29. CENGİZHAN YASASI MI —TÜRK TÖRESİ Mİ —  İSLAM ŞERİATI MI [Yasa-Töre-İnanç]

KURTLARIN GAZABI KİTABINDAN

Bilge: “Hiç düşündün mü, neden Tengri kurtları korur?”
Chen Zhen: “Sen söylemiştin ya, kurtlar bozkırın koruyucu ruhlarıdır.”

Bilge gülümsedi: “Evet! Kurtlar yalnızca bozkıra zarar veren hayvanları avlar. Bu yüzden Tengri kurtları korur.”
Kurt postu, en kalın ve soğuğa en dayanıklı kürk sayılır; iki koyun postundan daha sıcaktır. Fakat bozkır halkı asla kurt postunu yatak yapmaz. Çünkü kurt kutsaldır. Onu hor gören bir Moğol, gerçek Moğol sayılmaz. Bir bozkır çocuğu, üşüyüp donmayı göze alır ama kurt postuna yatmaz. Zira böyle yapanın ruhu Tengri’ye yükselemez.

– Bilge ve Chen Zhen’in Söyleşisi
– Kurtların Ruhu (Kurtların Gazabı)

29. CENGİZHAN YASASI MI —TÜRK TÖRESİ Mİ — İSLAM ŞERİATI MI [Yasa-Töre-İnanç]

Bu araştırmada, Cengiz Han Yasası'nın, Oğuz Töresi'nin ve Hazreti İbrahim’in milleti, dini öğretisi ve inanç sistemi olan Kur'an'daki İslam'ın çok benzerlik gösterdiğini, hatta aynı kökten geldiğini ve aynı hedef doğrultusunda ortaya konduğunu göreceğiz. Ayrıca, bu araştırmada diğer ırklara, milletlere, yasalara, törelere ve inançlara baktığımızda, örneğin Alman, Çin ve Arapların geçmişine göz attığımızda, bazı benzeşmelerin olduğunu fakat bu benzerliklerin normal olduğunu, tüm insanlıkta aşağı yukarı bulunduğunu, ancak Cengiz Han Yasası, Oğuz Töresi ve İslam'da (Hazreti İbrahim'in milleti) olduğu gibi bir benzerliğin diğerlerinde olmadığını, bu diğer sistemlerin aynı kökten gelmeyip aynı hedef doğrultusunda ortaya konmadığını göreceğiz.

Yani özet olarak, Cengiz Han Yasası'nın ve Oğuz Töresi'nin aynı şey, yani Türk Töresi olduğunu; bu törenin, Kur'an'da onlarca kez sözü geçen ve Allah’ın uyulmasını emrettiği Hazreti İbrahim’in milleti, yani dini öğretisi ve inanç sisteminin ta kendisi olduğunu göreceğiz. "Bu nasıl olur?" demeyin. Allah, Hazreti Adem’den beri hep ve yalnızca İslam'ı tebliğ ettirmiştir. Kur'an'da her topluma ve her kavime bir nebinin, yani elçinin gönderildiği açıkça vurgulanmıştır. Bunu göz önüne alırsak, Türk milletinin bu tebliğ edilen dine, yani Tek Tanrıcılığa sahip çıkıp, yasa olarak benimseyip zamanla töresi haline getirdiğini göreceğiz. İslam, Allah’a, yani Gök Tanrı'ya teslim olmaktır ve Onun adaletini yeryüzüne hakim kılmaktır. Allah, Türk milletini yeryüzüne halife olarak atamıştır. Türk milleti, binlerce yıldır Allah’ın yeryüzündeki kılıcı olmuştur. Buna ister Türk Töresi, ister İslam Şeriatı deyin, fark etmez. Sonuç aynıdır.

1. CENGİZHAN YASASI

Cengiz Han Yasası, Moğol İmparatorluğu'nun kurucusu olan Cengiz Han (1162-1227) tarafından oluşturulmuştur.

Cengiz Han'ın gerçek adı Temuçin'dir 1162 yılında doğmuş ve 1206 yılında tüm Moğol kabilelerini birleştirerek "Cengiz Han" unvanını almıştır. Bu unvan "evrensel hükümdar" anlamına gelmektedir.
Cengiz Han'ın ordusunu oluşturan askerler arasında Moğolların yanı sıra Türkler de önemli bir yer tutmuştur. Moğol İmparatorluğu'nun genişlemesi sırasında, birçok Türk boyu Moğol egemenliği altına girmiş ve orduda yer almıştır. Hatta bazı kaynaklara göre, Moğol ordusundaki Türklerin sayısı Moğollardan bile fazladır.

Özellikle Kıpçak, Uygur, Kereyit, Nayman gibi Türk boyları Moğol ordusunda önemli roller üstlenmişlerdir. Moğol İmparatorluğu'nun yönetim yapısında ve askeri organizasyonunda da Türklerin etkisi büyüktür.

DÖNELİM CENGİZHAN YASASINA

Cengizhan Yasası bir dizi yasal düzenlemeleri ifade eder. Bu yasa sayesinde Cengizhan İmparatorluğu'nun çok güvenilir ve korunaklı olduğu bilinir.
Bu yasalar, imparatorluğun yönetimi, askeri organizasyonu, toplum düzeni ve günlük yaşamı düzenlemek amacıyla oluşturulmuştur.
Cengiz Han'ın yasaları, genellikle "Yasa" (Türkçe: Yassa veya Yasa) adıyla anılır.

Cengiz Han Yasası, zamanla Moğol İmparatorluğu'nun dört bir yanına yayıldı ve farklı bölgelerdeki toplumların yaşam tarzını etkiledi. Bu yasalar, imparatorluğun yıkılmasından sonra bile bazı bölgelerde etkisini sürdürdü.

Bu yasal düzenlemeler, Cengiz Han'ın imparatorluğu kurma ve yönetme konusundaki stratejik zekâsının bir yansıması olarak kabul edilir.

Cengiz Han'ın Yasası hakkında bilinenler, çoğunlukla tarihsel belgeler ve kroniklerden gelmektedir. Yasanın tam ve orijinal metni günümüze ulaşmamıştır.
Moğol İmparatorluğu'ndan sonraki dönemlerde de birçok farklı kaynak tarafından aktarılmıştır. Bu yüzden, Yasanın tam maddeleri hakkında kesin bir liste sunmak zor olsa da, Cengiz Han Yasası hakkında bilinen bazı önemli maddeler ve prensipleri özetlemek istiyorum:

YASANIN BAŞLICA ÖZELLİKLERİ ŞUNLARDIR:

1. Merkezi Otorite ve İtaat: Yasalar, Cengiz Han ve onun otoritesine sıkı bir itaat gerektiriyordu. Merkezi otoriteye bağlılık, imparatorluğun genişlemesi ve düzeninin korunması için önemliydi.

2. Askeri Düzenlemeler: Ordu yapısı ve askerlik hizmetleri ile ilgili detaylı kurallar içeriyordu. Askeri disiplini ve organizasyonu sağlamak için katı kurallar belirlenmişti.
Örneğin:
Asker kaçaklarına ölüm cezası. Savaşta kaçanlar veya düşmanı terk edenler ölümle cezalandırılır.Askeri kampa izinsiz girenler ağır şekilde cezalandırılır.

3. Adalet ve Ceza: Suç ve cezalar konusunda ayrıntılı hükümler vardı. Hırsızlık, cinayet gibi suçlar için ağır cezalar öngörülüyordu.
Örneğin:
Hırsızlık yapanlar yakalandığında mal sahibine iade edilir ve suçlu ağır cezalara çarptırılır. Cinayet işleyenler, suçu işledikleri yöntemle öldürülür.

4. Aile ve Toplum Yapısı: Aile içi ilişkiler, evlilik, boşanma gibi konularda düzenlemeler içeriyordu. Aynı zamanda, toplumun genel düzenini korumaya yönelik kurallar da vardı.
Örneğin:
Evlilikte sadakatsizlik ölümle cezalandırılır.Aileler arasında barış ve uyum korunur. Boşanma ve evlilikle ilgili sıkı kurallar bulunur.

5. Ekonomik Düzenlemeler: Ticaret ve mal paylaşımı gibi ekonomik faaliyetlerle ilgili kurallar içeriyordu. Ticaretin serbestliği ve mal güvenliğine önem verilmiştir.
Örneğin:
Ticaret yollarında güvenlik sağlanır. Tüccarların mal varlığı korunur.Borçlar zamanında ödenmelidir; borcunu ödemeyenler cezalandırılır.

6. Din ve İnanç Özgürlüğü: (Laiklik) Farklı dinlere saygı gösterilir ve ibadet özgürlüğü tanınır. Herkesin kendi dinini özgürce yaşamasına izin verilmiş, Budizm, Hristiyanlık, İslam ve Şamanizm gibi farklı dinlere hoşgörü gösterilmiştir. Ancak Cengiz Han'ın tek Tanrıcı olduğu bilinir.

7. Sosyal Düzen ve Güvenlik: Kamu düzenini bozacak davranışlar yasaklanır. Yalan yere yemin edenler ağır şekilde cezalandırılır.

8. Doğaya ve Hayvanlara Saygı: Avlanma mevsimleri dışında avlanmak yasaktır. Avlanan hayvanların sayısına ve türüne dikkat edilmelidir. Çevreye ve doğal kaynaklara zarar vermek yasaktır.
Su ve Ateş:
Cengiz Han, su ve ateşin kutsallığına inanırdı. Su kaynaklarını kirletmek veya ateşi söndürmek yasaktı. Bu, doğaya olan saygının bir yansımasıydı.

9. Elçilerin Dokunulmazlığı: Elçilerin can güvenliği ve dokunulmazlığı garanti altına alınmıştır. Elçilere zarar vermek veya onları öldürmek ağır şekilde cezalandırılırdı.

10. Vergi ve Mali Düzenlemeler: Tüccarlardan alınan vergiler düzenlenmiştir.Vergi kaçakçılığı ve yolsuzluk ağır cezalara tabidir. Yerel halktan alınan vergiler, belirlenen oranlarda ve adil bir şekilde toplanmalıdır.

11. Sosyal ve Medeni Düzenlemeler: Evlilik dışı ilişkilere karşı sert cezalar uygulanır. İnsan kaçakçılığı ve zorla çalıştırma yasaktır. Kadınların ve çocukların hakları korunur; zorla evlendirme ve çocuk istismarı cezalandırılır.

12. Halkın Güvenliği ve Refahı: Halkın refahını ve güvenliğini sağlamak, yöneticilerin birincil görevidir. Kamusal düzeni bozanlar ve halkı tehdit edenler cezalandırılır. Herkesin adaletli bir şekilde yargılanması sağlanır.

13. Eğitim ve Bilgi: Bilgiye ve eğitime değer verilmiştir.Öğrenim ve bilginin yayılması teşvik edilmiştir.

14. Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma: Toplum içinde yardımlaşma ve dayanışma teşvik edilmiştir. Muhtaç ve yoksul kişilere yardım etmek, toplumsal bir görev olarak kabul edilmiştir.

15. Kamu Malı ve Hırsızlık: Cengiz Han'ın yasaları, özellikle kamu malı ve hırsızlık konusunda katıydı. Hırsızlık, ağır cezalarla sonuçlanırdı, hatta bazı durumlarda ölüm cezası uygulanırdı. Bu, toplum içinde düzeni ve güveni sağlamak için önemli bir unsurdu.

16. Misafirperverlik: Misafirperverlik, Moğol kültüründe önemli bir yer tutardı. Misafirlere iyi davranmak ve onları en iyi şekilde ağırlamak bir zorunluluktu.

17. Göçebe Yaşam: Moğol toplumunun göçebe yapısına uygun olarak, hayvanların ve çobanların hakları korunurdu. Hayvanlara kötü muamele yasaktı ve göçebe hayatın düzeni sağlanmalıydı.

18. Adalet Sistemi: Adalet, hızlı ve etkili bir şekilde sağlanmalıydı. Mahkemeler hızlı kararlar alır ve suçlular derhal cezalandırılırdı. Bu, toplum içinde adaletin sağlanmasını hızlandırırdı.

19. Ticaret ve Yol Güvenliği: Ticaret yollarının güvenliği sağlanmalı ve tüccarlar korunmalıydı. Tüccarların mal varlığına zarar vermek veya onları soyma girişiminde bulunmak ağır şekilde cezalandırılırdı.

20. Yemin ve Söz Verme: Yalan yere yemin etmek ve verilen sözleri tutmamak ciddi suçlar arasında yer alırdı. Yemin ve söz verme, toplumun güvenliği ve düzeni için hayati öneme sahipti.

21. Vergilendirme ve Malların Korunması: Cengiz Han, adil bir vergilendirme sistemi getirmiştir. Vergi kaçırmak veya yolsuzluk yapmak, ağır cezalara tabiydi. Ayrıca, tüccarların ve halkın mallarının korunması konusunda katı kurallar vardı.

Bu maddeler, Cengiz Han'ın imparatorluğun düzenini ve devamlılığını sağlamak için koyduğu kurallardan bazılarıdır. Bu yasalar, Moğol İmparatorluğu'nun geniş topraklarında istikrar ve disiplin sağlamada önemli rol oynamıştır. Ancak, unutulmamalıdır ki, Yasa'nın tam metni günümüze ulaşmadığı için bu maddeler tarihsel belgelerden derlenmiş ve genel bir anlayış sunmaktadır.
Cengiz Han'ın yasaları, Moğol İmparatorluğu'nun genişlemesi ve uzun süreli istikrarı için önemli bir rol oynamış ve çeşitli toplumları bir arada tutmuştur. Bu yasalar, imparatorluğun farklı kültürleri ve inançları bir araya getirme konusundaki başarısını yansıtmaktadır.

CENGİZHAN YASASI VE İSLAM HUKUKU [ŞERİATI]

Cengiz Han'ın Yasası ile İslam hukuku arasında benzerlikler bulunur, çünkü her iki hukuk sistemi de toplum düzenini, adaleti ve güvenliği sağlama amacı güder.

BENZERLİKLERİ DEĞERLENDİRELİM:

1. Adalet ve Ceza: Her iki sistem de suçlara karşı sert cezalar öngörür. Örneğin, hırsızlık ve cinayet gibi suçlar hem Yassa'da hem de İslam hukukunda (şeriat) ağır şekilde cezalandırılır. Hızlı ve etkili bir adalet sistemi her iki hukuk sisteminde de önemlidir.

2. Aile ve Toplum Düzeni: Yassa'da olduğu gibi İslam hukukunda da aile içi ilişkiler, evlilik ve boşanma konularında ayrıntılı düzenlemeler bulunur.Evlilikte sadakatsizlik her iki hukuk sisteminde de ciddi suçlar arasında yer alır.

3. Ekonomik Düzenlemeler ve Ticaret: Ticaretin ve tüccarların korunması, her iki sistemde de önemlidir. İslam hukukunda ticaret ahlakı ve adil ticaret büyük önem taşır. Vergilendirme ve kamu malının korunması da her iki sistemde belirgin kurallar içerir.

4. Misafirperverlik ve Sosyal Yardımlaşma: Hem Yassa hem de İslam hukuku misafirperverlik ve sosyal yardımlaşmaya büyük önem verir. İslamiyet’te zekat ve sadaka gibi uygulamalar toplumsal dayanışmayı teşvik ederken, Yassa'da da toplum içindeki yardımlaşma ve dayanışma önemli yer tutar.

5. Din ve İnanç Özgürlüğü: Cengiz Han'ın Yasası'nda din özgürlüğü önemli bir prensip olarak yer alır. Moğol İmparatorluğu'nda farklı dinler bir arada barış içinde yaşayabilmiştir. İslam hukuku da Ehl-i Kitap (Kitap Ehli) olarak bilinen Yahudiler ve Hristiyanlar gibi dinlere saygı gösterir ve onlara belirli haklar tanır.

6. Su ve Ateş:Doğaya ve kaynaklara saygı, her iki sistemde de vurgulanır. İslam'da çevreye zarar vermemek ve doğayı korumak önemli bir prensiptir. Cengiz Han'ın Yasası (Yassa) ve İslam hukuku arasında belirtilen temel benzerlikler dışında daha derinlemesine bakıldığında, bazı ek benzerlikler de görülebilir:

7. Merkezi Otoriteye Bağlılık: Her iki hukuk sistemi de merkezi otoriteye ve liderliğe sıkı bir bağlılık öngörür. Yassa'da Cengiz Han'ın otoritesi mutlak iken, İslam hukukunda ise halife veya liderin otoritesine bağlılık esastır.

8. Emanet ve Güven:Emanete ihanet her iki sistemde de ciddi bir suç olarak kabul edilir. İslam hukukunda emanetin korunması ve güvenin sağlanması önemli bir ilkedir.Yassa’da da kamu malına ve emanete zarar verenler ağır şekilde cezalandırılır.

9. Söz ve Yemin:Her iki hukuk sistemi de verilen sözlere sadık kalmayı ve yalan yere yemin etmemeyi vurgular. İslam'da sözünde durmak ve yalan yere yemin etmemek, iman göstergelerinden biri olarak kabul edilir.Yassa'da da benzer şekilde, yalan yere yemin edenler ve sözlerini tutmayanlar ağır cezalara çarptırılır.

10. Kamu Düzeni ve Güvenlik: Her iki sistem de kamu düzeninin korunmasına büyük önem verir. Toplumun huzurunu ve güvenliğini bozacak eylemler ciddi şekilde cezalandırılır. Yassa'da kamu düzenini bozacak davranışlar yasaklanırken, İslam hukukunda da kamu düzenini ve genel ahlakı koruma yükümlülüğü vardır.

11. Borç ve Mali Sorumluluk: Borçların ödenmesi ve mali sorumluluk her iki hukuk sisteminde de önemlidir. İslam hukukunda borçların zamanında ödenmesi gerektiği ve borcunu ödemeyenlerin durumu ciddiyetle ele alınır. Yassa'da da benzer şekilde, borçlarını ödemeyenler cezalandırılır ve mali sorumluluklar düzenlenir.

12. Toplum Sağlığı ve Temizlik: İslam hukukunda temizlik ve hijyen büyük bir öneme sahiptir. Abdest, gusül ve diğer temizlik uygulamaları dini bir yükümlülük olarak görülür. Yassa'da da belirli temizlik ve hijyen kuralları vardı, bu da Moğol toplumunda sağlık ve temizliğe verilen önemi gösterir.

13. Hayvan Hakları: İslam hukukunda hayvanlara merhametli davranmak ve onların haklarını gözetmek önemlidir. Hayvanlara kötü muamele edilmesi yasaktır. Yassa'da da hayvanlara saygı gösterilmesi ve onların haklarının korunması gerektiği belirtilir. Özellikle avlanma konusunda belirli kurallar getirilmiştir.

14. Kadın Hakları ve Evlilik: İslam hukukunda kadınların hakları korunur ve evlilik sözleşmeleri ile ilgili ayrıntılı hükümler bulunur. Kadınlara kötü muamele yasaktır.Yassa'da da kadınların hakları korunur ve evlilikle ilgili düzenlemeler yapılmıştır. Kadınlara karşı şiddet ve zorla evlendirme yasaktır.

15. Savaş Hukuku ve Esir Muamelesi: İslam hukukunda savaş hukuku önemli bir yer tutar. Savaş sırasında kadınlara, çocuklara, yaşlılara ve savaşla ilgisi olmayan sivillere zarar vermek yasaktır. Ayrıca esirlere iyi muamele yapılması gereklidir. Yassa'da da savaş esirlerine belirli kurallar çerçevesinde muamele edilmesi gerektiği belirtilir. Esirlerin kötü muameleye maruz kalmaması sağlanır.

16. Kan Davası ve Diyet: İslam hukukunda kısas ve diyet kavramları bulunur. Cinayet veya yaralama durumunda suçluya aynı şekilde karşılık verilmesi (kısas) veya mağdura tazminat ödenmesi (diyet) öngörülür. Yassa'da da benzer şekilde, suçlara karşılık olarak benzer cezalar verilmesi ve mağdurlara tazminat ödenmesi düzenlenir.

17. Yol Güvenliği ve Seyahat: İslam hukukunda ticaret yollarının ve seyyahların güvenliği önemlidir. Tüccarların ve gezginlerin emniyeti sağlanmalıdır. Yassa'da da ticaret yollarının güvenliği sağlanmalı ve tüccarlara zarar verenler ağır şekilde cezalandırılır.

18. Misilleme ve İntikam: İslam hukukunda intikam alma yerine adaletin mahkemeler aracılığıyla sağlanması teşvik edilir. Suçlar adil ve tarafsız bir şekilde yargılanır. Yassa'da da bireysel intikam yerine merkezi otoritenin adalet sağlaması esastır.

19. Toplum İçinde Düzen ve Barış: İslam hukukunda fitne ve fesat çıkarmak, toplumsal düzeni bozmak büyük suçlar arasında yer alır. Toplum içinde huzur ve barışın korunması önemlidir.Yassa'da da toplumsal düzeni bozanlar ve barışı tehdit edenler ağır şekilde cezalandırılır.

20. Kanunların Evrenselliği: İslam hukukunda kanunlar herkes için geçerlidir ve toplumun her kesimine eşit şekilde uygulanır. Adaletin evrenselliği vurgulanır. Yassa'da da yasalar tüm Moğol İmparatorluğu'nda geçerli olup, herkes için aynı şekilde uygulanır.

21. Kolluk Kuvvetleri ve Adalet Mekanizmaları: İslam hukukunda kadılar (yargıçlar) ve muhtesipler (pazar denetçileri) gibi adalet ve düzeni sağlamakla görevli makamlar bulunur. Yassa'da da adaletin ve düzenin korunması için belirli görevliler ve mekanizmalar vardır.

Bu benzerlikler, her iki hukuk sisteminin toplum düzenini koruma, adaleti sağlama ve bireylerin haklarını güvence altına alma konusundaki ortak hedeflerini gösterir. Her ne kadar Cengiz Han'ın Yasası ve İslam hukuku farklı kültürel ve tarihsel bağlamlarda gelişmiş olsalar da, insan toplumlarının temel ihtiyaçlarına benzer çözümler sunmuşlardır.

CENGİZHAN YASASI VE TÜRK TÖRESİ [OĞUZ YASASI]
Cengiz Han'ın Yasası ile Türk töresi arasında da birçok benzerlik bulunmaktadır.

1. Merkezi Otoriteye Bağlılık ve Liderin Önemi: Türk töresinde, hakanın veya beylerin otoritesi ve liderliğine mutlak bağlılık esastır. Merkezi otoriteye itaat, toplum düzeninin sağlanması için önemlidir. Yassa'da da Cengiz Han ve onun otoritesine bağlılık vurgulanır.

2. Adalet ve Ceza: Türk töresinde suçlara karşı sert cezalar öngörülür. Hırsızlık, cinayet gibi suçlar ağır şekilde cezalandırılır. Yassa'da da benzer şekilde suçlara karşı katı cezalar uygulanır.

3. Aile ve Toplum Düzeni: Türk töresinde aile içi ilişkiler ve toplum düzeni önemlidir. Evlilik ve boşanma gibi konular belirli kurallara bağlanmıştır. Yassa'da da aile ve toplum düzeni ile ilgili ayrıntılı kurallar bulunmaktadır.

4. Misafirperverlik: Türk töresinde misafirperverlik önemli bir değerdir. Misafirlerin en iyi şekilde ağırlanması bir gelenektir. Yassa'da da misafirlere iyi davranılması ve onların korunması gerektiği belirtilir.

5. Ticaret ve Yol Güvenliği: Türk töresinde ticaret yollarının ve tüccarların güvenliği sağlanır. Ticaretin serbestliği ve güvenliği önemlidir. Yassa'da da ticaretin güvenliği ve tüccarların korunması konusunda katı kurallar bulunur.

6. Savaş ve Askeri Düzenlemeler: Türk töresinde askeri disiplin ve düzen önemlidir. Askeri birlik içinde düzenin bozulmaması için katı kurallar vardır. Yassa'da da benzer şekilde askeri disiplin ve düzeni koruma amacı güden kurallar bulunur.

7. Hayvan Hakları ve Doğaya Saygı: Türk töresinde hayvanlara ve doğaya saygı büyük önem taşır. Hayvanlara kötü muamele edilmesi yasaktır ve avlanma kuralları vardır. Yassa'da da hayvan hakları ve doğaya saygı konusunda düzenlemeler bulunur.

8. Yemin ve Söz Verme: Türk töresinde yemin etmek ve verilen sözlere sadık kalmak önemlidir. Yalan yere yemin etmek büyük bir suç olarak kabul edilir. Yassa'da da yalan yere yemin etmek ve verilen sözleri tutmamak ciddi şekilde cezalandırılır.

9. Kolluk Kuvvetleri ve Adalet Mekanizmaları: Türk töresinde adaletin sağlanması için belirli mekanizmalar ve görevliler vardır. Beyler ve diğer yerel yöneticiler adaleti sağlamakla yükümlüdür. Yassa'da da adaletin sağlanması için belirli kurallar ve mekanizmalar bulunur.
Her iki toplum da, merkezi otoriteye bağlılık, adalet, misafirperverlik, ticaretin korunması ve doğaya saygı gibi temel değerleri benimsemiş ve bunları hukuk sistemlerine yansıtmıştır.

10. Toplum Sağlığı ve Temizlik: Türk töresinde toplum sağlığına ve temizliğe önem verilmiştir. Çevre temizliği, su kaynaklarının korunması gibi konular önemlidir. Yassa'da da suyun ve doğanın korunması büyük önem taşır. Su kaynaklarını kirletmek yasaktır.

11. Akrabalık ve Aile Bağları: Türk töresinde akrabalık bağları güçlüdür ve aile ilişkileri önemlidir. Aile büyüklerine saygı, çocukların iyi yetiştirilmesi gibi konulara dikkat edilir. Yassa'da da aile bağlarına ve akrabalığa büyük önem verilir. Aile içi düzeni koruma kuralları mevcuttur.

12. Kadın Hakları ve Toplumdaki Yeri: Türk töresinde kadınlar önemli bir yer tutar ve hakları korunur. Kadınlar, sosyal ve ekonomik hayatta aktif rol alabilirler. Yassa'da da kadınların hakları korunur ve kadınların toplum içindeki yeri belirlenmiştir.

13. Göçebe Yaşam ve Hayvanların Korunması: Türk töresinde göçebe yaşam tarzı gereği hayvanlar büyük bir öneme sahiptir ve korunur. Hayvanlara iyi muamele etmek ve onların haklarını gözetmek önemlidir. Yassa'da da hayvanların korunması ve onlara iyi muamele edilmesi gerektiği vurgulanır.
Önceki yazılarda da değinmiştim, fakat yeniden hatırlatmakta fayda var: Biz hep “göçebe” deriz ama aslında göçmeniz.

GÖÇEBE (Nomadik) – GÖÇMEN (Migran) Farkı
Göçebe: Belirli bir coğrafyada, mevsimsel olarak konar-göçer yaşam süren, hayvancılıkla geçinen toplum tipidir. Yerleşik düzenleri yoktur ama genellikle aynı bölgede döngüsel bir hareketleri olur.
Göçmen: Yeni yurtlar bulmak amacıyla kalıcı şekilde yer değiştiren topluluklardır. Yani bir yerden başka bir yere yerleşmek için giderler.

TÜRKLER GERÇEKTE HANGİSİYDİ?

Haluk Tarcan, Kazım Mirşan, Bahaeddin Ögel ve Thomsen sonrası Türkoloji ekollerine göre Türkler tam anlamıyla göçebe değil, göçmen ve yarı yerleşik bir uygarlıktı.

1. Arkeolojik Bulgular
Anav kültürü (MÖ 4500 civarı, Türkmenistan): Tarım, seramik, dokuma ve mimari kalıntılar var. Bu, yerleşik hayatın çok erken başladığını gösterir.
Afanasyevo ve Andronovo kültürleri: Atlı savaşçı Türk boylarının Avrasya bozkırında hareket ettiğini, ancak “şehirleşmiş merkezlerle sürekli temas” içinde olduklarını kanıtlar.

2. Tarihî Kaynaklar
Çin kaynakları, Hunlar’ın ve Göktürklerin mevsimsel yer değiştiren, ama kışlak ve yaylak düzeni kurmuş bir topluluk olduğunu söyler. Bu, “göçebe” değil yarı yerleşik – planlı göçmen toplum yapısıdır.
Orhun Yazıtları’nda bile “yurt tutmak”, “il kurmak” ifadeleri, kalıcı devlet ve vatan bilincini gösterir.

3. Dil ve Kültür İzleri
Türkçedeki “yurt”, “il”, “oba”, “balık (şehir)” kavramları yerleşik düzen bilincine işaret eder.
Ayrıca Türkler her gittiği yere “şehir” kurmuştur: Örneğin Balasagun, Ötüken, Kaşgar, Semerkant gibi merkezler birer Türk uygarlık çekirdeğidir.

SONUÇ: TÜRKLER GÖÇEBE DEĞİL, GÖÇMEN UYGARLIĞIDIR

Türkler tarih boyunca iklim, savaş veya nüfus baskısı nedeniyle yer değiştiren, ancak gittikleri yerlerde yeni medeniyet kuran bir “göçmen uygarlık” inşa etmişlerdir. Bu yüzden Türklerin hareketi rastgele bir konar-göçerlik değil, medeniyet taşıyıcı bir yayılmadır.

HALUK TARCAN’IN DA DEDİĞİ GİBİ:

“Türkler, göçebe değil; kültürlerini gittiği her yere taşıyan bir göçmen ırktır.”

14. Kamu Malı ve Ortak Varlıkların Korunması: Türk töresinde kamu malı ve ortak varlıklar korunur. Ortak kullanılan meralar, su kaynakları gibi varlıklar özel kurallarla korunur. Yassa'da da kamu malına zarar verenler ve ortak varlıkları kötüye kullananlar ağır cezalara çarptırılır.

15. Emanet ve Güven: Türk töresinde emanet kavramı önemlidir. Birine emanet edilen mal veya sorumluluk titizlikle korunur. Yassa'da da emanet edilen malın veya sorumluluğun korunması gerekliliği vurgulanır.

16. Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma: Türk töresinde sosyal yardımlaşma ve dayanışma önemli bir yer tutar. Zor durumda olanlara yardım etmek, toplumsal bir sorumluluk olarak kabul edilir. Yassa'da da toplum içinde yardımlaşma ve dayanışma teşvik edilir.

17. Kolluk Kuvvetleri ve Adalet Mekanizmaları: Türk töresinde adaletin sağlanması için kolluk kuvvetleri ve yerel yöneticiler görevlidir. Beyler ve diğer liderler, toplumda adaleti sağlamakla yükümlüdür. Yassa'da da adaletin sağlanması için belirli mekanizmalar ve görevliler bulunur.

18. Kanunların Evrenselliği ve Adil Uygulama: Türk töresinde kanunlar herkes için geçerlidir ve adil bir şekilde uygulanır. Toplumun her kesimi kanunlar karşısında eşittir.Yassa'da da yasalar tüm imparatorlukta geçerli olup, eşit bir şekilde uygulanır.

Bu benzerlikler, Cengiz Han Yasası ile Türk töresinin; toplum düzenini koruma, adaleti sağlama ve bireylerin haklarını güvence altına alma konusundaki ortak hedeflerini belirgin hale getirir. Her iki sistem de göçebe ve göçmen yaşam tarzlarının gerektirdiği düzenlemeleri içermekte ve toplumun ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde yapılandırılmıştır.

TEK TANRICILIK [GÖK TANRI İNANCI]

Cengiz Han'ın Yasası ve Türk töresi arasında tek tanrıcılık (monoteizm) açısından da benzerlik vardır. Hem Moğollar hem de Türkler, tarih boyunca hep tek tanrı inancı ve din anlayışı geliştirmişlerdir.

19. Tek Tanrıcılık ve İnanç Sistemi:

TÜRK TÖRESİ:

GÖK TANRI İNANCI:
Geleneksel Türk inancında Gök Tanrı (Tengri) önemli bir yer tutar. Gök Tanrı, evrenin yaratıcısı ve düzenleyicisi olarak kabul edilir. Türkler, Gök Tanrı'ya büyük saygı gösterir ve dualarında ona hitap ederlerdi. Gök Tanrı inancı, Türklerin sosyal ve politik yaşamında da önemli bir yer tutmuştur.

ŞAMANİZM:

Daha önceki yazılarda da belirttiğim üzere, Şamanizm 15. yüzyıldan itibaren Türkler arasında yaygınlık kazanmaya başlamıştır. Zaten Türklerin büyük çoğunluğu o dönemde İslam dinine mensup olduğundan, Altaylar, Sibirya ve Orta Asya – Türkistan bozkırlarında yaşayan Tengrici toplulukların nüfusu azalmış; böylece Tengriciliğin üzeri Şamanizm’le örtülmüş, Tengriciliğin İslam’la olan benzerliği ise bu sayede bilinçli biçimde perdelenmeye çalışılmıştır. Bugün ise tarihî veriler sayesinde bu süreci artık çok daha net görebiliyoruz.

TÜRKLERDE ŞAMANİZM

Şamanizm, ruhlar ve doğa güçleri ile iletişimi kapsasa da, bu inanç sistemi içinde Gök Tanrı'nın üstünlüğü her zaman vurgulanmıştır. Şamanlar, doğa ruhlarıyla iletişim kurarken bile, Gök Tanrı'nın iradesine uygun hareket etmeye çalışmışlardır. Yani aslında Türkler Şaman değil her daim Tek Tanrıcı Gök Tanrı inancına sahipti.

CENGİZ HAN VE MOĞOLLAR:

TENGRİCİLİK:

Cengiz Han ve Moğollar da Tengricilik inancına sahiptiler. Tengri, Moğollar için de tek yüce tanrı olarak kabul edilir ve tüm evrenin yaratıcısı olarak görülürdü. Tengricilik, Moğol toplumunun günlük yaşamında, savaşlarında ve politikalarında belirleyici bir rol oynamıştır.

DİNİ HOŞGÖRÜ:

Moğollar, fethettikleri topraklarda farklı dinlere karşı hoşgörülü olmuşlardır. Cengiz Han, fethettiği bölgelerdeki halkların dini özgürlüklerini korumuş ve dini çeşitliliğe saygı göstermiştir. Ancak, Tengri'ye olan bağlılıkları ve onun üstünlüğüne inançları her zaman devam etmiştir.

Aynı Selçuklu ve Osmanlı Türklerinde olduğu gibi...
Ortak Noktalar:

TEK TANRI İNANCI:

Hem Türkler hem de Moğollar, Gök Tanrı veya Tengri olarak adlandırdıkları tek bir yüce tanrıya inanmışlardır. Bu tanrı, evrenin yaratıcısı ve düzenleyicisi olarak kabul edilir.

DOĞA VE RUHANİYET:

Her iki toplum da doğa güçlerine ve ruhlara saygı göstermiş, ancak bu güçlerin Gök Tanrı'nın iradesine tabi olduğunu kabul etmiştir.

TOPLUMSAL VE SİYASİ YAŞAMDA DİN:

Gök Tanrı veya Tengri inancı, hem Türk hem de Moğol toplumlarının sosyal, politik ve askeri yaşamlarında önemli bir rol oynamıştır. Liderler, tanrının iradesini yerine getiren kişiler olarak görülmüş ve otoritelerini bu inanç üzerinden meşrulaştırmışlardır.

DİNİ RİTÜELLER VE UYGULAMALAR:

Her iki toplum da Gök Tanrı'ya dualar ve ritüeller sunarak onun desteğini kazanmayı amaçlamışlardır. Kurban törenleri ve dualar, bu inanç sistemlerinin önemli bir parçasıdır.

SONUÇ

Tek tanrıcılık, hem Cengiz Han'ın Yasası hem de Türk töresinin temel inanç sistemlerinde önemli bir yer tutar. Bu inanç, toplum düzeni, liderlik ve adalet anlayışlarında da belirleyici olmuştur. Her iki toplum da tek bir yüce tanrıya inanmış ve bu inancı toplumsal yaşamlarının merkezine yerleştirmiştir. Bu benzerlik, Cengiz Han Yasası ve Türk töresi arasındaki kültürel ve dini ortak noktaların bir diğer önemli yönünü oluşturur.

CENGİZ HAN VE TENGRİ İNANCININ TEVHÎDÎ YÖNÜ

Müslüman elçi heyetlerinin, 13. yüzyılın başlarında Cengiz Han’la yaptığı görüşmeler kroniklerde sıkça anılır. Bu kayıtlar, Cengiz Han’ın dinlere karşı genel olarak hoşgörülü bir tutum sergilediğini ve her inancı “Tengri’nin bir düzeni” içinde gördüğünü belirtir. Bazı rivayetlerde, Müslüman elçiler Allah’ın birliğinden söz ettiklerinde Cengiz Han’ın şu minvalde karşılık verdiği anlatılır:

“Siz bunu yeni mi öğreniyorsunuz? Biz Tengri’nin birliğini binlerce yıldır bilir, onun yasasıyla yaşarız.”
Bu ifade, doğrudan dönemin tarihçilerinden “Ata-Malik Cüveynî’nin Târîh-i Cihângüşâ” sında veya Reşîdüddin Fazlullah’ın Câmiʿu’t-Tevârîh adlı eserinde tam metin olarak geçmese de, her iki kaynak da Cengiz Han’ın Tengri merkezli bir tevhid anlayışına sahip olduğunu açıkça yansıtır. Gerek Moğol yasalarının (Yasa) yapısı, gerek Cengiz Han’ın “Gök buyruğu”na (Tengri’nin emri) dayalı yönetim anlayışı, Türk-Tengri geleneğinin İslâm’ın tevhid inancıyla ortak özünü hatırlatır niteliktedir.
Bu bağlamda, Cengiz Han’ın sözleri tarihsel bir alıntıdan çok, bozkırın kadim inanç bilincinin özlü bir yansıması olarak değerlendirilebilir.

TÖREDEN YASAYA: OĞUZ MİRASININ MOĞOL BOZKIRINA YANSIMASI

CENGİZ HAN VE TÜRK UNSURU

Moğollar, tarih boyunca Türk topluluklarıyla iç içe yaşamış, kültürel ve dilsel açıdan Türk unsurlarından derin biçimde etkilenmişlerdir. Cengiz Han’ın ordusunda da saf bir “Moğol” kimliğinden ziyade, büyük oranda Türk boylarından gelen savaşçılar yer almıştır.
Aslında Moğollar da geniş anlamda Turan soyunun bir parçası olarak değerlendirilir. Pek çok tarihçi, Cengiz Han’ın da köken itibarıyla bir Türk boyuna mensup olduğunu, özellikle bozkır kültürünün dil, töre ve savaş düzeninde Türk geleneğinin belirleyici rol oynadığını belirtir.

Bu sebeple, Cengiz Han’ın kurduğu imparatorluk yalnızca bir “Moğol devleti” değil, Türk-Moğol sentezinden doğan bir bozkır medeniyetidir.

HAZRETİ İBRAHİM MİLLETİ [DİNİ ÖĞRETİSİ-İNANÇ SİSTEMİ]

CENGİZ HAN YASASI'NIN İSLAM HUKUKU [ŞERİATI] VE TÜRK TÖRESİ [OĞUZ YASASI] İLE UYUMLU OLDUĞU ORTADADIR.

Her üç sistem de toplum düzenini, adaleti ve bireylerin haklarını korumak amacı güder ve birçok ortak ilkeye sahiptir. İşte bu uyumlu noktaların genel bir özeti:

1. Adalet ve Ceza: Her üç sistem de suçlara karşı sert cezalar öngörür ve adaletin hızlı ve etkili bir şekilde sağlanmasına önem verir.

2. Merkezi Otorite ve Liderlik: Hem Yassa hem İslam hukuku hem de Türk töresi, merkezi otoriteye bağlılık ve liderliğin önemini vurgular.

3. Toplum Düzeni ve Güvenlik: Toplum düzenini koruma, kamu güvenliğini sağlama ve toplum içindeki huzuru koruma konusundaki kurallar her üç sistemde de belirgindir.

4. Misafirperverlik ve Sosyal Yardımlaşma:Misafirperverlik ve sosyal yardımlaşma değerleri her üç sistemde de önemli bir yer tutar.

5. Ticaret ve Yol Güvenliği: Ticaret yollarının güvenliği ve tüccarların korunması konusunda benzer düzenlemeler yapılır.

6. Doğaya ve Hayvanlara Saygı: Doğaya ve hayvanlara saygı gösterme ve onların haklarını koruma konusundaki kurallar, her üç sistemde de bulunur.

7. Kadın Hakları: Kadınların hakları ve toplumsal rolleri, her üç sistemde de belirli bir düzen içinde korunur.

8. Tek Tanrı İnancı: Tek tanrı inancı, Gök Tanrı (Tengri) veya Allah'a inanma, her üç kültürde de önemli bir yer tutar ve toplumsal ve dini yaşamda merkezi bir rol oynar.
Bu ortak noktalar, farklı zaman ve yerlerde ortaya çıkmıştır. Cengiz Han Yasası, İslam hukuku ve Türk töresi arasındaki bu uyumlu noktalar, adalet, düzen ve güvenlik sağlama yönündeki ortak hedeflerini ve değerlerini yansıtır.

Cengiz Han Yasası ve Türk töresi, Hazreti İbrahim’in milleti (dini öğretisi veya inanç sistemi) ile de çok benzeşiyor. Hazreti İbrahim’in milleti, genellikle monoteist (tek tanrılı) bir inanç sistemini ifade eder ve bu inanç, İslam, Hristiyanlık ve Yahudilik gibi semavi dinlerin ortak temelini oluşturur.

BU BENZERLİKLER ŞU ŞEKİLDE ÖZETLENEBİLİR:

1. TEK TANRI İNANCI:HAZRETİ İBRAHİM’İN MİLLETİ:

Tek tanrı inancı, Hazreti İbrahim’in inancının merkezindedir. Gök Tanrı (Tengri) veya Allah’a inanmak, bu inancın temelidir.

TEVHÎD — TEK TANRICILIK

İbrahim ne bir Yahudi idi ne de bir Hıristiyan. O, sadece Hanîf bir müslümandı/Allah'a teslim olandı. O müşriklerden değildi. — Âl-i İmrân Suresi, 67. Âyet

CENGİZ HAN YASASI VE TÜRK TÖRESİ:

Her iki sistemde de Gök Tanrı veya Tengri, evrenin yaratıcısı ve düzenleyicisi olarak kabul edilir. Tek tanrı inancı bu sistemlerin merkezindedir.

2. ADALET VE CEZA:HAZRETİ İBRAHİM’İN MİLLETİ:

Adalet ve doğru davranış, Hazreti İbrahim’in inancında vurgulanan önemli ilkelerden biridir. Dini metinlerde adaletin sağlanması ve zulmün engellenmesi emredilir.

CENGİZ HAN YASASI VE TÜRK TÖRESİ:

Her iki sistem de suçlara karşı sert cezalar öngörür ve adaletin sağlanmasına büyük önem verir.

3. TOPLUM DÜZENİ VE AHLAK: HAZRETİ İBRAHİM’İN MİLLETİ:

Hazreti İbrahim’in inancında toplumsal düzen ve ahlaki değerler önemlidir. Ahlaki ve etik kurallar, toplumsal yaşamın düzenlenmesinde rol oynar.

CENGİZ HAN YASASI VE TÜRK TÖRESİ:

Toplum düzenini koruma, ahlaki değerlerin uygulanması ve toplumsal huzuru sağlama konusunda benzer ilkeler bulunur.

4. MİSAFİRPERVERLİK VE YARDIMLAŞMA:HAZRETİ İBRAHİM’İN MİLLETİ:

Misafirperverlik ve yardımlaşma, Hazreti İbrahim’in inancında önemli bir yer tutar. Misafirlere iyi davranmak ve yardımlaşmak dini bir görev olarak kabul edilir.

CENGİZ HAN YASASI VE TÜRK TÖRESİ:

Misafirperverlik ve toplumsal yardımlaşma, her iki sistemde de önemli değerler olarak kabul edilir.

5. DİNİ ÖZGÜRLÜK VE HOŞGÖRÜ:HAZRETİ İBRAHİM’İN MİLLETİ:

Dini hoşgörü ve farklı inançlara saygı, Hazreti İbrahim’in inancında vurgulanan değerlerdir.

CENGİZ HAN YASASI VE TÜRK TÖRESİ:

Her iki sistem de belirli bir dini hoşgörü ve diğer inançlara saygı gösterir. Cengiz Han, fethettiği topraklarda dini çeşitliliğe saygı göstermiştir.

6. KAMU MALI VE ORTAK VARLIKLARIN KORUNMASI:HAZRETİ İBRAHİM’İN MİLLETİ:

Kamu malı ve toplumsal kaynakların korunması, adil yönetim ve sorumluluk anlayışına dayanır.

CENGİZ HAN YASASI VE TÜRK TÖRESİ:

Kamu malının ve ortak varlıkların korunması konusunda benzer kurallar uygulanır.

7. DİNİ VE MANEVİ BAĞLANTILAR HAZRETİ İBRAHİM’İN MİLLETİ:

İbrahim’in milleti, Tanrı’ya derin bir bağlılık ve manevi bir arınma anlayışını ifade eder. İnançları, Tanrı'nın iradesine uygun bir yaşam sürmeyi vurgular.

CENGİZ HAN YASASI VE TÜRK TÖRESİ:

Bu inanç sistemlerinde de Tanrı’nın iradesine uygun yaşamak, manevi değerlerin ve dini ritüellerin yerine getirilmesi önemlidir.

8. TOPLUMSAL HİYERARŞİ VE LİDERLİK HAZRETİ İBRAHİM’İN MİLLETİ:

Toplumda Tanrı'nın koyduğu düzen ve hiyerarşi, aile içindeki rol ve sorumlulukları belirler. Liderler, Tanrı'nın buyurduğu şekilde adalet sağlamakla yükümlüdür.

CENGİZ HAN YASASI VE TÜRK TÖRESİ:

Hem Cengiz Han Yasası hem de Türk töresi, liderlerin ve yöneticilerin toplumsal düzeni koruma ve adalet sağlama sorumluluğunu vurgular. Merkezi otorite ve liderliğe büyük önem verilir.

9. AHLAKİ VE ETİK İLKELER HAZRETİ İBRAHİM’İN MİLLETİ:

Ahlaki değerler, dürüstlük, adalet ve merhamet gibi temel ilkeleri içerir. Bu ilkeler bireysel ve toplumsal yaşamın düzenlenmesinde temel rol oynar.

CENGİZ HAN YASASI VE TÜRK TÖRESİ:

Bu sistemlerde de ahlaki ve etik değerler ön plandadır. Adalet, dürüstlük ve merhamet, toplumsal yaşamın düzenlenmesinde önemli ilkeler olarak kabul edilir.

10. HUKUKİ DÜZENLEME VE ADALET HAZRETİ İBRAHİM’İN MİLLETİ:

Hukuki düzenlemeler, Tanrı'nın koyduğu kurallar çerçevesinde adaletin sağlanmasına yöneliktir. Kanunlar, toplumun adil bir şekilde yönetilmesini sağlar.

CENGİZ HAN YASASI VE TÜRK TÖRESİ:

Her iki sistem de adaletin sağlanması için kapsamlı hukuki düzenlemeler içerir ve suçlara karşı sert cezalar öngörür.

11. RUHSAL VE DİNİ RİTÜELLER HAZRETİ İBRAHİM’İN MİLLETİ:

Dini ritüeller ve ibadetler, Tanrı’ya olan bağlılığı ifade eder ve manevi arınmayı teşvik eder.

CENGİZ HAN YASASI VE TÜRK TÖRESİ:

Yassa ve Türk töresi de dini ve manevi ritüellere önem verir, Tanrı’ya bağlılık ve manevi değerlere saygı gösterir.

12. KAMU SAĞLIĞI VE TEMİZLİK HAZRETİ İBRAHİM’İN MİLLETİ:

Temizlik ve sağlık konuları, dini ve manevi arınmanın bir parçası olarak görülür. Temizlik kuralları, Tanrı'ya yaklaşmanın bir yolu olarak kabul edilir.

CENGİZ HAN YASASI VE TÜRK TÖRESİ:

Hem Cengiz Han Yasası hem de Türk töresi, temizlik ve kamu sağlığına önem verir. Su kaynaklarının ve çevrenin korunması gibi kurallar bulunur.

13. MİSAFİRPERVERLİK VE YARDIMSEVERLİK:HAZRETİ İBRAHİM’İN MİLLETİ:

Misafirperverlik, Tanrı'nın rızasını kazanmak için önemli bir erdem olarak kabul edilir. Yardımseverlik ve misafirperverlik, toplumun temel değerlerindendir.

CENGİZ HAN YASASI VE TÜRK TÖRESİ:

Misafirperverlik ve yardımlaşma, hem Yassa’da hem de Türk töresinde önemli yer tutar. Misafirlere iyi davranmak ve yardım etmek teşvik edilir.

14. EMANET VE GÜVEN HAZRETİ İBRAHİM’İN MİLLETİ:

Emanete riayet ve güven, Tanrı’nın buyruklarına uygun bir yaşam sürmekle ilişkilidir. Emanetlerin korunması ve güvenilirlik büyük önem taşır.

CENGİZ HAN YASASI VE TÜRK TÖRESİ:

Her iki sistem de emanetlere sadık kalmayı ve güvenilirliği vurgular. Emanetlerin korunması ve güvenliğin sağlanması önemlidir.

Bu benzerlikler, farklı kültürel ve tarihsel bağlamlarda da olsa, Hazreti İbrahim’in inancı ile örtüşen ortak değerlerin ve prensiplerin var olduğunu gösterir.
Hem Cengiz Han Yasası hem de Türk Oğuz töresi, toplumsal düzen, adalet ve ahlaki değerler açısından Hazreti İbrahim’in inancının etkilerini yansıtıyor. Bu ortak noktalar, bu sistemlerin insanlığın evrensel değerlerine ve toplumsal ihtiyaçlarına yönelik yanıtlar sunduğunu göstermektedir.

İslam dini evrensel bir mesaj içerir.İslam, tüm insanlığa hitap eden bir dindir ve mesajı zaman ve mekânla sınırlı değildir. Kur'an'da, İslam'ın tüm insanlara gönderildiği ve Hazreti Muhammed'in de bütün insanlık için bir peygamber olduğu vurgulanır. Örneğin, Kur'an'da şöyle buyrulur:

"Biz seni bütün insanlara ancak müjdeleyici ve uyarıcı olarak gönderdik; fakat insanların çoğu bilmezler."
— Sebe Suresi, 28. Âyet

"De ki: Ey insanlar! Şüphesiz ben, Allah'ın sizin hepiniz için gönderdiği peygamberiyim." — Araf Suresi, 158. Âyet

Bu ayetler, İslam'ın evrensel bir mesaj taşıdığını açıkça ifade eder.

Aynı zamanda, diğer tüm kavimlere gönderilen elçilerin de mesajı evrenseldir. Bu mesaj, ilk andan son ana kadar hükmedecektir ve var olacaktır. Bu mesaj, yasa olarak vardır ve töredir; son kitap Kur'an-ı Kerim'de korunmaktadır. Üzerinde 19 vardır. Kur'an'daki 19 mucizesini, Türk milletinin son Bozkurtu Mareşal Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün hayatında da görmekteyiz. Yani yine bir benzerlik karşımıza çıkıyor.

Kur'an'daki 19 mucizesi ve Atatürk'ün hayatındaki 19'lara şu an girmeyeceğim. Ancak Tek Tanrı - Gök Tengri, yani yüce Allah'ın Kur'an'ı 19 rakamı ile koruması ve Atatürk'ü de aynı 19 ile koruyup desteklemesi bir tesadüf değildir. Tüm anlattığımız benzerliklerin de bir tesadüf olmadığı gibi. 19 konusunda başka bir zaman detaylı bir inceleme yapacağız; isteyen kendisi de araştırabilir.

Mustafa Kemal Atatürk, unutulmak üzere olan Türk adını, Türk tarihini, Türk kültürünü ve Türk töresini yeniden ayağa kaldırdığı gibi Kur'an-ı Kerim'i de süs olmaktan çıkarıp tercüme edilmesini sağlamış ve bu sayede Kur'an'daki İslam'ın gün yüzüne çıkmasını sağlamıştır. Yani Hazreti İbrahim’in milletine uymuş ve uyulması doğrultusunda hayatı boyunca mücadele vermiş ve savaşmıştır.

ATATÜRK — YASA — TÖRE — HAZRETİ İBRAHİM'İN MİLLETİ — İSLAM TEK DÜNYA DEVLETİ HAYALİNE ENGELDİR

ATATÜRK — TÜRK MİLLETİ VE KURTULUŞ SAVAŞI

Allah'ın desteği ve yardımıyla Anadolu'da tutunmuş ve Türkiye Cumhuriyeti Devleti'ni kurarak İslam sancağının yere düşmesini engellemiştir. Zira Türk devleti ve milleti düşseydi, İslam dünyası kalkansız ve açık hedef olarak düşmana yem olacaktı.
Tam da burada, Şeytana uyanların tek dünya devleti projesine yani hayaline de değinmek gereklidir ki bu, Allah öğretisi olan Türk Töresi'nin tam tersidir.
Bugün, Büyük Ortadoğu Projesi (BOP) ile ilk basamağını tamamlamak istedikleri şey, İslam dininin (Yahudilik veya Hristiyanlık da dahil) yerine kendi uydurdukları şeytani tek bir din, tek bir devlet ve tek bir bayrak altında, sayısını minimize edecekleri tüm insanlığı köleleştirme planıdır.
Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün de Nutuk’ta dediği gibi, bunun "tatlı bir hayal olduğunu inkâr edecek değiliz," fakat adı üstünde hayaldir ve Türk milleti var oldukça da gerçekleşmesi mümkün değildir.
Tam da bu yüzden Türk milletine saldırıyorlar. Atatürk’ün Nutuk’ta bizi uyardığı tek dünya devletini hedefleyenler, milyarlarca insanı katledip (ilaç, tohum, aşılar, savaşlar vs.) tek din, tek devlet, tek bayrak, tek millet yaratma hayalindeler.
Çok güçlüler ve planları çok iyi, ama onlardan daha güçlü olan Allah'ı unutuyorlar...
"Gerçeği yalanlayan nankörler, seni tutuklamak, öldürmek veya sürgün etmek için plan yapıyorlardı. Onlar plan yaparlarken, Allah da plan yapıyordu. Allah, plan yapanların en hayırlısıdır." — Enfal Suresi, 30. Âyet

MADEM TEK DÜNYA DEVLETİ KONUSU AÇILDI DEĞİNMEDEN EDEMEYECEĞİM.
SİYONİZM YENİ DÜNYA DÜZENİ HAYALİ

Netanyahu, Amerikan Kongresi'nde tüm dünyayı tehdit eden teolojik ve tarihsel bir konuşma yapıyor. İsrail'in, kendilerinden olmayanlarla yani "goyimlerle" Hazreti İbrahim'den ve Hazreti Musa'dan beri, yaklaşık 4000 yıldır bir inanç ve medeniyet savaşı verdiğini iddia ediyor. Bu görevin onlara Tanrı tarafından verildiğini öne sürüyor. Yahudi medeniyetinin (İsrailoğullarının) insanlığın dinamosu ve lokomotifi olduğunu, eğer kendilerinin kaybederse insanlığın cezalandırılacağını ve medeniyetin çökeceğini iddia ediyor. Dünyanın değerlerinin onlara bağlı olduğunu savunuyor. Konuşmasında, savaşın aslında Filistin'de bitmeyeceğini, bunun bir başlangıç olduğunu ve kendilerinin Tanrı tarafından görevlendirildiğini belirtiyor.

Aslında bunları anlatırken, Hıristiyanları ve Batı medeniyetini de bir nevi işin içine katıp ortak etmeye çalışıyor ve bunda başarılı da oluyor. Tüm kongredeki şahısların coşkuyla alkışladığını gördük. Yahudiler ve Hıristiyanlar, aslında İslam düşmanlığında birleşmiş durumda. Bu, bir nevi Yahudi destekli bir Haçlı seferi gibi görünüyor ve bu savaşta Yahudiler başı çekiyor gibi duruyor. Gerçekte ise bu liderlerin hiçbiri ne Yahudiliği ne de Hıristiyanlığı gerçekten temsil etmiyor. Asıl hedefleri, yeni bir dünya düzeni inşa ederek tek devlet, tek din, tek bayrak oluşturmak. Hazreti İbrahim'den sonra gelen hanif, tek tanrılı dinleri yeryüzünden tamamen silme planıdır. Bu, bizim daha önce bahsettiğimiz şeytan öğretisi, Siyonist inanç sistemidir.
Hatta 2024 Paris Olimpiyatları'nın açılışında da buna işaret vardır. Sergilenen rezalet Hazreti İbrahim’den sonraki tek Tanrılı Semavi dinlerin yerini dinsiz bir din ile doldurma planının dışa vuruluşuydu.
Bu yazıya bir ekleme yapmam gerekiyor.

Prof. Dr. Zafer Duygu’nun anlatımına göre, bugün “Siyonizm” dediğimiz olgu, yalnızca Yahudi halkıyla sınırlı bir proje değildir; derininde Hristiyanlaştırılmış bir Siyonizm vardır. Ona göre Batılı Hristiyanlar binlerce yıl boyunca Yahudileri her coğrafyadan sürmüş, katletmiş, “yok edilmesi gereken tehlike” olarak görmüşlerdir. Hitler’in Yahudilere karşı yürüttüğü soykırım da, bu tarihsel geleneğin bir tezahürüdür.

Ama Duygu diyor ki: Müslümanlar ve Türkler, bu tarihsel süreçte birçok kez Yahudilerin yanında yer almış, onları korumuş ve kollamıştır. Fakat daha sonra, yeni bir dönüşüm yaşanmıştır: Amerikan emperyalizmi ve Batı, bu eski baskı geleneğini tersine çevirmiş, Siyonist projeleri kullanarak Hristiyan Siyonizm adıyla yeni bir ideolojik harita inşa etmiştir.

Duygu’nun bakışına göre Yahudiler ile Hristiyanlar birbirlerini kullanmışlardır: Yahudiler Mesih’in geleceğine inanır, Hristiyanlar İsa’nın dönüşünü bekler; her iki inanç da “kutsal coğrafya” ve “haklılık” iddialarıyla çatışmaları meşrulaştırır. Bu yüzden, Orta Doğu’daki savaşların çıkması kaçınılmazdır; İsrail, hem Yahudilerin hem de Hristiyan Siyonizm’in sembolü olarak sahneye sürülmüştür. Batı ve Amerika’nın İsrail’e gösterdiği olağanüstü destek, bu inançlar arasındaki karşılıklı kullanımı görünür hale getirir.
Konu ile ilgili Prof. Dr. Zafer Duygu’nun çıkan en yeni kitabını okuyabilirsiniz.

MÜSLÜMANLAR BUNUN NERESİNDE

Hıristiyanlar, yani Batı dünyası, aslında Yahudileri kullanırken, Hazreti İsa’nın bu savaşlar sonucunda yeryüzüne geleceğine inanıyor. Yahudiler de aynı şekilde bu savaşların sonunda Mesih’in geleceğini bekliyor. Burada çok önemli bir nokta ortaya çıkıyor: Ne yazık ki, uydurma din anlayışıyla — yani Kur’an-ı Kerim’de yazmayan, Emeviler döneminde Emevilerin akıl hocaları olan Yahudilerin, uydurma hadislerle İslam’a soktuğu İsrailiyat kaynaklı inançlarla — “İsa’nın yeniden gelişi” ve “Mehdi’nin zuhuru” düşüncesi de bu kurgunun bir parçası hâline gelmiştir.

Yanlış inanışlara göre, “Melhame-i Kübra” adı verilen büyük bir savaş, yani Amik Ovası’nda Türkler (veya Müslümanlar) ile İsrail arasında yaşanacak olan kıyamet öncesi büyük çatışma, İslam kaynaklarında ahir zaman hadisleri bağlamında anlatılır.
Bu İsrailiyat etkisiyle, Müslüman dünyasında da “karanlık bir dönemin ardından Mehdi gelecek, İsa inecek, büyük bir savaş olacak” anlayışı yayılmıştır. Oysa Kur’an’da böyle bir inanç yoktur. Bu yanlış anlayışlar, özellikle Emevilerin siyasal amaçlarla dine soktuğu uydurma hadisler yoluyla yerleşmiştir. İşte bu yüzden bugün Orta Doğu’da yaşanan tüm bu kanlı süreçlerin arkasında yalnızca Hıristiyan Siyonizmi veya Yahudi Mesihçiliği değil, aynı zamanda bu uydurma inançların etkisi de vardır.

Hatırlayalım; dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, “Ben Büyük Ortadoğu Projesi’nin eş başkanıyım” demişti. Peki, neden bugüne kadar yaşanan bütün bu olaylara karşı etkili bir duruş sergilenmedi? Neden bu planların önüne geçilmedi? Çünkü onlar da tıpkı Hıristiyanlar ve Yahudiler gibi bu savaşların “olması gerektiğine” inanıyorlardı. Yanlış kader anlayışıyla, Emevilerden miras alınan bu çarpık dini algı yüzünden “bu bizim kaderimizdir” denildi. Ve bir gün İsraillilerle Harran Ovası’nda, yani Hatay civarında büyük bir savaş çıkacağına, o savaşın ardından da Mehdi’nin ve Hazreti İsa’nın geleceğine inanıldı.
Oysa ne Mehdi gelecek, ne de İsa inecek. Bunların hiçbiri Kur’an’da yoktur. Ama işte bu uydurma inançlar, Orta Doğu’yu kan gölüne çevirmiştir. Türkiye’deki siyasal İslamcılar — yani Emevi zihniyetinin modern temsilcileri — bu batıl inançlarla Hıristiyan Siyonizminin planlarına farkında olmadan hizmet etmişlerdir. Bu zihniyet, Atatürk Cumhuriyeti’ni yıkmayı, yerine din kisvesi altında bir yönetim kurmayı hedeflemiştir.
Ve sonunda Amerika’nın desteğiyle yola çıkan bu hareket, giderek o desteğe tamamen bağımlı hâle gelmiş, ipleri Washington’a teslim etmiştir. 2025’te Beyaz Saray’daki tablo, Türkiye’nin ne ölçüde Amerika’ya teslim olduğunu tüm dünyaya göstermiştir. İşte bu, Kur’an’dan uzaklaşıp uydurma din anlayışına sarılmanın, Atatürk’ün aydınlattığı yoldan sapmanın ve aklın yerine kör inancı koymanın acı sonucudur.
Bu konuyu detaylı biçimde bir sonraki yazıda ele alacağım.

Bunun karşısında, Türk milleti ve Türk Töresi vardır. Hazreti İbrahim’in milleti de odur, dini öğretisi de töresidir. İnanç sistemi, Hazreti İbrahim’den önce dahi yaşanan Gök Tengriciliktir ki, bu da Türklere Allah tarafından çok eskiden vahyedilmiş dindir. Allah tarafından vahyedilen tüm dinler İslam dinidir ve elçileri hep İslam'ı tebliğ etmişlerdir. Yahudilik ve Hıristiyanlık bozulmuş olmasına rağmen, Türk inanışında ve Türk Töresi'nde büyük oranda hep doğru kalmıştır. Türkler, İslam ile din değiştirmemiş, sadece inançlarını güncellemişlerdir.

NEDEN TÜRK MİLLETİ VE TÖRESİ BU PLANA ENGELDİR?

Çünkü özgürlük, Türk milletinin hayat felsefesidir ve yasası yani töresi ile de bunu güvence altına almıştır. Bozkurt, özgürlüğün simgesidir; asla köleleştirilemez. Ne köleleşir ne de köleleştirir.

BOZKURT ÖZGÜRLÜĞÜN SİMGESİDİR
TÜRKLER VE BOZKURT

Bozkurt, Türk ve Moğol kültürlerinde önemli bir yere sahip mitolojik bir semboldür. Her iki toplumda da bozkurt, hem mitolojik anlatılarda hem de tarihi sembollerde önemli bir rol oynar. Bozkurt'un Türk ve Moğol kültürlerindeki yeri ve önemi hakkında bazı bilgiler:

KISACA DEĞİNECEK OLURSAK.

TÜRK KÜLTÜRÜNDE BOZKURT
MİTOLOJİK ANLAMI:

1. Ergenekon Destanı:Bozkurt, Türk mitolojisinde özellikle Ergenekon Destanı'nda önemli bir yere sahiptir. Destana göre, Türkler büyük bir yenilgiden sonra Ergenekon adlı yere sığınır ve burada uzun yıllar yaşarlar. Bu süreçte, demir dağları eritip dışarı çıkmalarına rehberlik eden bozkurt, Türklerin yeniden doğuşunu simgeler.

2. Aşina Efsanesi:Türklerin atası olarak kabul edilen Aşina boyu, bir dişi kurt tarafından kurtarılır. Efsaneye göre, bu dişi kurt, soylarının devam etmesini sağlar.

SEMBOLİK ANLAMI:

Güç ve Koruyuculuk:Bozkurt, güç, cesaret ve koruyuculuk simgesi olarak kabul edilir. Aynı zamanda, bağımsızlık ve özgürlüğü temsil eder.
Milli Kimlik:Bozkurt, Türk milli kimliğinin ve birliğinin bir sembolü olarak da kullanılır. Günümüzde, milliyetçi hareketler tarafından da benimsenmiş olan Bozkurt tüm Türk milleti'nin simgesi, kültürüdür.

MOĞOL KÜLTÜRÜNDE BOZKURT
MİTOLOJİK ANLAMI:

1. Soy Efsaneleri:Moğol mitolojisinde de bozkurt, önemli bir yere sahiptir. Cengiz Han'ın atalarının bozkurtla bağlantılı olduğuna dair efsaneler bulunur. Bir efsaneye göre, Cengiz Han'ın ataları, bir bozkurt ve bir dişi geyik tarafından türemiştir.

2. Rehberlik ve Koruma:Bozkurt, Moğol mitolojisinde de rehberlik eden ve koruyan bir varlık olarak görülür.

SEMBOLİK ANLAMI:

Güç ve Cesaret:Bozkurt, Moğol kültüründe de güç ve cesaretin sembolüdür.
Koruyuculuk:Moğol topluluklarında, bozkurtun koruyucu bir figür olarak kabul edilmesi, onu saygın bir sembol haline getirir.

ORTAK NOKTALAR VE FARKLILIKLAR

MİTOLOJİK FİGÜR:

Hem Türk hem de Moğol kültürlerinde bozkurt, önemli bir mitolojik figürdür. Her iki toplumda da soy efsanelerinde yer alır ve rehberlik eden, koruyan bir varlık olarak kabul edilir.

SEMBOLİK ANLAM:

Bozkurt, her iki kültürde de güç, cesaret ve koruyuculuğun sembolüdür. Ayrıca, bağımsızlık ve özgürlüğü temsil eder.

FARKLILIKLAR:

Türk kültüründe bozkurt, daha çok Ergenekon ve Aşina gibi belirli destanlarla bağlantılıyken, Moğol kültüründe bozkurt, Cengiz Han'ın soy efsanelerinde önemli bir rol oynar.
Bu daha önce belirttiğim gibi Cengiz Han'ın Türk soylu olmasından kaynaklanıyor olsa gerek.

SONUÇ

Bozkurt, hem Türk hem de Moğol kültürlerinde derin bir mitolojik ve sembolik öneme sahiptir. Güç, cesaret, koruyuculuk ve bağımsızlık gibi değerleri temsil eder ve her iki toplumun da mitolojik anlatılarında merkezi bir figür olarak yer alır. Bu ortak sembol, Türk ve Moğol halklarının kültürel bağlarını ve ortak değerlerini yansıtır.
GENEL DEĞERLENDİRME:Aslında Moğollar, Oğuzlar, Uygurlar, Tatarlar, Kıpçaklar, Kızılderililer ve Türk dünyasının diğer temsilcileri, boylarıyla birlikte büyük Türk milletini oluşturur. Göktürklerin, Selçukluların ve Osmanlıların da Türk olduğu gibi.

Günümüzde Sibirya'da, Türkistan'da, Anadolu'da, Balkanlar'da, Kafkaslar'da, hatta Amerika ve Avrupa'da farklı isimlerle, ama aynı inanç (tek Tanrıcılık), ortak kültür, ortak tarih ve aynı töreyi benimsemiş çok büyük bir millet olan Türk milleti yaşamaktadır.
Türk her daim Tek Tanrı'nın - Gök Tanrı'nın yani Allah'ın yer yüzünde ki adalet kılıcı olmuştur.

BAŞKA MİLLETLER YASALARI VE TÖRELERİ

Bu araştırmada, diğer ırkların, milletlerin, yasaların, törelerin ve inançların geçmişine baktığımızda da bazı benzerlikler göreceğiz. Burda göreceğimiz benzerliklerin insanlık genelinde normal olduğunu da söylemeliyiz. Bazı konularda benzerlik olması çok doğaldır. Ancak, Cengiz Han Yasası, Oğuz Töresi ve İslam'da (Hazreti İbrahim'in milleti) olduğu gibi derin bir benzerliğin diğerlerinde olmadığını görmüş olacağız. Diğer sistemlerin Cengizhan yasasında ve Türk töresinde ki gibi aynı kökten gelip aynı hedef doğrultusunda ortaya konmadığını fark edeceğiz.
Ayrıca belirtmeliyim ki, Türklerin her yere göç edip gittikleri yerlere damga vurduklarını düşündüğümüzde, bazı benzerliklerin olması çok doğaldır kanaatimce. Örneğin, bir Rus atasözü der ki: "Rusu kazısan altından Tatar çıkar," yani geriye gidince Rusların Türklere dayandığını görürsün. Bunun gibi, Avrupa'daki Attila'nın torunları Macarlar, Arap dünyasındaki Türkmenler veya Amerika'daki Kızılderililer gibi.

YAPAY ZEKAYA SORDUĞUMDA ŞU CEVABI VERDİ:

Bugün bazı çevreler tarafından atalarının Türk olduğuna veya Türklerle köken bağları bulunduğuna inanılan topluluklar arasında; Etrüskler (İtalyanların ataları), Vikingler (İskandinav kavimleri), Finler, Japonlar, Koreliler, Macarlar, Keltler, Sümerler, Hititler, İskitler, Hunlar, hatta bazı görüşlere göre Mayalar ve Aztekler gibi uzak uygarlıklar da sayılmaktadır.

Bu görüşler, genellikle dil, mitoloji, sembolizm, genetik izler ve kültürel benzerlikler üzerinden değerlendirilmektedir.

Gerçekten de son araştırmalar, İtalyanların atası olarak kabul edilen Etrüsklerin Türk olduğunu göstermektedir. Slavların da Türklerle komşuluk ettiği düşünülür ve Slavlarda da Türk etkisi mevcuttur. Doç. Dr. Haluk Berkmen'in yayınladığı "Vikingler bir Türk Boyu İdi" araştırmasını okuyabilirsiniz. Tüm bunlar ve daha fazlası göz ardı edilmemesi gereken bilgilerdir.

Buradan çıkan sonuç şudur: Türk milleti, Tanrı buyruğunu, Tanrı öğretisini, yasasını ve töresini bilmiş, günümüze kadar getirmiş ve her daim gereğini yapmıştır. Ayrıca bu buyruğu, dünyanın çeşitli bölgelerine dağılarak diğer bölgelere ve milletlere de öğretmiştir. Türkler her yere adalet getirmiş, adalet ile hükmetmiş ve medeniyetin kaynağı olmuşlardır. Bu buyruğa uymayanlar ise bugün hâlâ dünyamızı savaş alanına çeviren ve kan akıtan şeytan tohumunun yeşerdiği, mühürlenmiş kişiler ve devletlerdir.

DİĞER MİLLETLER İLE BENZERLIK

ALMANLAR VE TÜRKLER ARASINDAKİ HUKUKİ VE KÜLTÜREL BENZERLİKLER

Alman Orta Çağı'ndaki Barbar, Salik (Sachsenspiegel) ve Teutonic yasaları, tıpkı Türk töresi ve Cengiz Han yasaları gibi toplumsal düzeni, adaleti ve aile birliğini korumayı amaçlıyordu. Her iki medeniyet de savaşçı bir kültür, toplumsal dayanışma, klan-aile yapısına bağlılık ve adalet merkezli yaşam felsefesi ile öne çıkmıştır.

BENZERLİKLER:

Toplumsal Düzen ve Adalet:Suç ve cezanın dengesi, toplumsal düzenin korunması ve bireyin topluma karşı sorumluluğu hem Germen hem Türk toplumlarında önemliydi.

AİLE VE TOPLUM:

Her iki kültürde de aile, törenin merkezindeydi. Klanlar ya da boylar, birliği ve dayanışmayı temsil ediyordu.

MİSAFİRPERVERLİK VE ONUR:

Her iki gelenekte de misafire saygı, dürüstlük, sadakat ve sözünde durmak temel ahlaki değerlerdi.

KADINLARIN KONUMU:

Türk ve Moğol toplumlarında kadınlar daha özgürdü; savaşta, siyasette ve aile yönetiminde yer alabiliyorlardı. Germenlerde ise bu haklar sınırlıydı, fakat bazı kabilelerde kadın bilge veya danışman rolüyle yine saygı görüyordu.

DOĞAYLA UYUM:

Göçebe ve tarım temelli yaşam biçimleri, doğa döngüsüne saygı ve mevsimsel ritüellerle benzerlik taşırdı.

FARKLILIKLAR:

İNANÇ SİSTEMİ:

Germenler çok tanrılı (pagan) bir inanca sahipken, Türk töresi Gök Tanrı merkezli tek tanrılı bir anlayışı temsil ediyordu.

HUKUKUN NİTELİĞİ:

Germen yasaları kilise etkisinde şekillenirken, Türk töresi daha sekülerdi; töre, dini değil ahlaki ve toplumsal denge üzerine kuruluydu.

TOPLUMSAL HİYERARŞİ:

Avrupa feodal yapıyı korurken, Türk ve Moğol toplumu daha eşitlikçi, başarı ve liyakat odaklıydı.

Barbar, Salik ve Teutonic yasaları; Türk töresi ve Cengiz Han yasalarıyla birlikte, farklı coğrafyalarda doğsa da insanlığın ortak vicdanını yansıtan sistemlerdir.Her biri, adalet, cesaret, misafirperverlik, onur ve aile değerlerini korumayı amaçlamıştır.

SONUÇ:

Barbar, Salik ve Teutonic yasaları ile Türk töresi ve Cengiz Han yasaları, farklı coğrafyalarda doğmuş olsalar da insanlığın ortak vicdanını yansıtan iki temel eğilimi temsil ederler.Her biri adalet, cesaret, misafirperverlik, onur ve aile değerlerini korumayı amaçlamıştır.
Ancak aralarındaki en derin fark şudur:Biri otoriteye dayalı düzeni,diğeri ise vicdana dayalı adaleti esas alır.
Bu ayrım, sadece hukukların değil, medeniyetlerin ruhunu da birbirinden ayıran çizgidir.

“Biri otoriteye dayalı düzeni, diğeri ise vicdana dayalı adaleti esas alır.” dedik buradaki fark, hukuk anlayışının kaynağıyla ilgilidir.
Otoriteye dayalı düzen, gücün ve iktidarın belirlediği bir adalet anlayışıdır; yasa, halkın değil yönetenin iradesini yansıtır.Vicdana dayalı adalet ise toplumsal bilincin, törenin ve insani değerlerin ürünüdür; burada yasa, halkın ortak vicdanından doğar ve iktidarı sınırlayan bir denge unsuru hâline gelir.
Türk töresi bu ikinci anlayışın, yani vicdana dayalı adaletin en eski örneklerinden biridir.

KUTSAL ROMA İMPARATORLUĞU'NUN HUKUKU VE TÜRK TÖRESİ ARASINDAKİ BENZERLİKLER

Kutsal Roma İmparatorluğu’nun hukuk sistemi; feodal düzen, Hristiyan ahlakı ve Roma hukuku üzerine kuruluydu.Bu sistem, adaletin sağlanması ve toplumun düzen içinde yaşaması için kurallar belirlemişti. Benzer şekilde, Türk töresi ve Cengiz Han yasaları da toplumsal düzen, adalet ve dayanışma esasına dayanır.

EVRENSEL BENZERLİKLER:

Her üç hukuk sistemi de toplumda adaleti, barışı ve düzeni koruma amacı taşır.
Misafirperverlik, sadakat, onur ve aileye bağlılık ortak ahlaki değerlerdir.
Toplumsal yapı, her üçünde de hiyerarşik bir düzene dayanır; yöneticiler, halkın refahından sorumludur.
Savaş, sadece savunma ya da onur amacıyla yapılmalıdır; bu ilke hem Türklerde hem Germenlerde hem de Moğollarda geçerlidir.

BELİRGİN FARKLILIKLAR:

1. İNANÇ SİSTEMİ VE HUKUKUN KAYNAĞI

Kutsal Roma İmparatorluğu’nda hukuk, kilise otoritesi ve Hristiyan inancına bağlıydı.
Türk töresi, Gök Tanrı inancı ve doğal adalet anlayışına dayanırdı; dünyevi bir sistemdi.
Cengiz Han yasaları ise seküler bir düzende yazılı hale getirilmiş, dinin etkisinden bağımsızdı.
Germen toplulukları ise başlangıçta çok tanrılı (pagan) bir inanç sistemine sahipti.

2. KADIN HAKLARI VE TOPLUMSAL ROLLERİ

Roma ve Germen dünyasında kadın hakları oldukça sınırlıydı; mülkiyet ve miras erkek merkezliydi.
Türk töresinde kadın, eşit ve saygıdeğer bir konuma sahipti; yönetimde, savaşta ve ailede söz sahibiydi.
Cengiz Han yasalarında da kadınlar hem ekonomik hem toplumsal yaşamda aktif roller üstlenebilirdi.

3. HUKUKUN UYGULANIŞI

Kutsal Roma yasaları yazılı ve kilise etkisinde gelişmişti.
Türk töresi sözlü geleneklere dayanırdı; beylerin ve bilge kişilerin kararı esas alınırdı.
Cengiz Han yasaları ise merkezi otoriteyle yazılı hale getirilmiş, devlet disiplini ön plandaydı.

4. TOPLUMSAL ÖZGÜRLÜK VE BİREYSEL SORUMLULUK

Batı feodal sisteminde birey kilise ve lord otoritesiyle sınırlanmıştı.
Türk ve Moğol toplumlarında birey daha özgürdü; ama topluma karşı sorumluluk bilinci güçlüydü.
Liyakat (başarıya dayalı yükselme) Cengiz Han yasalarında çok belirgindi.

5. GERMEN TÖRELERİYLE KARŞILAŞTIRMA

Germen yasa ve töreleri, Türk töresiyle birçok paralellik taşır. Her iki toplumda da:
Aile yapısı kutsaldır.
Kan davası ve kan bedeli (wergeld) sistemi mevcuttur.
Liderlik, cesaret ve kahramanlıkla kazanılır.
Doğa, toplumun merkezindedir; mevsimler ve doğa döngüsü kutsal kabul edilir.

FARKLILIKLAR AÇISINDAN BAKILDIĞINDA:

Germenler başlangıçta çok tanrılı bir inanca sahipken, Türkler tek bir Gök Tanrı’ya inanıyordu.
Germenlerde kadın toplumsal olarak geri plandayken, Türklerde kadının yeri güçlüydü.
Türklerde misafirperverlik, cömertlik ve sözünde durmak kutsal sayılırken, Germen kültüründe daha çok savaşçı onuru öne çıkardı.

SONUÇ

Kutsal Roma, Germen ve Türk hukuk sistemleri farklı inanç ve kültürlerden doğsa da, hepsinin temelinde adalet, onur, misafirperverlik ve toplumsal denge anlayışı vardır.Ancak fark; Batı’nın hukukunu kilise ve feodal güç üzerine, Türk ve Moğol hukukunun ise ahlak, doğa ve töre üzerine kurmuş olmasındadır.
Bu fark, insanlığın iki farklı yolunu gösterir: Biri otoriteye dayalı düzen, diğeri vicdana dayalı adalet.

OTORİTEYE DAYALI DÜZEN — BATI / ROMA / HRİSTİYAN HUKUK GELENEĞİ

Bu anlayışın kökeni Roma İmparatorluğu ve sonrasında Kutsal Roma İmparatorluğu’dur. Burada adalet, Tanrı’nın temsilcisi olduğu iddia edilen otoriteler (kilise, papa, kral, imparator) üzerinden işlerdi.

ÖZELLİKLERİ:

Hukukun kaynağı Tanrı adına konuşan otoritedir.
Halk, Tanrı’nın yeryüzündeki temsilcisine (örneğin papa veya kral) itaat etmekle yükümlüdür.
Feodal düzen vardır; insanlar sınıflara ayrılmıştır.
Kadın ve alt sınıflar hukuken ikinci plandadır.
Adalet, vicdandan değil, otoritenin buyruğundan gelir.
Roma Hukuku’nda bile “devletin iradesi” adaletin üstündedir.

KISA TANIM:
Adalet, Tanrı’nın değil, Tanrı adına hükmedenlerin elindedir.

VİCDANA DAYALI ADALET — TÜRK / TÖRE / GÖK TANRI GELENEĞİ

Türk töresi ve Gök Tanrı inancı ise tamamen farklı bir adalet anlayışına dayanır.Burada Tanrı (Tengri), doğrudan her insanın vicdanında tecelli eden bir hakikat olarak görülür.Hiçbir beyin, hakanın, kâhinin ya da ruhban sınıfının “Tanrı adına konuşma hakkı” yoktur.

ÖZELLİKLERİ:

Hukukun kaynağı insanın vicdanı, töre ve doğa düzenidir.
Hak ve adalet, bireyin kalbindeki doğrulukla ölçülür.
Hakan bile töreye uymak zorundadır; töre, hükümdarın üstündedir.
Kadın, erkekle eşittir; toplumun onuru ortak bir bilinçle korunur.
“Kut” anlayışı, adaletle hükmeden kişiye Tanrı tarafından verilen meşruiyettir — bu da ahlakî otoriteye dayanır, siyasi otoriteye değil.

KISA TANIM:

Adalet, Tanrı’nın buyruğundan değil, insanın vicdanından doğar.

SONUÇ

Batı Hukuku (Roma–Kilise): “Tanrı adına konuşan otorite” düzenidir → Otoriteye dayalı adalet.
Türk Töresi / Gök Tanrı Anlayışı: “Her insanda tecelli eden Tanrı bilinci” düzenidir → Vicdana dayalı adalet.

ÇİNLİLER VE TÜRKLER ARASINDA HUKUKİ VE KÜLTÜREL BENZERLİKLER

Çin uygarlığı, Konfüçyüsçülük, Legalizm ve Taoizm gibi felsefi temeller üzerine kurulmuş, düzen ve hiyerarşiyi esas alan bir medeniyettir.Türk töresi ve Cengiz Han yasaları ise, vicdan, doğa ile uyum ve adalet merkezli bir yapı üzerine inşa edilmiştir.

TEMEL FARKLILIKLAR

Tanrı Anlayışı:Çin’de çok tanrıcılık (politeizm), doğa ruhları ve atalara tapınma hâkimdir.Türklerde ise Gök Tanrı inancı tek yaratıcıya dayanır. Bu fark, adaletin kaynağını da belirler:Çin’de adalet otoriteye, Türklerde vicdana dayanır.
Kadınların Yeri:Çin’de kadın sosyal hiyerarşide geri plandayken, Türk toplumunda kadın yönetimde, savaşta ve aile içinde erkekle eşit kabul edilmiştir.
Toplumsal Düzen:Çin, Konfüçyüsçü hiyerarşiyle otoriteye bağlı bir düzen kurmuştur;Türk töresi ise töreye uymayan hakanı bile görevden alabilecek kadar vicdan merkezli bir hukuk anlayışı geliştirmiştir.
Misafirperverlik ve Ahlak:Çin kültüründe saygı hiyerarşiyle ölçülür;Türk kültüründe ise misafir, Tanrı misafiridir.Bu, Türk toplumunun evrensel insani değerlere daha açık olduğunu gösterir.
Doğa ve Denge:Taoizm’in doğa ile uyum öğretisi, Türklerin Tengrici inancındaki doğaya kutsal saygı anlayışıyla benzerlik taşır.

EVRENSEL BENZERLİKLER

Her iki kültür de adalet, düzen, aile ve ahlak kavramlarına büyük önem verir.
Hem Çin hem Türk dünyasında, toplumsal huzur bireysel özgürlükten önce gelir.
Her iki uygarlık da atalara saygı, erdemli insan ideali ve doğal dengeyi koruma gibi ortak evrensel değerlere sahiptir.

“Türk töresi, adaleti gökten yere indiren bir inanç sistemidir;Çin hukuku ise düzeni gökten gelen buyruğa bağlayan bir otorite anlayışıdır.”

ARAP TOPLUMU VE TÜRK TÖRESİ ARASINDAKİ BENZERLİKLER VE FARKLILIKLAR

Arap toplumlarının tarihindeki yasalar ve töreler, İslam öncesi ve sonrası dönemlerde belirgin farklılıklar gösterir. Bu dönemleri Türk töresi ve Cengiz Han Yasası’yla karşılaştırdığımızda, hem dikkat çekici benzerlikler hem de temel farklılıklar ortaya çıkar.

İSLAM ÖNCESİ DÖNEM (Cahiliye Devri)

İslam öncesi Arap toplumu, kabile düzenine dayalı bir yapıya sahipti. Hukuk, yazılı değil, kabile gelenekleriyle yürütülürdü. Adalet anlayışı genellikle öç alma (kısas) ve diyet kavramları üzerine kuruluydu. Bu yapı, Türk töresiyle bazı yönlerden benzerdi; çünkü Türklerde de töre, toplumsal düzenin temeliydi.
Ancak önemli farklar da vardı. Arap toplumu çok tanrılı bir inanca sahipken, Türkler ve Cengiz Han dönemi toplumları Gök Tanrı merkezli tek tanrıcı bir inanç sistemine inanıyorlardı. Bu fark, hukuk anlayışlarına da yansımıştır: Türk töresi daha vicdanî ve adalet merkezliyken, Cahiliye Arap hukukunda güç ve kabile çıkarı ön plandaydı.

ORTAK DEĞERLER VE EVRENSEL BENZERLİKLER

Her iki kültürde de misafirperverlik, sadakat, onur ve aile bağları büyük önem taşır. Araplarda misafir, ev sahibinin onuru sayılırdı; Türklerde ise misafir, Tanrı misafiri kabul edilirdi. Yine her iki toplumda da kan davası, adaletin ilkel bir biçimi olarak görülmüştür; ancak Türklerde bu gelenek, töre ve merkezi otoriteyle daha fazla denetim altına alınmıştır.

KADIN HAKLARI VE TOPLUMSAL YAPI

Bu noktada en belirgin farklardan biri kadınların konumudur. Cahiliye Arap toplumunda kadınlar miras ve toplumsal haklardan yoksundu. Oysa Türklerde kadın, “ana” olarak toplumsal hayatın merkezindeydi; kağanın eşi hatun, devlet yönetiminde bile söz sahibiydi. Bu fark, iki medeniyetin adalet ve insan anlayışının derin ayrılığını gösterir.

İSLAM DÖNEMİ VE EMEVİ ETKİSİ

İslam’ın doğuşuyla birlikte Arap toplumu yeni bir ahlaki ve hukuki çerçeveye kavuştu. Kur’an, adalet, vicdan ve merhamet esasına dayalı bir sistem getirdi. Ancak Hazreti Muhammed’in vefatından sonra, özellikle Emeviler döneminde, İsrailiyat etkisiyle dine birçok uydurma hadis girmiştir. Bu dönemde oluşturulan “hadis hukuku”, Kur’an’ın getirdiği tevhid esasını gölgeleyerek, yeniden çok tanrılı ve otoriteye dayalı bir din anlayışını doğurmuştur.

SONUÇ: İKİ YOLUN AYRIMI

Bu farklar, insanlığın iki farklı yolunu temsil eder: Biri otoriteye dayalı düzen, diğeri vicdana dayalı adalet.Türk töresi ve Cengiz Han Yasası, toplum vicdanını korumayı esas alırken; Emevi sonrası Arap geleneği, otorite ve güç merkezli bir düzeni kutsallaştırmıştır.

TOPARLARSAK — ORTAYA ÇIKAN SONUÇ

Cengiz Han Yasası, Türk töresi, Hazreti İbrahim’in milleti ve İslam arasında görülen benzerlikler, insanlık tarihindeki çeşitli kültürel ve hukuki sistemlerde de karşımıza çıkabilir. Ancak, çok önemli ve hayati farklılıklar da vardır ki, bu farklılıklar her şeyi değiştirmeye yeter.
Adalet anlayışı, toplumsal düzen ve ahlaki normlar, birçok kültürde ortak temalar olarak görülse de, her toplum bu temaları kendi tarihsel, kültürel ve inançsal bağlamında farklı biçimlerde ifade etmiştir. Bu benzerlikler, aslında evrensel değerlerin ve insanlık deneyiminin ortak bir yansıması olarak değerlendirilebilir.
Sonuç olarak, Cengiz Han Yasası’nın Türk töresinin kadim bir yansıması olduğu açıktır. Türk töresi ise Kur’an’da “Hazreti İbrahim’in milleti” olarak tarif edilen ve kökleri Hazreti Nuh’a dayanan inanç ve ahlak sisteminin tarih içindeki devamıdır. Nitekim Kur’an’da da Hazreti Nuh’un soyunun kalıcı kılındığı vurgulanır.
Gerçek dünya barışı, ancak bu kadim ahlaki düzenin — yani adalet, merhamet ve toplumsal dengeye dayalı töresel anlayışın — sosyoekonomik düzeyde yeniden uygulanmasıyla mümkün olabilir.

Kaynakça

1. Cengiz Han, Yasa ve Moğol-Türk Hukuku

Ata-Melik Cüveynî, Târîh-i Cihângüşâ (Çev. Mürsel Öztürk), TTK Yayınları→ Cengiz Han, Yasa, Tengri anlayışı, Moğol yönetim sistemi

Reşîdüddin Fazlullah, Câmiʿu’t-Tevârîh (İlhanlı dönemi kronikleri)→ Moğol-Türk sentezi, Cengiz Han’ın inanç ve devlet anlayışı

René Grousset, Bozkır İmparatorluğu (Ötüken Neşriyat)→ Türk-Moğol devlet geleneği, bozkır hukuku, Tengricilik

Jean-Paul Roux, Cengiz Han ve Moğol İmparatorluğu (Kabalcı Yayınları)→ Tengri inancı, dinî hoşgörü, Yasa’nın yapısı

David Morgan, The Mongols→ Yasa’nın askeri, hukuki ve toplumsal yönleri

2. Türk Töresi, Oğuz Yasası ve Bozkır Medeniyeti

Bahaeddin Ögel, Türk Kültürünün Gelişme Çağları→ Töre, devlet, hukuk, inanç ilişkisi

Bahaeddin Ögel, Türk Mitolojisi (Cilt I–II)→ Gök Tanrı, kurt kültü, kutsallık anlayışı

İbrahim Kafesoğlu, Türk Milli Kültürü→ Töre, devlet, adalet, kut anlayışı

Haluk Tarcan, Türklerin Tarih Sahnesine Çıkışı→ Göçebe–göçmen ayrımı, Anav kültürü, Türk uygarlığı

Kazım Mirşan, Türklerin 16.000 Yıllık Tarihi→ Türklerin kadim uygarlık ve inanç sürekliliği

Vilhelm Thomsen, Orhun Yazıtları→ Töre, il, yurt, Tanrı anlayışı

3. Tengricilik, Tek Tanrıcılık ve Tevhid

Mircea Eliade, Dinsel İnançlar ve Düşünceler Tarihi→ İlkel monoteizm, gök tanrı kavramı

Jean-Paul Roux, Türklerin ve Moğolların Eski Dini→ Tengri inancının tevhidî yönü

Fuzuli Bayat, Türk Mitolojik Sistemi→ Gök Tanrı – doğa – ruh anlayışı

Abdülkadir İnan, Tarihte ve Bugün Şamanizm→ Şamanizm–Tengricilik ayrımı

4. İslam Hukuku, Hazreti İbrahim’in Milleti ve Tevhid

Kur’an-ı Kerim (Özellikle: Bakara 130, Âl-i İmrân 67, En’am 161, Sebe 28, Araf 158)

Muhammed Esed, Kur’an Mesajı→ Haniflik, evrensel İslam anlayışı

Fazlur Rahman, İslam ve Çağdaşlık→ Kur’an merkezli hukuk ve ahlak

Mustafa İslamoğlu, Hayat Kitabı Kur’an→ Tevhid, adalet, evrensellik vurgusu

Şaban Ali Düzgün, İslam’da Din–Devlet İlişkisi→ Hukuk, adalet, kamu düzeni

5. Türk–İslam Sürekliliği ve Devlet Anlayışı

Ziya Gökalp, Türk Töresi→ Töre–din–ahlak ilişkisi

Erol Güngör, İslam’ın Bugünkü Meseleleri→ Türk-İslam medeniyet sürekliliği

Ahmet Taşağıl, Gök-Türkler→ Kut, töre, devlet

6. Atatürk, Kur’an, Töre ve Devlet

Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk→ Tek dünya devleti eleştirisi, millet egemenliği

Afet İnan, Atatürk ve Tarih Tezi→ Türk tarih bilinci

Şerafettin Turan, Atatürk ve Ulusal Egemenlik Yaşar Nuri Öztürk, Atatürk ve Kur’an→ Kur’an’ın tercümesi, dinin özüne dönüş

7. Modern Jeopolitik ve Tek Dünya Devleti Eleştirisi

Zbigniew Brzezinski, Büyük Satranç Tahtası→ Küresel güç projeleri

Michel Chossudovsky, Küreselleşmenin Yoksullaştırdığı Dünya

Noam Chomsky, Hegemonya mı, Hayatta Kalma mı?

8. SİYONİZM, HIRİSTİYAN SİYONİZMİ VE YENİ DÜNYA DÜZENİ

Theodor Herzl – Der Judenstaat→ Modern Siyonizmin kurucu metni
Shlomo Sand – Yahudi Halkı Nasıl İcat Edildi?→ Etnik-dinsel süreklilik eleştirisi
Ilan Pappé – Filistin’in Etnik Temizliği→ İsrail ideolojisinin pratik sonuçları
John J. Mearsheimer & Stephen Walt – The Israel Lobby→ ABD–İsrail ilişkileri ve politik lobiler
Donald Wagner – Anxious for Armageddon→ Hristiyan Siyonizmi ve kıyamet teolojisi
Victoria Clark – Allies for Armageddon→ Evangelik–Siyonist ittifak
Gershom Gorenberg – The End of Days→ Mesihçilik ve siyaset ilişkisi

9. TEK DÜNYA DEVLETİ, KÜRESEL GÜÇ VE JEOPOLİTİK

Zbigniew Brzezinski – The Grand Chessboard
Henry Kissinger – World Order
Jacques Attali – A Brief History of the Future
Noam Chomsky – Hegemony or Survival Michel Chossudovsky – The Globalization of War

10. KUR’AN, HANİFLİK VE İSRAİLİYAT ELEŞTİRİSİ

Kur’an-ı Kerim Bakara 130 Âl-i İmrân 67En’âm 161Sebe 28Nahl 36Saffat 77

Muhammed Esed – The Message of the Qur’an
Fazlur Rahman – Islam and Modernity
Şaban Ali Düzgün – İslam’da Din, Siyaset ve Devlet
Mustafa Öztürk – Kur’an, Tarih ve Yorum
İsmail Hakkı İzmirli – İsrailiyat Meselesi
Ignaz Goldziher – Muslim Studies→ Hadis ve İsrailiyat analizi

11. EMEVİ GELENEĞİ, HADİS SİYASETİ VE MEHDİ–MESİH ANLATISI

Julius Wellhausen – The Arab Kingdom and Its Fall
Ahmet Keleş – Hadislerin Kur’an’a Arzı
Yaşar Nuri Öztürk – Kur’an’daki İslam
İlhami Güler – İman–Siyaset İlişkisi

12. TÜRK TÖRESİ, CENGİZ HAN YASASI VE GÖK TANRI İNANCI

Ziya Gökalp – Türk Töresi
İbrahim Kafesoğlu – Türk Milli Kültürü
Bahaeddin Ögel – Türk Mitolojisi (I–II)
Jean-Paul Roux – Türklerin ve Moğolların Eski Dini
René Grousset – Bozkır İmparatorluğu
David Morgan – The Mongols
Ata-Melik Cüveynî – Târîh-i Cihângüşâ
Reşîdüddin Fazlullah – Câmiʿu’t-Tevârîh

13. BOZKURT SEMBOLİZMİ VE TÜRK–MOĞOL ORTAK KÜLTÜRÜ

Fuzuli Bayat – Türk Mitolojik Sistemi
Abdülkadir İnan – Tarihte ve Bugün Şamanizm
Mehmet Alparslan Küçük –Orta Asya’dan Anadolu’ya Türk Geleneğinde Don Değiştirme(Bilig, 2020)
Vilhelm Thomsen – Orhun Yazıtları

14. BATI HUKUKU – GERMEN – ROMA – KİLİSE GELENEĞİ

Tacitus – Germania
The Salic Law (Lex Salica)
Sachsenspiegel – Orta Çağ Germen Hukuku
Harold Berman – Law and Revolution
Alan Watson – The Spirit of Roman Law

15. ÇİN, ARAP VE DİĞER MEDENİYETLERLE KARŞILAŞTIRMALI HUKUK

Confucius – Analects
Han Feizi – Legalist Texts
W. Montgomery Watt – Islamic Political Thought
Marshall Hodgson – The Venture of Islam

16. ATATÜRK, AKIL, LAİKLİK VE TÖRE

Mustafa Kemal Atatürk – Nutuk
Afet İnan – Atatürk ve Tarih Tezi
Şerafettin Turan – Atatürk’ün Düşünce Dünyası
Yaşar Nuri Öztürk – Atatürk ve Kur’an

17. TARTIŞMALI / ALTERNATİF GÖRÜŞLER (AYRI OKUMA ALANI)

Bu kaynaklar iddia içerir, ana omurga yerine yardımcı literatür olarak kullanılmalıdır:
Haluk Berkmen – Vikingler Bir Türk Boyu İdi
Kazım Mirşan – Türklerin 16.000 Yıllık Tarihi
Semih Tufan Gülaltay – Tanrı’nın Türkleri

SON NOT (ÖNEMLİ)

Bu kaynakça ile metnin: Teolojik iddiaları → Kur’an & akademik İslam araştırmaları
Siyonizm eleştirisi → Batılı Yahudi ve Hristiyan akademisyenler

Türk Töresi savunusu → Ana akım tarihçiler
Hukuk karşılaştırmaları → Roma–Germen–Türk literatürü üzerine “duygusal değil, entelektüel” bir zemin oturmaktadır.

Ayriyeten Bkz:

1. Cengiz Han Yasası ve Türk Töresi
Curt Alinge – Cengiz Han'ın Büyük Yasası ve Moğol Kanunları: Bu çalışma, Cengiz Han'ın yasalarının tarihî ve sosyal dayanaklarını detaylı bir şekilde ele almaktadır.

Ziya Gökalp – Türk Töresi: Ziya Gökalp'in bu eseri, Türk halk kültürünü ve tarihini bir arada ele alarak, Türk töresinin temel ilkelerini açıklamaktadır.

2. Hz. İbrahim ve Türkler

Semih Tufan Gülaltay – Tanrı'nın Türkleri: Bu video, Hz. İbrahim ve Hz. Musa'nın Türklerle olan ilişkisini tartışmaktadır.

Lütfi Bergen – Türk Toplumlarının Tarihini İzah Eden Açıklama Modeli Olarak Haniflik: Bergen, Türklerin tarihinin Haniflik ile bağlantılı olduğunu savunmaktadır.

3. Hz. Nuh'un Soyunun Kalıcı Kılınması

Diyanet İşleri Başkanlığı – Sâffât Suresi 75-82. Ayet Tefsiri: Bu tefsir, Hz. Nuh'un soyunun kalıcı kılındığını açıklamaktadır.

Nuh ve Kavmi ile İlgili Ayetler ve Mealleri – Bu kaynak, Nuh'un soyunun kalıcı kılınması konusunu ele almaktadır.

4. Barbar, Salik ve Teutonic Yasaları

Kaynaklar – Cengiz Han Yasası ve Kaynakların Analizi: Bu analiz, Cengiz Han Yasası'nın kaynaklarını ve benzer yasaları karşılaştırmaktadır.

Tarihten.org – Cengiz Han'ın Büyük Yasası ve Moğol Kanunları: Bu makale, Cengiz Han'ın yasalarının içeriğini ve benzer yasalarla olan ilişkisini incelemektedir.

Mehmet Alparslan Küçük’ün kaleme aldığı "Orta Asya’dan Anadolu’ya Türk Geleneğinde ‘Don Değiştirme’" başlıklı makale, Türk halk kültüründeki önemli bir motifi, yani "don değiştirme"yi, Orta Asya'dan Anadolu'ya uzanan süreçteki dönüşümünü ele almaktadır. Makale, 2020 yılında Bilig – Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi'nin 94. sayısında yayımlanmıştır.

"Eski Türk İnancında Şekil (Don) Değiştirme (Metamorfoz)" başlıklı çalışma

____________________________________
İZLETİ: (YouTube)
29. CENGİZHAN YASASI MI —TÜRK TÖRESİ Mİ — İSLAM ŞERİATI MI [Yasa-Töre-İnanç]

29. CENGİZHAN YASASI MI —TÜRK TÖRESİ Mİ — İSLAM ŞERİATI MI [Yasa-Töre-İnanç]

İZLETİ: (Facebook)
29. CENGİZHAN YASASI MI —TÜRK TÖRESİ Mİ — İSLAM ŞERİATI MI [Yasa-Töre-İnanç]

29. CENGİZHAN YASASI MI —TÜRK TÖRESİ Mİ — İSLAM ŞERİATI MI [Yasa-Töre-İnanç]