Bölümler 70Şu an: Yedinci Kitap—anne ve Oğul — Ellinci Bölüm.
- 1 Birinci Kitap—şımartılmış Çocuk. — Birinci Bölüm.2.251 kelime
- 2 İkinci Bölüm.1.803 kelime
- 3 Üçüncü Bölüm.4.601 kelime
- 4 Dördüncü Bölüm.1.186 kelime
- 5 Beşinci Bölüm.2.528 kelime
- 6 Altıncı Bölüm.3.611 kelime
- 7 Yedinci Bölüm.5.025 kelime
- 8 Sekizinci Bölüm.1.697 kelime
- 9 Dokuzuncu Bölüm.2.436 kelime
- 10 Onuncu Bölüm.2.513 kelime
- 11 İkinci Kitap—akarsuların Buluşması — On Birinci Bölüm.3.829 kelime
- 12 On İkinci Bölüm.1.340 kelime
- 13 On Üçüncü Bölüm.4.042 kelime
- 14 Ondördüncü Bölüm.2.955 kelime
- 15 On Beşinci Bölüm.2.156 kelime
- 16 On Altıncı Bölüm.5.940 kelime
- 17 On Yedinci Bölüm.3.024 kelime
- 18 On Sekizinci Bölüm.1.667 kelime
- 19 Üçüncü Kitap—seçim Yapan Genç Kadınlar — On Dokuzuncu Bölüm974 kelime
- 20 Yirminci Bölüm5.369 kelime
- 21 Yirmi Birinci Bölüm.2.732 kelime
- 22 Yirmi İkinci Bölüm.3.566 kelime
- 23 Yirmi Üçüncü Bölüm.4.343 kelime
- 24 Yirmi Dördüncü Bölüm.3.049 kelime
- 25 Yirmi Beşinci Bölüm.2.662 kelime
- 26 Yirmi Altıncı Bölüm1.944 kelime
- 27 Yirmi Yedinci Bölüm.2.646 kelime
- 28 Dördüncü Kitap—gwendolen İstediğini Elde Ediyor. — Yirmi Sekizinci Bölüm.4.464 kelime
- 29 Yirmi Dokuzuncu Bölüm.3.354 kelime
- 30 Otuzuncu Bölüm.4.041 kelime
- 31 Otuz Birinci Bölüm.1.988 kelime
- 32 Otuz İkinci Bölüm.5.749 kelime
- 33 Otuz Üçüncü Bölüm.3.983 kelime
- 34 Otuz Dördüncü Bölüm.1.892 kelime
- 35 Beşinci Kitap—mordecaı. — Otuz Beşinci Bölüm.8.024 kelime
- 36 Otuz Altıncı Bölüm.6.525 kelime
- 37 Otuz Yedinci Bölüm.4.269 kelime
- 38 Otuz Sekizinci Bölüm.2.750 kelime
- 39 Otuz Dokuzuncu Bölüm.2.596 kelime
- 40 Kırkıncı Bölüm.4.336 kelime
- 41 Altıncı Kitap—açığa Çıkanlar — Kırk Birinci Bölüm.2.045 kelime
- 42 Kırk İkinci Bölüm.6.572 kelime
- 43 Kırk Üçüncü Bölüm.1.951 kelime
- 44 Kırk Dördüncü Bölüm.2.532 kelime
- 45 Kırk Beşinci Bölüm.2.706 kelime
- 46 Kırk Altıncı Bölüm.3.097 kelime
- 47 Kırk Yedinci Bölüm.1.443 kelime
- 48 Kırk Sekizinci Bölüm.7.797 kelime
- 49 Kırk Dokuzuncu Bölüm.581 kelime
- 50 Yedinci Kitap—anne ve Oğul — Ellinci Bölüm.1.870 kelime · Okuduğun bölüm
- 51 Elli Birinci Bölüm.4.775 kelime
- 52 Elli İkinci Bölüm.5.321 kelime
- 53 Elli Üçüncü Bölüm.2.215 kelime
- 54 Elli Dördüncü Bölüm.4.093 kelime
- 55 Elli Beşinci Bölüm.1.056 kelime
- 56 Elli Altıncı Bölüm.3.045 kelime
- 57 Elli Yedinci Bölüm.1.086 kelime
- 58 Sekizinci Kitap—meyve ve Tohum. — Elli Sekizinci Bölüm.2.510 kelime
- 59 Elli Dokuzuncu Bölüm.1.655 kelime
- 60 Altmışıncı Bölüm.1.652 kelime
- 61 Altmış Birinci Bölüm.2.894 kelime
- 62 Altmış İkinci Bölüm.2.214 kelime
- 63 Altmış Üçüncü Bölüm.3.018 kelime
- 64 Altmış Dördüncü Bölüm.2.774 kelime
- 65 Altmış Beşinci Bölüm.2.081 kelime
- 66 Altmış Altıncı Bölüm.1.614 kelime
- 67 Altmış Yedinci Bölüm.1.973 kelime
- 68 Altmış Sekizinci Bölüm.1.664 kelime
- 69 Altmış Dokuzuncu Bölüm.4.029 kelime
- 70 Yetminci Bölüm.988 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
YEDİNCİ KİTAP—ANNE VE OĞUL
ELLİNCİ BÖLÜM.
“Bir ölümlü, vaktinden önce doğup
Büyük bir uykuya yatırılmış olsaydı—çağlar
Gelip geçerken—ta ki gerçek vaktinin
Şafağı sökene dek; sonra da yatağının
Başında nöbet tutanların sözlerini
Kaydedebilseydi, belki daha çok anlatırdım
Gözkapaklarıma değen o hafif soluğu,
Saçlarımın arasında dolaşan sıcak parmakları.
Gençlik şaşkındır; ama yine de o ruh
Geçip giderken öylesine duygusuz değildim:
Periler uykusunu böldüğünde su yılanının
Dönüp onlara baktığı gibi, ben de
Farkında bile olmadan ona döndüm.”
—BROWNING, Paracelsus
Sir Hugo’nun Deronda’ya verdiği mektup şuydu:
OĞLUM DANIEL DERONDA’YA
Senin de benim de iyi dostum Sir Hugo Mallinger sana seni görmek istediğimi söylemiştir. Sağlığım bozuldu; uzun zamandır senden sakladığım şeyi sana anlatmadan önce zaman kaybetmek istemiyorum. Bu ayın on dördünde Cenova’daki Albergo dell’Italia’da bulunmanı hiçbir şey engellemesin. Orada beni bekle. Kalacağım Spezia’dan ne zaman yola çıkabileceğimden emin değilim. Bu, çeşitli şeylere bağlı. Beni bekle—Prenses Halm-Eberstein. Yanında Sir Hugo’nun sana verdiği elmas yüzüğü getir. Onu yeniden görmek isterim. —Bilinmeyen annen,
LEONORA HALM-EBERSTEIN.
Renksiz bir dille yazılmış bu mektup, Deronda’ya kendisini nelerin beklediğine dair ipucu vermiyordu. Ama annesinin açıklamalarını öne almamaya söz vermiş gibi görünen Sir Hugo’nun ketumluğunu kabul etmekten başka çaresi yoktu; hayatı boyunca yaptığı tahminlerin yanlış olduğunu öğrenmesi de daha fazla varsayımda bulunmasını engelledi. Hayal gücünün olasılıklar üzerinde hızla dolaşmasına engel olamıyordu, ama bunlardan herhangi birini ötekilerden daha olası görmeyi reddetti; yoksa birine baskın bir arzu ya da tiksintiyle bağlanabilirdi. Bunun yerine, gerçekte ne çıkarsa çıksın, cesaretle karşılamaya kararlı biçimde hazırlanmak istiyordu.
Bu ruh hâlindeyken, bazı kimselere önceden açıklamak zorunda kaldığı yokluğunun nedenini hiç kimseye anlatamazdı; hele bu durum kendisini etkileyeceği kadar güçlü, ama başka türlü etkileyecek olan Mordecai’ye hiç. “Doğumumun gerçeğini öğrenmeye gidiyorum,” deseydi Mordecai’nin umudu, acı verici ve tehlikeli olabilecek bir heyecana kapılabilirdi. Tahminlerin önüne geçmek için yolculuğunu Sir Hugo’nun isteği üzerine yaptığını söyledi; bunu duyururken elinden geldiğince kayıtsız görünmeye çalıştı. Ne kadar süreceğinden emin olmadığını, ama belki çok kısa süreceğini ekledi.
“Küçük Jacob’ı benimle kalmaya çağıracağım,” dedi Mordecai; ilk kederli bakışların ardından bu düşünceyle kendini teselli etti.
“Arabaya binip Bayan Cohen’e onu göndermesini rica edeceğim,” dedi Mirah.
“Büyükanne hiçbir isteğini geri çevirmez,” dedi Deronda. “Benim gibi senin de biraz yanıldığını öğrenmene sevindim,” diye ekledi Mordecai’ye gülümseyerek. “Yaşlı Bayan Cohen’in Mirah’yı görmeye dayanamayacağını sanmıştın.”
“Onun yüreğini küçümsemişim,” dedi Mordecai. “Kendi çiçeği solmuş olsa da bir başkasının çiçeğinin açmasına sevinebiliyor.”
“Ah, ne kadar sevgili, iyi insanlar! Sanki hepimiz birbirimize aitmişiz gibi hissediyorum,” dedi Mirah; gülümsemesinde hafif bir neşe vardı.
“Ya o Ezra senin ağabeyin olsaydı ne hissederdin?” diye takıldı Deronda. Mirah’nın, kendi adına ona ileride bunca sıkıntı çıkaracak insanlara hemen yakınlık duymasına biraz içerlemişti.
Mirah bir an hafifçe şaşırarak ona baktı, sonra, “Kötü biri değil; sanırım kimseyi terk etmez,” dedi. Ama sözleri söylerken derin bir kızarıklık yüzüne yayıldı; Mordecai’ye ürkekçe göz atıp başka bir işle uğraşmak üzere döndü. Aklında babası vardı; bu konu, onunla ağabeyinin acı veren ortak bir farkındalığıydı. “Ya gelip bizi bulursa!” düşüncesi, Mirah’nın zihninde bazen sokağın gündüz ışığını, her dönüşünde hayalî bir hayaletin karşısına çıkacağı perili bir ormanın gölgeleri kadar belirsiz kılıyordu.
Deronda onun istemsiz göndermesini sezdi ve neden kızardığını anladı. Artık kendi duygularına hiç olmadığı kadar yakın görünen hisleri anlamakta nasıl gecikebilirdi? Annesinin mektubundaki sözler, annesiyle arasındaki evlat-ebeveyn bağının acı verici koşullardan kurtulmayacağını gösteriyordu. Hatta tuhaf biçimde, annesini yaşayan bir gerçek olarak kendisine yaklaştıran o mektup, duygularında onu daha da uzaklaştırmıştı. Bakımı ve sevgisi olmasaydı hayatı daha kötü olabilecek bir varlığa duyulan şefkatli özlem; saygıdan da merhametten de hak ettiğini bulamamış bir anne imgesi, yakınlaştığı bütün kadınları gözlemlerken uzun zamandır gizlice zihninde bulunmuştu. Ama şimdi annesini böyle hayal etmesinin, Sir Hugo hakkındaki eski tasavvurları kadar olgulara uymayabileceği anlaşılıyordu. Annesinin kendi el yazısı, gerçek duygularını dile getiren sözlerle ona ulaştığında, ona duyduğu sevginin birden neredeyse tarafsızlığa dönüştüğünü fark edince şaşırdı. Gizemli sözler söyleyen örtülü bir siluet, belirsizliğe rağmen, tutunan düşüncelerinin zamanla biçimlendirdiği ve şefkatinin, göreve dayalı özleminin sahibi kıldığı o imgeyi itip uzaklaştırmıştı. Cenova’ya yola çıktığında, zihninde en önde gelen ilgi annesiyle ilgili olmaktan çok Mordecai ve Mirah’la ilgiliydi.
Vedalaşırken Sir Hugo, “Tanrı seni korusun Dan!” demişti. “Başına başka ne gelirse gelsin, tanıdığın en eski dostun ve seni hep en çok düşünen kişi oluşum değişmez. Kendi oğlum olsaydın da seni bundan daha çok sevemezdim. Yalnız seni hep Manastır’ın gelecekteki efendisi diye düşünmek, bu yakışıklı yeğenim diye düşünmekten daha çok hoşuma giderdi; o zaman siyasi bir çizgi izlemen gerektiğini de görürdün. Neyse... Ne olacaksa olsun.” Baronetin bu savunmacı tavrı, ciddi duygularını amaçsız sözlerle karıştırmasına yol açmıştı.
Deronda Cenova’daki Italia’ya vardığında Prenses Halm-Eberstein orada değildi. Ama ikinci gün ona bir mektup geldi; mektupta gelişinin bir hafta içinde gerçekleşebileceği gibi iki hafta ya da daha fazla gecikebileceği de yazılıydı. Yolculuğunu daha kesin biçimde planlamasını olanaksız kılan koşullar içindeydi ve Deronda’dan elinden geldiğince sabırla beklemesini rica ediyordu.
Kendisi için son derece önemli konularda bu belirsiz bekleyiş sürerken Deronda, heyecanını yatıştırıp sabrına güç vermek için felsefi bir yolla oyalanmaya çalıştı. Görkemli kente önceki ziyareti kısa sürmüş, ona öğrenmesi gereken çok şey bırakmıştı. Serin saatlerde sokakları, rıhtımı ve çevreyi gözlemleyerek dolaşıyor; kentin ve limanın görkemli manzarasının tadını denizden çıkarmak için sık sık bir kayığa biniyordu. Her manzara, her konu, annesiyle yapmayı beklediği görüşme bile, Mordecai ve Mirah’ta, onlarla hemen ilişkilenen düşüncelerde birleşiyordu. Görkemli limanı gören bir yerde kayığıyla dolaşırken zihnini en çok dolduran düşüncelerden biri, yüzyıllar önce İspanya’daki yurtlarından yoksul ve yurtsuz sürülen sayısız İspanyol Yahudisiydi. Kalabalık gemilerden yalnızca kısa bir süre dinlenmek için Cenova’nın bu görkemli rıhtımına inmelerine izin verilmiş, rıhtım açlık ve salgın hastalık örtüsüne bürünmüştü: Ölen anneler, göğüslerinde can veren çocuklar; birbirlerinin bitkin yüzlerine bakan babalarla oğullar, öğle güneşinin altında yüz Açlık Kulesi’nden çıkarılmış gruplar gibi. Olası bir soy geçmişine dair düşsel tasarıları, Mirah’yla tanışmasının ardından yeni bir ilgi kazanmaya başlayan tarihî anılarla, şimdi de Mordecai’nin etkisi altında, karşı konulmaz biçimde egemen hâle gelen anılarla iç içe geçiyordu. Mümkün olsa zihnini bu tür tasarımlara kapatırdı; Mordecai’nin inancının doğrulanmasını istediğini de henüz kendine tam olarak itiraf etmemişti. Bu konuda seçme hakkı olmadığını, dilekte bulunmanın budalalık olduğunu kendi içinde tekrarlıyordu. Hatta soy meselesinde dilekte bulunmak, akrabalığı reddeden alçaklığın bir parçası gibi görünüyordu; bu, daha baştan reddetmek demekti. Yapması gereken yalnızca gerçeği kabul etmekti. Üstelik artık Sir Hugo hakkında yanıldığından emin olduğuna göre, elinde güçlü bir varsayım da yoktu. Her türlü çıkarımı güvenilmez kılan kararlı bir gizleme vardı; taşıdığı adın kendisi bile sahte olabilirdi. Mordecai yanılıyorsa—sözde Daniel Deronda, dostunun dokunaklı umudunun çizdiği yoldan büsbütün uzak bağlarla bağlıysa—“Dilerim,” diyemezdi; ama fedakârlığın hangi tarafta olduğunu hissetmekten de kendini alamıyordu.
Bu iki ısrarlı düşünce arasında—insanı bekleyişin kendine özgü o sinirleri gevşeten hâlinde, herhangi bir şeye direnebildiği kadar direnerek karşı koyduğu düşünceler arasında—sürekli bir kaygı beliriyordu; Deronda bu kaygıyı kovmaya çalışmıyor, aksine üzerinde kederle duruyordu. Çünkü çoğu zaman, ihtiyacını karşılayamadığımız birine sunabileceğimiz en iyi telafi, bu keder gibi görünür. Kaygısı Gwendolen içindi. Doğamızın şaşırtıcı bileşimlerinde, kimi kadınlarla erkeklerin—elbette hepsinin değil—duyabileceği o tek ve tutkulu aşktan ayrı, ama ne dostlukla ne de yalnızca iyiliksever, hayranlık ya da şefkat dolu bir ilgiyle aynı olan bir duygu vardır. Sözgelimi bir erkek—çünkü burada söz konusu olan erkek—bir kadına duyduğu bu ince hissi, “Şu koşul olmasaydı onu severdim…” sözlerinden daha iyi anlatamaz: Buradaki “koşul”, ya eğilimlerin daha önceden başka bir yönde gelişmiş olmasını ya da dengesi bozulmaya hazır duygulara set çeken içsel bir yasak koymuş koşulları kapsar. Deronda’nın durumunda bu “koşul” her iki türden de neden içeriyordu. Yine de Gwendolen’le ilişkisi boyunca, hem onun hem de kendisinin sakınması gereken bir şey bulunduğuna dair tedirgin bilincinden hiç kurtulmamıştı: dürtüsel duyguların kendini gösterişindeki bir acelecilikten; anlık olanın, yüreğin kalıcı ve seçilmiş hazinesine yıkıcı biçimde saldırmasından; onun güvenini zedelemekten sakınmalıydı. Bu güvenin zedelenmesi şimdi, erişemeyeceği yerlere hızlı atlılar ya da daha hızlı dalgalar tarafından kapılıp götürülen bir yaratığın uzaklaşırken attığı çığlık gibi içinde yankılanıyordu; kendi gücü de yalnızca güçsüzlüğünün daha yoğun bir bilinciydi. Gwendolen’e duyduğu hisler, yanında durmayı istediği başka bir kadın olsa bile, diğer kadınlara duyduklarıyla nasıl aynı olabilirdi? Gwendolen’in sureti, bugününün ve geleceğinin sahnelerine tuhaf bir biçimde giriyordu; ikisinin yolları da tuhaf biçimde—şimdi ona hüzünlü görünen bir biçimde—kesişmişti: onunki daracık, kişisel bir yoldan; kendisininki ise uzaklara uzanan duyarlılıklarla, belki de kalıcı amaçlarla yüklü bir yoldan geçiyordu. Bunlar, kuşkusuz, her zamanki gibi kırıntı bulmaya gelen ama bulamayan kuşların göç etme nedenleri kadar Gwendolen’in bilgisi dışındaydı. Deronda, kendini bir kadın için aşırı önemli sanmaya yatkın değildi; yine de onun “Yakınımda kalmalısın, beni bırakmamalısın” diye ısrar eden sözleri, Dante’nin bizi acıma duygusunun sivri ucunu taşıyan oklar gibi delip geçtiğini söylediği hayalî seslerin açıklığı ve ısrarıyla aklına durmadan geliyordu,
“Çeşit çeşit yakınmalar ok gibi saplandı bana,
Acıma demiriyle donatılmıştı ok uçları.”
Günler birbiri ardına geçiyor, İtalya’nın havası bile Avusturya’ya savaş ilan edildiği bilincini taşıyor gibiydi; her gün, dünyayı değiştirecek Sadowa Muharebesi’ne doğru kalabalık Zaman’ın telaşlı bir yürüyüşüydü. Bu sırada Cenova’da öğle sıcağı artıyor, kentin dışına doğru birleşen yolların beyaz tozu derinleşiyor, yol kenarındaki bahçelerde saksılara dikilmiş zakkumlar giderek daha yorgun tatilcilere benziyordu. Tatlı akşam da görevini değiştiriyor; öğle sıcağının sığınaklara gönderdiği insanları dışarı salıyor, bütün yolları mutlu sohbet sesleriyle, katır çanlarının ince tınılarıyla, telli çalgıların tıngırtılarıyla, ağırdan alınmıyorlarsa bile içlerinde keyif telaşı taşıyan hafif adımlarla ve seslerle dolduruyordu. Çevredeki, hisarlarla taçlanmış; zarif konutlar ve bahçelerle bezenmiş tepeler de uzun siestalarından uyanıp güzelliklerinin bütün ihtişamıyla ortaya çıkmış, seyre dalmış gibiydi. Sonra bütün canlı renkler ay ışığının akışında eriyip gidiyor; bu ışık, sokakları yeni bir manzaraya dönüştürerek katedral basamaklarına ve heybetli sarayların cephelerine hareketsiz, devinen gölgeler düşürüyordu. Ay ağır ağır alçalırken her şey derin bir geceye ve sessizliğe gömülüyor, aşağıdaki karanlıkta yalnız büyük Lanterna’nın liman ışıkları, yukarıdaki karanlıkta ise pırıldayan yıldızlar kalıyordu. Deronda, bekleyişi içinde günlerin bu döngüsünü, saatlerin vuruşlarının uyarıcı bir geçit töreninde ilerleyip gerileyen antik figürlerle ağırlaştığı harikulade bir saati izler gibi seyrediyordu. Bir yandan da başka türden, o da aynı ölçüde ciddi bir işaret için kulağını açık tutuyordu. Yapacak iş bulmaktan usanıyordu; kendini, kurtuluş parasını bekleyen bir mahkûm gibi bütün uğraşlara uzaktan bakarken buluyordu. Mordecai’ye ve Hans’a yazdığı mektuplarda kendinden söz etmemişti; ama artık her konunun kişisel bir anlam kazandığı bir ruh hâline giriyordu. Çalışmaya sığınak olsun diye yanında getirdiği birkaç kitap da okunamaz olmuştu; çünkü hayatın kendisine sunacağı bakış açısı, kararın hemen öncesindeki o çalkantılı belirsizlik anında duruyordu.
Pek çok gece, odasının açık penceresinden denizin ve göğün belli belirsiz seçilen ikili karanlığına bakarak sabahladı. Bazen, Mordecai’nin kendi hayatına yüklediği bütün önemle birlikte onun özel yazgısını, bir düşten daha kalıcı olmayan bir şey gibi gösteren bunaltıcı kuşkuculukla boğuşuyordu: Kendisine tutkular yaşatan, ama bilincinin ötesinde kütle ve gölgede fark edilmez bir değişiklikten ibaret kalan bir dizi dönüşüm gibi. Bazen de duygusal bir gücün yeniden yükselişiyle, süregelen hayal kırıklığına, hatta fedakârlık talebinin yerine getirilmesine bile doyuma ulaşmış bir enerjinin niteliğini veriyor; nasıl olursa olsun genç geleceğini özverili hizmetin çekiciliğine açıyordu. Bazen, insanın başına gelebilecek en güzel şeylerin—kişisel ve eksiksiz bir sevginin daha büyük bir görevle aynı akışta birleşmesinin—onu bulacağına dair tatlı, karşı konulmaz bir umut duyuyordu. Bazen de yeniden, böyle oldukları ve başka türlü olmadıkları için genel olarak her şeye karşı bir isyan duygusuna kapılıyordu—hangi insan bundan kaçabilir ki? Bu ruh hâlinde Gwendolen ve onun belirsiz yazgısı, kendi hayatında bir güçlük olarak hissettiği ve şimdi de annesinin soğukça kendini tanıtıp hâlâ uzakta kalmasına dair içini acıtan kuşkular biçiminde onda işleyen gizlerle birlikte, dünyadaki yanlışlıkların canlı görüntüleri olarak geçip gidiyordu.
Ama sonunda gelmişti. Bekleyişinin üçüncü haftasında bir sabah kapı alışılmadık biçimde çalındı. Chasseurs üniformalı bir hizmetkâr içeri girdi ve Fransızca, sözlü bir mesaj iletti: Prenses Halm-Eberstein gelmişti; gün boyunca dinlenecekti, ama Mösyö erkenden yemek yiyip saat yedide hazır bulunabilirse kendisini kabul edecekti.
Bölüm etkileşimi
