Daniel Deronda kitap kapağı

58. bölüm / 70

Sekizinci Kitap—meyve ve Tohum. — Elli Sekizinci Bölüm.

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 70Şu an: Sekizinci Kitap—meyve ve Tohum. — Elli Sekizinci Bölüm.
  1. 1 Birinci Kitap—şımartılmış Çocuk. — Birinci Bölüm.2.251 kelime
  2. 2 İkinci Bölüm.1.803 kelime
  3. 3 Üçüncü Bölüm.4.601 kelime
  4. 4 Dördüncü Bölüm.1.186 kelime
  5. 5 Beşinci Bölüm.2.528 kelime
  6. 6 Altıncı Bölüm.3.611 kelime
  7. 7 Yedinci Bölüm.5.025 kelime
  8. 8 Sekizinci Bölüm.1.697 kelime
  9. 9 Dokuzuncu Bölüm.2.436 kelime
  10. 10 Onuncu Bölüm.2.513 kelime
  11. 11 İkinci Kitap—akarsuların Buluşması — On Birinci Bölüm.3.829 kelime
  12. 12 On İkinci Bölüm.1.340 kelime
  13. 13 On Üçüncü Bölüm.4.042 kelime
  14. 14 Ondördüncü Bölüm.2.955 kelime
  15. 15 On Beşinci Bölüm.2.156 kelime
  16. 16 On Altıncı Bölüm.5.940 kelime
  17. 17 On Yedinci Bölüm.3.024 kelime
  18. 18 On Sekizinci Bölüm.1.667 kelime
  19. 19 Üçüncü Kitap—seçim Yapan Genç Kadınlar — On Dokuzuncu Bölüm974 kelime
  20. 20 Yirminci Bölüm5.369 kelime
  21. 21 Yirmi Birinci Bölüm.2.732 kelime
  22. 22 Yirmi İkinci Bölüm.3.566 kelime
  23. 23 Yirmi Üçüncü Bölüm.4.343 kelime
  24. 24 Yirmi Dördüncü Bölüm.3.049 kelime
  25. 25 Yirmi Beşinci Bölüm.2.662 kelime
  26. 26 Yirmi Altıncı Bölüm1.944 kelime
  27. 27 Yirmi Yedinci Bölüm.2.646 kelime
  28. 28 Dördüncü Kitap—gwendolen İstediğini Elde Ediyor. — Yirmi Sekizinci Bölüm.4.464 kelime
  29. 29 Yirmi Dokuzuncu Bölüm.3.354 kelime
  30. 30 Otuzuncu Bölüm.4.041 kelime
  31. 31 Otuz Birinci Bölüm.1.988 kelime
  32. 32 Otuz İkinci Bölüm.5.749 kelime
  33. 33 Otuz Üçüncü Bölüm.3.983 kelime
  34. 34 Otuz Dördüncü Bölüm.1.892 kelime
  35. 35 Beşinci Kitap—mordecaı. — Otuz Beşinci Bölüm.8.024 kelime
  36. 36 Otuz Altıncı Bölüm.6.525 kelime
  37. 37 Otuz Yedinci Bölüm.4.269 kelime
  38. 38 Otuz Sekizinci Bölüm.2.750 kelime
  39. 39 Otuz Dokuzuncu Bölüm.2.596 kelime
  40. 40 Kırkıncı Bölüm.4.336 kelime
  41. 41 Altıncı Kitap—açığa Çıkanlar — Kırk Birinci Bölüm.2.045 kelime
  42. 42 Kırk İkinci Bölüm.6.572 kelime
  43. 43 Kırk Üçüncü Bölüm.1.951 kelime
  44. 44 Kırk Dördüncü Bölüm.2.532 kelime
  45. 45 Kırk Beşinci Bölüm.2.706 kelime
  46. 46 Kırk Altıncı Bölüm.3.097 kelime
  47. 47 Kırk Yedinci Bölüm.1.443 kelime
  48. 48 Kırk Sekizinci Bölüm.7.797 kelime
  49. 49 Kırk Dokuzuncu Bölüm.581 kelime
  50. 50 Yedinci Kitap—anne ve Oğul — Ellinci Bölüm.1.870 kelime
  51. 51 Elli Birinci Bölüm.4.775 kelime
  52. 52 Elli İkinci Bölüm.5.321 kelime
  53. 53 Elli Üçüncü Bölüm.2.215 kelime
  54. 54 Elli Dördüncü Bölüm.4.093 kelime
  55. 55 Elli Beşinci Bölüm.1.056 kelime
  56. 56 Elli Altıncı Bölüm.3.045 kelime
  57. 57 Elli Yedinci Bölüm.1.086 kelime
  58. 58 Sekizinci Kitap—meyve ve Tohum. — Elli Sekizinci Bölüm.2.510 kelime · Okuduğun bölüm
  59. 59 Elli Dokuzuncu Bölüm.1.655 kelime
  60. 60 Altmışıncı Bölüm.1.652 kelime
  61. 61 Altmış Birinci Bölüm.2.894 kelime
  62. 62 Altmış İkinci Bölüm.2.214 kelime
  63. 63 Altmış Üçüncü Bölüm.3.018 kelime
  64. 64 Altmış Dördüncü Bölüm.2.774 kelime
  65. 65 Altmış Beşinci Bölüm.2.081 kelime
  66. 66 Altmış Altıncı Bölüm.1.614 kelime
  67. 67 Altmış Yedinci Bölüm.1.973 kelime
  68. 68 Altmış Sekizinci Bölüm.1.664 kelime
  69. 69 Altmış Dokuzuncu Bölüm.4.029 kelime
  70. 70 Yetminci Bölüm.988 kelime

SEKİZİNCİ KİTAP—MEYVE VE TOHUM.
ELLİ SEKİZİNCİ BÖLÜM.
“Tanrı bilir, epeyce uğraştı;

O sevecekti, o ise istemedi.”

—NICHOLAS BRETON.

Uzaklığın, şeyleri ölçmekte çok kusurlu bir araç olduğunu biliyoruz; güneşin katettiği yolun uzunluğu, yaşamın nasıl ilerlediğini ne kadar anlatabilirse, bir tarlanın dönümü de içinde hangi büyümelerin sürmekte olduğunu o kadar anlatabilir. Bir insan güneye gidebilir; bir kemiğe takılıp düşer ve anatomi için yeni bir başlangıç noktası bulana dek kemik üzerine düşünür. Ya da doğuya gider, diller için yeni bir anahtar bulur ve ırkların yeni bir hikâyesini keşfeder. Yahut yeni kıta yolları açan bir sefere öncülük eder, bedenen sakatlanır; kararlılık ve dayanıklılık üzerine baştan sona kahramanca bir şiir yaşar. Birkaç ayın sonunda döndüğünde komşularını yine aynı yerel dertten yakınırken bulabilir ya da aynı yaşlı beyefendiyi kaldırımda kendi kendine konuşarak yürürken, aynı gürültü patırtıyı çıkaran kasap çırağının ardından başını sallarken ve aynı dükkânın vitrininde aynı resimlere bakmak için dururken görebilir. En hızlı düşünce bir tazı hızında ilerliyorsa, en yavaşı da midye gibi, dışarıdan bakıldığında olduğu yere yapışmış görünerek hareket eder; uzun zaman sonra bunun hafif bir ilerleme olduğu anlaşılır. İnsan deneyimi dediğimiz ve yoğunluğu değişen şeyde bu farklar açıkça görülür: İç ve dış yaşamı yenileyen devrimci bir değişim akınından, açlık ve gökyüzünün döngülerinden başka dönüm noktası olmayan tanıdık şeylerin sessizce tekrarlanmasına kadar.

Yıl boyunca yaşanan deneyimlerde bu karşıtlığın bir örneği görülmüştü. Okçuluk Yarışması’nın parlak, kendine güvenen Gwendolen Harleth’i, layık görülmenin mutluluğunu yaşayacağı yerde, layık olmadığını itiraf etmek zorunda kalan, yıkılmış ve pişman bir kadına dönüşmüştü. Pennicote’taki ailesi ise dış alışkanlıklarındaki birkaç değişiklik, azalan gelire, seyrekleşen ziyaretlere ve silikleşen iltifatlara göre beklenti ve niyetlerini yeniden düzenlemek dışında büyük bir değişim yaşamamıştı. Papaz evi eskisi kadar hoş bir yuvaydı; çimenlikteki kırmızı ve pembe şakayıklar, çitler boyunca uzanan sırık güller bu yıl da geçen yılki gibi açmıştı. Papaz, hamilerinin iyi niyetine dair neşeli güvenini ve hamiler bunu duyacak olsun ya da olmasın, görevlerini özenle yerine getirerek bu güveni hak etme kararlılığını koruyordu. Terfi amacıyla yaptığı tek şey, belki de, imzasız yayımlanan ve özel birer nüshası gönderilen hamiler dışında herkesçe başkasına atfedilen iki dinî makale yazmaktı; hamiler yazarın kim olduğunu elbette biliyor, ama yazıları okumuyordu. Yine de papaz bu konuda kuşkunun zehirli tortusunu içinde biriktirmiyordu. Kendi nüshalarına kenar notları düşüp onları ödünç alanlar için daha ilgi çekici kılıyor, başdiyakozun ve öteki yetkililerin savlarının genel çizgisine itiraz etmemiş olmasından memnuniyet duyuyordu. Huzurlu bir yazarlık! Eleştirinin üç kez solunmuş havasında değil, kırların ve tepelerin havasında yaşamak; Dante’yi andıran bir zayıflığa yol açmamak, tersine, hoşnutlukla beslenmeye katkı sağlamak ve belki de baştan sona bir İlahi Komedya yazmaktan daha güçlü bir başarı duygusu vermek. Bir de babanın gözdesi oğluna duyduğu sevincin yeniden canlanması vardı; bu mutluluk yılda bin sekiz yüz sterlinlik kayıptan ağır basıyordu. Rex’in ilk aşkındaki düş kırıklığının onda yarattığı gizli değişimin niteliği ne olursa olsun, ailenin başına gelen felaketten bu yana gösterdiği daha ciddi hırsın yanında önemsiz görünüyordu. Bay Gascoigne, geçen yıl kendisini bu kadar kaygılandıran küçük meseleyi, insan hamurunun pişme sürecini tamamlayan bir tür fazla nemin buharlaşması gibi görmeye yatkındı. Rex yakın zamanda yaz tatilini geçirmek için papaz evine gelmiş, Anna’yı da yanında getirmişti. Kız ve erkek kardeşleriyle neredeyse eskisi kadar canlıydı; yine de tatilde, hevesli bir öğrencinin alışkanlıklarını sürdürmüş, sabah erken kalkıp akşamları da çalışmasını sürdürmek için erkenden odasına çekilmişti.

“Hukuku meslek olarak seçtiğine pişman değilsin, değil mi Rex?” diye sordu babası.

“Hiçbir mesleği onun önüne koymam,” dedi Rex. “Hayatımın sonunda birinci sınıf bir yargıç olup bir kanunname hazırlamaya katkıda bulunmak isterim. Meşhur sözü tersine çeviriyorum. ‘Bana kanun yapımında görev verin, şarkıları kim yazarsa yazsın,’ derdim.”

“Sanırım aklına bir yığın ıvır zıvır doldurman gerekecek; en kötüsü de bu,” dedi papaz.

“Hukuktaki ıvır zıvırın başka alanlardakinden daha kötü olduğunu sanmıyorum. İnsanların zihinlerini tıkadığı değersiz edebiyattan bile daha kötü değil. İnsanı o kadar köreltmiyor. En nüktedan kişilerimiz çoğu kez hukukçular olmuştur. Şeylere davalar ve kanıtlar olarak düzenli bir biçimde bakmak, hiçbir şeyle özel olarak ilgisi olmayan bir sürü ufak tefek şeyin zihni sürekli yıkayıp geçmesinden bana daha iyi görünüyor. Bir de daha geniş açıdan bakınca, hukukun temelleri ve gelişimi felsefe ile tarihin en ilginç yönlerini oluşturuyor. Elbette zahmetli, sıkıcı, hatta insanı çileden çıkaran epey iş olacak. Ama hayattaki büyük ödüller kolay kazanılmıyor; bunu anlıyorum.”

“Pekâlâ oğlum, bir insanın mesleğinde başarılı olacağının en iyi işareti, o mesleği dünyanın en iyisi sanmasıdır. Ama insan gönülden sarıldığında, çoğu işin böyle olduğunu düşünüyorum. Demirci Brewitt geçen gün bana çırağının mesleğini sevmediğini söyledi. ‘Oysa efendim,’ dedi Brewitt, ‘genç bir adam demirciliği sevmiyorsa elinde ne kalır?’”

Papaz, baba sevgisinden doğan sevincini içinde taşıyor, dışa vurduğunda da ölçüyü kaçırmamaya çalışıyordu. Hindistan’a giden Warham’dan kolayca ayrılmıştı; ama Rex, insanın kimi zaman kendisinden üstün olduğunu gördüğü oğlunda bulduğu geç dönem yaşam romansıydı. Ünlü örnekleri çeşit çeşit düşünerek onun ileride büyük bir mevkiye yükseleceğini hayal ediyordu. Kararlılıkla yalnız karısına, “Rex büyük bir adam olacak, Nancy, bundan eminim; Paley’nin babasının oğlu için emin olduğu kadar eminim,” demişti.

“Paley bekâr mıydı?” diye sordu Bayan Gascoigne.

“Sevgilim, konuyla pek ilgisi yok,” dedi, bu ilgisiz ayrıntıyı hatırlamayan papaz. Bayan Gascoigne de sözünün pek yerinde olmadığını düşündü.

Papaz evindeki bu sakin zaman akışını, Offendene’nin solmuş zarafetini bırakıp bir milden az ötede, her yanı her dem yeşil ağaçlarla çevrili ve köylülerin “Jodson’ların evi” diye bildiği alçak, beyaz eve taşınan aile de paylaşıyordu. Bayan Davilow’un narin yüzündeki hafif melankoli yalnızca biraz derinleşmiş, saçlarına geçen yılın sıkıntıları yüzünden birkaç gümüş tel daha düşmüştü; dört kız gölgede daha az kaldıkları için biraz serpilmişti; iyi yürekli Jocosa ise dünyanın zevkleri ve görkemleri karşısındaki işine yarar tarafsızlığını, bunlar “bir mevkii olmayanlara” göre şeylermiş gibi koruyordu.

Temmuz öğleden sonrasında kafesleri ardına kadar açık, iki tuhaf çıkıntılı pencerenin genişlettiği alçak, dar salon; ayda bir açan güllerin kokusu, bahçeden gelen hafif mırıltılar ve ardından gelen sessizliği daha da belirgin kılan seyrek nal ve tekerlek sesleriyle kalabalık, canlı bir manzara sunuyordu; alışılmış altı kişiye Rex ile Anna da eklenmişti. Küçük kuzenlerinin hep gözdesi olan Anna’nın anlatacak çok şeyi vardı: yeni deneyimleri, Londra’da tanıştığı insanlar… İlk ziyaretinde tek başına geldiğinde ona Grosvenor Meydanı’ndaki Gwendolen’in evi, Gwendolen’in neler söylediği ve başkalarının Gwendolen hakkında neler söylediği üzerine pek çok soru sorulmuştu. Yatı öğrendikten sonra Gwendolen’i görmeye gitmiş miydi Anna? Hayır. Bu yanıt, Gwendolen’in yola çıkmadan hemen önce Bay Grandcourt’la Akdeniz’de yat gezisine çıkacaklarını; Marsilya’dan yolladığı bir başka mektupta da yat gezisini kesinlikle seveceğini, kamaraların çok zarif olduğunu ve herhalde bir sonraki mektubunu türlü tekrarlarla dolu, epey uzun bir günlük yazana kadar göndermeyeceğini söylemiş olması dışında, bu ilgi çekici meçhul tekneyle ilgili her şey üzerine tahmin yürütmeye açık kapı bırakıyordu. Bay ve Bayan Grandcourt’un bu yolculuğundan “gazetede” de söz edilmişti. Böylece Gwendolen’in görkemli hayatındaki bu yeni dönem, kız kardeşlerin hayal dünyasında çarpıcı bir yer edindi; kitap yutmaya meraklı Isabel de mutlu sonla bitebilecek bir macera olsun diye araya bir iki korsan sıkıştırdı.

Ama Rex yanlarındayken kızlar, kendilerine söylendiği üzere, bu büyüleyici konuyu asla açmıyorlardı. O gün de Meyrick’lerden ve onların olağanüstü Yahudi dostlarından canlı canlı söz etmekle yetinmişlerdi. Kitaplardan çıkıp gerçek hayata karışan Yahudiler fikri, Plinius’un Doğa Tarihi’ndeki kendi kulaklarının gölgesinde uyuyabilen tuhaf bir ırk gibi, neredeyse zoolojik denecek kadar köklü bir farklılık düşündürdüğünden, kimi şaşkın sorulara yol açmıştı. Bertha, Yahudilerin bugün neye inandığını bir türlü anlayamıyordu; Yeni Ahit’i kanıtladığı için Eski Ahit’i reddettiklerine dair bulanık bir fikri vardı. Bayan Merry, Mirah ile ağabeyinin “doğru dürüst tartışılmamış” olabileceğini düşündü; sevimli Alice ise Yahudilerin neye inandığını önemsemiyordu, çünkü onlara “katlanamayacağından” emindi. Bayan Davilow, toplumda yer edinen büyük Yahudi ailelerin hem Londra’da hem Paris’te olması gerektiği gibi insanlar olduklarını söyleyerek onu düzeltti; ama ihtida etmemiş sıradan Yahudilerin rahatsız edici olduğunu da kabul etti. Isabel, Mirah’nın da onlar gibi konuşup konuşmadığını, onunla birlikteyken Yahudi olduğunu anlamamanın mümkün olup olmadığını sordu.

İsrailoğullarını tutan biri olmayan Rex, onların eski tarihinin ayrıntılarını “sınavda çıkacakları ezberleme” biçiminde sıkıcı sıkıcı öğrenmişti. Şimdi de her konuşanın fikrini şakacı biçimde abartarak eğleniyordu. Anna hepsinden onun yalnızca şaka yaptığını anlamalarını isterken, kahkahalar Bayan Davilow’a bir mektup getirilmesiyle kesildi. Papaz evinden bir haberci mektubu büyük aceleyle koşup getirmişti. Mektubun içinden bir telgraf çıktı. Bayan Davilow onu sessizce, telaş içinde okuyup yeniden okurken herkes kaygıyla ona baktı, ama kimse konuşmaya cesaret edemedi. Sonunda başını kaldırıp gençlerin yüzlerinde “korkunun izlerini” görünce, onların gerçekten olandan daha kötü bir şey, kendi ilk korkusu gibi, yazılanı anlayamayacak hâle gelmesine yol açan bir şey hayal ediyor olabileceklerini düşündü. Yarı rahatlama taşıyan bir hıçkırıkla şöyle dedi:

“Sevgili çocuklarım, Bay Grandcourt…” Bir an durdu, sonra yeniden başladı: “Bay Grandcourt boğulmuş.”

Odaya birden bir gülle atılmış gibi Rex yerinden fırladı. Kendine engel olamamıştı; Anna’nın ilk bakışı da ona yöneldi. Ama Bayan Davilow, papazın ilişikteki kâğıda yazdıklarını okurken Rex biraz kendini toparlayıp şöyle dedi:

“Yapabileceğim bir şey var mı, teyze? Babama iletmemi istediğin bir haber var mı?”

“Evet, canım. Ona hazır olacağımı söyle; çok iyi davranıyor. Benimle Cenova’ya gideceğini söylüyor; altı buçukta burada olacak. Jocosa, Alice, hazırlanmama yardım edin. O güvende; Gwendolen güvende, ama hasta olmalı. Eminim çok hasta olmalı. Rex, canım… Rex ve Anna, gidip babana bütünüyle hazır olacağımı söyleyin. Bir gece daha kaybetmeye dünyada razı değilim. Bu kadar çabuk hazır olduğu için de Tanrı onu korusun. Oraya varana kadar gece gündüz yolculuk edebilirim.”

Rex ile Anna, birbirlerine tek kelime etmeden, birden gözlerinde kasvetli bir anlam kazanan güneş ışığının içinden hızla geçtiler. Anna, onun yarasının yeniden açılabileceği kaygısıyla meşguldü; Rex ise daha iyi niyetine aykırı düşüncelerin karmakarışık kalabalığıyla boğuşuyordu. Papaz evinin kapısına vardıklarında bu kargaşa dinmemişti. Rex şöyle dedi:

“Nannie, babama her şeyi sen anlat. Beni hemen isterse haber ver. Çalılıkta on dakika bekleyeceğim; yalnızca on dakika.”

Başkasının başına gelen talihsizlik, keder ya da ölüm karşısında, kendi geleceği için arzuladığı sonuçları hayal ederek benmerkezci düşüncelere kapılmayan kim var? Beklenen terfi ya da miras, insanın konuşmayı, hatta dua etmeyi bile en ısrarlı düşüncelerden ciddi bir kaçışa dönüştüren ayartının alışılmış örneğidir; bazen de içte bir utanç, insanın kendi varlığından tiksinmesi gibi, her türlü tatsız yoldaşlıktan daha beter bir duygu uyandırır. Rex’in tabiatında utanç hemen belirdi ve Gwendolen’in yeniden özgür olduğu düşüncesiyle zihnine üşüşen olası gelişmelere dair bütün imgeleri çirkin bir ışık gibi kapladı. Umudun her hayaleti daha elle tutulur bir engelle çabucak boşa çıktığı için, belki de bu imgeleri daha inatla sarmıştı. “Gwendolen özgür” hayalinin önünde aşılmaz bir başka hayal yükseliyordu: “Gwendolen zengin, itibarlı, talipleriyle çevrili.” Üstelik ikisinin de hayatı tazeyken, geçmişte onun aşkını tiksintiyle geri çevirmişse, gelecekte yüreğinin ona daha açık olacağını düşünmek için ne sebep vardı?

Denetlemek ve bastırmak istediği bu düşünceler, kaçmak için koşsa da kurtulamayacağı, birbirine karşıt çanların karmakarışık çınlamasına benziyordu. Geçen yıl kendini sakin ve kararlı bir hâle getirmişti; şimdi üç kelime, bütün o güç emeği boşa çıkarmaya ve onu, yalnızca huzurunu kaçırdığını ve umutsuz olduğunu bildiği bir özlemin sefil gelgitlerine geri atmaya yetmiş gibiydi. Üstelik o anda böyle bir özlemin canlanması, daha iyi benliğine yakışmayacak kadar zamansızdı ve onu itici kılıyordu. Zavallı Rex’i bağışlayın; bazen okunu ince, ağır işleyen bir zehre batıran bir okçunun onu yere serişinden beri on sekiz ay bile geçmemişti. Gençlik tutkusunun düş kırıklığı, çiçek hastalığı kadar hesaplanamaz sonuçlar doğurur: birini çirkinleştirip dâhi yapabilir; bir başkasını daha az çirkinleştirip daha budala kılabilir; bir başkasını budalalığına halel getirmeden çirkinleştirebilir; belki de çoğunluğu gözle görülür bir değişime uğratmaz. Her şey, düş kırıklığının yalın olgusuna değil, etkilenen tabiatın özelliğine ve onu harekete geçiren kuvvete bağlıdır. Rex’in zengin yaradılışında tutkulu sarsıntı kısa süren umuda rağmen derinlere işlemişti. Düş kırıklığının etkisi devrimciydi; ama eski erdemlerin çoğunu koruyan hayırlı bir yeni düzen de getirmişti. Bazı açılardan bunun, hayatının yönünü ve rengini sonunda belirlediğine inanıyordu. Oysa şimdi iç huzuru cumhuriyetçi Floransa’nınkinden pek farklı görünmüyor, yüreği de işi gevşetip kargaşayı körükleyen alarm çanından iyi durumda bulunmuyordu.

Rex’in aşkı, eskilerin bilip şiirlerinde söyledikleri ve şiirleriyle, deneyimleri hiç de ateşli, şeytani olmayan birçok modernin dilinde bir söyleyiş biçimine dönüştürdükleri türdendi. Bilincin ansızın bir başkasının kişiliğine gömülmesi; en güçlü eğilimlerin, değerinden bağımsız olarak değişime rağmen hâkimiyetini koruyan bir imge tarafından ele geçirilmesi… Hatta zalimce, yeniden biçimlenmiş bir değersizliğin açtığı trajik yaralarla daha da sıkı tutunan bir tutku duymak… Bu, zayıf ve sıradan ruhlarda, ahlaki yakınlığın ya da gökten inmiş hayranlığın üstün etkisine duyarsız kör hayvani tutkuyu tiksindirici biçimde andıran bir aşk evresidir. Ama bu bağlayıcı kuvvet, hayvanca değişmez bir tabiatta değil, kendini güvenle tehlikeye atabilecek insanlık onuruna sahip bir tabiatta bulunduğunda, eskilerin anladığından daha yüce bir anlamda ilahi denmeye layık bir bağlılığa bile dönüşebilir. Soğukkanlı akılcılık, açıklanamaz bu önkabullere bakıp başını sallar; oysa bunlar rüzgârlar ve dalgalar kadar tartışmasız biçimde vardır: kimi yerde bir gemi batırır, başka yerde zaferle yol almasını sağlar.

Bu tür bir tutku, iyi huylu ve güçlü Rex’in yüreğinde yuva kurmuştu. O da sanki son derece değerli, yaralanmış, dilsiz ve çaresiz bir varlıkmışçasına onunla yaşamaya karar vermiş; gelecekteki bütün şefkatini geçmişin gölgesine çevirmişti. Ama bir tür sevinçten vazgeçmek zorunda kaldı diye hayatını yoksullaştırmamaya da karar vermişti. Tersine, elinde kalan hazineleri yeniden sayarak hayata baştan başlamış, hatta insanın kendi boynundan korkmayı bırakınca duyabileceği türden bir güç ferahlığı hissetmişti.

Şimdi çalılıkta bir aşağı bir yukarı yürürken, yazgısının geri dönülmez olduğu duygusu mantıken eskisi kadar güçlü kalmalı diye düşünüyordu. Oysa kendisiyle ilişkisinde hiçbir değişikliğe yol açamayacak koşulların değişmesi bu duyguyu sarsmıştı; kendine öfkeleniyordu. Gerçeği kendine oldukça sertçe söyledi:

“Beni asla sevmeyecek; mesele bu da değil. Şu anki durumunda ona bir âşık olarak yaklaşamam. Ben hiçbir önem taşımıyorum; saçlarım ağarana kadar da pek önem kazanacak gibi değilim. Ama bunun ne ilgisi var? Hiçbir koşulda beni istemez, ben de ona hiçbir koşulda evlenme teklif etmezdim. Şimdi bunu düşünmek alçaklık; savaş alanında ölüleri soymak için pusuya yatmaktan farksız. Ama hiç bu kadar nedensiz günah işlenmemişti. Oradan kazanacağım hiçbir şey yok, kesinlikle hiçbir şey. Öyleyse neden gerçeklerle yüzleşip gerektirdiği gibi davranamıyorum da babamı, oysa işine yarayabileceğim hâlde, benimle konuşamayacağı meseleler olduğunu sanmaya bırakıyorum?”

Son düşünce, Rex’i kararlı adımlarla eve, açık çalışma odası kapısından içeri götüren dürtüyle bir olup aktı. İçeride babasını yolculuk yazı takımını hazırlarken gördü.

Babası başını kaldırınca Rex, yeniden cesaretini toplayarak, “Size yardımcı olabilir miyim efendim?” dedi.

“Evet oğlum. Ben gidince mektuplarıma bak, gerekiyorsa yanıtla, her şeyden beni haberdar et. Dymock cemaati pekâlâ idare eder. Ben dönene kadar, ne zaman dönersem, annenin yanında kal ya da en azından sık sık uğra.”

“Herhâlde çok uzun kalmazsınız, efendim,” dedi Rex, bir yol battaniyesini kayışla bağlamaya koyulurken. “Kuzenimi İngiltere’ye geri getirecek misiniz?” Gwendolen’den ilk kez söz etmek için kendini zorladı; papaz da bu yeni dönüm noktasını memnuniyetle fark etti.

“Duruma bağlı,” diye yanıtladı papaz, konuyu aralarında kendiliğinden açılmış bir mesele gibi ele alarak. “Belki annesi onun yanında kalır, ben de çok geçmeden dönerim. Bu telgraf bizi kaygı verici ölçüde bilgisiz bırakıyor. Ama yakın zamanda düzenlenen vasiyetin hükümlerinin tatmin edici olduğuna şüphe yok; belki hâlâ doğacak bir varis de olabilir. Her hâlükârda, Gwendolen’e cömertçe, hatta görkemli biçimde bakılacağından eminim.”

“Onun için büyük bir şok olmuş olmalı,” dedi Rex; ilk sızıyı atlattıktan sonra daha kararlı konuşuyordu. “Sanırım ona bağlı bir kocaydı.”

“Şüphesiz,” dedi papaz, en kesin tavrıyla. “Onun konumundaki pek az erkek, koşullar böyleyken onun yaptığı gibi öne çıkardı.”

Rex, Grandcourt’u hiç görmemiş, aileden kimsenin onun hakkında konuştuğunu hiç duymamıştı; Gwendolen’in talibinden kaçıp Leubronn’a gittiğini de bilmiyordu. Yalnızca Grandcourt’un Gwendolen’e büyük bir aşkla bağlandığını, onun yoksulluğa düştüğü ilk haftalarda evlenme teklif ettiğini, annesinin ve kız kardeşlerinin geçimini sağlamayı da çok cömertçe üstlendiğini biliyordu. Bütün bunlar son derece doğaldı; Rex de aynısını yapmak isterdi. Grandcourt şanslı bir adamdı; boğulmadan önce biraz mutluluk yaşamıştı. Yine de Rex, Gwendolen’in talibini sevip sevmediğini, yoksa yalnızca kendisine kur yapmasından nefret ettiğini söylemekten kaçınıp kaçınmadığını merak ediyordu.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…