Bölümler 70Şu an: Altmış Dördüncü Bölüm.
- 1 Birinci Kitap—şımartılmış Çocuk. — Birinci Bölüm.2.251 kelime
- 2 İkinci Bölüm.1.803 kelime
- 3 Üçüncü Bölüm.4.601 kelime
- 4 Dördüncü Bölüm.1.186 kelime
- 5 Beşinci Bölüm.2.528 kelime
- 6 Altıncı Bölüm.3.611 kelime
- 7 Yedinci Bölüm.5.025 kelime
- 8 Sekizinci Bölüm.1.697 kelime
- 9 Dokuzuncu Bölüm.2.436 kelime
- 10 Onuncu Bölüm.2.513 kelime
- 11 İkinci Kitap—akarsuların Buluşması — On Birinci Bölüm.3.829 kelime
- 12 On İkinci Bölüm.1.340 kelime
- 13 On Üçüncü Bölüm.4.042 kelime
- 14 Ondördüncü Bölüm.2.955 kelime
- 15 On Beşinci Bölüm.2.156 kelime
- 16 On Altıncı Bölüm.5.940 kelime
- 17 On Yedinci Bölüm.3.024 kelime
- 18 On Sekizinci Bölüm.1.667 kelime
- 19 Üçüncü Kitap—seçim Yapan Genç Kadınlar — On Dokuzuncu Bölüm974 kelime
- 20 Yirminci Bölüm5.369 kelime
- 21 Yirmi Birinci Bölüm.2.732 kelime
- 22 Yirmi İkinci Bölüm.3.566 kelime
- 23 Yirmi Üçüncü Bölüm.4.343 kelime
- 24 Yirmi Dördüncü Bölüm.3.049 kelime
- 25 Yirmi Beşinci Bölüm.2.662 kelime
- 26 Yirmi Altıncı Bölüm1.944 kelime
- 27 Yirmi Yedinci Bölüm.2.646 kelime
- 28 Dördüncü Kitap—gwendolen İstediğini Elde Ediyor. — Yirmi Sekizinci Bölüm.4.464 kelime
- 29 Yirmi Dokuzuncu Bölüm.3.354 kelime
- 30 Otuzuncu Bölüm.4.041 kelime
- 31 Otuz Birinci Bölüm.1.988 kelime
- 32 Otuz İkinci Bölüm.5.749 kelime
- 33 Otuz Üçüncü Bölüm.3.983 kelime
- 34 Otuz Dördüncü Bölüm.1.892 kelime
- 35 Beşinci Kitap—mordecaı. — Otuz Beşinci Bölüm.8.024 kelime
- 36 Otuz Altıncı Bölüm.6.525 kelime
- 37 Otuz Yedinci Bölüm.4.269 kelime
- 38 Otuz Sekizinci Bölüm.2.750 kelime
- 39 Otuz Dokuzuncu Bölüm.2.596 kelime
- 40 Kırkıncı Bölüm.4.336 kelime
- 41 Altıncı Kitap—açığa Çıkanlar — Kırk Birinci Bölüm.2.045 kelime
- 42 Kırk İkinci Bölüm.6.572 kelime
- 43 Kırk Üçüncü Bölüm.1.951 kelime
- 44 Kırk Dördüncü Bölüm.2.532 kelime
- 45 Kırk Beşinci Bölüm.2.706 kelime
- 46 Kırk Altıncı Bölüm.3.097 kelime
- 47 Kırk Yedinci Bölüm.1.443 kelime
- 48 Kırk Sekizinci Bölüm.7.797 kelime
- 49 Kırk Dokuzuncu Bölüm.581 kelime
- 50 Yedinci Kitap—anne ve Oğul — Ellinci Bölüm.1.870 kelime
- 51 Elli Birinci Bölüm.4.775 kelime
- 52 Elli İkinci Bölüm.5.321 kelime
- 53 Elli Üçüncü Bölüm.2.215 kelime
- 54 Elli Dördüncü Bölüm.4.093 kelime
- 55 Elli Beşinci Bölüm.1.056 kelime
- 56 Elli Altıncı Bölüm.3.045 kelime
- 57 Elli Yedinci Bölüm.1.086 kelime
- 58 Sekizinci Kitap—meyve ve Tohum. — Elli Sekizinci Bölüm.2.510 kelime
- 59 Elli Dokuzuncu Bölüm.1.655 kelime
- 60 Altmışıncı Bölüm.1.652 kelime
- 61 Altmış Birinci Bölüm.2.894 kelime
- 62 Altmış İkinci Bölüm.2.214 kelime
- 63 Altmış Üçüncü Bölüm.3.018 kelime
- 64 Altmış Dördüncü Bölüm.2.774 kelime · Okuduğun bölüm
- 65 Altmış Beşinci Bölüm.2.081 kelime
- 66 Altmış Altıncı Bölüm.1.614 kelime
- 67 Altmış Yedinci Bölüm.1.973 kelime
- 68 Altmış Sekizinci Bölüm.1.664 kelime
- 69 Altmış Dokuzuncu Bölüm.4.029 kelime
- 70 Yetminci Bölüm.988 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
ALTMIŞ DÖRDÜNCÜ BÖLÜM.
“Bu dağ öyle bir dağdır ki,
Eteğinden başlayan çıkış hep zorludur.
İnsan ne kadar yükselirse, o kadar az acı duyar.”
—DANTE: Araf.
Annesinin gelişinden çok gün geçmeden Gwendolen, Cenova’da kalmaya razı oldu. Deniz kıyısındaki bu mücevherden uzaklaşma isteği, gücünü ve cesaretini toplamasına yardımcı oldu. Çünkü Enna’nın çiçekli vadisi bile olsa, insanın iç dünyası hangi yeri çiçeklerin ayak tabanlarımızı yakan alev dillerinden farksız olduğu bir ceza çemberine dönüştüremez ki?
“Akdeniz’i bir daha görmek istemeyeceğim,” dedi Gwendolen annesine. Annesi, kızının duygusunu bütünüyle anladığını sanıyordu; merhum kocasından açıkça söz edilmesini sessizce yasaklayışını bile.
Gerçi Bayan Davilow, bu dönemi resmî olarak ağır bir felaket zamanı saymak zorundaydı; ama aslında, kızının evliliğinden beri ilk kez hayatından bu kadar keyif alıyordu. Gözdesi yalnızca eski sevgisiyle değil, annesinin yakınlığını da kaybetmenin eşiğinden dönmüş birinin bir şeye gösterdiği bilinçli özenle ona geri dönmüştü sanki.
“Anne, orada mısın?” diye seslendi Gwendolen gece yarısı. (Annesi için onun odasında bir yatak hazırlanmıştı.) Tıpkı küçükken, uyanık yatarken korktuğunda yapacağı gibi seslenmişti.
“Evet canım, senin için bir şey yapabilir miyim?”
“Hayır, teşekkür ederim; yalnızca orada olduğunu bilmek hoşuma gidiyor. Seni uyandırmamın sakıncası var mı?” (Küçükken bu soru Gwendolen’in aklına pek gelmezdi.)
“Uyumuyordum, canım.”
“Yanımda olduğuna inanmak güç geliyordu. Bunu gerçek kılmak istedim. Yanımdayken her şeye dayanabilirim. Ama benim için kaygılanıp uykusuz kalmamalısın. Artık mutlu olmalısın. Sonunda seni mutlu etmeme izin vermelisin—yoksa ben ne yaparım?”
“Tanrı seni korusun canım; bana böyle değer verdiğinde, sahip olabileceğim en büyük mutluluğu yaşıyorum.”
Ama ertesi gece, onun iç çekip durduğunu, huzursuzlandığını duyan Bayan Davilow, “Uyku ilacını vereyim mi Gwendolen?” dedi.
“Hayır anneciğim, teşekkür ederim; uyumak istemiyorum.”
“Biraz daha uyusan sana çok iyi gelirdi canım.”
“Bana neyin iyi geleceğini söyleme anneciğim,” diye karşılık verdi Gwendolen, öfkeyle. “Bana neyin iyi geleceğini bilmiyorsun. Sen de amcam da bana karşı çıkıp, ben iyi gelmediğini hissederken bir şeyin bana iyi geleceğini söylememelisiniz.”
Bayan Davilow sustu; zavallı kızın huysuzlanmasına şaşırmıyordu. Bir süre sonra Gwendolen şöyle dedi:
“Sana hep yaramazlık ederdim anneciğim.”
“Hayır canım, hayır.”
“Evet, ederdim,” dedi Gwendolen, ısrarla. “Şimdi mutsuz olmamın nedeni, hep kötü biri olmamdı.”
Hıçkırıklara ve feryatlara boğuldu. Evlilik hayatının ve sonunun bütün ayrıntılarını suskunlukla örtme kararı, böyle esrarengiz coşku patlamalarına yol açıyordu.
Ama Sir Hugo’dan Bay Gascoigne’a, bazı eksiltmelerle de Bay Gascoigne’dan kendisine ulaşan bilgiler, annenin zihninde gerçeği aydınlatan soluk ışıklar yakmaya başlamıştı. İyi yürekli baronet, yeğeninin ölümüyle ilgili bütün usulünce yapılması gerekenleri ve cesedin kıyıya vurması ihtimalini gözetirken, rektörle sürdürdüğü dostane ilişkiyi ona, Grandcourt’un vasiyetinin içeriğini olabilecek en yumuşak biçimde bildirmek için bir fırsat saymıştı. Böylece Bay Gascoigne, yanılsamalarını eve kadar yanında götürürse karşılaşacağı ek sarsıntıdan kurtulacaktı. Belki Sir Hugo bu iyi niyetli amaç olmasa da konuşmaya yeterince hevesli olurdu; ama gerçekten de böyle bir amacı vardı. Hoş olmayan haberi rektöre azar azar verdi: önce, dul kadının Bay Gascoigne’ın, hatta baronetin bile umduğu kadar bolca geçindirilmemiş olmasından korktuğunu ima etti; ancak Grandcourt üzerindeki büyük hak taleplerine dair birkaç muğlak göndermeden sonra, meşru bir mirasçının talihsiz yokluğunda bütün serveti başka yöne çevirmiş olan önceki ilişkileri açıkladı.
Rektör derinden incinmişti; ölen adamın kendisine karşı ne kadar küstahça gururlu ve itici davrandığını hiç olmadığı kadar canlı biçimde hatırladı. Diplow’daki yeni sakin gelmeden hemen önceki o ilginç dönemde, geçmişteki yıkıcı savurganlıklarına ve zevke aşırı düşkünlüğüne dair imalar aldığını da hatırladı. Ne var ki, tabiri caizse özel çöp yığınlarına süpürülüp atılmış olması muhtemel bu zevklerin, saygın insanların taze etine musallat olan, canlı tırtıllardan oluşan bir alay halinde karşısına çıkacağını öngörememişti. Ancak geçmişe dönük bu düşüncelerini Sir Hugo’ya işittirmedi; sırf kişisel nedenlerle öfkesini dile getirerek kendini alçaltmadı. Dünyayı tanıyan, vicdan sahibi bir din adamı gibi davrandı. İlk sözü şu oldu:
“Bir genç sağlıklıyken vasiyetini yazarsa, genellikle daha uzun yıllar yaşayacağını düşünür. Bay Grandcourt’un bu vasiyetin bugünkü sonuçları doğuracağına inandığını sanmıyorum.” Biraz durduktan sonra ekledi: “Sonuçları birden fazla açıdan acı verici. Gayrimeşru çocuklara böylesine belirgin bir üstünlük ve önem tanınması, kadın ahlakına zarar verebilir.”
“Doğrusu,” dedi Sir Hugo, rahat tavrıyla, “çocuk ortadayken mülkleri devretmenin en iyi yolu buydu. Grandcourt’un kendisinden daha yakın kimsesi yoktu, kuzeninden başka. İnsan bu dünyadan göçüp de geriye bıraktıklarının bir kuzenin işine yarayacağını düşününce içi ürperiyor. İnsan kendi kıvırcık saçlı çocuklarına yarayacaksa vasiyet yazmaktan biraz zevk alır; ama mirasını kendisi gibi tükenip gitmiş, zerre kadar umursamadığı birine bırakmak can sıkıcıdır. Mülklerinizden yalnızca yaşadığınız sürece yararlanma hakkına sahip olmak daha da kötüdür. Hayır, vasiyetinin o kısmı için Grandcourt’u affediyorum. Ama aramızda kalsın, yeğeninize—bizim yeğenimiz, diyeceğim—karşı takındığı o cimri tavrı affedemiyorum. Onu bir doktor dulundan daha iyi bir konuma koymamış. Bir erkeğin karısına ölümünden sonra bile eli sıkı davranması kadar içime dokunan bir şey yok. İnsan dul karısına biraz sevgi ve gurur duymalı. Ben duyardım, biliyorum. Bir erkeğin, ölümünden sonra karısı ve kızlarının rahat edeceğini düşünerek ölümünü daha kolay karşılamasını, onun ölçüsü sayarım. Kırım Savaşı’ndaki, dullarının geçimi güvenceye alınmışsa denizin dibine gitmeye hazır askerlerin hikâyesini severim.”
“Bu beni gerçekten şaşırttı,” dedi Bay Gascoigne. “Hele yeğenimin babası yerine geçen kişi olarak, para konusunda Bay Grandcourt’un görünürdeki cömertliğine güvendiğimi, önceden onun için hiçbir talepte bulunmayarak göstermiştim. Koşullar düşünüldüğünde bunu yapmamın ona karşı bir borç olduğunu sanıyordum. Muhtemelen beni kusurlu buluyorsunuz.”
“Kusurlu demeyelim. Başkasına güvenen birine saygı duyarım. Ama öğüdümü dinle: Bir başka yeğenini, Canterbury Başpiskoposu’yla bile evlendirsen, adamı baştan bağla. Yeğenin ikinci kez ilk defa evlenemez. İyi bir adamsa, kendini bağlamanı ister zaten. Bayan Grandcourt’a gelince, ona karşı kendimi daha yakın hissediyorum; çünkü iyi muamele görmediğini düşünüyorum. Umarım onu bir dost olarak bana güvenmeye teşvik edersin.”
Mallinger Grandcourt’lardan genç ve güzel bir dulun, yılda yalnızca iki bin sterlinle ve kömür madenleri bölgesindeki bir evle baş başa bırakılmasına öfkelenen şövalye ruhlu Sir Hugo böyle konuşmuştu. Rektöre göreyse bu gelir o kadar da küçümsenecek gibi değildi ve böylesine kırıcı yoksunluklar getirmiyordu. Ama bu konuşmada, yeğeninin ve en yakınlarının aşağılanışını baronetten çok daha derinden hissetmişti: Kocasının Bayan Glasher’la ilişkisinin herkesin gözü önünde ilan edilmesi onları da küçük düşürmüştü. İyi birer koca ve baba olan bütün erkekler gibi, bunun asıl etkileyeceği kadınların gözünden bakarak aşağılanmayı hissetmişti. Bu yüzden gerçekleri ilk duyduğunda hissettiği rahatsızlık, onları Bayan Davilow’a anlatırken ve annesi uygun gördüğü zaman Gwendolen’in nasıl hissedeceğini düşünürken içine çöken duygunun yanında çok hafif kalmıştı. Çünkü iyi yürekli rektör, yeğeninin Bayan Glasher’ın varlığından habersiz olduğuna safça inanıyordu. Genç kızların ve eşlerin neleri bilip yapmasının, neler çekmesinin beklendiği konusunda erkeklere özgü sağlam muhakemesine dayanıyor; söz konusu genç kadını ve eşi ise çok eksik gözlemlemiş bulunuyordu. Gwendolen’in annesi ise aynı fikirde değildi; şimdi, kızının nişanlanmasından önce ve sonra gizemli kalan davranış ve sözlerinin çoğuna bir açıklama bulduğunu sanıyor, Gwendolen’in bir şekilde bu gayrimeşru birliktelikten ve çocukların varlığından haberdar olduğu sonucuna varıyordu. İngiltere’ye yolculukları sırasında ve öncesinde, sevgi dolu bir güven anında doğacak fırsatları kolluyor; Gwendolen’in gerçekleri ne ölçüde bildiğini yavaş yavaş öğrenmeyi ve onu olası bir hayal kırıklığına hazırlamayı umuyordu. Fakat bu konuda bir yol aramasına gerek kalmadı.
“Anne, zengin ve gösterişli bir hayatım olmasını beklemiyorsundur umarım,” dedi Gwendolen, rektör konuştuktan kısa süre sonra. “Belki de hiçbir şey alamayacağım.”
Giyinmişti ve uzun süredir sessizce düşünüyordu. Bayan Davilow irkildi ama biraz düşündükten sonra şöyle dedi:
“Olur mu canım, elbette bir şey alacaksın. Sir Hugo vasiyetin tamamını biliyor.”
“Bu, sonucu belirlemez,” dedi Gwendolen, birdenbire.
“Ama canım, Sir Hugo yılda iki bin sterlinle Gadsmere’deki evi alacağını söylüyor.”
“Ne alacağım, neyi kabul edeceğime bağlı,” dedi Gwendolen. “Sen de amcam da bu konuda karşıma çıkıp beni ikna etmeye çalışmayın. Sizi mutlu etmek için elimden gelen her şeyi yaparım ama kocamla ilgili hiçbir şeye karışılmasını istemiyorum. Yılda sekiz yüz sterlin sana yeter mi anneciğim?”
“Fazlasıyla yeter canım. Bana o kadarını vermeyi düşünmemelisin.” Bayan Davilow biraz duraksadı, sonra sordu: “Mülkleri ve paranın geri kalanını kimin alacağını biliyor musun?”
“Evet,” dedi Gwendolen, konuyu elinin bir hareketiyle kapatarak. “Her şeyi biliyorum. Hepsi olması gerektiği gibi ve bir daha bundan söz edilmesini istemiyorum.”
Annesi sustu, gözlerini kaçırdı ve narin yanakları hafifçe kızararak yelpazeliği almaya kalktı. Merak edip tahminler yürütüyordu; kızının gözlerine bakmak istemedi. Sonra hüzünlü bir sıkıntıyla yeniden oturdu. Kızı kim bilir ne acılar çekmişti; üstelik bunlar, eskiden olduğu gibi, aralarında konuşulmadan kilitli kalacaktı. Ama Gwendolen, annesini artık deneyimin kazandırdığı sezgiyle izliyordu. Kendi buyurganlığına yumuşak bir pişmanlıkla dönüp, “Yanıma otur anneciğim, üzülme,” dedi.
Bayan Davilow denileni yaptı ama gözlerini yakan yaşları tutmak için boş yere dudaklarını ısırdı. Gwendolen sevgiyle ona doğru eğilip şöyle dedi: “Çok akıllı olacağım, gerçekten olacağım. Sana öyle iyi davranacağım ki, sevgili, yaşlı, tatlı anneciğim, beni tanıyamayacaksın. Yalnız ağlama.”
Gwendolen’in aklındaki karar, kocasının parasından herhangi bir şeyi kabul etmesi gerekip gerekmediğini Deronda’ya sormaktı—annesinin geçimini sağlayabilmesine yetecek kadarını kabul edip edemeyeceğini. Zavallı kız, Deronda’nın gözünde daha değerli bir yer edinmesini sağlayacak her şeyi yapacak kadar güçlü hissediyordu kendini.
Sir Hugo, içten ve ısrarlı bir nezaketle, Gwendolen’i ve Bayan Davilow’u doğrudan Park Lane’e, Londra’da yasla ve başka işlerle ilgilenmeleri gerektiği sürece kendi evinde kalmaya davet etti. Israrla, o sırada şehrin en sakin yer olduğunu söylüyordu. Grosvenor Meydanı’ndaki evden Gwendolen’e ait bütün eşyaları hemen aldırmayı da üstlendi. Park Lane’de kısa bir süre kalma önerisi, onun isteyebileceği en iyi şeydi. Deronda’yla orada görüşmesi kolay olacaktı; yeter ki eline, yanına gelmesini isteyen bir mektup ulaştırmanın yolunu bulsun. Yolculuk sırasında Sir Hugo, Gwendolen’in kocasının vasiyetinin içeriğini bildiğini anlayınca, geleceğe yönelik düzenlemeleri hakkında onun yanında ve onunla konuşmaya cesaret etti. Yer yer kulağa hoş gelen olasılıklardan sanki kesinmiş gibi söz ediyor, dul kalmış durumunun üzerine ağırbaşlı bir neşe serpiyordu. Kocasının kendisine olabileceği kadar cömert davranmadığını gören bir dulun neşesini yeniden bulmasının daha zarif bir yol olduğunu gerçekten düşünüyordu. Gidişi için yas tutmasını, vasiyetinde buna bir neden vererek baltalamışsa, suç vasiyet sahibindeydi; yoksa kadın, kocası kendisini bıraktığı için değil, yoksul bıraktığı için üzgün sanılabilirdi. Talihi iyiye dönen baronetin iyilikseverliği ve Gwendolen’e duyduğu şefkat iki kat artmıştı. Ona babacan davranıyor, “canım” diye sesleniyordu. Gadsmere’den Bay Gascoigne’a söz ederken, türlü avantaj ve sakıncalarını sayıyor, bu mülkü en iyi nasıl değerlendirebileceklerinden “biz” diye söz ediyordu. Gwendolen, Sir Hugo yüzünü Bayan Davilow’a ya da Bay Gascoigne’a çevirip Bayan Grandcourt’un belki de yılın bir bölümünde orada yaşamak yerine Gadsmere’i kiraya vermeyi tercih edebileceğini, bu durumda kömür madeni işiyle uğraşanlardan birine çok iyi koşullarla kiralanabileceğini tahmin ederken solgun bir sessizlikle oturuyordu. Sir Hugo yeri görmüştü; kömür havzasında yaşamaya razı bir adamın isteyebileceği kadar rahat ve güzel bir ev olduğunu biliyordu.
“Ben isin dumanını dert etmezdim,” dedi baronet, olasılıklardan söz ederkenki kayıtsız tavrıyla. “Hiçbir şey daha sağlıklı olamaz. İşiniz oradaysa Gadsmere cennet sayılır. Scrogg’un ilçe tarihinin önemli bir bölümünü oluşturuyor; küçük kulesi ve güzel göletiyle kitaptaki en güzel baskı.”
“Öyleyse Offendene’den daha önemli bir yer sanırım?” dedi Bay Gascoigne.
“Çok daha önemli,” dedi baronet, kesin bir tavırla. “Rahmetli kardeşimle oraya gitmiştim—çeyrek yüzyıldan fazla oldu ama çok iyi hatırlıyorum. Odalar belki daha büyük değildir ama arazinin ölçeği bambaşka.”
“Sevgili Offendene’imiz sonunda boş kaldı,” dedi Bayan Davilow. “İş ciddiye binince Bay Haynes vazgeçti; o günden beri de kiralayacak kimse çıkmadı. Lord Brackenshaw’un bir yıl daha kira almadan orada kalmam için yaptığı nazik teklifi kabul etseydim daha iyi olurdu: evi havalandırır, ısıtırdım.”
“Umarım şimdi daha sıcak, rahat bir yerde kalıyorsunuzdur,” dedi Sir Hugo.
“Biraz fazla sıcak ve rahat,” dedi Bay Gascoigne, yengesine gülümseyerek. “Biraz kalabalıklaştınız.”
Annesi Offendene’in boş kaldığını söyleyince Gwendolen’in bakışları değişti ve annesine döndü. Bu konuşma, yabancı ülkelerdeki trenlerin bir taşra istasyonunda sık sık verdiği, uzun ve anlaşılmaz duraklamalardan birinde geçmişti. Çitlerle bölünmemiş, kavakların uzandığı sınıra dek yayılan tarlaların üzerinde güneşli, düşsel bir dinginlik vardı. Gwendolen’e göre vagondaki konuşma, düşler diyarını genişletip kömür ocaklarının belirsiz bölgesini ve bir daha hiç gitmeyeceği cehennemlik Gadsmere’i de içine almıştı. Annesinin sözleriyle bu iç içe geçmiş, uykulu manzara dağıldı; yerini daha uyanık bir Offendene ve Pennicote görüntüsü aldı, daha serin ışıklar altındaki bir görüntüye. Tepelerin gri omuzlarını, sığırların beneklediği tarlaları, ağaç kabukları soyulmuş kütüklerin yol kenarında oturak olduğu, gölgeli koruluklardan geçen tekerlek izli yolları gördü. Papaz evinden Offendene’e uzanan yolun düzgünce budanmış çitleri, pencereden onu yavaş yavaş seçtikleri ağaçlı yol, açılan giriş kapısı, karşılamaya çıkan annesi ya da baş belası kız kardeşlerden biri gözünün önüne geldi. Bir zamanlar kaçıp kurtulmak istediği, tekdüze bulduğu o sakin yuvada geçirdiği kısacık zaman şimdi dinlendirici bir sığınak gibi geri dönmüştü. Uzun bir şeytani maskeli baloda kılık değiştirmiş görüntülere sarhoşça inanarak peşine düştükten, sonundaysa insan suretindeki maskelerini çıkarıp çevresinde yılan dilleriyle tıslayan kötü ruhlardan birine dönüşmüş olmaktan korkuyla çığlık attıktan sonra, sabah soluğunu ve kuşların suçlamayan sesini bulduğu bir durak gibiydi.
Gwendolen’in zihni böylece Offendene’in üzerinde oyalanıp orayı nice düşüncenin sahnesi yaptı; ama Sir Hugo’nun telgraf kablosu hakkındaki fikrine ya da amcasının Kilise Vergisinin Kaldırılması Tasarısı hakkındaki görüşlerine gösterdiğinden daha fazla ilgi belirtisi vermedi. Cenova’dan Londra’ya uzanan uzun bir gündüz yolculuğunda sohbet hangi konuları kapsamaz ki? Yabancılar bile Çin’den Peru’ya uzanıp zihinsel birikimlerini öylesine cömertçe ortaya dökerler ki, yeniden karşılaşsalar birbirlerinde yoksulluk izlenimi uyandırmaları işten bile değildir; böyle yolculuklarda aşırı içtenleşebilirler. Ama baronetle rektör, neşeli sohbete daha da güçlü bir baskı altındaydı. Cenaze arabasında uzun süre yolculuk etmek zorunda kalan tanıdıklar gibiydiler: Önce durumun kederli olduğunu söyler, sonra da onu canlandırmak için doğal olarak türlü türlü konudan söz ederlerdi. “Bazı özel ayrıntıları size anlatmamda sakınca yok,” dedi Sir Hugo, rektöre. Rektör de bunu söylemeden, oğullarından ve onlara dünyada bir yer bulmanın güçlüğünden baronete söz etmekte sakınca görmedi. Diplow civarında at arabasıyla ulaşılabilecek herkes ve her şey hakkında konuşa konuşa Sir Hugo, o eski evle yakından ilgilenmeye ve mahalledeki kişisel nüfuzunu yeniden kazanıp güçlendirmenin hoş bir görev olduğuna inanmaya başladı. Sonbahar bitmeden ailesini bir iki aylığına oraya götüreceğini ilan etti; Bay Gascoigne da bu ihtimali içtenlikle sevinçle karşıladı. Böylece erkek yol arkadaşları, karşılıklı bir yakınlıkla yolculuklarını sürdürüp tamamladılar.
Bu sırada Gwendolen, ruhlar âlemini ziyaret etmiş ve dile getirilemez bir deneyimle ağzına kadar dolmuş biri gibi oturuyordu; yaşadığı bu şey, hem kendi işleri hem dünyanın işleri hakkında duyduğu bütün konuşmaları tuhaf bir gerçek dışılığa büründürüyordu. Bayan Davilow ise daha çok kızının ne hissettiğini hayal ediyor, kocasının mirasını kabul edip etmeyeceğine dair üstü kapalı kuşkusunun ne anlama geldiğini merak ediyordu. Aslında Gwendolen’in önünde, başka bütün kararları dışarıda bırakan, hemen o anda gerçekleştirmesi gereken bir amacın mühürsüz duvarı yükseliyordu. Bu duvarı nasıl aşacaktı? Deronda’yı yeniden görüp ona danışmak, onaylamayacağı herhangi bir şey yapmaktan kendini korumak istiyordu. Eğer Deronda’nın onun için oluşturduğu o dış vicdan olmasaydı, pişmanlığı gücünü korur muydu; yoksa gizlilik sayesinde kendini bağışlanmış mı hissederdi? Neşemizin soluduğu hava olan bir başkasının yargısından azade olsaydık, kendimizi ne ölçüde bağışlayabileceğimizi söylemek zor. O kişi, kendini beğenmişliğin ve dünyanın hoşgörüsünün kolayca eritip dağıtabileceği Görünmez ve Evrensel’in hükmünü bize yakından, hemen peşinden getirir. Böylece kardeşimiz bizim için Tanrı’nın yerini tutabilir; iliklerimize kadar işleyen onun yargısı, oluşmakta olan erdemimiz olabilir. Deronda’nın Gwendolen’e yönelik bu görevi, kumar masasındaki davranışlarına ilişkin yargısını Gwendolen’in hissetmesiyle başlamıştı. Bunu kolayca boşa çıkarabilirdi: Hayatımızın büyük bölümü kendi nüfuzumuzu zedelemekle, başkalarının bize duyduğu inancı, “dünya görmüşlük” dedikleri, oysa aslında senin ya da benim hayal kırıklığına uğratmamızdan doğan, kapsayıcı bir güvensizliğe çevirmekle geçer. Deronda, görevini boşa çıkarmamıştı.
Ama Gwendolen, mektup yazmak isterse diye Deronda’dan adresini almayı unutmuştu; ona ulaşmasının tek yolu Sir Hugo’ydu. Deronda’ya bağımlı olduğuna ve onu Deronda’nın kendisini aradığından daha çok aradığına tanıkların yükleyeceği anlamı hiç de gözden kaçırmıyordu: Grandcourt’un azarlamaları gururunu yeterince eğitmişti. Ama yaradılışının gücü ve direnci kendini bu bağımlılığa vermişti; tanıklar var diye Deronda’nın yardımına tutunmaktan vazgeçmeye ya da ruhunun ihtiyaç duyduğu görüşmeden kendini mahrum bırakmaya hiç yanaşmayacaktı; ölüm cezasına çarptırılma tehlikesiyle hapiste olsa da tutumunu değiştirmezdi. Park Lane’deyken baronetin hemen Manastır’a gideceğini (ailesini birkaç gün görüp sonra Gwendolen için gerekli işleri halletmek üzere geri döneceğini) öğrenince, annesi de yanındayken, hiç tereddüt etmeden ona şöyle dedi:
“Sir Hugo, Bay Deronda’yı mümkün olan en kısa zamanda yeniden görmek istiyorum. Adresini bilmiyorum. Bana söyler misiniz, ya da onu görmek istediğimi kendisine bildirir misiniz?”
Sir Hugo’nun yüzünden hızla bir düşünce geçti, ama “Doğrusu, şu anda odalarında mı yoksa Manastır’da mı, bilmiyorum. Ama kendisine ulaşacağımdan emin olabilirsiniz. Şimdi odalarına bir not gönderip gelmesini isteyeceğim; Manastır’daysa mesajınızı iletip hemen buraya gelmesini sağlayabilirim. Dileğinizi yerine getirmek isteyeceğine eminim,” derken rahatlığından hiçbir şey eksilmedi. Baronet, sanki böyle bir mesaj göndermesinden daha doğal bir şey olamazmış gibi, ciddi bir şefkatle sözünü bitirdi.
Ama Gwendolen’in Deronda’ya, tohumları çok önceden atılmış tutkulu bir bağlılık duyduğuna inanıyordu. Daha önce içine düşen kuşku şimdi her zamankinden daha güçlü biçimde geri dönmüştü: Bu duygu onu düşüncesizce davranmaya sürükleyebilirdi; iyi yürekli Sir Hugo da gücü yettiğince onu koruyup kollamaya kararlıydı. Bu güzel yaratıkla gözdesi Dan’in birbirleri için yaratılmış çıkması ve uygunsuz kocanın tam da vaktinde sahneden çekilmesi, ona pek hoş bir hikâye gibi geliyordu. Sir Hugo, sevimli bir kadının olabildiğince mutlu olmasını isterdi. Aslında şu anda bu konuda zihnini en çok kurcalayan, fazla yüce ve esrarengiz Dan’in kafasında başka bir tasarı olup olmadığı kuşkusuydu; belki bu tasarı, ona güzel Bayan Grandcourt’tan daha değerli gelecek ve onunla özenle hazırlanmış evliliğin önünü kesecekti. Gelininin yanındaki ilişkisinde fazla şefkatli olmaması için Deronda’yı babaca uyaran Sir Hugo’nun, şimdi onun gerektiği gibi âşık olmadığı kuşkusuyla ona biraz içerlemesi, duyguların olağan çelişkilerindendi. Elbette Sir Hugo’nun bütün bu düşünceleri, Grandcourt’un ölümünden yalnızca iki hafta kadar sonra, fazlasıyla erkendi. Ama düşünmenin huyu ya erkenden ya da geç kalmış olmasıdır.
Yine de notu Deronda’nın odalarına gönderdi ve not onu orada buldu.
Bölüm etkileşimi
