiklerine şaşıyorum.’”
Mirah çocukça bir tavırla kendi ayaklarına baktı, sonra da içinden, “Bu yaratığın kötü bir düşüncesi olabileceğini hayal etmek güç. Ama bilge kişiler bana ihtiyatlı olmamı söylerdi,” diyen Bayan Meyrick’e gülümsedi. Bayan Meyrick de onun gülümsemesine karşılık vererek, “Korkarım ayakların son zamanlarda yüklerini biraz fazla taşımak zorunda kaldı. Ama bugün dinlenecek ve bana arkadaşlık edeceksin,” dedi.
“Bir de sana bir sürü şey anlatacak, ben de hiçbirini duyamayacağım,” diye söylendi Mab. Kendini, harika bir romantik romanın ilk cildinde hissediyor; öğrencilerine ders vermeye gideceği için bazı bölümleri kaçırmak zorunda kalıyordu.
Kate ırmak boyunca eskiz yapmak için çoktan çıkmış, Amy de işlerini halletmeye gitmişti. Anne, öyküsü kederli olması beklenen ama anlatılması gereken bu yabancıyla yalnız kalmayı istiyordu.
Küçük ön salon o sabah bir tapınak gibiydi. Güneş ışığı ırmağın üstüne düşüyor, açık pencereden içeri yumuşak bir hava giriyordu. Duvarlarda görkemli, sessiz bir tanıklar bulutu vardı: kerubi alayının ortasında süzülen Meryem Ana; ağırbaşlı evreniyle görkemli Melankoli; Peygamberler ve Sibillalar; Atina Okulu; Son Akşam Yemeği; uzak çağların bir an içinde birleştiği mistik topluluklar; ağırbaşlı Holbein ve Rembrandt portreleri; Trajik İlham Perisi; geçen yüzyılın hayallere ya da oyuna dalmış çocukları; İtalyan şairler… Hepsi siyah beyaz baskılar aracılığıyla oradaydı. Sıkıntılara göğüs germiş, onlardan hâlâ neşeli bir yüzle çıkmış derli toplu anne, nakışı için renkli yünleri ayırıyordu. Hafiz pencere pervazında mırlıyor, şömine rafındaki saat telaşsızca tıkırdıyor, ara sıra duyulan tekerlek sesleri de sanki bu ağırbaşlı, derin sessizliğin dışında kalıyordu. Bayan Meyrick, bu sessizliğin karşısındakini konuşmaya davet etmenin en iyi yolu olabileceğini düşündü ve bir sözle onu bozmamayı seçti. Mirah karşısında, daha önceki gibi elleri kucağında kenetli, ayak bilekleri çapraz oturuyordu. Gözleri önce çevresindeki nesnelerin üzerinde ağır ağır dolaştı, sonunda bir tür dingin saygıyla Bayan Meyrick’e yöneldi. Nihayet yumuşak bir sesle konuşmaya başladı.
“Annemin yüzünü her şeyden iyi hatırlıyorum; oysa benden alındığında daha yedi yaşında bile değildim, şimdi on dokuz yaşındayım.”
“Bunu anlayabiliyorum,” dedi Bayan Meyrick. “En ilk anılardan bazıları en uzun süre kalanlardır.”
“Ah, evet, en başıydı. Hayatımın, uyanıp annemin yüzünü sevmeye başlamamla başladığını düşünüyorum: yüzü bana çok yakındı, kolları bana sarılmıştı ve bana şarkı söylerdi. Bir ilahiyi çok sık, çok sık söylerdi; sonra da onunla birlikte söylemeyi öğretti. Söylediğim ilk ilahiydi. Söylediği ilahiler hep İbraniceydi; sözlerin anlamını hiç bilmediğim için sanki yalnızca sevgimizle mutluluğumuzla doluydular. Küçük yatağımda yatarken üstüm bembeyaz olurdu; annem beyazlığın önünde, üzerime eğilir ve tatlı, alçak bir sesle şarkı söylerdi. Uyanıkken kendimi düşlerimde o zamana geri götürebiliyorum; uykumda da o günler sık sık geri geliyor. Elim çok küçük oluyor, annemin yüzüne uzatıyorum, o da elimi öpüyor. Bazen düşümde titremeye başlıyor, ikimizin de öldüğünü sanıyorum; ama sonra uyanıyorum, elim işte böyle duruyor ve bir an kendimi tanıyamıyorum. Yine de annemi yeniden görebilseydim onu tanırdım.”
“On iki yıl sonra bazı değişiklikler olmasını beklemelisin,” dedi Bayan Meyrick nazikçe. “Benim kır saçlarıma bak: on yıl önce parlak kahverengiydiler. Günler ve aylar, huzursuz küçük kuşlar gibi üstümüzden geçer, ayak izlerini ileri geri bırakırlar; özellikle de yürekleri ağır kuşlara benzediklerinde, o zaman ağır adımlarla yürürler.”
“Ah, annemin benden ayrı kaldığı için yüreğinin nasıl da ağırlaştığına eminim. Ama yeniden karşılaşsak, onu sevdiğimi bilmesini sağlayıp bütün yasının ardından ona büyük bir teselli verebilsem duyacağı sevinci düşün! Bu mümkün olsa hiçbir şeyi umursamazdım; çektiğim sıkıntılara rağmen yaşamış olduğuma sevinirdim. Umudumu yitirmiştim. Dünya sefil ve kötü görünüyordu; kimse, bakışlarına ve sözlerine dayanabilmem için bana yardım etmedi. Annemin öldüğünü, ona ulaşmanın tek yolunun ölüm olduğunu düşündüm. Ama sonra, son anda—dün, suların üzerimi örtmesini istediğim ve ölümü merhametin en güzel sureti sandığım o anda—iyilik canlı haliyle karşıma çıktı ve yaşayanlara güven duydum. Bir de—bu tuhaf—annemin de yaşadığına dair umut etmeye başladım. Şimdiyse sizinle, burada, bu sabah, huzur ve umut sel gibi içime doldu. Hiçbir şey istemiyorum; bekleyebilirim, çünkü umut ediyor, inanıyor ve minnet duyuyorum—ah, ne kadar minnettarım! Benim hakkımda kötü düşünmediniz, beni küçümsemediniz.”
Mirah, sesi alçak ama coşkulu bir tutkuyla konuştu; konuşması boyunca bir resim gibi kımıldamadan oturdu.
“Birçok kişi bizim gibi hissederdi, canım,” dedi Bayan Meyrick, işine bakarken gözlerinin buğulandığını hissederek.
“Ama onlarla karşılaşmadım; onlar bana gelmedi.”
“Seni annenden nasıl alıp götürdüler?”
“Ah, o konuya gelmem uzun sürdü. Anlatması korkunç, ama size söylemeliyim—her şeyi anlatmalıyım. Beni alıp götüren babamdı. Yalnızca kısa bir yolculuğa çıkacağımızı sanmıştım; buna sevinmiştim. İçinde küçücük eşyalarımın olduğu bir sandık vardı. Ama bir gemiye bindik ve karadan gittikçe uzaklaştık. Sonra hastalandım; bunun hiç bitmeyeceğini sandım. İlk sefaletti bu ve sonsuz gibi gelmişti. Ama sonunda karaya çıktık. O zaman hiçbir şey bilmiyordum; babamın söylediklerine inanıyordum. Beni avutuyor, annemin yanına döneceğimi söylüyordu. Oysa vardığımız yer Amerika’ydı ve Avrupa’ya geri dönmemiz yıllar aldı. Başlarda babama sık sık ne zaman döneceğimizi soruyordum; anneme mektup yazmak istediğim için yazmayı çabucak öğrenmeye çalışıyordum. Ama bir gün mektup yazmaya çalıştığımı görünce beni dizine oturttu ve annemle erkek kardeşimin öldüğünü söyledi; dönmeyişimizin nedeni buymuş. Kardeşimi biraz hatırlıyorum; bir keresinde beni kucağına almıştı ama evde her zaman bulunmazdı. Öldüklerini söylediğinde babama inandım. Onların yerin altında, gözleri sonsuza dek kapalı halde yattıklarını söylediğinde onları orada gördüm. Bunun doğru olmayabileceğini hiç düşünmedim; uzun süre her gece yatağımda ağladım. Sonra annem uykumda sık sık yanıma gelmeye başlayınca, onu her zaman göremesem de çevremde yaşadığına inandım; bu beni avutuyordu. Bu yüzden karanlıkta hiç korkmazdım. Gündüzleri de sık sık gözlerimi kapatıp yüzümü ellerime gömer, onu görmeye ve şarkı söyleyişini duymaya çalışırdım. Sonunda gözlerimi kapatmadan da bunu yapabilir oldum.”
Mirah, yüzünde tatlı bir huzurla sustu; nehre doğru bakarken mutlu düşüne dalmış gibiydi.
“Umarım baban sana kötü davranmamıştır,” dedi Bayan Meyrick, bir süre sonra, onu yeniden bulunduğu ana döndürmek istercesine.
“Hayır; beni şımartır, bana bir şeyler öğretmek için uğraşırdı. Oyuncuydu. Sonradan öğrendim ki evde sık sık sözünü ettiği ‘Coburg’ bir tiyatroydu. Ama tiyatroyla ilgisi oyunculuktan ibaret değildi. Her zaman oyuncu olmamış; öğretmenlik de yapmış, birçok dil bilirmiş. Oyunculuğu pek iyi değildi sanırım, ama sahneyi yönetir; oyun yazar ve çevirirdi. Bizimle uzun süre yaşayan İtalyan bir hanım vardı; şarkıcıydı. İkisi de bana ders verdi. Ayrıca ezber yapıp ezberden okuma çalıştıran bir hocam vardı. Daha küçücükken çok çalıştım ve sahneye ilk çıktığımda dokuz yaşında bile değildim. Kolay öğreniyordum, korkmuyordum da. Ama o zaman da, sonrasında da yaşam biçimimizden nefret ettim. Babamın parası vardı; etrafımızda gelişigüzel bir sürü gösterişli eşya bulunurdu. Eve sürekli kadınlar, erkekler girip çıkardı; kahkahalar, tartışmalar, kasılarak yürüyüşler, parmak şıklatmalar, alaylar ve bakmaya dayanamadığım yüzler eksik olmazdı—gerçi çoğu beni şımartıp okşardı. Ama ben annemi hatırlıyordum. En başta hiçbir şey anlamazken bile dışımdaki bütün bu şeylerden uzaklaşıp onlara benzemeyen düşüncelerle baş başa kalırdım; çok hızlı düşünce biriktiriyordum, çünkü oyunlar ve şiirler, Shakespeare ve Schiller gibi pek çok şey okuyordum; iyiliği de kötülüğü de öğreniyordum. Babam büyük bir şarkıcı olabileceğime inanmaya başladı: sesimin bir çocuk için olağanüstü olduğu söyleniyordu; bana en iyi hocaları bulmuştu. Ama benimle övünmesi, bir müzik kutusuymuşum gibi canı istediği anda gösteriş olsun diye beni şarkı söylemeye zorlaması canımı yakıyordu. Dokuz yaşındayken, terk edilmiş ama bunun farkında olmayan küçük bir kızı canlandırmıştım; çiçeklerle oynarken kendi kendine şarkı söylüyordu. Rolü hiç zorlanmadan oynadım ama alkışlar ve tiyatronun bütün o sesleri bana iğrenç geliyordu. Gördüğüm övgülerden de hiç hoşlanmadım, çünkü hepsi acımasız ve sevgisiz görünüyordu; doğduğumda sahip olduğum sevgiyi ve güveni özlüyordum. Kendi düşüncelerimde, çevremdekilerden bambaşka bir hayat kurdum. Oyunlardan ve başka her şeyden bana güzel görünenleri seçip dünyamı onlardan yaptım. Ama birbiriyle böylesine uyumsuz iki hayatımızın olması, beni durmadan sıyırıp geçen keskin bir bıçak gibiydi: sahnede kadınlar güzel ve nazik görünür, gerçekten inanıyormuş gibi güzel sözler söyler, hemen ardından onları kaba, çirkin tavırlarla görürdüm. Babam bazen içime kapanıklığımı fark ediyordu. Bir gün provalardan sonra Signora, ‘O asla sanatçı olamayacak; kendinden başka biri olmayı aklından bile geçirmiyor. Şimdilik bu pekâlâ yeter, ama zamanla göreceksin: şakıyan bir kuştan daha fazla yüz ifadesi ya da hareketi olmayacak,’ dedi. Babam öfkelendi, tartıştılar. Yalnız oturup ağladım, çünkü Signora’nın sözleri önümde uzanan mutsuz bir geleceğin perdesini açmış gibiydi. Sanatçı olmak istemiyordum, ama babam benden bunu bekliyordu. Bir süre sonra Signora bizden ayrıldı. Babam, fazla şarkı söylememden korkmaya başladığı için bir mürebbiye gelip bana çeşitli dersler vermeye başladı; ama arada sırada yine sahneye çıkıyordum. İçimdeki başkaldırı güçleniyor, bu hayattan uzaklaşmayı diliyordum; ama nereye gideceğimi bilemiyor, dünyadan korkuyordum. Üstelik babamı bırakmanın yanlış olacağını düşünüyordum. Yanlış yapmaktan korkuyordum, çünkü başkalarında gördüğüm o kötülük ve kendinden nefret etme duygusu bende de oluşabilirdi. Dış dünyamı hiç mutlu hissetmeyeli öyle uzun, öyle uzun zaman olmuştu ki kötülük edersem annemin benimle yaşadığı mutlu düşünceler dünyamı da yitirecektim. O yıllar boyunca çocuk aklımla hep böyle düşündüm. Ah, ne uzun yıllardı!”
Mirah yeniden dalıp gitti.
“Görevinin ne olduğuna dair hiç eğitim almadın mı?” dedi Bayan Meyrick. “Din” sözcüğünü kullanmak istememişti; düşününce, İbrani dininin bu zamana gelindiğinde ne hale geldiği konusunda kendini epey bilgisiz bulmuştu.
“Hayır—yalnızca babamın istediğini yapmam gerektiğini biliyordum. New York’ta dinimize bağlı kalmazdı; sanırım benim de dinimiz hakkında fazla şey öğrenmemi istemiyordu. Ama annem beni sinagoga götürürdü; dizinde oturup parmaklıkların arasından bakmayı, ezgileri ve ilahileri dinlemeyi hatırlıyordum, bu yüzden sinagoga gitmeyi çok istiyordum. Bir gün daha küçücükken gizlice çıkıp sinagogu bulmaya çalıştım ama yolumu kaybedip uzun süre dolaştım; sonunda bir seyyar satıcı beni sorgulayıp eve götürdü. Babam beni göremeyince çok korkmuş, çok da öfkelenmişti. Ben de kaybolduğum için öyle korkmuştum ki yeniden dışarı çıkmayı göze almam uzun zaman aldı. Ama Signora bizden ayrıldıktan sonra ev sahibemizin Yahudi olduğu ve dinine bağlı kaldığı bir eve taşındık. Ondan beni sinagoga götürmesini istedim. Dua kitaplarını ve İncil’i okudum; kendime ait kitaplar aldıracak kadar param olduğunda ondan bana kitap almasını istedim, çünkü bu kitaplar annemle aramda daha yakın bir bağ gibiydi: bu sözlere gözlerini dikmiş ve onları söylemiş olması gerektiğini biliyordum. Böylece dinimiz ve halkımızın tarihi hakkında biraz bilgi edindim; Yahudiler ve Yahudi kadınlar üzerine oyunlarda ve başka kitaplarda okuduklarımdan da kendimce bir bütün oluşturdum, çünkü annemin dinine bağlı kaldığından emindim. Babama annemi sormayı bırakmıştım. Bunu söylemek çok korkunç, ama ona inanmamaya başlamıştım. Her zaman doğruyu söylemediğini, tutmaya niyetli olmadığı sözler verdiğini görmüştüm. Bu da annemle kardeşimin, ölmüş olduklarını söylediği halde hâlâ yaşıyor olabileceklerinden kuşkulanmama yol açtı. Büyüyüp daha çok şey öğrendikçe geçmişi yeniden düşündüğümde, annemin aldatılmış olduğundan ve babam beni dizine oturtup annemle kardeşimin öldüğünü söylediğinde annemin bizi kısa süre sonra yeniden göreceğini umduğundan emindim. Şimdi bu, aklımı yatıştırmak için yaptığı bir gösteriden ibaret görünüyordu. O yalanın acımasızlığı içime işledi; bu yüzden her türlü yalandan nefret ettim. Anneme gizlice mektup yazdım: yaşadığımız Colman Sokağı’nı, Blackfriars Köprüsü’nün ve Coburg’un orada olmadığını, babam bize Lapidoth dese de o sırada soyadımızın Cohen olduğunu biliyordum. Babam Lapidoth’un Polonya’daki atalarından kalan bir ad olduğunu söylerdi. Mektubumu gizlice yolladım ama yanıt gelmedi; benim için umut kalmadığını düşündüm. Amerika’daki hayatımız fazla uzun sürmedi. Babam birden eşyalarımızı toplayıp Hamburg’a gideceğimizi söyledi; buna biraz sevindim. Farklı türden insanlarla tanışabileceğimizi umuyordum; Almancayı da oldukça iyi biliyordum—Almanca oyunların neredeyse tamamını ezberlemiştim. Babam Almancayı İngilizceden daha iyi konuşurdu. O sırada on üç yaşındaydım; kendimi epey büyümüş sanıyordum—çok şey biliyordum, yine de pek az şey. Başka çocukların benim gibi hissedebileceğini sanmıyorum. Annemden ayrılırken boğulmuş olmayı sık sık dilemiştim. Ama kendimi itaat etmeye ve acıya katlanmaya alıştırdım: başka ne yapabilirdim? Bir gün yolculuk ederken aklıma yeni bir düşünce geldi. O sefer pek hasta değildim ve sık sık güvertede kalıyordum. Babam gemidekileri eğlendirmek için oyunculuk yapıp şarkı söylüyor, şakalar ediyordu; onun hakkında söylenenleri sık sık duyardım. Bir gün denize bakarken ve kimse bana aldırmazken bir beyefendinin şöyle dediğini duydum: ‘Ah, o şu kurnaz Yahudilerden biri; şaşırmam, bir dolandırıcıdır. Erkekleri kurnazlıkta, kadınları güzellikte onların üstüne yoktur. Acaba kızı hangi pazara sürmeyi düşünüyor?’ Bunu duyunca, hayatımdaki mutsuzluğun Yahudi olmamdan kaynaklandığı düşüncesi birden aklıma saplandı. Dünyanın beni hep küçümseyeceğini, sonuna kadar buna katlanmam gerektiğini düşündüm; çünkü o adla yargılanacaktım. Acılarımın halkımın uğradığı zulmün bir parçası olduğuna, çağlar boyunca sürüp giden yas şarkısındaki payım olduğuna inanmak bana teselli verdi. Çünkü soyumuzdan birçok kişi kötü olup kötülükleri içinde neşeyle yaşıyorsa—bu, aralarındaki doğru insanların katlandığı zulmün bir parçasından başka neydi? Kardeşlerinin günahları yüzünden hor görülüyorlardı. Ama siz beni reddetmediniz.”
Mirah, son cümlesinde sesini değiştirmişti; o anda yakınmak için değil, minnet duymak için nedeni olduğunu birden fark etmişti.
“Başkalarının seni haksız yere yargılamasına engel olmak için elimizden geleni yapacağız, zavallı yavrum,” dedi Bayan Meyrick. Artık işini sürdürme çabasından vazgeçmiş, ellerini kavuşturup, Mab’in yüzü kadar istekli bir ifadeyle onu dinliyordu. “Devam et, devam et; her şeyi anlat bana.”
“Bundan sonra farklı şehirlerde yaşadık; en uzun süre Hamburg’da ve Viyana’da kaldık. Yeniden şan çalışmaya başladım; babam tiyatrolardan hep para buluyordu. Sanırım Amerika’dan epey para getirmişti; neden ayrıldığımızı hiç öğrenemedim. Bir süre şarkı söylemem konusunda çok hevesliydi; bana durmadan roller çalıştırıp oynatıyordu. Operada sahneye çıkacağım günü bekliyordu. Ama zamanla sesimin hiçbir zaman yeterince güçlenmeyeceği anlaşıldı; vaat ettiği yere ulaşmadı. Viyana’daki hocam, ‘Daha fazla zorlama; halka yönelik işe yaramaz. Altın ama altın tozu kadar ince bir tel,’ dedi. Babam acı bir hayal kırıklığına uğradı; o sırada maddi durumumuz eskisi kadar iyi değildi. Babamla ilgili ne hissettiğimi size tam anlatmadım sanırım. Bana düşkündü ve beni şımartmaya niyetliydi; bu yüzden onu incitmekten korkuyordum. Ama beni neyin mutlu edeceğini hep yanlış anlardı. Her şeyi hafife almak huyuydu; gerçekten önemsediğim şeyleri sormayı kısa sürede bıraktım, çünkü her seferinde şakayla geçiştirirdi. Kendi halkımızla bile alay ederdi. Bir keresinde, başkalarını güldürmek için dua ederkenki hareketlerini ve seslerini taklit etmişti. Kendimi tutamadım—annem yüzünden içimde hep bir öfke vardı—ve yalnız kaldığımızda şöyle dedim: ‘Baba, bizi alaya alan Hıristiyanların önünde kendi halkımızı taklit etmemelisin. Onlar seni alaya alsın diye ben de seni taklit etsem kötü olmaz mıydı?’ Omuzlarını silkip güldü, çenemi sıktı ve yalnızca, ‘Yapamazsın ki, canım,’ dedi. Her şeyi böyle geçiştirmesi, babamla aramda kocaman bir duvar ördü; en derinden hissettiklerimi ondan saklamak için elimden geleni yapıyordum. Çünkü alaya alındıklarında dayanamadığım bazı şeyler vardı; dünya bana cehennem gibi görünüyordu. Bu dünya ve üzerindeki bütün hayat, büyük anlamlar bulamayacağın bir fars ya da vodvil oyunundan mı ibaret? Öyleyse insanlar niçin güç şeyler yapıp acı çekmeyi seçiyor; trajediler ve büyük operalar niye var? Bence her şeyi şaka diye anlatmak saçma. Babamın bana en büyük müziği, büyük operalardaki rolleri söyleme isteğinin, en yüksek ücreti getirecek şeyi istemekten ibaret olduğunu da görüyordum. Bu, onun sevecenliğine duyduğum minnettarlığı sınırlıyordu; ona karşı beslediğim en şefkatli duygu acımaydı. Evet, bazen ona acıyordum. Yaşlanmış, değişmişti. Artık eskisi kadar canlı değildi. Bana daha kötü biri gibi geliyordu—başkalarına karşı bana olduğundan daha az iyi davranıyordu. Son yıllarında neşesi sık sık birden kaybolur, evde sessiz ve kederli otururdu; ya da içeri girip kendini yere bırakır, benim sıkıntıya düştüğümde yaptığım gibi hıçkıra hıçkıra ağlardı. Dizine elimi koyup, ‘Neyin var, baba?’ diye sorsam yanıt vermez; kolumu boynuna dolar, kendi kolunu da bana sarar ve ağlamayı sürdürürdü. Aramızda hiçbir zaman içten bir yakınlık kurulmadı; ama ah, ona acıyordum. O anlarda hayatının ona ne kadar acı geldiğini anlamıştım; yanağımı başına dayayıp dua ederdim. Beni ona en çok bağlayan, o anlardı. Annem bir zamanlar onu ne kadar sevmiş olmalı diye düşünürdüm; yoksa onunla evlenmezdi.”
“Ama kısa süre sonra o korkunç zaman geldi. Peşte’de bulunmuştuk; sonra Viyana’ya döndük. Hocam Leo’nun söylediklerine rağmen babam bana operada değil, Viyana’nın bir banliyösündeki tiyatroda şarkılı roller için iş buldu. O sıralar tiyatroyla ilgisi yoktu; ne yaptığını anlamıyordum ama sanırım sürekli bir kumarhanedeydi. Yine de beni tiyatroya götürürken hep dikkatli davranırdı. Çok mutsuzdum. Oynadığım oyunlar bende tiksinti uyandırıyordu. Etrafıma erkekler üşüşüyor, benimle konuşmak istiyordu; kadınlı erkekli herkes bana alaycı bir gülümsemeyle bakıyor gibiydi. Ateşten bir fırından farksızdı. Belki olduğundan kötü anlatıyorum—o hayatı bilmiyorsunuz—ama göz kamaştıran ışıklar, yüzler, nefret ettiğim şeyleri oynayıp şarkı söylemek zorunda kalmam, ardından sahne arkasında beni seyretmeye gelen insanları görmek… Her şey, küçücük bir kızkenkinden çok daha kötüydü. Katlandım; yaptım. Babama itaat edip çalışmaya karar vermiştim, çünkü yapabileceğim daha iyi bir şey göremiyordum. Ama sesimin zayıfladığını hissediyordum. Oyunculuğumun da ancak gerçekten rol yapmadığımda iyi olduğunu biliyordum; kendim olabildiğim bir rol olur, içimdeki bir duygu beni sürüklerdi. Bu da pek seyrek olurdu.”
“Bütün bunların ortasında bir sabah, babamın hapse atıldığı ve beni çağırttığı haberi geldi. Neden orada olduğunu söylemedi; ama verdiği adrese gitmemi, onu serbest bıraktırabilecek bir kontu görmemi istedi. Adres, kontu sorup babama gelmesini rica edeceğim bir eğlence mekânına aitti. Onu buldum; geçenlerde ilk kez sahne arkasında gördüğüm beyefendinin ta kendisiydi. Bu beni telaşlandırdı, çünkü bana bakışını ve elimi öpüşünü hatırlıyordum—bunu alay etmek için yaptığını sanmıştım. Yine de iletmem gerekeni ilettim; hemen babamın yanına gideceğine söz verdi. Babam o akşam kontla birlikte eve döndü. Bu adamdan korkunç biçimde ürkmeye başladım; ilgisiyle beni rahatsız ediyor, gözlerini hep üzerimde tutuyordu. Bana karşı aklında başka ne olursa olsun, bütün bunların altında Yahudi kadına ve oyuncuya duyduğu küçümsemenin yattığından emindim. Ertesi gün tiyatroda yanıma gelip şalımı omuzlarıma koymak istediğinde içimi bir korku kapladı; babamın benden hoşnut görünmemi istediğini gördüm. Kont ne çok gençti ne de çok yaşlı. Saçları ve gözleri açık renkti; uzun boyluydu, ağır adımlarla yürüyordu. Bana baktığı zamanlar dışında yüzü ağırbaşlı ve ciddiydi. Bana gülümsedi; gülümsemesi içimi dehşetle doldurdu. Neden bana öteki erkeklerden çok daha kötü geldiğini anlayamıyordum. Bazı duygular işitmemiz gibidir: sesler gibi, nedenlerini bilmeden önce gelirler. Babam yalnız kaldığımızda ondan söz edip övgüyle bahsetti; ne iyi dost olduğunu söyledi. Hiçbir şey demedim, çünkü babamı hapisten onun çıkardığını sanıyordum. Kont yeniden geldiğinde babam odadan çıktı. Bana sahnede olmayı sevip sevmediğimi sordu. Hayır, dedim; yalnızca babama itaat ettiğim için oynuyordum. Hep Fransızca konuşuyor, bana petite ange ve benzeri şeyler söylüyordu; bunları hakaret sayıyordum. Bana kur yapmaya niyetli olduğunu biliyordum; bir soylunun, hele Yahudi olmayan birinin bana duyabileceği sevginin yarısının küçümsemeden ibaret olacağına kesinlikle inanıyordum. Ama artık sahneye çıkmam gerekmediğini, her şeyin kraliçesi olabileceğim güzel malikânesini ziyaret etmemi istediğini söyledi. Öfkeden öyle sarsılmıştım ki konuşmakta zorlandım; yalnızca, ‘Sahnede sonsuza dek kalmayı yeğlerim,’ diyebildim ve onu orada bırakıp çıktım. Odadan aceleyle çıkarken koridorda ağır ağır dolaşan babamı gördüm. Yüreğim ezilmişti. Yanından geçip odama kapandım. Babamın o adamla bana karşı bir işbirliği içinde olduğu içime işlemişti. Ama ertesi gün babam beni dışarı çıkmaya ikna etti; her şeyi yanlış anladığımı ve açıklayacağını söyledi: Dışarı çıkıp oynamaz, sözleşmemdeki işi tamamlamazsam mahvolurduk ve o açlıktan ölürdü. Ben de oynamayı sürdürdüm; bir hafta, belki daha fazla, kont yanıma hiç uğramadı. Babam kaldığımız yeri değiştirdi; benimle tiyatroya gittiği zamanlar dışında evde kaldı. Bir gün oyunculuğumu küçümseyerek konuşmaya, halk önünde şarkı söylemeyi sürdüremeyeceğimi, sesimi kaybedeceğimi söylemeye başladı; geleceğimi düşünmemi, saçma duygularımı talihimin önüne çıkarmamamı istedi. ‘Ne yapacaksın? İnsanların kapısında şarkı söyleyip dilenmek zorunda kalacaksın. Önüne harika bir teklif çıktı, kabul etmelisin,’ dedi. Konuşamadım; annemi ve babamı düşündüğümde içimi dehşet kaplıyordu. İlk kez onu terk etmemin yanlış olmayacağını hissettim. Ama ertesi gün tiyatroyla olan sözleşmemi sona erdirdiğini ve Prag’a gideceğimizi söyledi. Her şeyden kuşkulanmaya başlamıştım; ona karşı koyma kararlılığım da güçleniyordu. Eşyalarımızı toplayıp yola çıkmaya hazırlanmamız iki gün sürdü. Babamdan kaçmak zorunda kalabileceğim aklımdan geçiyordu; o zaman Londra’ya gidip annemi bulmaya çalışacaktım. Biraz param vardı; daha fazlasını bulmak için birkaç eşyamı sattım. Yanıma alabileceğim küçük bir çantaya birkaç giysi koydum; gözümü dört açmaya kararlıydım. Babamın susması, kontun teklifinden artık söz etmemesi bana aleyhimde bir plan kurulduğundan emin olduğumu hissettiriyordu. Sanki beni tımarhaneye götürmek için plan yapmışlardı. Bir kez bir tımarhane resmi görmüştüm; hiç aklımdan çıkmamıştı. Gördüğüm hayatın bazı yanlarına çok benziyordu: kasıla kasıla yürüyen, kavga eden, sırıtıp duran insanlar; kurnazlık ve kötülük dolu yüzler. Kendimi kötülükten korumaya kararlıydım ve yardım için dua ettim. Hor görülen kadınların nasıl yaşadığını görmüştüm; babama karşı içim öfkeyle doldu, çünkü onun ardında beni ürperten o adamı hep görüyordum. Kuşkulanmak için yeterli nedenim olmadığını düşüneceksiniz; belki de kendi duygularım dışında yoktu. Ama zihnim aydınlanmış, olabilecek her şey açık seçik gözlerimin önüne serilmiş gibiydi. Uyuduğumda bile aynı tür şeyleri görüyor, neredeyse hiç uyuyamıyordum. Yolculuk boyunca her yerde gözümü dört açtım. Nedenini bilmiyorum ama babamın birden beni bırakıp gideceği ve kendimi kaçamayacağım bir yerde kontla baş başa bulacağım, gerçek bir olaymış gibi gözümün önüne geldi. Tanrı’nın beni uyardığını düşündüm; annemin sesi ruhumdaydı. Prag’a vardığımızda hava kararmıştı. Sokağın içinden arabayla geçerken tuhaf salkımlar hâlindeki lambalar yanıyor olsa da yüzleri seçmek zordu. Babam dışarıda oturmayı seçti—artık hep sigara içiyordu—ben de karanlığa rağmen her şeyi gözledim. Gerçekten de o zamana dek hiç görmediğim kadar iyi görebildiğime inanıyorum; içimdeki o tuhaf berraklık sanki dışarıya taşmıştı. Sokakta yüzleri ve şekilleri pek fark etmek alışkanlığım değildi; ama o gece herkesi gördüm. Büyük bir otelin önünden geçerken içeri girmekte olan birinin yalnızca sırtını gördüm; uzaktaki lambaların büyük salkımından düşen ışık sırtına vurmuştu. Onu tanıdım—yüzü gölgeye düşmeden, başını çevirmeden önce kim olduğunu anladım. Yardım gelmişti.” Yardımın geldiğinden emindim. O gece hiç uyumadım. O zamandan beri giydiğim en sade giysilerimi—pelerinimi ve şapkamı—giydim; kapıların sürgülerinin açılacağı saati, ışığın ve sesin gelmesini bekleyerek oturdum. Biri erkenden, saat dörtte, tren istasyonuna gitmek için kalktı. Bu bana cesaret verdi. Küçük çantam pelerinimin altındayken sessizce dışarı süzüldüm; kimse beni fark etmedi. İngiltere’ye giden yolu öğrenmek için uzun zamandır demiryolu tarifesini inceliyordum; güneş doğmadan Dresden trenine binmiştim. Sonra sevinçten ağladım. Paramın yeteceğini bilmiyordum ama güvendim. Çantamdaki eşyaları ve kulaklarımdaki küçük küpeleri satabilirdim; yalnız ekmek yiyerek yaşayabilirdim. Tek korkum babamın peşimden gelmesiydi. Ama hiç duraksamadım. İlerledim, ilerledim, ilerledim; arada bir yalnızca ekmek yiyordum. Brüksel’e vardığımda paramın yetmeyeceğini anladım ve satabileceğim her şeyi sattım; ama burada tuhaf bir şey oldu. Elimi pelerinimin cebine sokunca yarım napolyon buldum. Nasıl oraya geldiğini düşünüp dururken Köln’den gelirken karşıma oturan genç bir işçiyi hatırladım. Herkesten korkuyor, benimle konuşulmasından hoşlanmıyordum. Önce konuşmaya çalışmıştı ama bundan hoşlanmadığımı görünce vazgeçti. Yolculuk uzundu; bir parça ekmekten başka bir şey yemedim. Bir keresinde getirdiği yiyeceklerden birazını bana ikram etti, ama kabul etmedim. O altın parçasını cebime koyanın o olduğuna gerçekten inanıyorum. O olmasaydı Dover’a güçlükle ulaşırdım; Dover’dan Londra’ya giden yolun büyük bölümünü de yürüdüm. Perişan, dilenci bir kız gibi görüneceğimi biliyordum. Çok perişan görünmek istemiyordum; annemi bulursam bu hâlimi görmek onu üzerdi. Ama orada gelişimi göreceğine dair umudum ne kadar boşmuş! Londra’ya ayak basar basmaz Lambeth’i ve Blackfriars Köprüsü’nü sormaya başladım; çok uzaktaydılar ve ben yanlış yola saptım. Sonunda Blackfriars Köprüsü’ne ulaşıp Colman Sokağı’nı sordum. İnsanlar başlarını salladı. Orayı bilen yoktu. Gözümün önünde kapımızın basamakları, pencerelere asılmış beyaz fayanslar ve karşıdaki geniş kapılı büyük tuğla bina canlandı. Ama bunların hiçbirine benzer bir şey yoktu. Sonunda bir esnafa Coburg Tiyatrosu’yla Colman Sokağı’nın nerede olduğunu sorduğumda, ‘Ah küçük hanım, onların hepsi ortadan kalktı. Eski sokaklar yıkıldı; artık her şey yeni,’ dedi. Uzaklaştım; sanki ölüm elini üzerime koymuş gibiydi. ‘Dur, dur genç hanım! Colman Sokağı’nda ne arıyorsunuz?’ diye seslendi; belki iyi niyetle. Ama sesinin tonu katlanamayacağım türdendi; ona ne aradığımı nasıl anlatabilirdim ki? Birden gelen sarsıntıyla gözlerim kararmış, aklım allak bullak olmuştu. Birden çok güçsüz ve bitkin olduğumu hissettim; ama nereye gidebilirdim? Öyle yoksul ve toz içindeydim, yanımda hiçbir şey yoktu—sokakta dilenen biri gibi görünüyordum. Girebileceğim her yerden korkuyordum. Umudumu yitirdim. Terk edildiğimi düşündüm. Prag’dan beri umut hummasına kapılmış, sayıklıyor gibiydim: yardım gördüğümü sanmış, annemi bulmaya odaklanıp durmuş, zihnimi ileriye doğru zorlamıştım; şimdi ise—yabancı bir dünyada öylece duruyordum. Beni gören herkes hakkımda kötü düşünecek, dilencilerle bir arada yaşamak zorunda kalacaktım. Köprüde durup nehre baktım. İnsanlar bir buharlı gemiye biniyordu. Birçoğu yoksul görünüyordu; sokaklardan uzaklaşmak bir sığınak olacakmış gibi geldi. Belki gemi beni kısa sürede yalnız kalabileceğim bir yere götürürdü. Hâlâ birkaç penim vardı; gemiye binerken bir somun ekmek aldım. Hayatı ve ölümü düşünebilmek için biraz zaman ve güç istiyordum. Nasıl yaşayabilirdim? Şimdi de annemi bir daha bulacaksam ona giden yolun ölüm olduğunu düşündüm. Düşünecek gücüm olsun diye yemek yedim. Gemi beni nehir kıyısında bir yerde indirdi—neresi olduğunu bilmiyorum—ve akşam geç olmuştu. Yoldan ayrı duran büyük ağaçlar bulup geceyi dinlenerek geçirmek için altlarına oturdum. Çok geçmeden uyumuş olmalıyım; uyandığımda sabah olmuştu. Kuşlar ötüyordu, çevremde çiy bembeyazdı. Üşümüştüm; ah, kendimi öyle yalnız hissediyordum ki! Kalkıp yürüdüm, nehir boyunca uzun bir yol gittim, sonra yeniden geri döndüm. Bir yere gitmem için hiçbir neden yoktu. Çevremdeki dünya, ben acımın içinde kıpırdamadan dururken hızla akıp giden bir görüntü gibiydi. Düşüncelerim benden güçlüydü; içime üşüşüp beni bütün hayatımı başından itibaren görmeye zorladılar. Annemden koparıldığımdan beri kendimi, hayatımın benim için ne demek olduğunu umursamayan, yalnızca onlar için neler yapabileceğimi düşünen yabancıların eline bırakılmış, kayıp bir çocuk gibi hissetmiştim. Her şey, sevinç beklemeden eğlencelere gitmeye zorlanmışım gibi, yorgun bir yolculuk ve yürek yalnızlığıydı. Şimdiyse daha da kötüydü. Yine kaybolmuştum; bir yabancının beni fark edip benimle konuşmasından korkuyordum. Dünyadan ürküyordum. Kimse beni tanımıyordu; herkes beni yanlış anlayacaktı. Hayatım boyunca başkalarının utancıyla alay edip küçümsemekten mutluluk duyan birçok kişi görmüştüm. Ne yapabilirdim? Bu hayat ateşten bir duvarla üzerime kapanıyordu sanki; her yan kavurucuydu, içime çekiliyordum. Tepemdeki güneş ışığı bile beni sindiriyordu. Umutsuzluğumun, ölmeyi buyuran Tanrı’nın sesi olduğunu düşünmeye başladım. Ama açlıktan ölmem uzun sürerdi. Sonra halkımı düşündüm: ülkeden ülkeye sürülmüş, acı çekmişlerdi; sürgünlerinde yoksulluktan ölen binlercesi vardı—bir ilk ben miydim? Hıristiyanların en zalim olduğu savaşlarda ve kargaşalarda atalarımız bazen çocuklarını, ardından kendilerini öldürmüşlerdi; onları inançlarından dönmekten kurtarmak için. Bu da hayatıma son vermemi doğruymuş gibi gösteriyordu; çünkü felaket beni de kuşatmıştı ve kötülükten başka yol göremiyordum. Ama zihnim kendi içinde savaşa tutuşmuştu; içinde birbirine karşıt düşünceler vardı.” Alevlerin ortasında kalsalar bile kendi ölümlerini hızlandırmanın yanlış olduğunu düşünenler olduğunu biliyordum; hâlâ biraz gücüm varken, dayanmam gerekiyorsa dayanmayı istiyordum—yoksa bütün hayatımın anlamı neydi? İlk yıllardan beri mutlu olmamıştım: her sabah ışık doğduğunda, ‘Dayanacağım,’ diye düşünürdüm. Ama o zamana kadar hep biraz umudum vardı; şimdi o da gitmişti. Bu düşüncelerle dolaştım durdum; ölümde, hayatta olduğundan daha fazla kaçamayacağım Yüce Tanrı’ya içimden seslendim—gerçi O’nun beni önemsediğine dair güçlü bir inancım yoktu. Ruhumun gücü tükeniyor gibiydi; bütün yakarışlarımın derininde yalnız ve terk edilmiş olduğum duygusu vardı. Düşündükçe daha da yoruldum; sonunda hiç düşünmüyor, yalnızca gök, nehir ve Ebedî Tanrı ruhumda yer alıyor gibiydi. Ölmüşüm ya da yaşıyor olmam ne fark ederdi? Nehirde yatıp ölmek için uzansam, uyumak için uzanmaktan öte ne olurdu ki?—orada da ruhumu teslim ediyordum—kendimi bırakıyordum. Artık anılara katlanamıyordum; yalnızca içimde o anda ne varsa onu hissedebiliyordum. Hepsi, büyük huzura kavuşma ihtimali dışında yalnızca acıdan ibaret görünen yorgun hayatımdan kurtulma arzusuydu. İşte böyleydi. Akşam olup güneş batınca, beklemem gereken tek şey buymuş gibi geldi. Yapmak istediğim şeyi yapmaya karar verecek yeni bir güç geldi içime. Ne yaptığımı biliyorsun. Ölmeye gidiyordum. Ne olduğunu biliyorsun—sana anlatmadı mı? İnancım yeniden geldi; terk edilmemiştim. Beni nasıl bulduğunu sana anlattı mı?”
Bayan Meyrick sesini çıkarmadı; dudaklarını Mirah’ın alnına bastırdı.
“O tam bir inci; çamur onu yalnızca yıkayıp temizlemiş,” diye noktaladı ateşli küçük kadın; o akşam Deronda’yla baş başa arka salonda otururken Mirah’ın öyküsünü ona büyük bir canlılıkla anlatmıştı.
“Bu anneyi arama fikrine nasıl bakıyorsunuz?” dedi Deronda. “Hiç korkunuz yok mu? Benim var, itiraf edeyim.”
“Ah, annesi iyidir diye inanıyorum,” dedi Bayan Meyrick hızlı ve kararlı bir sesle; “ya da iyiydi. Ölmüş olabilir—korkum bu. İyi bir kadın olduğuna güvenebilirsiniz; babasının bir alçak olmasından anlarsınız. Çocuk iyiliğini nereden aldı? Buğday ununun hesabı sorulmalı.”
Deronda bu yanıttan pek hoşnut kalmadı; kendi yargısının doğrulanmasını istemişti ve itirazlarını sıralamaya başladı. Annesiyle ilgili sav, erkek kardeş için geçerli olmazdı; Bayan Meyrick de kardeşinin babasına çirkin biçimde benzeyebileceğini kabul etti. İlan vermeye gelince, soyadı Cohen ise, betimlenmemiş iki terrieri aramak için ilan vermekten farkı olmazdı. Bu konuda Bayan Meyrick ona yardımcı oldu; çünkü Mirah’a daha önce sözü edilen ilan fikri zavallı çocuğu korkutmuştu. Babasının ilanı göreceğine inanıyordu—gazetedeki her şeyi görürdü. Elbette ilan vermekten daha güvenli yollar vardı; kayıp kişileri bulmayı meslek edinmiş adamlara iş verilebilirdi. Ama Deronda, kuşkulu, belki de içler acısı bir sonuç peşine düşmeden önce beklemenin daha akıllıca olacağına Bayan Meyrick’i de inandırmak istiyordu; hele kendisi ertesi hafta iki aylığına yurt dışına çıkacaktı. Bir arama yapılacaksa, sonuçlarıyla karşılaşırken Bayan Meyrick’in yalnız kalmaması için yakınlarda olmak isterdi—Mirah’ı cömertçe gözetmeyi sürdüreceğini varsayarak.
“Bu işi elimizden alacak birine çok içerleriz,” dedi Bayan Meyrick. “Mirah çatımızın altında kalacak; Hans’ın eski odası onun için hazır.”
“Beklemeye razı olur mu?” diye kaygıyla sordu Deronda.
“O konuda sorun çıkmaz. Planlar, tasarılar peşinde koşmak onun yaradılışında yok; yalnızca boyun eğmek var. Babasına nasıl boyun eğdi, gördün! Ondan kaçıp gitmeye yetecek iradeyi ve çareyi nasıl bulduğuna kendi de şaşmıştı. Annesini bulmaya gelince, artık tek düşüncesi güvenip beklemek; seni onu kurtarmaya gönderdiklerine ve bizim ona iyi davrandığımıza göre, annesinin de aranıp bulunmadan, kendiliğinden ortaya çıkacağına güveniyor. Konuşurken onda bir çocuğun duygularını yakalıyorum.”
Bayan Meyrick, Deronda’nın Mirah’ın ihtiyaçları için eline verdiği paranın gerekenden fazla olmasını umuyordu; biraz zaman geçince Mirah belki öteki kızlar gibi kendine bir uğraş bulmak ve kendi geçimini sağlamak isterdi. Deronda, onun uzun bir dinlenmeye ihtiyacı olduğunu söyledi. “Ah, evet; hiçbir şeyi aceleye getirmeyiz,” dedi Bayan Meyrick.
“Bundan emin olabilirsiniz, ona büyük bir özenle bakılacak. İsterseniz yurt dışındaki adresinizi verin, nasıl olduğumuzu size yazarım. Onun kurtuluşunun sevincini yalnızca kendimize saklamamız doğru olmaz. Hem Mirah için olduğu kadar sizin için de bir şey yaptığımı düşünmek istiyorum.”
“Bu hiç de kuruntu değil. Dün gece siz olmasaydınız ne yapardım? Her şey ters giderdi. Hans’a, onunla dost olmanın en güzel yanının annesini tanımak olduğunu söyleyeceğim.”
Ardından öteki odadaki kızların yanına gittiler. Mirah orada sakin sakin oturuyordu; ötekiler de ona Bay Deronda hakkında bildiklerini, Hans’a gösterdiği iyiliği ve Hans’ın ondan söz ettiği bütün güzel özellikleri anlatıyorlardı.
“Kate her gün portresinin önünde bir tütsü yakıyor,” dedi Mab. “Ben de boynumda küçük, siyah ipek bir kesede imzasını taşıyorum; krampları önlesin diye. Amy de onun adına çarpım tablosunu okuyor. Seni bize getirdiğine göre, onu onurlandırmak için hepimiz fazladan bir şey yapmalıyız.”
“Herhalde o kadar büyük bir adam ki hiçbir şey istemez,” dedi Mirah, Mab’a gülümseyerek, sonra daha ciddi olan Amy’ye dönüp sordu: “Dünyada çok yüksek bir mevkide mi?”
“Rütbe bakımından bizden çok yukarıda,” dedi Amy. “Büyük ailelerle akraba. Parmaklarımızı iğnelediğimiz saten minderlerden bazılarına yaslanıyordur, eminim.”
“Yüksek rütbeli olmasına sevindim,” dedi Mirah, her zamanki sakinliğiyle.
“Peki buna neden sevindin?” dedi Amy; bu duygudan biraz kuşkulanmış, henüz ortaya çıkmamış Yahudi özelliklerine karşı tetikteydi.
“Çünkü şimdiye dek yüksek rütbeli erkeklerden hep hoşlanmadım.”
“Ah, Bay Deronda o kadar da yüksek rütbeli değil,” dedi Kate. “İstersek bütün soylular ve baronetler hakkında kötü düşünmemize engel olmaz.”
İçeri girdiğinde Mirah, önceki akşam ona yönelttiği minnet dolu saygılı bakışla ayağa kalktı. Aynı anda hem mahcubiyetten hem de küstahlıktan böylesine uzak birini görmek imkânsızdı. Tiyatro eğitimi onda tanınabilir hiçbir iz bırakmamıştı; dokuz yaşındayken terk edilmiş çocuğu oynadığı zamandan beri tavırları pek değişmemiş olmalıydı. Sadelik ve doğruluk içinde büyümüştü; çevresindeki rastlantısal karmaşayı özümseyip kendine özgü bir güzellik biçimine dönüştüren küçücük bir çiçek tohumu gibi. Deronda, kadınlığın kendisi için bütünüyle yeni bir biçimiyle tanıştığını hissetti. Mirah’ın çocuksuluğu bilgisizliğinden kaynaklanmıyordu; kötülük ve sıkıntı deneyimi onunkinden daha derin ve tuhaftı. Onu, sanki bizimkinden farklı bir ırkın yaşadığı uzak bir kıyıdan gelmiş gibi izlemek ve dinlemek istiyordu.
Tam da bu yüzden ziyaretini kısa tuttu. Başkalarının davranışlarından nasıl etkilenebileceğini her zamanki gibi canlı bir hayal gücüyle düşünüyor; meraklı görünmekten ya da iyilik ettiği birinden dilediği kadar bilgi edinme hakkı varmış gibi davranmaktan kaçınıyordu. Örneğin onun şarkı söylemesini dinlemek isterdi, ama böyle bir isteği dile getirmeyi kabalık sayardı; çünkü Mirah reddedemezdi ve o da bütün süre boyunca, yetenekleri istenince sergilenmeye hazır biriymiş gibi muamele gördüğünü hissederdi. Kadına gösterilebilecek her türlü saygıyı bu genç kıza göstermek istiyordu. Neden? Kendine birkaç makul neden buldu; ama insanın güçlü ve tereddütsüz bir irade akışıyla yaptığı her şeyin, söze dökülmesi zor bir güdüler birikimi vardır. Bazı eylemler, bir ömrün uzun tutkusunu dışa vuran ünlemlerden ibaret görünür.
Böylece Deronda, Londra’dan iki ay kadar ayrı kalacağı için kısa süre sonra vedalaştı; birkaç gün içinde Sir Hugo ve Lady Mallinger’la Leubronn’a doğru yola çıktı.
Mirah’tan söz etme niyetini yerine getirmişti. Baronet, anneyle erkek kardeşi arama işinden vazgeçilmesinin daha iyi olacağı kanısındaydı. Lady Mallinger zavallı kızla çok ilgilendi; Yahudileri Hristiyanlığa döndürmek için bir cemiyet bulunduğunu, Mirah’ın da Hristiyanlığı benimsemesinin umulacağını söyledi. Ama Sir Hugo’nun eğlenerek kendisine baktığını görünce, aptalca bir şey söylediği sonucuna vardı. Lady Mallinger, oğulların gerektiği bir ailede yalnızca kız çocukları dünyaya getirmiş bir kadın olarak kendini mahcup hissediyor; bu yüzden dünyanın görünürdeki çelişkilerini muhtemelen kendi anlayışının zayıflığına bağlıyordu. Ama kafası çok karıştığında kendi kendine, “Daniel’e sorarım,” demek âdetiydi. Deronda aile için her bakımdan kullanışlı biriydi; Sir Hugo da onun için en iyisini yapmaya niyetlendikten sonra, en hoş sonucun bu oğul yerine geçen gencin hep yanı başında hazır bulunması olacağını düşünmeye başlamıştı.
Deronda’nın, Leubronn’da Gwendolen Harleth’i kumar masasının başında gördüğü ziyarete dek bildiği kadarıyla, öyküsü böyleydi.
Bölüm etkileşimi
