Bölümler 70Şu an: Yirmi Beşinci Bölüm.
- 1 Birinci Kitap—şımartılmış Çocuk. — Birinci Bölüm.2.251 kelime
- 2 İkinci Bölüm.1.803 kelime
- 3 Üçüncü Bölüm.4.601 kelime
- 4 Dördüncü Bölüm.1.186 kelime
- 5 Beşinci Bölüm.2.528 kelime
- 6 Altıncı Bölüm.3.611 kelime
- 7 Yedinci Bölüm.5.025 kelime
- 8 Sekizinci Bölüm.1.697 kelime
- 9 Dokuzuncu Bölüm.2.436 kelime
- 10 Onuncu Bölüm.2.513 kelime
- 11 İkinci Kitap—akarsuların Buluşması — On Birinci Bölüm.3.829 kelime
- 12 On İkinci Bölüm.1.340 kelime
- 13 On Üçüncü Bölüm.4.042 kelime
- 14 Ondördüncü Bölüm.2.955 kelime
- 15 On Beşinci Bölüm.2.156 kelime
- 16 On Altıncı Bölüm.5.940 kelime
- 17 On Yedinci Bölüm.3.024 kelime
- 18 On Sekizinci Bölüm.1.667 kelime
- 19 Üçüncü Kitap—seçim Yapan Genç Kadınlar — On Dokuzuncu Bölüm974 kelime
- 20 Yirminci Bölüm5.369 kelime
- 21 Yirmi Birinci Bölüm.2.732 kelime
- 22 Yirmi İkinci Bölüm.3.566 kelime
- 23 Yirmi Üçüncü Bölüm.4.343 kelime
- 24 Yirmi Dördüncü Bölüm.3.049 kelime
- 25 Yirmi Beşinci Bölüm.2.662 kelime · Okuduğun bölüm
- 26 Yirmi Altıncı Bölüm1.944 kelime
- 27 Yirmi Yedinci Bölüm.2.646 kelime
- 28 Dördüncü Kitap—gwendolen İstediğini Elde Ediyor. — Yirmi Sekizinci Bölüm.4.464 kelime
- 29 Yirmi Dokuzuncu Bölüm.3.354 kelime
- 30 Otuzuncu Bölüm.4.041 kelime
- 31 Otuz Birinci Bölüm.1.988 kelime
- 32 Otuz İkinci Bölüm.5.749 kelime
- 33 Otuz Üçüncü Bölüm.3.983 kelime
- 34 Otuz Dördüncü Bölüm.1.892 kelime
- 35 Beşinci Kitap—mordecaı. — Otuz Beşinci Bölüm.8.024 kelime
- 36 Otuz Altıncı Bölüm.6.525 kelime
- 37 Otuz Yedinci Bölüm.4.269 kelime
- 38 Otuz Sekizinci Bölüm.2.750 kelime
- 39 Otuz Dokuzuncu Bölüm.2.596 kelime
- 40 Kırkıncı Bölüm.4.336 kelime
- 41 Altıncı Kitap—açığa Çıkanlar — Kırk Birinci Bölüm.2.045 kelime
- 42 Kırk İkinci Bölüm.6.572 kelime
- 43 Kırk Üçüncü Bölüm.1.951 kelime
- 44 Kırk Dördüncü Bölüm.2.532 kelime
- 45 Kırk Beşinci Bölüm.2.706 kelime
- 46 Kırk Altıncı Bölüm.3.097 kelime
- 47 Kırk Yedinci Bölüm.1.443 kelime
- 48 Kırk Sekizinci Bölüm.7.797 kelime
- 49 Kırk Dokuzuncu Bölüm.581 kelime
- 50 Yedinci Kitap—anne ve Oğul — Ellinci Bölüm.1.870 kelime
- 51 Elli Birinci Bölüm.4.775 kelime
- 52 Elli İkinci Bölüm.5.321 kelime
- 53 Elli Üçüncü Bölüm.2.215 kelime
- 54 Elli Dördüncü Bölüm.4.093 kelime
- 55 Elli Beşinci Bölüm.1.056 kelime
- 56 Elli Altıncı Bölüm.3.045 kelime
- 57 Elli Yedinci Bölüm.1.086 kelime
- 58 Sekizinci Kitap—meyve ve Tohum. — Elli Sekizinci Bölüm.2.510 kelime
- 59 Elli Dokuzuncu Bölüm.1.655 kelime
- 60 Altmışıncı Bölüm.1.652 kelime
- 61 Altmış Birinci Bölüm.2.894 kelime
- 62 Altmış İkinci Bölüm.2.214 kelime
- 63 Altmış Üçüncü Bölüm.3.018 kelime
- 64 Altmış Dördüncü Bölüm.2.774 kelime
- 65 Altmış Beşinci Bölüm.2.081 kelime
- 66 Altmış Altıncı Bölüm.1.614 kelime
- 67 Altmış Yedinci Bölüm.1.973 kelime
- 68 Altmış Sekizinci Bölüm.1.664 kelime
- 69 Altmış Dokuzuncu Bölüm.4.029 kelime
- 70 Yetminci Bölüm.988 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
YİRMİ BEŞİNCİ BÖLÜM.
Titiz bir bencilliğin kısırlaştırdığı bir zihinde nedenleri nasıl izah edebiliriz? Bu zihin doğrudan isteklerini yitirmiş, istekler güdü olmaktan çıkıp kararsız bir güdü beklentisine dönüşmüştür. Ruh hâllerinden ibarettir; arada bir beliren bir dürtü, genelindeki yabani otların arasında göze çarpacak kadar gür çıkar. Bu durum, yükümlülüklerin baskısıyla biçimlenmemiş, fazla başıboş bir hayata özgüdür. Hepimiz dizginsizlik yüzünden daha kötü oluruz; bildik bir deyişle, “Canın nasıl isterse” kötü bir yol göstericidir.
İktidar sahipleri niyetlerini az sözle bildirir, piyasaları etkiler. Grandcourt, Gwendolen’in Leubronn’dan ayrıldığını öğrendikten sonra, moda dünyasının o gözde sayfiye yerinden söz açıp “Baden’den de beter, berbat bir delik” deyince, Bay Lush efendisinin doğruca Diplow’a dönmeye niyetli olduğu sonucuna vardı. Ama niyetin eyleme dönüşmesi kesinlikle daha yavaş olacaktı. Nitekim Grandcourt ertesi gün boyunca ayrılmaya ilişkin açık bir talimat vermeden oyalanıp durdu; belki de Lush’un böyle bir talimat beklediğini fark etmişti. Giyinip kuşanmakla uzun uzun uğraştı; nihayet aşağı indiğinde, rengi solmuş kusursuz seçkinlik havası, başkalarının sağlıklı tenini ve kanlı canlı ellerini ham görgüsüzlük işareti gibi gösteriyordu. Terasta, kumar salonlarında, okuma odasında oyalanıp çevresindeki herkese ve her şeye aldırmayarak vakit geçirdi. Ama Lady Mallinger’la karşılaşınca biraz çaba gösterdi: şapkasını kaldırdı, durdu, kaplıca sularını tavsiye edişini dinlediğini de şu yanıtla belli etti: “Evet, kumar oynanan yerlerde kaynakların her zaman bulunmasının ne kadar hayırlı olduğundan söz eden birini duymuştum.”
“Aa, o bir şakaydı,” dedi saf Lady Mallinger, Grandcourt’un bezgin ciddiyetine aldanarak. “Hani şu kentlerle ırmaklar hakkındaki eski şakaya benzetilmiş, bilirsin.”
“Ah, olabilir,” dedi Grandcourt, yüz ifadesini hiç değiştirmeden. Lady Mallinger bunu Sir Hugo’ya anlatmaya değer buldu. Sir Hugo da, “Canım, aptal değil ki. Şakayı anlayamadığını sanma. O da çoğumuz kadar iyi kart oynar,” dedi.
“Bana hiç de aklı başında biri gibi görünmedi,” dedi Lady Mallinger, kendini mazur göstermek istercesine. Grandcourt’la karşılaşmaktan gizliden gizliye hoşlanmazdı; onun gözünde Grandcourt, bir eş olarak başarısızlığının, Sir Hugo’ya bir oğul verememiş olmasının canlı ve iri bir simgesinden başka bir şey değildi. Kocasının seçimi için haklı olarak pişmanlık duyabileceğini, üstelik pek iyi biri olmasaydı bu hayal kırıklığı yüzünden kendisine kaba davranabileceğini düşünürdü; beyefendiler hayal kırıklığına uğramaktan doğal olarak hoşlanmazdı.
Deronda da Grandcourt’tan bir selam aldı; buna minnettar değildi ama kusursuz bir nezaketle karşılık vermeye özen gösterdi. Geleneklerin temelini sorgulayan hiçbir akıl yürütme, doğumunun kendisine bir haksızlıkla birlikte geldiği ve bundan babasının sorumlu olduğu yolundaki çocukluğundan beri kök salmış duyguyu silemezdi. Bu haksızlık olmasaydı Grandcourt’un sahip olduğu gelecek beklentileri kendisinin olabileceğine göre, bu konuda sinirliymiş gibi yorumlanabilecek hiçbir davranışta bulunmamaya gururla kararlıydı. Başkalarının hayal kırıklığı karşısında küçülüp akıldışı bir hınca ve sevince kapılmak çok kolaydı; bu çirkin çukura düşmemeye karar vermişti. Ondan yüz çevirip içindeki iyi duygulara bir servet gibi sarıldı. Gururu gerçekten de işine yaramıştı: sıradan zihinlerin yoksulların eski püskü arabası gibi bir dezavantajı abartmaya yatkın olduğunu bilerek, kendi dezavantajını kabul etmemekle duyduğu gurur. Grandcourt gibi birinin kendisini kıskandığını sanmasına izin vermeyecekti. Ne var ki insanların ne düşüneceğini denetlemek mümkün değildir. Grandcourt, zavallı Deronda’nın baba tarafından kuzeni olduğuna hiç kuşku duymuyor, aralarındaki konum farkının onu içten içe incittiğini sanıyordu. Bu yüzden, talihi daha az yaver giden bu adamın yanında bulunması, ona normalde vereceğinden daha fazla hoşnutluk veriyordu. Başkalarının aradaki farkı hissettiğini düşünmek, hayalî bir kıskançlık varsaymak, bencilliğin sıradan yoldaşlarındandır. Grandcourt, kıskançlık uyandırarak üzerinde güç kurmaktan hoşlandığı varlıklar arasında yalnız sevimli köpeklerini görmüyordu. Bu nedenle terasta Deronda’yla Diplow çevresindeki avlardan birkaç söz edecek kadar nazik davrandı; hatta, “Sezon açılınca birkaç ava bize gel,” dedi.
Lush gecikmeden rahatsız değildi; vakti gayet hoş geçiriyordu. Bir yandan Sir Hugo’yla dedikodu ediyor, bir yandan da Grandcourt’un işleri hakkında, Diplow’daki payından vazgeçme isteğini etkileyebilecek ölçüde sorularını yanıtlıyordu. Baronet, Grandcourt’un gönül ilişkileri hakkında da Lush’un güneşli bir sonbahar gününde suskunluk gereği duymadan konuşabileceği kadarını zaten biliyordu. Aylak aylak gezinmekten daha hoş yapacak bir şey yokken, Lush’un zorba hamisinin arkasından rahatça konuşmasına artık bir engel kalmamıştı. Sir Hugo, biraz iyi huylu skandalı dinlemeye can atıyordu; buna, sevdiği üzere, traits de mœurs derdi. Ama bu tür konuşmaların, onları fazla ciddiye alabilecek kişilerin kulağına gitmemesine özen gösterirdi. Yeğeninin sırları hakkında ne biliyorsa, bunu Deronda’ya hiç anlatmamıştı. Grandcourt’u kanı soluk bir ölümlü sayan Deronda ise, kırmızı kan hücrelerinin içinden nasıl silinip gittiğini dinlemekten hiç hoşlanmazdı. Lush’un hem huyu hem de işine gelen, aksi için bir neden yoksa herkesi hoşnut etmekti; baronet de ona her zaman iyi davranırdı. Beyefendilerle düşüp kalkan ama tam olarak beyefendi sayılmayan, kolayca idare edilen bu tipler, tıpkı gardırobumuzdaki ikinci sınıf eşyalar gibi, insanın endişelenmeden, rahatça kullanabildiği için işe yarar.
“Peki, işler ne yönde gelişiyor, bana haber ver,” dedi Sir Hugo. “Bu evlilik sonunda olacak gibi görünürse ya da para sıkıntısını acil hâle getirecek başka bir şey olursa. Benim düşündüğüm plan, Ryelands’ı yük altına sokmaktan çok daha iyi olur onun için.”
“Doğru,” dedi Lush, “yalnız bu teklif ona dayatılmamalı; önüne bırakılmalı ki kokusu aklını çelsin. Grandcourt, kendi çıkarına olan şeylerin peşinden her zaman sürüklenebilecek biri değil; hele bir de bunun sizin çıkarınıza olduğunu anlarsa. Elbette ona bağlıyım. Yanında kalabilmek uğruna başka her şeyden vazgeçtim; tam on beş yıldır da böyle sürüp gidiyor. Yerimi dolduracak birini kolay kolay bulamaz. Henleigh Grandcourt tuhaf bir karakter; son yıllarda bu huyu iyice belirginleşti. Yine de ben vefalı bir yaradılıştayım; yirmi yaşından beri bir bakıma vasisi oldum. O zamanlar son derece büyüleyici bir gençti doğrusu; istese şimdi de öyle olabilir. Ona bağlıyım; yanından ayrılmam onun için çok daha kötü olurdu.”
Sir Hugo ne anlayışını ne de onayını belirtmeyi gerekli gördü; belki de Lush, kendi niyetlerine dair bu taslağın olduğu gibi kabul edilmesini beklemiyordu. Ama insan, sohbet sırasında kendisini nasıl konu dışı tutabilir? Üstelik sözle de kumaş ve ketenle olduğu gibi, şöyle düzgünce bir giyinip kuşanması gerekir. Lush’un dinleyicisi katı biri değildi: Parlamento üyesi, insanın sözlü giyinip kuşanma ihtiyacını anlayabilirdi. İki tarafın birbirine dair kanaati değişmeden sohbet sürdü.
Ne var ki Lush’un belirsiz bir süre erteleyip durma umudu ertesi sabah Grandcourt’un ona şu soruyu yöneltmesiyle sona erdi:
“Paris trenine binmek için bütün hazırlıkları yapıyor musun?”
“Yola çıkmayı düşündüğünüzü bilmiyordum,” dedi Lush; pek de şaşırmış değildi.
“Bilebilirdin,” dedi Grandcourt, yanmış purosunun uzun külüne bakarak. Tiksindiğini belirtmek ve buyruğunu kesinleştirmek istediğinde alışık olduğu alçak sesle konuşuyordu. “Her şeyi hallet, olur mu? Bizimle aynı vagona hiçbir hödük binmesin. Bir de Mallinger’lara P. P. C. kartımı bırak.”
Bunun üzerine ertesi gün Paris’teydiler. Lush’u sevindiren şey, Grandcourt’un ya da emrin aynı anlama geldiği önerisiydi: Kendisi doğrudan Diplow’a gidip her şeyin yolunda olup olmadığını görecekti, Grandcourt’la uşağı ise geride kalacaktı. Lush’un, arabayı Wanchester istasyonuna göndermesini buyuran telgrafı alması birkaç gün sonrayı buldu.
Lush aradaki zamanı etkin biçimde değerlendirmişti: Grandcourt’un ahır ve ev halkıyla ilgili buyruklarını yerine getirmekle kalmamış, Gwendolen ve Offendene’de işlerin nasıl gittiği hakkında öğrenebildiği her şeyi öğrenmişti. Ailenin başına gelen felaketlerin haberinin Grandcourt’un gelip geçici inatçılığı üzerinde nasıl bir etki yaratacağını kestirmek imkânsızdı. Kızın yoksulluğu, önceki çekingenliğine rağmen artık ondan gelecek bir teklifi kabul etmesine gerekçe olabilecekse, Lush’un Grandcourt’u geri durduran nedenlerden biri olduğunu sezdiği o acı reddedilme ihtimalini ortadan kaldırabilirdi. Öte yandan kabul edileceğinin kesin olması tam da onu, iradesi yokmuş gibi bir o yana bir bu yana savrulmaya sürükleyebilecek “türden bir şey”di. Lush, yıllardır hamisini yakından gözlemiş, belki de onu başka herkesten iyi tanımıştı; ama Grandcourt’u tanımak, onun herhangi bir durumda ne yapacağından kuşku duymak demekti. Öyle birdenbire, çağdaş bir Fransız oyununun kahramanı gibi, görünürde yüce gönüllü davranabilirdi. Bu kahramanın, bir yığın yalan ve bayağılığın ardından ansızın ahlaki bir ihtişama bürünüşü, perde kapandıktan sonra hayatının geri kalanında yapacaklarına dair insana pek az güven verirdi. Son sahne için bundan daha onurlu hangi tavır olabilirdi: Parası için bir mirasçı aramayı reddetmek ve hiçbir şeyi olmayan çekici kızla evlenmeye karar vermek. Ama Lush, Grandcourt hakkında bazı genel kesinliklere sahipti; bunlardan biri, iç dünyasındaki hareketler arasında cömertliğin ortaya çıkma ihtimalinin en düşük olduğuydu. Yine de bir böceğin başı arkaya gelecek biçimde yürümeyeceğinden emin olmanın ne yararı var, eğer bilmek istediğiniz şey onu olasılık yollarından bir o yana bir bu yana gönderen iç dürtülerin işleyişiyse? Bu yüzden Lush, Grandcourt’la Gwendolen’in arasındaki muhtemel sonuca dair pek yanılıyordu; oysa tek istediği, ikisinin asla evlenmeyeceğinden kesinlikle emin olmaktı. Grandcourt’un bir mirasçıyla ya da Bayan Glasher’la evlenmesini seve seve kabul ederdi. İlk evlilikte, gelecekteki mirasın sağlayamayacağı bol para hemen elde olurdu; ikincisindeyse karısının minnettarlığı güvence sağlardı, çünkü Lush Bayan Glasher’ın hep dostu olmuştu. Grandcourt’un gelecekteki karısının toplum çevrelerince kabul görmemesi de Lush’un özel hayatındaki rahatını etkilemezdi. Evlilik söz konusu bile olmasa buna da aldırmazdı. Ama kocasına dertten başka bir şey getirmesi beklenmeyen bir kızla evlenmesini elinden geldiğince engellemeyi haklı görüyordu. Üstelik Gwendolen, kocasının eski dostunu da rahatsız edecek, belki sonunda ona zarar verecekti. Bay Lush, köpek gibi bir hayat sürmüş olmasını —her ne kadar keyfini çıkardığı nice şey huzur içinde elindeyse ve büyük bir evin nimetlerinden yararlanıyorsa da— düşünüp kendisine hak ettiğini saydığı karşılığı olabildiğince kolay elde etmek istiyordu. Kendisi için iyi olduğunu düşündüğü şeyi istiyor, bir başkasına kötülük etmeyi aklından geçirdiğinin farkında değildi; belki de şu sıralar baş belası, küstah Gwendolen’e biraz zarar vermek istiyordu. Ama lüksün ve müziğin en uysal düşkünü, midesi en zor bulanan asalak bile incinebilir; Bay Lush, dünyanın gözünde becerikli ve hoşsohbet bir adam sayılmaya alışkındı. Birden fazla kişinin hakaretine uğramayı göze almaya niyeti yoktu.
Bu eksik savaş planıyla Lush, Grandcourt’un gelişini bekliyor, seferin nasıl başlayacağını düşünmekten pek öteye gitmiyordu. Grandcourt ilk gün ahır işlerine çok vakit ayırdı; başka şeylerin yanı sıra bir seyise Criterion’a yan eyeri takmasını ve atın yürüyüşünü kendisine göstermesini buyurdu. Bu açık niyet işareti, Lush’u ilk sözü kendisinin söylemenin hassas sonuçlarını bir kez daha düşünmeye sevk etti; çünkü henüz kimseyi bağlayacak bir adım atılmadığından emindi. Ertesi sabah, Grandcourt dünkü kadar iyi huylu görünür ve sohbete biraz olsun katılırsa, Gwendolen ve ailesiyle ilgili ilginç gerçekleri ağzından kaçırmaya, neler olacağını görüp yolunu yordamını bulmaya neredeyse karar vermiş olarak kalktı. Ama Grandcourt sohbete yanaşmadı; kendi rahatını ilgilendiren bir soruya bile, gözünü kırpmayan bir balıktan farksız biçimde sessiz kaldı. Mektuplarını okuduktan sonra Lush’a yerine getirmesi ya da iletmesi için çeşitli buyruklar verdi, ardından o yararlı adama omzunu çevirince Lush da kalkıp odadan çıkmaya yöneldi. Fakat kapıdan çıkmadan Grandcourt başını hafifçe çevirip kesik, bezgin bir “Ah” dedi.
“Ne oldu?” dedi Lush. Tozlu pudingleri önünde saygılı bir tavırla yutmadığı herhâlinden belliydi.
“Kapıyı kapatır mısın? Koridora doğru konuşamam.”
Lush kapıyı kapattı, öne doğru yürüdü ve oturmayı seçti.
Kısa bir sessizliğin ardından Grandcourt, “Miss Harleth Offendene’de mi?” diye sordu. Lush’un onu soruşturmayı kendine iş edindiğinden emindi; Lush’un kendisinin soru sormasını istemediğini düşünmek de hoşuna gidiyordu.
“Doğrusu, pek bilmiyorum,” dedi Lush umursamazca. “Ailenin işi tümüyle bitmiş. Onlar da Gascoigne’lar da bütün paralarını kaybetmiş. Rezil bir banka işi yüzünden olmuş. Zavallı annesinin elinde bir metelik bile yokmuş, anlaşılan. Kadınla kızları bir işçi kulübesi gibi küçücük bir yere tıkışmak zorunda kalmışlar.”
“Lütfen bana yalan söyleme,” dedi Grandcourt duyulabilecek en alçak sesle. “Eğlenceli değil, başka bir işe de yaramıyor.”
“Ne demek istiyorsun?” dedi Lush; her zamankinden fazla alınmıştı. Önündeki ihtimal de her zamankinden fazla kaygı vericiydi.
“Doğruyu söyle, olur mu?”
“Ben uydurmadım. Hikâyeyi birkaç kişiden duydum; Brackenshaw’ın adamı Bazley de onlardan biri. Offendene’e yeni bir kiracı buluyor.”
“Onu demiyorum. Miss Harleth orada mı, değil mi?” dedi Grandcourt, yine aynı ses tonuyla.
“Yemin ederim, söyleyemem,” dedi Lush biraz somurtarak. “Dün ayrılmış olabilir. Mürebbiyelik işi bulduğunu duydum; bildiğim kadarıyla oraya gitmiş olabilir. Ama onu görmek istiyorsan annesi herhâlde geri çağırır.” Bu alay, özel bir niyeti olmaksızın ağzından çıkıvermişti.
“Hutchins’i gönder, yarın orada olup olmayacağını öğrensin.” Lush kıpırdamadı. Belirli durumlarda ne söyleyeceğini önceden düşünen birçok kişi gibi, beklenmedik bir öfkeyle, bu durumlar ortaya çıkmadan hazırlanmış sözlerinden bazılarını söylemeye itildi. Gerçekten de Grandcourt öyle korkunç bir belaya bulaşmak üzereydi ki, onu itiraz etmeden ilk adımı atmaya bırakmak imkânsızdı. Lush tedbirli davranıp makul bir dostluk tonunu korudu; yine de hamisi nezdindeki değerinin farkındaydı ve cüret etmeye hazırdı.
“Grandcourt, artık daha yakından gözetleneceğini aklında tutman iyi olur. Hiçbir şey de her şey de ifade edebilecek o alışıldık flörtler artık olmaz. Kabul edilmek isteyip istemediğine karar vermelisin; dahası, reddedilmeyi nasıl karşılayacağını da düşünmelisin. İkisinden biri. Altı hafta boyunca onunla öyle gönül eğlendirip duramazsın.”
Grandcourt hiçbir şey söylemedi; gazeteyi dizlerine bastırıp yeni bir puro yakmaya koyuldu. Lush bunu, dinlemeye razı olduğunun işareti saydı ve fırsatı değerlendirme isteği daha da arttı. Tereddüdün hangi nedenle ağır basacağını, kabul edilme ihtimalinin mi reddedilme ihtimalinin mi daha etkili olacağını öğrenmek istiyordu.
“Her şey artık eskisinden daha ciddi görünüyor. Ailesinin geçimini sağlamak gerekecek. Karının annesinin yoksulluk içinde yaşamasına göz yumamazsın. Son derece başını bağlayacak bir iş bu. Evlilik seni alışık olmadığın biçimde kısıtlar; para bakımından da pek geniş hareket alanın yok. Hem sonunda bundan ne elde edeceksin? Varisini seçmek söz konusu olduğunda, şimdiki ya da gelecekteki mülklerin üzerinde söz sahibi sensin; on iki ay sonra pişman olabileceğin bir heves uğruna mallarını yük altına sokmayı sürdürmek yazık. Hayatını böyle berbat etmene üzülürüm. Evlilikten sağlam bir kazanç çıksaydı, o başka.”
Lush’un itirazlarında dostça görünmeye çalışan yağcılık giderek artmış, neredeyse tartışmada yalnızca blöf yaptığını unutacaktı. Sözünü bitirince Grandcourt purosunu ağzından çıkardı; ince parmak uçlarıyla yaprağını düzeltirken nemli ucuna dikkatle bakıp şöyle dedi:
“Miss Harleth’le evlenmeme karşı olduğunu zaten biliyordum.” Devam etmeden önce kısa bir süre durdu. “Ama bunu evlenmemem için bir gerekçe saymadım.”
“Öyle düşündüğünüzü hiç sanmadım,” diye karşılık verdi Lush; yağcılık etmeden, kuru bir sesle. “İleri sürdüğüm gerekçe bu değildi. Bunca deneyimden sonra, kendinizi bir baladın kahramanı gibi gösterip gülünç duruma düşüreceğinizin, üstelik bütün bunları niçin yapacağınızın, buna karşı bir gerekçe olabileceğini düşünürdüm. Daha önce karar veremediğinizi biliyorsunuz. Ona gerçekten bu kadar önem vermeniz imkânsız. Oynayabileceği oyunlara gelince, Leubronn’da duyduklarınızdan fikir edinebilirsiniz. Her neyse, belirtmek istediğim şey artık kararsız davranamayacağınız.”
“Kesinlikle,” dedi Grandcourt, Lush’a dönüp daralmış gözleriyle onu süzerken. “Kararsızlık etmeye niyetim yok. Bunun hoşunuza gitmediğini tahmin edebiliyorum. Ama zerre kadar umursadığımı sanıyorsanız fena hâlde yanılıyorsunuz.”
“Pekâlâ,” dedi Lush, elleri ceplerinde ayağa kalkarken; içinde hâlâ gizli bir zehir taşıdığını hissediyordu. “Kararınızı verdiyseniz! Yalnız, işin bir başka yönü daha var. Onun sizi kesinlikle kabul edeceği ve çaresizliğin başka seçeneği bırakmayacağı varsayımıyla konuşuyordum. Ama genç hanımın kabul edeceğinden emin değilim. Bence onu ehlileştirmek zor iş. Hem daha önce kaçmasının da nedenleri vardı.” Lush bir iki adım atmış, Grandcourt’tan biraz uzakta, neredeyse tam karşısında durmuştu. İçinde bulunduğu konumda güçlü olan tek yanının işe yararlığı olduğunu biliyordu; kavga etseler bile er ya da geç ona ihtiyaç duyulacaktı. Bu yüzden sonuçlardan pek çekinmiyordu. Gwendolen’in bir süreliğine kendisini kapı dışarı ettireceğini öngörüyordu; o anki öfkesi de onu kavga çıkarmaya itiyordu.
“Nedenleri vardı,” diye daha anlamlı bir vurguyla tekrarladı.
“Ben de o sonuca daha önce varmıştım,” dedi Grandcourt küçümseyen bir alayla.
“Evet ama bence nedenlerinin ne olduğunu bilmiyorsunuz.”
“Anlaşılan sen biliyorsun,” dedi Grandcourt; o nedenleri umursadığını kirpiğini bile oynatmadan belli etmeden.
“Evet; nedenlerini sineye çekip sizi kabul ederse, üzerinde ne kadar etkiniz olduğunu görebilmeniz için sizin de bilmeniz iyi olur. Ben olsam kabul etmeyeceğine bahse girerdim. Cardell Chase’te Lydia’yı gördü ve hikâyenin tamamını duydu.”
Grandcourt hemen cevap vermedi, yalnızca purosunu içmeye devam etti. Öyle uzun süre konuşmadı ki Lush odada dolaşıp pencereden dışarı baktı; cüretkâr hamlesinin etkisini görmeden gitmek istemiyordu. Bayan Glasher o sırada yüz mil uzaktaki Gadsmere’de yaşadığı için, Grandcourt’un bu işi kendisinin ayarladığını söyleyerek onu suçlamasını beklemişti; bunu kabul etmeye de hazırdı. Asıl istediği, Grandcourt’un ileride yaklaşacağı kızın zihninde bu bilginin bulunduğu ve kızın bundan ürktüğü gerçeği karşısında sarsılmasıydı. Sonunda Grandcourt, Lush’un kendisine döndüğünü görüp yine ona baktı ve küçümseyerek, “Ee, sonra?” dedi.
Lush’un “şah”ına karşılık bu, kuşkusuz bir “mat”tı. Grandcourt’a duyduğu öfke belki de hiç olmadığı kadar büyüktü; ama bundan sonra atılacak hiçbir hamlenin işe yarayacağını sanarak davranmak aptallık olurdu. Omzunu hafifçe silkti, odadan çıkmak üzereydi ki Grandcourt, masaya doğru dönerken sanki hiçbir şey olmamış gibi sakince, “Şu kalemle kâğıdı bana uzatır mısın?” dedi.
Gök gürültüsü gibi gürleyen, zorba hiçbir amir Grandcourt’unkine benzer bir buyurgan etki kuramazdı. Ona itaat etmek yerine neden cehennemin dibine gitmesinin söylenmediği, herhâlde ona boyun eğenler için bile bir gizemdi. Kalemle kâğıt önüne uzatıldı; Grandcourt onları alırken, “Şu mektubu bekle,” dedi.
Rahatça karaladı; kısa notun üstüne adres çabucak yazıldı. Mektubu önüne doğru iterken Grandcourt, “Hutchins’e ver, hemen götürsün, olur mu?” dedi.
Lush’un tahmin ettiği gibi mektup Miss Harleth’e, Offendene adresine yazılmıştı. Öfkesi yatışınca ortalığın patırtılı bir kavgaya dönüşmemiş olmasına sevindi; ama kendi hanesine bir çentik atıldığından ve bir şekilde bunun bedelini ödeyeceğinden emindi. Açıkça görülüyordu ki sözlerinin hemen ardından Grandcourt’un önceki kararlılığı daha da sertleşmişti. Ama bu süreci onun anlaşılmaz zihninde doğuran özel dürtülerin ne olduğunu Lush bilemiyor, bir kuram bulma umutsuzluğuyla yalnızca çenesini kaldırıp duruyordu.
Bölüm etkileşimi
