181. bölüm · KÖKLER VE HAKİKAT – TÜRK’ÜN YOLU
165. KUR'AN’DA DEMOKRASİ VE LAİKLİK ÜZERİNE
KUR’AN – DEMOKRASİ VE LAİKLİK ÜZERİNE
1. Yaşar Nuri Öztürk
"Laiklik, İslam vahyi ile çelişen değil; tam tersine, dinin devlet eliyle istismar edilmesini önleyen ve Kur'an'ın getirmek istediği değerleri koruyan bir yöntemdir."
Kaynak:
– Kur'an Verileri Açısından Laiklik, Yeni Boyut Yayınları, 2003.
2. Necmettin Erbakan
"Laiklik bizatihi İslam'dır. Din ve vicdan hürriyeti demektir. Zorlama din olmaz."
Kaynak:
– Saadet Partisi konuşması (2005–2006 yıllarında çeşitli konuşmalar; parti arşivleri ve konuşma derlemeleri).
3. Mustafa Kemal Atatürk
"Din bir vicdan meselesidir. Herkes vicdanının emrine uymakta serbesttir."
Kaynak:
– Atatürk'ün Söylev ve Demeçleri, Atatürk Araştırma Merkezi.
4. Mustafa Kemal Atatürk
"İslam'ı batıl alışkanlıklarla karıştıran milletler çökmüştür."
Kaynak:
– Konya konuşması, 20 Mart 1923.
5. John L. Esposito
"Kur'an'daki şûra ilkesi, katılımcı yönetim anlayışının temelini oluşturabilecek önemli bir ilkedir."
Kaynak:
– Islam and Politics, Syracuse University Press, 1999.
6. Abdullahi Ahmed An-Na'im
"Gerçek din özgürlüğü ancak devletin herhangi bir dini zorla uygulamadığı bir düzende mümkündür."
Kaynak:
– Islam and the Secular State, Harvard University Press, 2008.
7. Khaled Abou El Fadl
"Kur'an'ın adalet, danışma ve hesap verebilirlik ilkeleri demokratik yönetimle uyumludur."
Kaynak:
– Islam and the Challenge of Democracy, Princeton University Press.
8. Fazlur Rahman
"Kur'an belirli bir devlet modeli emretmez; adalet ve istişare gibi ahlaki ilkeleri ortaya koyar."
Kaynak:
– Islam and Modernity, University of Chicago Press.
9. Hayrettin Karaman
"Şûra, yöneticinin ehil kimselere danışmasını ifade eder; modern demokrasiyle benzer yönleri bulunmakla birlikte aynı şey değildir."
Kaynak:
– İslam Hukuku Açısından Şûra ve İstişare, Ensar Neşriyat.
10. Muhammed Hamidullah
"Hz. Muhammed'in uygulamalarında danışma (şûra), yönetimin vazgeçilmez esaslarından biri olmuştur."
Kaynak:
– İslam Peygamberi.
165. KUR'AN’DA DEMOKRASİ VE LAİKLİK ÜZERİNE
Kur’an’da modern anlamda demokrasi ve laiklik doğrudan yer almaz, çünkü bu kavramlar o dönemde mevcut değildi. Ancak adalet, istişare (şûra) ve hak gözetme gibi ilkeler vurgulanır. Bu da bu kavramlarla çelişmediğini gösterir.
Şûra Suresi 38. ayet:"Onların işleri, aralarında şura (danışma) iledir."Bu ayet, halkla istişare ilkesini vurgular ve demokratik yönetime kapı aralar.
Mümtehine Suresi 12. ayet:"Hakk’a ve doğruya uyman şartıyla sana bey’at etmeleri halinde onlardan bey’at al."Bu, yönetimde halk onayı (vekâlet) ve sorumluluğu ön plana çıkarır.
“Şûra” kavramı, fikir alışverişi ve denetlemeye dayalı bir anlayıştır. Bu yönüyle kelimenin özünde demokratik ruh vardır.
Kur’an, tarih boyunca ilahlık yetkisi kullanan kralları eleştirir. Bu bağlamda laiklik, dini egemenlik aracı olmaktan koruyan bir disiplindir.
Prof. Dr. Yaşar Nuri Öztürk:"Laiklik, İslam’ın korumak istediği değerleri yücelten bir yöntemdir."
Mustafa Kemal Atatürk (20 Mart 1923):"İslam'ı batıl alışkanlıklarla karıştıran kavimler çöküşe uğradı."
Prof. Dr. Necmettin Erbakan, hayatının son dönemlerinde yaptığı bazı konuşmalarda, özellikle “laikliğin İslam’la çelişmediği”ne dair önemli vurgularda bulunmuştur. 2000’li yılların ortalarında yaptığı bir konuşmada şunları söylemiştir:
NECMETTİN ERBAKAN’IN “LAİKLİK BİZATİHİ İSLAM’DIR” SÖZÜ:
“Laiklik bizatihi İslam’dır. Laiklik, din ve vicdan hürriyeti demektir. Din ve vicdan hürriyeti ise İslam’ın özüdür. Zorla din olmaz. İnsan kendi hür iradesiyle inanır. Bu bakımdan laiklik, doğru tanımlandığında İslam’a aykırı değildir; bilakis İslam'ın ta kendisidir.”
Laiklik, “Allah ile aldatma”yı önlemenin en etkili yoludur.Laiklik, dinsizlik değil, tüm inanç ve düşünce özgürlüklerinin güvencesidir.
Sonuç: Kur’an, demokrasi ve laiklikle çelişmez. Aksine, bu değerlere zemin hazırlayan evrensel ilkeler sunar.
En doğrusu Kur’an’ı farklı meallerden okuyup anlamaya çalışmaktır. Çünkü herkes, anladığından sorumludur.
Kaynakça
Kur’an-ı Kerim
Diyanet İşleri Başkanlığı (Meali). Kur’an-ı Kerim Meali. Ankara: Diyanet İşleri Yayınları.
Şûra Suresi, 38. Ayet.
Mümtehine Suresi, 12. Ayet.
Kitaplar ve Akademik Kaynaklar
Öztürk, Y. N. (1998). Kur’an’daki İslam. İstanbul: Yeni Boyut Yayınları.
Öztürk, Y. N. (2003). İslam’da Reform, Laiklik ve Demokrasi. İstanbul: Yeni Boyut Yayınları.
Erbakan, N. (2005). Konuşmalar ve Düşünceler. Ankara: Millî Görüş Yayınları.
Erbakan, N. (2006). “Laiklik Bizatihi İslam’dır.” [Konuşma Metni]. İstanbul: Saadet Partisi Arşivi.
Atatürk, M. K. (1923, 20 Mart). Konya Gençleriyle Konuşma. Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları.
Karaman, H. (2012). İslam Hukuku Açısından Şûra ve İstişare. İstanbul: Ensar Neşriyat.
Ahmed, K. S. (2010). Islam and Democracy: Promise and Peril. Oxford: Oxford University Press.
Esposito, J. L. (1999). Islam and Politics. Syracuse University Press.
Makaleler ve Diğer Kaynaklar
Öztürk, Y. N. (2001). “Laiklik İslam’a Aykırı Değil, Onun Koruyucusudur.” Cumhuriyet Gazetesi.
Atatürk Araştırma Merkezi. (2023). “Mustafa Kemal Atatürk’ün Konuşmaları ve Beyanatları.”
Diyanet İşleri Başkanlığı. (2024). “Kur’an’da Şûra ve Danışma İlkesi.” Diyanet Aylık Dergi, Sayı 405.
____________________________________
İZLETİ: (YouTube)
165. KUR'AN’DA DEMOKRASİ VE LAİKLİK ÜZERİNE | VİDEO 209
165. KUR'AN’DA DEMOKRASİ VE LAİKLİK ÜZERİNE | VİDEO 209
İZLETİ: (Facebook)
165. KUR'AN’DA DEMOKRASİ VE LAİKLİK ÜZERİNE | VİDEO 209
165. KUR'AN’DA DEMOKRASİ VE LAİKLİK ÜZERİNE | VİDEO 209