Daniel Deronda kitap kapağı

17. bölüm / 70

On Yedinci Bölüm.

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 70Şu an: On Yedinci Bölüm.
  1. 1 Birinci Kitap—şımartılmış Çocuk. — Birinci Bölüm.2.251 kelime
  2. 2 İkinci Bölüm.1.803 kelime
  3. 3 Üçüncü Bölüm.4.601 kelime
  4. 4 Dördüncü Bölüm.1.186 kelime
  5. 5 Beşinci Bölüm.2.528 kelime
  6. 6 Altıncı Bölüm.3.611 kelime
  7. 7 Yedinci Bölüm.5.025 kelime
  8. 8 Sekizinci Bölüm.1.697 kelime
  9. 9 Dokuzuncu Bölüm.2.436 kelime
  10. 10 Onuncu Bölüm.2.513 kelime
  11. 11 İkinci Kitap—akarsuların Buluşması — On Birinci Bölüm.3.829 kelime
  12. 12 On İkinci Bölüm.1.340 kelime
  13. 13 On Üçüncü Bölüm.4.042 kelime
  14. 14 Ondördüncü Bölüm.2.955 kelime
  15. 15 On Beşinci Bölüm.2.156 kelime
  16. 16 On Altıncı Bölüm.5.940 kelime
  17. 17 On Yedinci Bölüm.3.024 kelime · Okuduğun bölüm
  18. 18 On Sekizinci Bölüm.1.667 kelime
  19. 19 Üçüncü Kitap—seçim Yapan Genç Kadınlar — On Dokuzuncu Bölüm974 kelime
  20. 20 Yirminci Bölüm5.369 kelime
  21. 21 Yirmi Birinci Bölüm.2.732 kelime
  22. 22 Yirmi İkinci Bölüm.3.566 kelime
  23. 23 Yirmi Üçüncü Bölüm.4.343 kelime
  24. 24 Yirmi Dördüncü Bölüm.3.049 kelime
  25. 25 Yirmi Beşinci Bölüm.2.662 kelime
  26. 26 Yirmi Altıncı Bölüm1.944 kelime
  27. 27 Yirmi Yedinci Bölüm.2.646 kelime
  28. 28 Dördüncü Kitap—gwendolen İstediğini Elde Ediyor. — Yirmi Sekizinci Bölüm.4.464 kelime
  29. 29 Yirmi Dokuzuncu Bölüm.3.354 kelime
  30. 30 Otuzuncu Bölüm.4.041 kelime
  31. 31 Otuz Birinci Bölüm.1.988 kelime
  32. 32 Otuz İkinci Bölüm.5.749 kelime
  33. 33 Otuz Üçüncü Bölüm.3.983 kelime
  34. 34 Otuz Dördüncü Bölüm.1.892 kelime
  35. 35 Beşinci Kitap—mordecaı. — Otuz Beşinci Bölüm.8.024 kelime
  36. 36 Otuz Altıncı Bölüm.6.525 kelime
  37. 37 Otuz Yedinci Bölüm.4.269 kelime
  38. 38 Otuz Sekizinci Bölüm.2.750 kelime
  39. 39 Otuz Dokuzuncu Bölüm.2.596 kelime
  40. 40 Kırkıncı Bölüm.4.336 kelime
  41. 41 Altıncı Kitap—açığa Çıkanlar — Kırk Birinci Bölüm.2.045 kelime
  42. 42 Kırk İkinci Bölüm.6.572 kelime
  43. 43 Kırk Üçüncü Bölüm.1.951 kelime
  44. 44 Kırk Dördüncü Bölüm.2.532 kelime
  45. 45 Kırk Beşinci Bölüm.2.706 kelime
  46. 46 Kırk Altıncı Bölüm.3.097 kelime
  47. 47 Kırk Yedinci Bölüm.1.443 kelime
  48. 48 Kırk Sekizinci Bölüm.7.797 kelime
  49. 49 Kırk Dokuzuncu Bölüm.581 kelime
  50. 50 Yedinci Kitap—anne ve Oğul — Ellinci Bölüm.1.870 kelime
  51. 51 Elli Birinci Bölüm.4.775 kelime
  52. 52 Elli İkinci Bölüm.5.321 kelime
  53. 53 Elli Üçüncü Bölüm.2.215 kelime
  54. 54 Elli Dördüncü Bölüm.4.093 kelime
  55. 55 Elli Beşinci Bölüm.1.056 kelime
  56. 56 Elli Altıncı Bölüm.3.045 kelime
  57. 57 Elli Yedinci Bölüm.1.086 kelime
  58. 58 Sekizinci Kitap—meyve ve Tohum. — Elli Sekizinci Bölüm.2.510 kelime
  59. 59 Elli Dokuzuncu Bölüm.1.655 kelime
  60. 60 Altmışıncı Bölüm.1.652 kelime
  61. 61 Altmış Birinci Bölüm.2.894 kelime
  62. 62 Altmış İkinci Bölüm.2.214 kelime
  63. 63 Altmış Üçüncü Bölüm.3.018 kelime
  64. 64 Altmış Dördüncü Bölüm.2.774 kelime
  65. 65 Altmış Beşinci Bölüm.2.081 kelime
  66. 66 Altmış Altıncı Bölüm.1.614 kelime
  67. 67 Altmış Yedinci Bölüm.1.973 kelime
  68. 68 Altmış Sekizinci Bölüm.1.664 kelime
  69. 69 Altmış Dokuzuncu Bölüm.4.029 kelime
  70. 70 Yetminci Bölüm.988 kelime

ON YEDİNCİ BÖLÜM.
“Şairin söylediği doğrudur:

Kederlerin en büyüğü,

Mutlu günleri hatırlamaktır.”

—TENNYSON: In Memoriam.

Temmuz sonlarına doğru güzel bir akşam, Deronda Thames’te kendi kayığını kürekliyordu. Eğitimini tamamlamış olarak İngiltere’ye dönmesinin ve bir şekilde İngiliz toplumunda yerini almasının üzerinden bir yıl ya da daha fazla geçmişti; ama Sir Hugo’nun isteğine uyarak ve aylaklığa düşmemek için hukuk okumaya başlamış olsa da bu görünürdeki kararın tek sonucu kararsızlığını daha da kökleştirmek olmuştu. Mallinger’larla birlikte şehirde yaşarken eski kayıkçılık sevgisi daha da güçlenmişti; çünkü nehrin sunduğu dingin yalnızlığı başka hiçbir yerde bulamıyordu. Putney’de kendine ait bir kayığı vardı. Sir Hugo’nun ona ihtiyaç duymadığı her gün, gün batımını geçene kadar kürek çekip yıldızlar altında geri dönmek en büyük tatiliydi. Duygusal bir dönemden geçtiğinden değil; belki de günümüz gençlerinde daha sık rastlanan başka türden bir düşünceli ruh halindeydi: dünyanın savaşına katılmaya değip değmeyeceğini sorguluyordu. Elbette, başkalarının uğruna savaştığı sermayeden yüzde üç ya da beş gelir elde ettikleri için bu verimsiz sorgulamayı sürdürebilen gençlerden söz ediyorum. Sağlıksız ve mızmız olan her şeye görkemli bir karşıtlık oluşturan birinin, fikirlerle nasıl olup da ayağının bağlandığı Sir Hugo’nun aklına yatmıyordu. Madem bu fikirler, kendisi gibi işini yoluna koymuş bir Whig’in önüne engel çıkarmıyordu, öyleyse olsa olsa hayalet yanılsamalarından ibaret olmalıydılar. Üstelik Deronda, akılsız düşünceleri paraya çevirdiği bilinen bir meslek olan yazarlığa da yanaşmıyordu.

Koyu mavi gömleği ve takkesini giymiş, bukleleri kısacık kesilmiş, ağzı gür ve yumuşak sakal dalgalarıyla çevrili halde kürek çekiyordu. “Görkem bulutlarını ardında sürükleyen” o melek yüzlü çocuktan geriye yalnızca kılık değiştirmiş izler kalmıştı. Yine de onu çocukluğundan beri hiç görmemiş biri bile, belki de bakışlarındaki, Gwendolen’in “korkunç” diye nitelemeyi seçtiği tuhaflık sayesinde, yüzüne bakıp yavaş yavaş tanıdığını çıkarabilirdi; oysa bakışları aslında son derece yumuşak bir inceleme taşıyordu. Bazen alçak sesle söylediği şarkı parçalarında duyulan sesi, sıradan bir yüksek bariton çıkmıştı. Hatta çevik, güçlü bedenine ve yüzündeki vakur ifadeye bakmak bile, doğanın ancak bir şeylerden fedakârlık ederek ve isteksizce yarattığı o nadir, büyüleyici tenor sesine sahip olmadığını deneyimli bir kulağın tahmin etmesine yeterdi. Ellerine bakın: küçük, gamzeli, incelerek uzayan parmakları sanki yalnızca çekingen bir dokunuş için varmış gibi değiller. Uzun, esnek, sağlam kavrayan eller bunlar; Titian’ın incelikle gücün birleşimini göstermek istediği bir tabloda resmettiği eller gibi. Bu ellere ait yüzlerde de bir benzerlik var: ikisinde de aynı düzgün, açık kahverengi ten, dik alın ve sakin, nüfuz edici gözler. Artık melek yüzlü değil; bütünüyle dünyalı ve erkeksi. Ama yoksul akrabalarını tanıyabilecek bir insanlık onuruna inanmayı yine de mümkün kılan türden.

Bu tür insanlara sıradan hayatın içinde de rastlarız; örneğin bir ölçü işi yaparken ıslık çalan, yol tarifimizi yanıtlamak için gözlerini kaldıran bir işçide. Yüzlerin ve yazılı sözcüklerin yüce anlamları çoğu zaman, o anda Deronda için önem taşıyan izlenimlerde yatar. O, genç bir İngiliz’in boş vaktinde kullanabileceği en sıradan donanımla Thames’te kürek çekiyor, görünüşünün rol oynayabileceği bir macera aklından geçmeden Kew Köprüsü’nün altından geçiyordu. Nitekim başkalarının yakasını bırakmadığı, görünüşünün dikkat çekici olduğu fikrine şiddetle karşı çıkıyordu. Bu konuda iltifat niyetiyle söylenen imalar, kendisinde öfkeyle yankılanıyordu; daha önce ipucu verilen çeşitli yaşantılar bu tepkinin birbirine karışmış kaynaklarıydı. Yıllardır aynadaki kendi yüzü, ona benzemesi gereken birini düşündürmüştü: karakterini ve başına gelenleri durmadan merak ettiği, ama hakkında soru sormaya hiç cesaret edemediği birini.

Kew Köprüsü yakınlarında, saat altı ile yedi arasında nehir tenha değildi. Nehir kıyısındaki yolda birkaç kişi aylak aylak dolaşıyor, yer yer kayıklar gidip geliyordu. Deronda bu noktayı çabucak geçmek için hızla kürek çekmişti; karşısına doğru ilerleyen büyük bir mavnayı görünce kayığını yana çevirdi ve nehir kıyısından yaklaşık iki metre ötede küreğine yaslanıp durdu. Nehrin yukarısına doğru yol aldığı boyunca boğazına takılıp kalan alçak ezgiyi, farkında olmadan söylemeyi sürdürüyordu. Bu, Rossini’nin Dante’nin ölümsüz dizelerine hakkını vererek bestelediği Otello’daki gondolcunun şarkısıydı:

“Nessun maggior dolore

Che ricordarsi del tempo felice

Nella miseria”[*]

[* Dante’nin sözleri en iyi, bölümün başındaki dizelerde kendi şairimiz tarafından çevrilmiştir.]

Kürek üzerinde dinlenirken ezgili ağıtın “nella miseria” bölümü, su kıyısında pianissimo, yani fısıltı kadar hafif bir sesle açıkça duyuluyordu. Köprüden geçen mavnayı izlemek için üç dört kişi çeşitli noktalarda durmuştu; kuşkusuz kayıktaki genç beyefendiyi de fark etmişlerdi. Ama alçak sesli ezginin, akıntının sesleri arasındaki böcek vızıltısı gibi duyulmasından daha derin bir anlamla ulaştığı kulak muhtemelen yalnızca bir kişinindi. Mavnayı bekleyen Deronda şimdi başını nehir kıyısına çevirdi ve birkaç adım ötede, farkında olmadan ses verdiği kederin ete kemiğe bürünmüş hali olabilecek bir siluet gördü: on sekizinden ancak biraz büyük, ufak tefek ve ince yapılı bir kız. Yüzü pek narindi; koyu bukleleri, büyük siyah şapkasının altında kulaklarının arkasına itilmişti. Omuzlarında uzun, yünlü bir pelerin vardı. Ellerini önünde kenetleyip aşağı sarkıtmış, gözlerini kıpırtısız, heykel gibi umutsuz bir ifadeyle nehre dikmişti. Bu manzara dikkatini öylesine yakaladı ki şarkı söylemeyi bıraktı. Görünüşe bakılırsa sesi, nereden geldiğine aldırmadan kızın iç dünyasına girmişti; çünkü ses birden kesilince kız hafifçe duruşunu değiştirdi ve korkuyla çevresine bakarken Deronda’nın yüzüyle karşılaştı. Bu yalnızca birkaç saniye sürdü, ama iki insanın birbirine dosdoğru bakması için uzun bir zaman gibi geldi. Kızın bakışı, kaçmaya davranmadan önce bir ceylanın ya da başka bir uysal hayvanın bakışına benziyordu: ne kızardı ne de özel bir korku gösterdi; yalnızca belli bir çekingenlik içindeydi, yine de dönmeden önce uzun uzun bakmasına engel olamadı. Doğrusu, Deronda’ya çevresinin ancak yarı yarıya farkındaymış gibi geldi. Aç mıydı, yoksa şaşkınlığının başka bir nedeni mi vardı? Ona karşı içinde bir ilgi ve şefkat kabardı; ama bir sonraki an kız dönüp yakındaki bir ağacın altındaki banka doğru yürüdü. Deronda’nın oyalanıp onu gözetlemeye hakkı yoktu. Bakımsız giyimli, kederli kadınlar sık rastlanan görüntülerdi; bu görüntüyü olağanüstü kılan yalnızca kızın narin güzelliği, çizgilerinin ve renklerinin ressam işi uyumuydu. Bu özellikler, ilgisini ona dayatmasını daha da imkânsız kılıyordu. Kürek çekip uzaklaşmaya başladı ve kısa süre sonra nehirde epey ilerlemişti; ama başka hiçbir düşünce, o mutsuz gençlik görüntüsünü zihninden tümüyle söküp atacak kadar güçlü değildi. Yalnızlığının ve yıkılmış bakışlarının ardında yatan muhtemel aşk öyküsünü tekrar tekrar kurdu; ardından ilgi çekici yüzlerin mutlaka ilgi çekici maceraları olduğunu sanma önyargısında kendisinin de payı olduğunu fark edip gülümsedi; sonra da narin, çocuksu güzelliğin başına geldiğinde kederin neden daha trajik göründüğünü hissetmesini kendine haklı çıkarmaya çalıştı.

“Çirkin ve bayağı biri olsaydı da o kederli yüzü unutmazdım,” dedi kendi kendine. Ama görüntünün çekiciliğinin hafızada kalma ihtimalini artırdığı da inkâr edilemezdi. Onun için yüz, oniks taşına işlenmiş bir kabartma kadar berraktı: kahverengi-siyah örtü, küçük, küçücük yüz hatları ve uzun kirpikli koyu gözlerle beyaz yüz. Zihni, dünyanın içinde sürüp giden, saklı ve kimsenin dikkatini çekmeyen kız trajedilerinde dolaştı. Sanki bunlar yalnızca koruluklarda ya da çit diplerinde yaşanan trajedilermiş gibi: çaresiz canlıların yaralı kanatlarını terk edilmişçe sürüklediği ve gölgeli yosunu kendi ölümlerinin kızıl, anlık ibresiyle çizdiği trajediler. Son zamanlarda Deronda, yalnız gezintilerinde çoğunlukla kendi yoluna ilişkin belirsizliklerle uğraşıyordu. Ne var ki bu belirsizlikler, bolca vakitleri olduğundan, hayatın ve tarihin bütününe uzanan geniş bağlantılar kurmaya yatkındı. Bu yeni, çaresiz keder görüntüsü de ona, insanı dünyanın o düzenine katılmaktan alıkoyması gerektiğini düşündüren güçlü gerekçeler dizisine kolayca karıştı. Öyle bir düzen ki insanları bütün haksızlıkları için özür dilemeye, düşünceleri mesleklerinin sıradan donanımı saymaya zorluyor. İşlerin umutsuzca birbirine dolanmış örgüsündeki herhangi bir ipliği çekip germemesi gerektiğini düşündü.

Küreklerini pek az kullandı; akıntıyla gitmekten, sonra da onunla geri dönmekten hoşnuttu. Uzayan gölgeler ve yumuşak ışıkla birlikte kolayca gelen o ağırbaşlı edilgenliğe kendini bırakmak âdetiydi. Böyle anlarda düşünmekle arzulamak fark ettirmeden birbirine karışır; başka saatlerde bir tartışma gibi görünen şey, tutkulu bir görüş niteliği kazanırdı. Gelgit onu Richmond Köprüsü’nü geçerek geri getirdiğinde güneş batmak üzereydi. En sevdiği saat yaklaşırken, gökyüzüyle nehrin çift ışıltısı arasındaki ağaç ve yapı kütleleri koyulaşıyor, ortalık derin bir sessizliğe bürünüyordu. Bu saat onu, yarım kalmış bir müzik cümlesini dinler gibi oyalanmaya çağırıyordu. Kayığını kıyıya dayayıp, başını minderlerle destekleyerek sırtüstü uzanabileceği, gün batımının ışığını ve Doğulu bir şairin Tanrı’nın küçük yıldızlara çağrısı diye anlattığı o tespih dizisinin belirişini seyredeceği, tümüyle ıssız bir yer aradı. Yıldızların her biri “İşte buradayım,” diye yanıt verirdi. Kew Bahçeleri’nin tam karşısında, nehrin kıvrıldığı yerde bir nokta seçti. Önünde göğün görkemini yansıtan geniş bir su yüzeyi uzanıyor, kendisi ise gölgede kalıyordu. Ellerini başının arkasında birleştirip kayığın kenarı hizasında destek alarak uzandı; böylece çevresini görebiliyor, ama birkaç adım öteden geçen hiç kimse tarafından görülemiyordu. Uzun süre gözlerini tam karşısındaki manzaradan ayırmadı. Yarı düşünceli, yarı istemsiz bir biçimde kendini seyrettiği şeylerle özdeşleştirirken başka her şeyi unutmuştu. Kendi kişiliği de manzara gibi dışarıda kalana dek insanın alışılmış merkezini ne ölçüde kaydırabileceğini düşünüyordu. Karşı kıyıda, söğüt çalılarının bir sıra oluşturduğu yerde bir şeyin kıpırdadığını fark edince gözlerini oraya çevirdi. Hareket eden şekle dair ilk anda içinde bir sezgi kıvılcımlandı; şimdi de tuhaf, sönmekte olan gün ışığının vurduğu küçük yüzü görebiliyordu. Ani bir hareketle onu ürkütmekten korktu, kıpırtısız dikkatle izledi. Kız çevresine baktı; görünürdeki ıssızlığın ona güven verdiği anlaşılıyordu. Şapkasını söğütlerin arasına sakladı ve hemen yünlü pelerinini çıkardı. Ardından oturup pelerini ağır ağır suya daldırdı; bir süre öyle tuttu, sonra güçlükle sudan çıkarıp ayağa kalktı. Deronda artık pelerini boğulurken kefeni gibi üzerine sarmak istediğinden emindi; onu ürkütme kaygısıyla oyalanacak zaman kalmamıştı. Ayağa kalkıp karşıya geçmek için küreğine sarıldı. Neyse ki kız nehrin biraz aşağısındaydı. Karşı kıyıdan kendisini fark ettiklerini görünce dehşete kapılan zavallı kız yeniden kıyı kenarına çöktü, pelerinini sudan yarı çıkarılmış halde tutuyordu. Görülmediğine ve kayıkçının tesadüfen ona doğru geldiğine dair küçücük bir umutla yüzünü kapatmış gibi büzüldü. Ama Deronda kısa sürede yanına vardı; kayığını kıyıda sabitleyerek son derece yumuşak bir sesle konuştu:

“Korkmayın. Mutsuzsunuz. Ne olur bana güvenin. Size yardım etmek için ne yapabilirim, söyleyin.”

Kız başını kaldırıp ona baktı. Yüzü şimdi ışığa dönüktü ve kız onu tanıdı. Ama birkaç saniye konuşmadı; o anlar, birbirlerine daha önce baktıkları anın tekrarı gibiydi. Sonunda, yabancılığı düşündürecek kadar belirgin ama yabancı olmayan bir aksanla, alçak ve tatlı bir sesle, “Sizi daha önce gördüm,” dedi. Benzer bir duraklamanın ardından hayal kurar gibi ekledi: “Nella miseria.”

Deronda, düşüncelerinin bağlantısını anlamadığından, sıkıntı ve açlığın kızın zihnini zayıflattığını sandı.

“Şarkı söyleyen siz miydiniz?” diye devam etti kız, tereddütle. “Nessun maggior dolore.” Tatlı, alçak sesiyle söylediği bu sözcükler bile Deronda’nın kulağında ezgiyi canlandırdı.

“Ah, evet,” dedi Deronda, şimdi anlamıştı. “Onları sık sık söylerim. Ama burada kalırsanız kendinize zarar vereceğinizden korkuyorum. Ne olur, sizi kayığımla güvenli bir yere götürmeme izin verin. Şu ıslak pelerini de alayım.”

Kızın izni olmadan pelerini almaya yeltenmedi; onu korkutmaktan çekiniyordu. Sözleri üzerine kızın irkildiğini ve pelerini daha sıkı kavradığını sandı. Ama kız, “İyi biri gibi görünüyorsunuz. Belki de Tanrı’nın buyruğudur,” derken gözlerini soran bir ifadeyle ona dikmişti.

“Bana güvenin. Size yardım etmeme izin verin. Size bir zarar gelmesine izin vermektense ölürüm.”

Kız oturduğu yerden doğruldu; yorgun kolları pelerini taşımaya yetmediğinden önce sırılsıklam pelerini sürükledi, sonra yere bıraktı. Narin, üşümüş ellerini belinin önünde üst üste koydu; bir adım geriye çekilirken başını öne eğmiş, sanki onun yüzünü gözden kaçırmak istemiyordu. Bu küçücük kadın figürü insanın içini tarifsiz biçimde burkuyordu.

“Yüce Tanrım!” sözü, Deronda’nın ağzından öylesine alçak ve ağırbaşlı bir sesle döküldü ki farkında olmadan seslendirilmiş bir duaya benzedi. Terk edilmiş bu kızın onda uyandırdığı sarsıcı duygu, kadınların kaderine duyduğu en derin ilginin hemen yanı başındaki bir telini titretti: “Belki annem de bunun gibiydi.” Eski düşünce şimdi birbirine karışmış yeni duygularla güçlenerek geri gelmiş, Doğu ile Batı’nın çağlar boyunca kaçınılmaz felaket karşısında duydukları dehşeti topladıkları o haykırışı doğurmuştu.

Alçak sesle söylenen sözler, dinleyene bir güven vermiş gibiydi. Kız kayığın yanına yaklaştı; Deronda da artık ona kayığa binmesi için yardım etmesine izin vereceğini umarak elini uzattı. Kız minicik elini onun eline çoktan koymuş, Deronda da elini kapatıp elini kavramıştı ki kızın aklına yeni bir düşünce geldi. Geri çekilip şöyle dedi:

“Gidecek hiçbir yerim yok; bu ülkede bana ait hiç kimse yok.”

“Sizi kızları olan bir hanımefendinin yanına götüreceğim,” dedi Deronda hemen. Kızın kaçtığını sandığı sefil evin ve zalim dostların yakında olmadığını anlamak onu bir bakıma rahatlattı. Yine de kız tereddüt etti ve her zamankinden daha çekingen bir sesle şöyle dedi:

“Tiyatroda mı çalışıyorsunuz?”

“Hayır, tiyatroyla hiçbir ilgim yok,” dedi Deronda kesin bir sesle. Ardından yalvarırcasına ekledi: “Sizi hemen güvenli bir yere, iyi bir kadının yanına götüreceğim; size iyi davranacağından eminim. Vakit kaybetmeyelim; hastalanacaksınız. Hayat sizin için hâlâ tatlılaşabilir. İyi insanlar var—size sahip çıkacak iyi kadınlar var.”

Artık geri çekilmedi; kolayca kayığa adım attı, sanki böyle bir şeyi yapmaya alışkındı, sonra minderlerin üzerine oturdu.

“Başınızı örtecek bir şeyiniz vardı,” dedi Deronda.

“Şapkam mı?” (Ellerini başına götürdü.) “Çalılığın içinde kaldı, hiç görünmüyor.”

“Ben bulurum,” dedi Deronda, kız ayağa kalkmaya yeltenince yatıştırıcı bir el hareketi yaparak. “Kayık bağlı.”

Kayık dışına atladı, şapkayı buldu; sırılsıklam pelerini kaldırıp suyunu sıktı ve kayığın dibine attı.

“Pelerini de götürmeliyiz; sizi görmüş olabilecek biri boğulduğunuzu sanmasın,” dedi neşeyle. Yeniden kayığa bindi ve eski şapkayı ona uzattı. “Size paltomdan başka verebileceğim bir giysi olmasını isterdim. Ama sudayken bunu omuzlarınıza atmanız sizi rahatsız eder mi? Geç vakit dönen ve üzerlerinde yeterince örtü olmayan insanlar için bu çok olağan bir şeydir.” Gülümseyerek paltosunu ona uzattı; kız alırken yüzünde hafif, kederli bir gülümseme belirdi ve paltoyu büyük bir ustalıkla giydi.

“Birkaç bisküvim var—ister misiniz?” dedi Deronda.

“Hayır, yiyemem. Ekmek almak için hâlâ biraz param kalmıştı.”

Deronda başka bir şey söylemeden kürek çekmeye başladı; uzun dakikalar boyunca konuşmadan hızla yol aldılar. Kız ona bakmıyor, öne doğru eğilmiş, dinlenir bir halde küreği izliyordu; sanki yeniden ısınmanın ve ölüm yerine yaşam ihtimalinin rahatlığını hissetmeye başlamıştı. Alacakaranlık koyulaşıyordu; kızıl parıltı tümüyle silinmiş, küçük yıldızlar birbiri ardına karşılık vermeye başlamıştı. Ay yükseliyordu ama hâlâ ağaçlara ve binalara takılı kalmıştı. Işık, yüz çizgilerinin ifadesini ya da bakışını açıkça seçmesine yetmiyordu; yine de yüzü de bakışı da gözünün önündeydi—insan yüzüne onun için daha derin bir anlam kazandırmış gibi duran çizgiler ve bakış. Kaygıları arasında biri ağır basıyordu: kızla ilgili ilk izlenimi, zihninin bozulmuş olabileceği düşüncesi, bütünüyle silinmemişti; intihar tasarısı apaçıktı ve öteki kuşkulu belirtilerin her birine daha koyu bir anlam veriyordu. Sohbete başlamayı çok istiyordu ama kızın önce konuşmasını sağlayabilecek güven duygusunu desteklemek için kendini tuttu. Sonunda kız konuştu.

“Kürek sesini dinlemeyi seviyorum.”

“Ben de.”

“Siz gelmeseydiniz şimdi ölmüş olurdum.”

“Böyle konuşmanıza dayanamıyorum. Geldiğim için bir gün pişman olmamanızı umuyorum.”

“Yaşamaktan nasıl mutlu olacağımı göremiyorum. Maggior dolore ile miseria, tempo felice’den daha uzun sürdü.” Durdu, sonra düşlere dalmış gibi devam etti: “Dolore—miseria—bu sözcükler canlı sanki.”

Deronda sustu. Ona soru sormak yersiz bir cüret gibi geliyordu; iyilik eden biri olarak otorite iddiasında bulunmaktan ya da sıkıntıda olduğu için ona daha az saygı göstermekten kaçınıyordu. Kız düşünceli bir tavırla sürdürdü:

“Bunun günah olmadığını sanmıştım. Sonsuzluğun önünde ölümle yaşam birdir. Atalarımızın ruhlarını arı tutmak için çocuklarını öldürdüklerini, sonra da kendilerini öldürdüklerini biliyorum. Ben de öyle yapacaktım. Ama şimdi yaşamam emredildi. Nasıl yaşayacağımı göremiyorum.”

“Dostlar bulacaksınız. Sizin için ben bulacağım.”

Başını salladı ve kederle, “Annemle kardeşim değil. Onları bulamam,” dedi.

“İngiliz misiniz? Öyle olmalısınız—İngilizceyi bu kadar kusursuz konuşuyorsunuz.”

Hemen yanıt vermedi; çift ışıkta onu seçebilmek için gözlerini kısarak yeniden Deronda’ya baktı. O ana dek küreği izliyordu. Sanki yarı uyanmış, izleniminin hangi yanının düş, hangisinin uyanıklık olduğunu merak etmişti. Kederli yalnızlık, gerçeklik duygusunu uyuşturmuştu; dış dünya ile iç dünyayı ayırt etme gücü durmadan elinden kayıp gidiyordu. Bakışında öyle şaşkın, ürkek bir ifade vardı ki, çölde terk edilmiş biri öfkeyle mi yoksa merhametle mi geldiğini henüz bilmeden melekvari görüntüye nasıl bakarsa, o da öyle bakıyordu.

“İngiliz olup olmadığımı mı öğrenmek istiyorsunuz?” dedi sonunda. Deronda, kendisinden çok daha belirgin biçimde hissettiği bu bakış karşısında sinirden kızarıyordu.

“Bana anlatmak istediğiniz şeyler dışında hiçbir şeyi bilmek istemiyorum,” dedi; zihninin başıboş dolaştığı korkusuyla hâlâ huzursuzdu. “Belki konuşmanız sizin için iyi değildir.”

“Evet, anlatacağım. İngiltere’de doğdum. Ama Yahudiyim.”

Deronda sustu; bunu daha önce kendi kendine düşünmemiş olmasına içinden şaşıyordu. Oysa zarif yüzlü İspanyol kızlarını görmüş biri onu kolayca İspanyol sanabilirdi.

Bir süre sonra, korkmuş küçük bir dilsiz hayvanın çığlığı gibi yüreğe işleyen kederli bir sesle, “Bunun için benden nefret mi ediyorsunuz?” dedi.

“Neden edeyim?” dedi Deronda. “O kadar akılsız değilim.”

“Birçok Yahudinin kötü olduğunu biliyorum.”

“Birçok Hristiyan da öyle. Ama bu yüzden benden nefret etmenizin adil olacağını düşünmem.”

“Annemle kardeşim iyiydi. Ama onları asla bulamayacağım. Çok uzaklardan—yurt dışından geldim. Kaçtım; ama size anlatamam—bundan söz edemem. Annemi yeniden bulabileceğimi sanmıştım—Tanrı bana yol gösterecekti. Ama sonra umudumu kestim. Bu sabah ışık doğduğunda, içimde tek bir sözcük durmadan yankılanıyormuş gibi hissettim: Asla! Asla! Ama şimdi—başlıyorum—diye düşünmeye—” Sözcüklerini yükselen hıçkırıklar böldü. “Yaşamam emredildi—belki ona gidiyoruzdur.”

Birden hıçkırarak ağlamaya başladı ve başını dizlerinin arasına gömdü. Bu şiddetli ağlamanın heyecanını hafifletebileceğini umdu. Bu sırada, ilk düşünmeden karar verdiği yolu izleyip onunla Park Lane’e nasıl gideceğini büyük bir mahcubiyetle zihninde canlandırıyordu. Lady Mallinger’dan daha nazik, daha yumuşak huylu biri yoktu; ama evde olması pek olası değildi. Bir hizmetçinin bu narin, kederli kadınlık görüntüsüne gözlerini dikip bakacağını; parlak ışıkların, görkemli merdivenlerin ve belki de nedimelerle ev kâhyasının soğuk, kuşkucu tavırlarının, zaten tehlikeli ölçüde hassaslaşmış zihnini ürküteceğini düşününce ürperdi. Ama onu tanıdığı bir evden başka bir yere götürmek aklından geçemezdi. Bu maceranın sonucu konusunda korku içindeydi; çocuk gibi bu yaratığın onda uyandırdığı güçlü ve sarsıcı izlenim, omuzlarına binen sorumluluğu daha da ağırlaştırıyordu. Derken başka bir çözüm aklına geldi: Onu Bayan Meyrick’in evine, Chelsea’deki küçük eve götürebilirdi. Yurt dışından döndüğünden beri oraya yeterince sık gitmişti; cömert yüreklere başvurabileceğinden emindi. Bu yürekler, masum bir ihtiyaç karşısında romantik bir inanmaya ve yardım etmeye hazır oluşla karşılık verirdi. Hans Meyrick İtalya’da güven içindeydi. Deronda, emanetini Quaker titizliğiyle giyinmiş anaç bir kadının ve kötülüğü tarih kitaplarından, piyeslerden öte tanımayan üç genç kızın karşılayacağı bir eve götürecek olmanın rahatlığını hissetti. Güzel bir Yahudi kızını Ivanhoe’daki Rebecca’yla bağdaştıracaklarına, Deronda’nın isteğiyle yaptıkları her şeyin putları Hans için yapılacağını düşüneceklerine kuşku yoktu. Chelsea’deki ev gözünün önünde canlanınca Deronda artık tereddüt etmedi.

Suyun üzerindeki sessizliğin ardından arabayla oraya doğru giderken duyulan tekerlek gürültüsü uzun sürmüş gibi geldi. Neyse ki emanetindeki kız, ağlama nöbetinden sonra sessizleşmiş ve yorgun bir çocuk gibi kendini bırakmıştı. Arabaya bindiklerinde şapkasını bırakıp başını dinlendirmeye çalıştı ama sarsıntı buna izin vermedi. Yine de uyukladı; tatlı başı çaresizce önce bir yana, sonra öbür yana düştü.

“Onu içeri almaktan çekinmeyecek kadar iyiler,” diye düşündü Deronda. Görünüşü, sesi, kusursuz konuşması inanca ve şefkate güçlü bir çağrıydı. Peki onu bu perişanlığa sürükleyen geçmiş neydi? Bu kimsesizi barınak istemek üzere götürdüğü tuhaf bir görevdeydi. Derken Plutarkhos’un bir yerde anlattığı Delphoi kadınlarının güzel öyküsü aklına geldi: Meşalelerle dolaşmaktan bitap düşen Mainadlar pazar yerinde uyumak için uzandıklarında, kentli kadınlar sessizce çevrelerinde durup uykularını bekler; uyandıklarında onlara şefkatle hizmet eder ve sağ salim yurtlarının sınırına kadar uğurlarlardı. Gittiği kadınların da böylesine iyi yürekli olacağına güvenebilirdi.

Deronda, bu akşam kendini yaşlanmış ve kendi hayatının belki de bir kurtarıcı olarak içine girdiği yeni bir döneme adım atmış gibi hissetti. Ama birini ölümden çekip almanın kurtuluş olduğundan nasıl emin olabilirdi? Bir insanı bulma anı, çoğu zaman bir fikri bulma anı kadar kuşku ve sevinçle iç içedir.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…