Bölümler 70Şu an: Otuz Dokuzuncu Bölüm.
- 1 Birinci Kitap—şımartılmış Çocuk. — Birinci Bölüm.2.251 kelime
- 2 İkinci Bölüm.1.803 kelime
- 3 Üçüncü Bölüm.4.601 kelime
- 4 Dördüncü Bölüm.1.186 kelime
- 5 Beşinci Bölüm.2.528 kelime
- 6 Altıncı Bölüm.3.611 kelime
- 7 Yedinci Bölüm.5.025 kelime
- 8 Sekizinci Bölüm.1.697 kelime
- 9 Dokuzuncu Bölüm.2.436 kelime
- 10 Onuncu Bölüm.2.513 kelime
- 11 İkinci Kitap—akarsuların Buluşması — On Birinci Bölüm.3.829 kelime
- 12 On İkinci Bölüm.1.340 kelime
- 13 On Üçüncü Bölüm.4.042 kelime
- 14 Ondördüncü Bölüm.2.955 kelime
- 15 On Beşinci Bölüm.2.156 kelime
- 16 On Altıncı Bölüm.5.940 kelime
- 17 On Yedinci Bölüm.3.024 kelime
- 18 On Sekizinci Bölüm.1.667 kelime
- 19 Üçüncü Kitap—seçim Yapan Genç Kadınlar — On Dokuzuncu Bölüm974 kelime
- 20 Yirminci Bölüm5.369 kelime
- 21 Yirmi Birinci Bölüm.2.732 kelime
- 22 Yirmi İkinci Bölüm.3.566 kelime
- 23 Yirmi Üçüncü Bölüm.4.343 kelime
- 24 Yirmi Dördüncü Bölüm.3.049 kelime
- 25 Yirmi Beşinci Bölüm.2.662 kelime
- 26 Yirmi Altıncı Bölüm1.944 kelime
- 27 Yirmi Yedinci Bölüm.2.646 kelime
- 28 Dördüncü Kitap—gwendolen İstediğini Elde Ediyor. — Yirmi Sekizinci Bölüm.4.464 kelime
- 29 Yirmi Dokuzuncu Bölüm.3.354 kelime
- 30 Otuzuncu Bölüm.4.041 kelime
- 31 Otuz Birinci Bölüm.1.988 kelime
- 32 Otuz İkinci Bölüm.5.749 kelime
- 33 Otuz Üçüncü Bölüm.3.983 kelime
- 34 Otuz Dördüncü Bölüm.1.892 kelime
- 35 Beşinci Kitap—mordecaı. — Otuz Beşinci Bölüm.8.024 kelime
- 36 Otuz Altıncı Bölüm.6.525 kelime
- 37 Otuz Yedinci Bölüm.4.269 kelime
- 38 Otuz Sekizinci Bölüm.2.750 kelime
- 39 Otuz Dokuzuncu Bölüm.2.596 kelime · Okuduğun bölüm
- 40 Kırkıncı Bölüm.4.336 kelime
- 41 Altıncı Kitap—açığa Çıkanlar — Kırk Birinci Bölüm.2.045 kelime
- 42 Kırk İkinci Bölüm.6.572 kelime
- 43 Kırk Üçüncü Bölüm.1.951 kelime
- 44 Kırk Dördüncü Bölüm.2.532 kelime
- 45 Kırk Beşinci Bölüm.2.706 kelime
- 46 Kırk Altıncı Bölüm.3.097 kelime
- 47 Kırk Yedinci Bölüm.1.443 kelime
- 48 Kırk Sekizinci Bölüm.7.797 kelime
- 49 Kırk Dokuzuncu Bölüm.581 kelime
- 50 Yedinci Kitap—anne ve Oğul — Ellinci Bölüm.1.870 kelime
- 51 Elli Birinci Bölüm.4.775 kelime
- 52 Elli İkinci Bölüm.5.321 kelime
- 53 Elli Üçüncü Bölüm.2.215 kelime
- 54 Elli Dördüncü Bölüm.4.093 kelime
- 55 Elli Beşinci Bölüm.1.056 kelime
- 56 Elli Altıncı Bölüm.3.045 kelime
- 57 Elli Yedinci Bölüm.1.086 kelime
- 58 Sekizinci Kitap—meyve ve Tohum. — Elli Sekizinci Bölüm.2.510 kelime
- 59 Elli Dokuzuncu Bölüm.1.655 kelime
- 60 Altmışıncı Bölüm.1.652 kelime
- 61 Altmış Birinci Bölüm.2.894 kelime
- 62 Altmış İkinci Bölüm.2.214 kelime
- 63 Altmış Üçüncü Bölüm.3.018 kelime
- 64 Altmış Dördüncü Bölüm.2.774 kelime
- 65 Altmış Beşinci Bölüm.2.081 kelime
- 66 Altmış Altıncı Bölüm.1.614 kelime
- 67 Altmış Yedinci Bölüm.1.973 kelime
- 68 Altmış Sekizinci Bölüm.1.664 kelime
- 69 Altmış Dokuzuncu Bölüm.4.029 kelime
- 70 Yetminci Bölüm.988 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
OTUZ DOKUZUNCU BÖLÜM.
“Bilene gidip kendini göster,
Her durumda güvenlidir bu iş!
Uzun zamandır dert çekiyorsan,
Nerede aksadığını hemen anlar.
Övgü de umabilirsin;
Çünkü isabet ettiğin yeri bilir.”
—GOETHE: Batı-Doğu Divanı.
Deronda için o Chelsea’deki küçük eve yapılan ziyaretin olduğu akşamın ta kendisinde önemli şeyler yaşandı; Mirah’ın sahnede kullanacağı ad üzerine konuşulmuştu. Ancak oradaki aile için, bu ziyaretle bağlantılı asıl gelişme iki gün sonra oldu. Saat dörde doğru bir araba kapının önünde durdu; ardından, en canlandırıcı işaretlerin genellikle çörekçinin seslenişinden ibaret olduğu bu semtte toplumsal yaşama ilişkin algıyı büyüten türden bir kapı vurma ve zil sesi duyuldu. Bütün kızlar evdeydi. Kate’in resim yapabilmesi ve iğne işlerinin en becerikli eller boş kaldığında elden ele geçen, dikiş işlerinin adeta baş yemeği sayılabilecek uzun bir parçası için iki oda birleştirilmişti; ipek saten minderlerin yerini bu iş almıştı. Ön odanın boydan boya uzanan bu nakış işi, bir ucunda üzerine eğilmiş Bayan Meyrick, ortasında Mab, öbür ucunda Amy ile hayli hoş bir manzara oluşturuyordu. Dikiş konusunda terzi kuşunun el yordamıyla yaptıkları düzeyinde kalan Mirah’ın bu alandaki eğitimi çok ihmal edilmişti; o da kamp taburesine oturmuş, topluluğa kitap okuyordu. Aynı oturuşuyla Kate’in, aile çay masasının başında art arda okunan kitaplara dalmış seçkin bir halkı simgeleyen başlık sayfası resmi için model oluyordu. Elia’nın “Baca Temizleyicilerin Övgüsü” adlı nefis denemesini büyüleyici bir açıklıkla okuyordu; herkes “masum karalığa” gülümserken, heybetli kapı vuruşu ve zil düşüncelerini daha yüce alanlara çekti, merakla başlarını kaldırdılar.
“Aman Tanrım!” dedi Bayan Meyrick. “Lady Mallinger olabilir mi? Amy, gösterişli bir araba mı?”
“Hayır, yalnızca bir fayton. Gelen mutlaka bir beyefendidir.”
“Başbakan olmalı,” dedi Kate kuru bir sesle. “Hans, Londra’nın en büyük adamı bile faytona binebilir, diyor.”
“Ah, ah, ah!” diye bağırdı Mab. “Ya Lord Russell ise!”
Beş neşeli yüz de eğlenmiş halde bakarken, yaşlı hizmetçi bir kartvizit getirip salon kapısını dalgınlıkla açık bıraktı. Bayan Meyrick’e doğru eğilerek selam veren kişi, saygıdeğer Başbakan’a hiç benzemiyordu: eldivenleri ve kaşmir giysisi içinde bile uzun boylu ve heybetliydi; yüzü iri, saçları gösterişli, gözlüğü altındandı. Nitekim Bayan Meyrick kartvizitten adının Julius Klesmer olduğunu gördü.
“Küçük anne”yi mahcubiyet bile kolay kolay beceriksizleştiremezdi; durumu çabucak kavrayıp bu önemli kişinin Mirah’ın kendisine gelmesini istemek yerine onu görmek için geldiğine, bunu da etkin bir ilgi işareti sayarak sevindi. Ama Klesmer içeri girince odalar dolap kadar küçüldü; Mab’ın gözüne kulübedeki piyano gülünç bir oyuncak gibi göründü, ailenin bütün hayatı da Tuileries’de bir fare yuvası kadar daracık ve başkalarına kapalı geldi. Klesmer’in kişiliği, özellikle de çevresine bakış biçimi, geniş alanları ve kalabalık dinleyicileri hemen akla getiriyordu. Muhtemelen bunlar bilincinin alışıldık dekoruydu; çünkü hepimiz düşüncelerimizi, başka ruhların da varlığının hissedildiği, alışkanlık edindiğimiz bir yerde sürdürürüz. Çevresindekilerden daha geniş bir bakışa sahip olanlar da çoğu kez müthiş kibirli ve yapmacık görünür. Klesmer kibirliydi; ama ağırbaşlı görünümlü, kibrini bastonundan fırlayan bir mızrak gibi ansızın göz önüne seren çağdaşlarının çoğundan daha fazla değil. Tavırları ve jestleri parmaklarının uzunluğu kadar doğaldı ona; gösterebileceği en koyu yapmacıklık, çekingen ve alçakgönüllü görünmek olurdu. Görkemli havası Mab’a kendisini kulübe piyanosuna yaraşır gülünç bir oyuncak gibi hissettirirken, Klesmer çevresindeki ayrıntıları keskin ve içten bir duyarlılıkla algılıyordu. Bohemya’nın kıyısında bundan büyük olmayan bir evi hatırladı; mecazi Bohemya’da da küçük gelirlerle yaşayanların çeşitliliğini ve romantizmini yakından tanımıştı. Bayan Meyrick’e büyük bir saygıyla seslendi.
“Umarım haddimi aşmamışımdır. Yakınlardan geçerken vakit kazanmak için uğramaya cesaret ettim. Dostumuz Bay Deronda, burada genç bir hanımla, Bayan Lapidoth’la tanışma şerefine erişeceğimi söylemişti.”
Klesmer içeri girdiği ilk anda Mirah’ı gerçekten fark etmişti; ama ince bir nezaketle, hangisinin sözünü ettiği genç hanım olduğundan emin değilmiş gibi üç kız kardeşe de eğilerek baktı.
“Şunlar kızlarım; bu da Bayan Lapidoth,” dedi Bayan Meyrick, elini Mirah’a doğru uzatarak.
“Ah,” dedi Klesmer, hoşnut bir beklentiyle; Mirah’a ışıl ışıl gülümseyip derin bir reverans yaptı. Mirah hiç şaşırmamıştı; yüzünde sakin bir sevinç vardı. Klesmer’in görünüşünü beğenmişti; büyük bir müzisyen ve iyi yürekli bir adam gibi kendisini azarlayacağından emindi.
“Tanışmamıza bana şarkı söyleyerek başlamanıza itirazınız olmaz herhalde,” diye ekledi; ön konuşmaları atlamanın hepsini rahatlatacağını anlamıştı.
“Memnuniyetle. Beni dinlemeye razı olmanız çok nazikçe,” dedi Mirah piyanoya giderken. “Kendime eşlik edeyim mi?”
“Elbette,” dedi Klesmer; Bayan Meyrick’in davetiyle, şarkıcıyı iyi görebileceği yere oturdu. Sezgileri güçlü küçük anne bu zayıflığı itiraf etmezdi ama kendi kendine gerçekten de “Onu görürse şarkısını daha çok beğenir,” demişti.
Mirah dışında bütün kadınların yüreği kaygıyla hızla çarpıyordu. Klesmer dinlerken kaşlarını çatmış oturunca onu korkunç buluyor, yalnızca gizlice bakmaya cesaret ediyorlardı. Ağır bir şey söylerse hepsi için çok zor olacaktı. Kendilerini, en güzel şeyleri dinlemiş olan Prens Kameralzaman’ın Mirah’ın şarkı söyleyişini herkesten çok beğendiğini düşünerek avutabiliyorlardı. Üstelik Mirah her zamankinden daha rahatmış gibi görünerek elinden geleni yapıyordu.
Seçtiği şarkı, Leopardi’nin görkemli “İtalya’ya Övgü”sünden seçilmiş bazı dizelerin güzel bir bestesiydi:
“Ey vatanım, surları ve kemerleri görüyorum,
Sütunları, heykelleri ve atalarımızın
Issız kulelerini,”
Burası resitatifti; ardından şu dizeler geldi:
“Ama şanını görmüyorum.”
Yaslı bir ezgi, ritimli bir ağıt. Sonra dindar bir zafer doruğu geldi: mutlu bir Andante’nin ağırbaşlı tapınışından, şu sözlerle başlayıp:
“Ne mutlu size,
Düşman mızraklarına göğsünüzü siper ettiniz,
Sizi güneşe kavuşturan bu kadının aşkı uğruna,”
coşkulu bir Allegro’nun sevinçli patlamasına, şu dizelerle geçerek:
“Yaşasın, yaşasın!
Ne mutlu size,
Dünyada adınız anıldıkça, yazıldıkça.”
Mirah bitirince Klesmer bir süre sonra şöyle dedi:
“Bu, yaşlı Leo’nun müziği.”
“Evet, son hocam oydu; Viyana’da. Çok sertti, çok da iyiydi,” dedi Mirah hüzünlü bir gülümsemeyle. “Sesimin sahneye uygun olmayacağını öngörmüştü. Haklıydı.”
“Lütfen devam edin,” dedi Klesmer; dudaklarını büzüp uzun parmaklarını sallıyor, bir yandan da dinleyicilerin hiç anlayamadığı boğuk hecelerle mırıldanıyordu.
Üç kız, tek bir övgü sözü etmediği için hep bir ağızdan ondan nefret etti. Bayan Meyrick biraz kaygılanmıştı.
Klesmer’in istediğini yapmaya odaklanan Mirah, şimdi Almanca bir şey duymak isteyeceğini sanarak Prens Radzivill’in Faust’taki Gretchen şarkılarına yaptığı besteleri aralıksız, birer birer söyledi. Bitirince Klesmer ayağa kalkıp kullanabildiği küçücük alanın sonuna kadar yürüdü, sonra piyano başına geri döndü. Mirah yerinden kalkmış, küçük ellerini önünde kavuşturmuş, uysalca yargısını bekleyerek ona bakıyordu. Klesmer’in kaşları birden çözülüp gözleri ışıldadı; elini uzatarak ansızın, “El sıkışalım: siz bir müzisyensiniz,” dedi.
Mab ağlamaya başlayacağını hissetti; üç kızın hepsi de artık Klesmer’i olağanüstü sevimli buluyordu. Bayan Meyrick derin bir nefes aldı.
Ama Klesmer’in kaşları hemen yeniden çatıldı; elinin tersi yukarı gelecek biçimde uzattığı uzun eli bu kez bambaşka bir anlamla Mirah’ın elinin üstüne parmak ucuyla dokundu. Dudağını öne çıkarıp şöyle dedi:
“Büyük görevler için değil. Yüksek çatılara çıkamayız. Biz tarla kuşu değiliz. Ölçülü olmalıyız.” Klesmer burada durdu. Mab da onu artık sevimli bulmuyordu: “Sanki Mirah en ufak bir kendini beğenmişlik göstermiş gibi!”
Mirah sessiz kaldı; söylenecek belirli bir değerlendirmeyi beklemesi gerektiğini biliyordu. Klesmer biraz sonra devam etti: “Daha geniş bir yerde, özel bir kabul salonundan başka bir yerde şarkı söylemenizi teşvik etmez, bunu ilerletmenize çalışmazdım. Ama orada iş görürsünüz. Londra’da bu, açık olan en iyi mesleklerden biri. Ardından dersler de gelir. Çarşamba günü evimde vereceğim özel bir konsere gelip şarkı söyler misiniz?”
“Çok minnettar olurum,” dedi Mirah, ellerini dua eder gibi birleştirerek. “Daha halka açık herhangi bir iş yerine bu yolla ekmeğimi kazanmayı yeğlerim. Kendimi geliştirmeye çalışacağım. En çok neyin üzerinde çalışmalıyım?”
Klesmer, parmaklarını sallayarak önce yarısı ağzından çıkmadan ısırılıp yutulmuş sözcüklere benzeyen seslerle yanıt verdi; sonra açıkça, “Sizi Astorga’yla tanıştıracağım. İyi şarkı söylemenin manevi babasıdır; size öğüt verir,” dedi. Ardından Bayan Meyrick’e dönüp ekledi: “İzniniz olursa, Bayan Klesmer çarşambadan önce sizi görmeye gelecek.”
“Bunu büyük bir incelik sayarız,” dedi Bayan Meyrick.
“Ona şarkı söyleyeceksiniz,” dedi Klesmer yeniden Mirah’a dönerek. “Tam bir müzisyendir; ruhu da bir müzisyende nadiren bulacağınız kadar çok kulak taşır. Şarkınız onu memnun eder:”
“Bilene gidip kendini göster;”
“Gerisini biliyor musunuz?”
“‘Her durumda güvenlidir bu iş!’”
dedi Mirah hemen. Klesmer de “Güzel!” deyip veda etmek üzere yeniden elini uzattı.
Mirah’ı övmenin en ince yolunu seçmişti; Meyrick kızları artık ona büyük saygı duyuyordu. Ama Klesmer gözlerini ansızın Mab’a dikip kesin bir sesle, “Bu genç hanım müzikten anlıyor, görüyorum!” dediğinde Mab’ın ne hissettiğini düşünün. Utançtan kıpkırmızı kesilip yanıyordu.
“Evet,” dedi Mirah onun adına. “Dokunuşu da güzel.”
“Ah, lütfen Mirah, dokunuş değil, gelişigüzel tıngırdatıyorum,” dedi Mab acıyla. Bir sonraki adımda ne olacağından korkuyordu: gri pantolonlu Şeytan olduğu besbelli bu korkunç kâhin, onu piyano başına oturtmasını emredebilirdi; yüreği içinde erimiş balmumu gibiydi. Ama Klesmer’in Bayan Meyrick’e dönüp iyiliksever bir tavırla, “Bayan Lapidoth’a çarşamba günü eşlik edip müziği dinlemek ister mi?” deyişinin yarattığı şaşkın sevinç karşısında bu küçük bedel nedir ki!
“Bundan daha büyük bir zevki olamaz,” dedi Bayan Meyrick. “Çok memnun ve minnettar kalacaktır.”
Bunun üzerine Klesmer üç kız kardeşe daha önce hiç görmedikleri kadar görkemli bir reverans yaptı. Bütün manzara gülünçtü: küçük odanın çaprazlamasına büyük bir bölümü, Klesmer’in küçük kadın figürlerine doğru yaptığı muhteşem eğilmeyle kaplanmıştı; bu figürler, boyutları neredeyse gerçek boyuttan biraz küçük heykeller gibiydi. Duvarlardaki Holbein portrelerinin ağırbaşlı yüzleri, başka bir işle meşgul olmayanların hepsi, yüzünden kendileriyle aynı çağda yaşamış saygın bir adam izlenimi veren ama giysileri insan biçiminin acınası bir alayı gibi duran bu yabancıya dikkatle bakıyordu.
Bayan Meyrick, Klesmer’le birlikte odadan çıkıp kapıyı arkasından kapatmaktan kendini alamadı. Klesmer onu anlamıştı; kaşlarını çatarak başını salladı:
“Olur: kendini fazla zorlamaz ve sesi dayanırsa bir gelir elde edebilir. Biliyorum, asıl mesele bu; Deronda anlattı. Ona siz bakıyorsunuz. İyi bir kıza benziyor.”
“O bir melek,” dedi yufka yürekli kadın.
“Hayır,” dedi Klesmer şakacı bir baş hareketiyle. “O güzel bir Yahudi kızı; melekler onun hakkını kendilerine mal etmesin. Ama sanırım bir koruyucu melek bulmuş,” deyip bu nazik tavırla reverans yaparak dışarı çıktı.
Dört genç kız, kapı çarpıp Bayan Meyrick içeri girene dek sessizce birbirlerine baktı. Sonra bir sevinç patlaması koptu. Mab ellerini çırpıp ortalıkta dans etti; Bayan Meyrick Mirah’ı öpüp ona güzel dileklerde bulundu; Amy, “Çarşambaya kadar ona yeni bir elbise alamayız!” diye kesin bir sesle haykırdı. Kate de, “Neyse ki masam devrilmedi!” diye bağırdı.
Mirah tek kelime etmeden müzik taburesine yeniden oturmuş, dostlarına bakarken gözyaşları yanaklarından süzülüyordu.
“Haydi, haydi Mab!” dedi Bayan Meyrick. “Gel, usulca otur da konuşalım.”
“Evet, konuşalım,” dedi Mab içtenlikle; alçak iskemlesine dönüp dizlerini okşadı. “Kendimi yeniden iri hissetmeye başlıyorum. Hans bu öğleden sonra geleceğini söylemişti. Keşke burada olsaydı; ama o zaman ona yer kalmazdı. Mirah, neden üzgün görünüyorsun?”
“Mutluluktan,” dedi Mirah. “Hepinize öyle minnettarım ki; o da çok nazikti.”
“Evet, sonunda,” dedi Mab sertçe. “Ama daha önce yüreklendirici bir şey söyleyebilirdi. Kaşlarını çatıp yalnızca ‘Devam edin’ dediğinde onu korkunç çirkin buldum. Saçının tepesinden cilalı çizmesinin ucuna kadar her şeyinden nefret ettim.”
“Saçmalama Mab; profili harika,” dedi Kate.
“Şimdi öyle, ama o zaman değildi. İnsanların, sonunda ağızlarından bir patlamayla kaçırmak için düşüncelerini içlerinde tutmalarına dayanamıyorum. Önce seni mutsuz etmeden mutlu etmekten kaçınıyor gibiler. Neyse, onu her şeyi için bağışlıyorum,” dedi Mab cömert bir havayla. “Ama beni davet etti. Müzikten anlayan kişi olarak neden beni seçti, merak ediyorum. Ma, alnım çıkık diye mi? Taşın altından bakan semender gibi altından bakıyorum ya.”
“Şarkıyı dinleyişindendi evladım,” dedi Bayan Meyrick. “Büyülü gözlükleri var; onlarla baktığı her şeyi görür, eminim. Mirah, o Almanca alıntı neydi, hemen söyleyiverdin; öğrenmişsin, küçük afacan?”
“Ah, öğrenmiş değildim,” dedi Mirah; gözyaşlı yüzü eğlenen bir gülümsemeyle aydınlandı. “Ders olsun diye o kadar çok söylemiştim ki. Anlamı şu: şarkı söylemek ya da başka bir şey yapmak, onu bilen ve anlayanların önünde daha güvenlidir.”
“Demek hiç korkmamanın nedeni buydu,” dedi Amy. “Ama şimdi konuşmamız gereken, çarşamba için sana bir elbise bulmak.”
“Bu siyah merinos elbiseden iyisini istemiyorum,” dedi Mirah, nasıl durduğunu göstermek için ayağa kalkarak. “Beyaz eldiven ve yeni botlar yeter.” Ünlü keçe terliğini giymiş küçük ayağını uzattı.
“Hans geliyor,” dedi Bayan Meyrick. “Kımıldama da elbise için ne diyeceğini duyalım. Böyle şeylere danışılacak en iyi kişiler sanatçılardır.”
“Bana danışmıyorsun ma,” dedi Kate, şakacı bir sitemle kaşını kaldırarak. “Annelerin, muhatap olduğum insanlar gibi olduğunu fark ettim: kızların yaptıkları hep düşük fiyat biçiliyor.”
“Canım evladım, oğlanlar öyle dert ki, daha değerli olduklarına inanmış gibi yapmasak onlara katlanamazdık,” dedi Bayan Meyrick; tam o sırada oğlu içeri girdi. “Hans, Mirah’ın elbisesi hakkında fikrini istiyoruz. Büyük bir olay oldu. Klesmer buradaydı; çarşamba günü evinde büyük insanların arasında şarkı söyleyecek. Bu elbisenin uygun olacağını düşünüyor.”
“Bir göreyim,” dedi Hans. Mirah çocuksu bir tavırla bakması için ona döndü; Hans da biraz geriye gidip onu incelemek için bir dizini minderin üzerine koyarak çömeldi.
“Bir yoksul Yahudi kızını canlandırıp şık Hristiyanlara şarkı söyleyeceğim bir rolde bu, benim için çok iyi bir sahne kostümü sayılırdı,” dedi Mirah yalvarırcasına.
“Etkili olurdu,” dedi Hans düşünceli bir tavırla. “Şık giysiler arasında hemen göze çarpardı.”
“Ama yoksulluğun tümünü kendi tarafına almamalısın, Mirah,” dedi Amy. “Bir sürü yoksul Hristiyan, pek çok zengin Yahudi ve şık Yahudi kadın var.”
“Kötü bir şey kastetmedim,” dedi Mirah. “Yalnızca oyunlardaki roller için elbisemi düşünmeye alışmışım. Neredeyse hep sade elbiseli bir rolüm olurdu.”
“Bu, işi kuşkulu hale getiriyor,” dedi Hans; o sırada Berenike resimleri konusunda Deronda’yı öyle sanmış olduğu kadar titiz ve gelenekçi kesilmişti. “Biraz fazla tiyatral görünüyor. Seni yoksul Yahudi kız rolüne, hatta Yahudi olma rolüne bile sokmamalıyız.” Hans’ın gizlice, özel hayattaki Yahudiliği etkisizleştirmek gibi bir arzusu vardı; bunu gizli tutmayı başaramama tehlikesi içindeydi.
“Ama ben gerçekten buyum. Bir şey numarası yapmıyorum. Başka bir şey de olmayacağım,” dedi Mirah. “Kendimi hep Yahudi bir kadın olarak hissediyorum.”
“Ama biz seni öyle hissedemiyoruz,” dedi Hans dindar bir yüzle. “Kusursuz bir kadının Yahudi olup olmaması neyi değiştirir ki?”
“Beni böyle övüyorsunuz; daha önce hiç övülmemiştim,” dedi Mirah gülümseyerek. Bu gülümseme Hans’ı çileden çıkaracak gibiydi ve kendisini daha da kozmopolit hissetmesine yol açtı.
“İnsanlar beni Britanyalı bir Hristiyan olarak düşünmüyor,” dedi yüzü neşeyle kırışarak. “Beni pek yakışıklı olmayan genç bir adam ve pek umut vaat etmeyen bir ressam olarak görüyorlar.”
“Ama elbiseden uzaklaşıyorsun,” dedi Amy. “Bu olmazsa çarşambadan önce başka bir elbiseyi nasıl bulacağız? Yarın da pazar.”
“Gerçekten de bu olur,” dedi Mirah yalvarırcasına. “Her şey gerçek, biliyorsunuz,” deyip Hans’a baktı. “Tiyatral görünse bile. Yıkıntıların üzerinde oturan yoksul Berenike… Herkes bunun tiyatro işi olduğunu söyleyebilir ama onun tam da böyle davranacağını biliyorum.”
“Ben bir alçağım,” dedi Hans, kendisine duyulan bu yersiz güven karşısında ezilerek. “Bunu ben uydurdum. Onun öyle oturduğunu kimse bilmiyor. Daha önce söylemediğim için beni bağışlayacak mısın?”
“Ah, evet,” dedi Mirah kısa bir şaşkınlık sessizliğinden sonra. “Onun mutlaka öyle davranacağını biliyordunuz: sadık kalmamış, yaptığını yapmış ve pişman olmuş bir Yahudi kadın. Sevinç duyabileceği tek şey kendine eziyet etmek olurdu; başka nereye giderdi ki? Bir Yahudi kadının ne hissedeceğini böyle derinden kavramanız çok güzel.”
“O dönemin Yahudi kadınları yıkıntıların üzerinde otururdu,” dedi Hans, mat edilmiş gibi hissederek ayağa fırlarken. “Bu da onları resimler için elverişli kılıyor.”
“Ama elbise, elbise,” dedi Amy. “Karar verildi mi?”
“Evet, öyle değil mi?” dedi Mirah, kuşkuyla Bayan Meyrick’e bakarak. Bayan Meyrick de oğluna dönüp, “Sen ne dersin, Hans?” diye sordu.
“O elbise olmaz,” dedi Hans kesin bir tavırla. “Yıkıntıların üzerinde oturmayacak. Küçük anneciğim, onunla bir faytona atlayıp Regent Caddesi’ne gitmelisin. Beğendiğin herhangi bir şeyi almak için bol bol vaktin var; hanımların giydiği türden siyah ipek bir elbise. Onu yardım bekleyen biri sanmamalılar. İnsanları kendisine borçlu bırakacak yetenekleri var.”
“Bay Deronda’nın onun güzel bir elbisesi olmasını isteyeceğini düşünüyorum,” dedi Bayan Meyrick, düşünceli düşünceli.
“Elbette ister,” dedi Hans, biraz sertçe. “Bir beyefendinin ne hissedeceği konusunda bana güvenebilirsin.”
“Bay Deronda’nın benden yapmamı isteyeceği şeyi yapmak istiyorum,” dedi Mirah ciddiyetle; Bayan Meyrick’in ona baktığını görmüştü. Hans ise topuğunun üzerinde dönüp Kate’in masasına gitti ve ilgisini başka yöne çevirmesi gerekiyormuş gibi, çizimlerinden birini eline aldı.
“Klesmer’in başının bir etüdünü yapmak istemez misin, Hans?” dedi Kate. “Sanırım onu sık sık görmüşsündür?”
“Görmüş müyüm!” diye haykırdı Hans. Hemen başını ve yelesini geriye attı, piyanonun başına oturdu ve parmaklarını tuşlara dikey biçimde uzatırken bir amfitiyatroyu inceliyormuş gibi çevresine bakındı. Ama hemen ardından taburede dönüp Mirah’a baktı ve yarı çekingen bir sesle, “Belki bu taklidim hoşuna gitmiyordur. Saçmalıklarımı sevmediğinde beni mutlaka durdurmalısın,” dedi.
Mirah, bu hızla canlandırılmış görüntüye gülümsemişti; hâlâ gülümsüyordu ama yüzünde eğlenceden başka bir şeyin de gölgesi vardı. “Teşekkür ederim. Ama şimdiye kadar hoşlanmadığım hiçbir şey yapmadın. Sizin oğlunuz olduğuna göre onun da hoşlanmadığım bir şey yapabileceğini pek sanmıyorum,” diye ekledi Bayan Meyrick’e bakarak.
Hans böylece umuduna yem buldu. Birkaç arı peş peşe gelip güzel kokusunu kişisel bir bağlılık işareti sayınca, gül bunu nasıl engelleyebilirdi?
Bölüm etkileşimi
