Bölümler 70Şu an: Elli Dokuzuncu Bölüm.
- 1 Birinci Kitap—şımartılmış Çocuk. — Birinci Bölüm.2.251 kelime
- 2 İkinci Bölüm.1.803 kelime
- 3 Üçüncü Bölüm.4.601 kelime
- 4 Dördüncü Bölüm.1.186 kelime
- 5 Beşinci Bölüm.2.528 kelime
- 6 Altıncı Bölüm.3.611 kelime
- 7 Yedinci Bölüm.5.025 kelime
- 8 Sekizinci Bölüm.1.697 kelime
- 9 Dokuzuncu Bölüm.2.436 kelime
- 10 Onuncu Bölüm.2.513 kelime
- 11 İkinci Kitap—akarsuların Buluşması — On Birinci Bölüm.3.829 kelime
- 12 On İkinci Bölüm.1.340 kelime
- 13 On Üçüncü Bölüm.4.042 kelime
- 14 Ondördüncü Bölüm.2.955 kelime
- 15 On Beşinci Bölüm.2.156 kelime
- 16 On Altıncı Bölüm.5.940 kelime
- 17 On Yedinci Bölüm.3.024 kelime
- 18 On Sekizinci Bölüm.1.667 kelime
- 19 Üçüncü Kitap—seçim Yapan Genç Kadınlar — On Dokuzuncu Bölüm974 kelime
- 20 Yirminci Bölüm5.369 kelime
- 21 Yirmi Birinci Bölüm.2.732 kelime
- 22 Yirmi İkinci Bölüm.3.566 kelime
- 23 Yirmi Üçüncü Bölüm.4.343 kelime
- 24 Yirmi Dördüncü Bölüm.3.049 kelime
- 25 Yirmi Beşinci Bölüm.2.662 kelime
- 26 Yirmi Altıncı Bölüm1.944 kelime
- 27 Yirmi Yedinci Bölüm.2.646 kelime
- 28 Dördüncü Kitap—gwendolen İstediğini Elde Ediyor. — Yirmi Sekizinci Bölüm.4.464 kelime
- 29 Yirmi Dokuzuncu Bölüm.3.354 kelime
- 30 Otuzuncu Bölüm.4.041 kelime
- 31 Otuz Birinci Bölüm.1.988 kelime
- 32 Otuz İkinci Bölüm.5.749 kelime
- 33 Otuz Üçüncü Bölüm.3.983 kelime
- 34 Otuz Dördüncü Bölüm.1.892 kelime
- 35 Beşinci Kitap—mordecaı. — Otuz Beşinci Bölüm.8.024 kelime
- 36 Otuz Altıncı Bölüm.6.525 kelime
- 37 Otuz Yedinci Bölüm.4.269 kelime
- 38 Otuz Sekizinci Bölüm.2.750 kelime
- 39 Otuz Dokuzuncu Bölüm.2.596 kelime
- 40 Kırkıncı Bölüm.4.336 kelime
- 41 Altıncı Kitap—açığa Çıkanlar — Kırk Birinci Bölüm.2.045 kelime
- 42 Kırk İkinci Bölüm.6.572 kelime
- 43 Kırk Üçüncü Bölüm.1.951 kelime
- 44 Kırk Dördüncü Bölüm.2.532 kelime
- 45 Kırk Beşinci Bölüm.2.706 kelime
- 46 Kırk Altıncı Bölüm.3.097 kelime
- 47 Kırk Yedinci Bölüm.1.443 kelime
- 48 Kırk Sekizinci Bölüm.7.797 kelime
- 49 Kırk Dokuzuncu Bölüm.581 kelime
- 50 Yedinci Kitap—anne ve Oğul — Ellinci Bölüm.1.870 kelime
- 51 Elli Birinci Bölüm.4.775 kelime
- 52 Elli İkinci Bölüm.5.321 kelime
- 53 Elli Üçüncü Bölüm.2.215 kelime
- 54 Elli Dördüncü Bölüm.4.093 kelime
- 55 Elli Beşinci Bölüm.1.056 kelime
- 56 Elli Altıncı Bölüm.3.045 kelime
- 57 Elli Yedinci Bölüm.1.086 kelime
- 58 Sekizinci Kitap—meyve ve Tohum. — Elli Sekizinci Bölüm.2.510 kelime
- 59 Elli Dokuzuncu Bölüm.1.655 kelime · Okuduğun bölüm
- 60 Altmışıncı Bölüm.1.652 kelime
- 61 Altmış Birinci Bölüm.2.894 kelime
- 62 Altmış İkinci Bölüm.2.214 kelime
- 63 Altmış Üçüncü Bölüm.3.018 kelime
- 64 Altmış Dördüncü Bölüm.2.774 kelime
- 65 Altmış Beşinci Bölüm.2.081 kelime
- 66 Altmış Altıncı Bölüm.1.614 kelime
- 67 Altmış Yedinci Bölüm.1.973 kelime
- 68 Altmış Sekizinci Bölüm.1.664 kelime
- 69 Altmış Dokuzuncu Bölüm.4.029 kelime
- 70 Yetminci Bölüm.988 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
ELLİ DOKUZUNCU BÖLÜM.
“Başka hiçbir şeyde kendimi
İyi dostlarımı anımsayan bir ruh kadar mutlu saymam.”
—SHAKESPEARE.
Sir Hugo Mallinger, Cenova’ya gitmek için Bay Gascoigne kadar çabuk yola koyulmamıştı; Deronda da her bakımdan baroneti görmeden ayrılmak istemiyordu. Bunun nedeni yalnızca Grandcourt’un ölümü değildi; kendi hayatındaki son kriz de en eski dostunun onunla açık açık konuşmak istemesi için bir sebepti. Çünkü Deronda, bir hayalet gibi gelip gitmiş olan annesi hakkında mektupla ayrıntı vermeye kendini hazır hissetmemişti. Ancak beşinci akşam, telgraf üzerine, Sir Hugo’yu istasyonda karşılamak için bekledi; baronet sekizle dokuz arasında gelecekti. En eski anılarının bir parçası olan o tanıdık, sevecen yüzü görmeyi beklerken, son zamanlarda yaşadığı trajediye rağmen gözlerinde ve dudaklarının kıvrımında belli belirsiz bir gülümseme sezilebilirdi. Sir Hugo’nun artık mülklerinin sahibi olmasından, onları kızlarına bırakabilecek olmasından duyacağı sevinci düşünüyordu; ya da en azından, mirasla ilgili hayal gücüne az önce güçlü biçimde kazınmış bir görüşe göre, tatmin edici bir torun varise ulaşana dek ara basamak olarak işe yarayacak kız çocukları edinmesinden. Başkalarının sevinci, doğru dağılım kuramımıza ve insan iyiliğine ilişkin en yüksek idealimize uymuyor diye ölümlü dostlarımızın sevincine ortak olamasaydık ne huysuz yaratıklar olurduk! Ağızlarımızın kenarları nasıl ekşir, gözlerimiz nasıl donuk bakardı! Üstelik kendi mülkümüz ve arzularımız da idealimize pek uymazdı. Kusurlulukla bir ölçüde dost olmamız gerekir. Zarar vermiş olabilecek bir yanlışı gördüğümüzde bile, bu yanlışa yol açan şey bir ömür boyunca sürdürülen şefkatli davranışlar ve sevgi dolu bir niyetse, minnet duymamız neyse ki mümkündür. Deronda’nın duyguları ve yargısı, Sir Hugo’nun kendisini bir yalana alet etmesine karşıydı; evet, yalana: yetiştirilirken etrafında örülen gizlemeye daha yumuşak bir ad veremezdi. Ama baronet, annesinin güveni boşa çıkardığını herhâlde açık seçik bilmiyordu. Hayatı kolayca, hafifçe ele alan yapısıyla, çocuğundan ayrılmaya gönlü razı olmadığı ve ona sanki yokmuş gibi davranmak istemediği için, annesinin oğlunun bir İngiliz beyefendisi olarak yetiştirilmesini makul bulmuş olabileceğini düşünmüştü. Daniel’in Sir Hugo’ya duyduğu sevgi dolu minnet, onu suçlamak yerine mazur gösterecek gerekçeler bulmasını istiyordu. İlkelerde katı, suçlamada şefkatli olmak ne kadar mümkünse, eğri asılmış şeyleri görüp yine de yanlış gören askıya alana sabır göstermek de o kadar mümkündü. Sir Hugo bekârken çocukları, yalnızca büyüklere hayatı daha hoş kılmak için var edilmiş, nasıl yetiştirileceklerine yalnızca yetişkinlerin rahatına göre karar verilmesi gereken varlıklar saymaya kapılmışsa, ne olmuştu? Dünyanın o tarih döneminde açıkça dile getirilmese de yaygın biçimde uygulanan bir varsayımı paylaşmıştı. Deronda, çocukluğunda yaşadığı acı iç çatışmayı bütün keskinliğiyle hatırlasa da, kendi deneyiminin Sir Hugo’nun tasavvuruna hiç girmediğini gösteren pek çok işareti de anımsayabiliyordu. Bilgisizce gösterilen iyilik zalimlik gibi sonuçlar doğurabilir; ama ona doğrudan zalimlikmiş gibi öfkelenmek, bilgisizce bir kabalık olurdu ve Deronda’nın başkalarına karşı geniş hayal gücüne dayanan hoşgörüsüne en uzak şey buydu. Belki de son on günün, kendisine kendi hayatına benzemeyen hayatların sırlarını açtığı sarsıcı sahnelerden sonra, cezalandırma arzusuna tatsız biçimde benzeyen o aceleci öfke ve gücenme eğilimini dizginlemeye her zamankinden daha yatkındı. Sir Hugo’nun tanıdık siluetini tren vagonundan inerken görünce, mazeret üretmeye alışkın, ömür boyu süren sevgisi içini kapladı; suçlamaya yeni zemin oluşturabilecek daha taze bilgileri de bastırdı.
“Eh, Dan,” dedi Sir Hugo, ciddi bir coşkuyla Deronda’nın elini sıkarken. Başka selamlama sözü etmedi; karşılıklı duyguların kabarışı fazlasıyla güçlüydü. Sonra ulak için talimatlar verildi; ardından, otele gitmekte aceleleri olmadığı için, ılık akşamda ağır ağır yürümeyi önerdi.
“Yolculuğumu rahatça yaptım, kendimi çok iyi hissediyorum,” dedi Deronda’yla birlikte, günün son ışıkları hâlâ solgun biçimde göğe yayılırken yıldızların altında dışarı çıktıklarında. “Yola çıkarken acele etmedim; önce bazı şeyleri biraz araştırmak istedim. Böylece yola koyulmadan önce Lady Mallinger’a yazdığın mektubu görme fırsatım oldu. Ama şimdi söyle bakalım, dul nasıl?”
“Sakinleşiyor,” dedi Deronda. “Suya atlayışından ve yaşadığı korkunç heyecandan sonra başına gelmesinden korktuğumuz bedensel hastalıktan kurtuluyor gibi. Amcası ve annesi iki gün önce geldiler; ona çok iyi bakılıyor.”
“Bir mirasçının doğma ihtimali var mı?”
“Bay Gascoigne’ın bana söylediklerinden, olmadığını çıkarıyorum. Dul kadının mülklerden ömür boyu yararlanıp yararlanamayacağı tartışılıyormuş gibi konuştu.”
“Kocasının ölümü herhalde gönül bağlarını pek sarsmamıştır?” dedi Sir Hugo, Deronda’ya bakarak.
“Ölümün ansızın gelmesi onu çok sarstı,” dedi Deronda, soruyu sakince geçiştirerek.
“Grandcourt vasiyetinin hükümleri hakkında ona bir fikir vermiş mi, merak ediyorum,” dedi Sir Hugo.
“Neler olduklarını biliyor musunuz, efendim?” diye karşılık verdi Deronda.
“Evet, biliyorum,” dedi baronet hemen. “Hay aksi! Meşru bir mirasçı ihtimali yoksa her şeyini Bayan Glasher’dan olan bir oğlana bırakmış; bu işten haberin yoktur herhalde ama kadın yıllarca onun bir çeşit karısı gibi yaşamış, bir de üç büyük çocuğu var—kızlar. Oğlan babasının soyadını alacak; zaten adı Henleigh, bundan böyle Henleigh Mallinger Grandcourt olacak. Mallinger adının ona bir yararı olmayacak, buna sevindim; ama şu genç herif, on dört yıllık reşitlik öncesi dönemi boyunca kendisine fazlasıyla yetecek kadarına sahip olacak—Diplow için hak etmediği hâlde benim elli binimle açığını kapatmaya hiç gerek yokmuş. Bu arada benim güzel dul, yılda iki bin sterlinle ve Gadsmere’deki evle yetinecek—kendini oraya kapatmayı seçseydi, doğrusu hoş bir sürgün olurdu; ama sanmıyorum ki öyle yapsın. Oğlanın annesi son yıllarda orada yaşıyormuş. Grandcourt’tan iyice tiksindim. Boğuldu diye onu daha iyi biri saymam gerektiğini sanmıyorum; yine de benim işlerim açısından, hayatını terk edişinden başka hiçbir şey ona bu kadar yakışmamıştı.”
“Bence bu kadınla evlenmekle yanlış yaptı; mülklerini oğluna bırakmakla değil,” dedi Deronda, biraz kuru bir tavırla.
“Topraklarını oğlana bırakmasına bir şey demiyorum,” dedi Sir Hugo. “Ama bu kızla evlendikten sonra, onu çıkardığı mevkiye yaraşır bir hayat sürdürebilmesi için yüklüce bir gelir bırakmalıydı. Yılda dört ya da beş bin sterlin ve ömrü boyunca Londra’daki ev onun olmalıydı; ben olsam öyle yapardım. Parasız olduğuna göre, arkadaşları bir mal paylaşımı için bastıramamış olmalı; yoksa insan evlendikten sonra yapacağı vasiyete güvenmekle iyi etmez. Akıllı bir adam bile vasiyetine genellikle biraz budalalık sızdırır—babam da öyle yaptı, biliyorum. Bir adamın içinde kin ya da zorbalık varsa, o tür bir belgeye saklamak üzere epey şey biriktirmesi muhtemeldir. Grandcourt’un, karısı ona bir mirasçı doğurmazsa ölümüyle onu silip süpürmeyi amaçladığı apaçık.”
“Ya tersi olsaydı, her şey tersine dönerdi herhalde—bu kez silip süpürülen gayrimeşru çocuk olurdu?” dedi Deronda, biraz küçümseyerek.
“Aynen—Gadsmere ve yılda iki bin. Garip iş. Canımı sıkan bir şey de Grandcourt’un beni vasiyet yöneticisi yapmış olması; ama tek erkek kardeşimin oğlu olduğuna göre bu görevi reddedemem. Dul kadına bir yararım dokunacaksa, bu iş de o kadar zoruma gitmez. Lush, onun aile içindeki gizli ilişkiyi ve vasiyetin içeriğini bildiğini düşünüyor. Aralarının pek iyi olmadığını ima ediyor. Ama Bayan Grandcourt’un ne hissedip ne hissetmediğini en iyi sen bilirsin sanırım, ha Dan?” Sir Hugo bu soruyu alışılmış şakacı tavrıyla değil, daha alçak sesle ve merakla sordu; Deronda da vereceği kaçamak cevabın yanlış anlaşılacağını hissetti. Ciddi bir ifadeyle yanıt verdi:
“Kesinlikle mutlu değildi. Birbirlerine uygun değillerdi. Mülkün nasıl paylaştırıldığına gelince, onu tanıdığımdan beri gördüklerime dayanarak söyleyebilirim ki, bundan pekâlâ hoşnut kalacaktır.”
“O hâlde hemcinslerinin geri kalanına pek benzemiyor; söyleyebileceğim bu,” dedi Sir Hugo, hafifçe omuz silkerek. “Ne var ki olağanüstü biri olmalı; çünkü seninle onun yıldızları birbirine dolanmış olmalı—ha? O korkunç telgraf geldiğinde Lady Mallinger’ın ilk söylediği, ‘Bunu gönderenin Daniel olması ne tuhaf!’ oldu. Benim hayatımda da buna benzer bir şey yaşandı. Bir keresinde yabancı bir ülkede, kocası parasız bırakıp gitmiş bir kadının bulunduğu bir otelde kalıyordum. Bunu duyup yardım etmeye kalkışınca, bir de baktım eski bir aşkım; uzun bıyıklı, sevgisi kısa ömürlü bir Avusturyalı baronla evlenecek kadar budalalık etmişti. Ama beni oraya götüren kendi işimdi; senin Cenova’ya gelişinin Grandcourt’larla ilgisi olmadığı gibi, şövalyece bir kurtarma işi de değildi.”
Bir süre sessiz kaldılar. Sir Hugo, aralarında konuşması daha kolay bir konu olduğu için Grandcourt’lardan söz etmeye başlamıştı; ama ikisi de birbirleriyle ilişkilerini ilgilendiren olaylar hakkında tam bir açıklıkla konuşma konusundaki çekingenliklerini aşmaya çalışıyordu. Deronda, annesiyle ilk görüştükten sonra yazdığı mektubun buzları kırmak yerine daha da kalınlaştırdığını düşünüyor, ilk adımı Sir Hugo’nun atmasını beklemesi gerektiğini hissediyordu. Limanı gözden kaybetmek üzereyken baronet döndü, son bir kez bakacakmış gibi durakladı ve daha ciddi bir duyguyla, “Peki, Dan, Cenova’ya gelişinin asıl nedeni hakkında? Öğrendiklerinden dolayı çok acı çekmemişsindir umarım. Hayatındaki konumunu bir biçimde değiştirmesi gerektiğini düşündüğün bir şey yok, değil mi? Başına ne gelirse gelsin, benim için her zaman önemli olacağını biliyorsun,” dedi.
“İyiliğinize tam bir açıklıkla karşılık vermek isterim, efendim,” dedi Deronda. “Ama bu sorulara yalın bir evet ya da hayırla dürüstçe yanıt veremem. Geçmiş hakkında duyduklarımın çoğu beni incitti. Acı içindeki annemle karşılaşıp ondan ayrılmak da, buna mecbur kaldığım için, benim için acı verici oldu. Fakat soyumu öğrenmek acı değil; tersine, kuşkularımı giderdiği için minnet duyuyorum. Hayatımdaki konumuma etkisine gelince, bana hep gösterdiğiniz babacan ilgi ve sevgiye duyduğum minnet değişmeyecek. Ama Yahudi olarak doğduğumu bilmek hayatımı köklü biçimde etkileyebilir; şu anda bunun nasıl olacağını size anlatabilecek durumda değilim.”
Deronda son cümlesini, çekingenliğini aşan kararlı bir tavırla söyledi. Sir Hugo’nun yaradılışıyla kendi yaradılışı arasındaki farkların, ileride, şimdiye dek gerekenden çok daha belirgin biçimde ortaya çıkacağını hissediyordu. Baronet ona hızlıca baktı ve yürümeye devam etti. Deronda’nın sözlerini yorumlamasına yarayacak bütün anılarını zihninde gözden geçirirken birkaç dakika sustu; sonra şöyle dedi:
“Senden uzun zamandır sıra dışı bir şey bekliyordum Dan; ama Tanrı aşkına, tuhaflıklara kapılma! Herkesin farklı düşünmesine katlanabilirim; yeter ki kendini deli gibi göstermeden anlatsın. Dünyanın bu aşamasında ciddiye alınmak isteyen, melodramdan uzak durmalı. Beni yanlış anlama. Kendi başına bir delilik sergileyeceğinden şüphelenmiyorum. Yalnızca, özellikle de savunulmaya muhtaçsa, bir delinin koluna kolayca girebileceğini düşünüyorum. İnsanların taşlandığını görünce onlara sahip çıkmaya bayılıyorsun Dan. Ben de onlara acıyorum; ama arkadaş seçmek için kötü bir ölçüt bu. Yine de bana anlatacakların konusunda eğilimini şimdiden söylemeni istemiyorum. Para gerektiren bir işe girişmeye karar verirsen, şimdiye dek gelir olarak faizini aldığın paranın üstüne, senin için birikmiş on altı bin sterlinim var. Şimdi ben de geldiğime göre, olabildiğince çabuk İngiltere’ye dönmek istiyorsundur herhalde?”
“Önce Mainz’a gidip dedemin sandığını almalı, belki bir arkadaşını da görmeliyim,” dedi Deronda. “Sandık yirmi yıldır orada durduğu hâlde, onu artık emanetim altına alma konusunda akıl dışı bir telaş duyuyorum; sanki başına bir şey gelmesi şimdi öncekinden daha olasıymış gibi. Belki annem gittikten sonra hemen yola çıkmayıp burada oyalanmış olmam da içimi huzursuz ediyor. Yine de burada bulunduğuma pişman değilim; yoksa Bayan Grandcourt’un işlerini onun adına yürütecek hizmetçilerinden başka kimsesi olmayacaktı.”
“Evet, evet,” dedi Sir Hugo, ciddi sözlerinin altında gizlediği bir huzursuzluğu hafifçe alaya vurarak savuşturdu. “Umarım ölü bir Yahudiyi yaşayan bir Hristiyanın üstünde tutmaya kalkmazsın.”
Deronda’nın yüzü kızardı; karşılık vermekten kendini alıkoydu. Tam Italia’ya dönüyorlardı.
Bölüm etkileşimi
