11. MİLLETLERİN İNANÇ SERÜVENİ VE TÜRKLERİN TEKTANRICI MİRASI

ATATÜRK’ÜN CEVABI

Türk milliyetçiliği yaptığını zannedip etkileşim uğruna İslam’a saldıran ve İslam’ı “Arap dini” ilan eden ahmaklara, Atatürk’ün verdiği cevap!

Atatürk’ün huzuruna gelen bir kişinin, İslam dini hakkında ileri geri konuşmaya başladığı ve “İslam bir Arap dinidir, Türklerin millî dini ise Şamanlıktır” diyerek saygısızca bir çıkış yaptığı aktarılır. Bu sözler üzerine Atatürk’ün oldukça sinirlendiği rivayet edilir.
Bazı kaynaklarda (örneğin Faruk Ülker’in aktarımlarında), Atatürk’ün bu kişiye Münir Hayri Egeli’nin hatıralarına dayanarak şöyle cevap verdiği aktarılır:

“Ahmak! Müslümanlık da Türk’ün millî dinidir. Müslümanlığı Türkler yaymışlar ve Türkler onu en geniş manasıyla anlamış ve benimsemişlerdir…”
Bu ifade, Münir Hayri Egeli’nin hatıralarında yer alan bir aktarım olarak bilinmektedir.

– Yapay Zekâ
– Serdar Bayram

11. MİLLETLERİN İNANÇ SERÜVENİ VE TÜRKLERİN TEKTANRICI MİRASI

TEKTANRICILIK TARİHİ

Bu yazıda, farklı ırkları ve milletleri, yani soyları daha geniş ve detaylı bir şekilde inceleyerek Türk milletinin farkını bir kez daha ortaya koymak istiyorum.

O halde başlayalım

1. ÇİN MİLLETİ

Çin milletinin tarihi boyunca inanç sistemi oldukça çeşitli ve karmaşık olmuştur. Çin, binlerce yıl boyunca çeşitli dinlerin, felsefelerin ve inanç sistemlerinin bir arada var olduğu bir toplum olarak gelişmiştir.

Çin tarihinde, tek tanrıcılığa (monoteizm) dayanan bir din veya inanç sistemi baskın olmamıştır.
Çin'de daha çok çok tanrıcılığın (politeizm) ve çeşitli ruhani varlıklara tapınmanın yaygın olduğu bir dini yapı görülür.

Bununla birlikte, Çin'deki bazı dini ve felsefi sistemlerde ilahi bir güç veya evrensel bir ilke fikri bulunsa da, bu genellikle tek bir tanrıya inanma şeklinde değil, daha geniş bir kozmolojik veya metafizik anlayış içinde yer alır.

1. KONFÜÇYÜSÇÜLÜK (CONFUCİANİSM):

Konfüçyüsçülük, Milattan Önce 6. yüzyılda filozof Konfüçyüs tarafından kurulan bir felsefi sistemdir. Bu öğreti, aile bağlılığı, ahlaki erdemler ve toplumsal düzenin önemi üzerinde durur.
Çin'de uzun süre devlet ideolojisi olarak kabul edilmiştir.

KONFÜÇYÜSÇÜLÜK:

Konfüçyüsçülük, ahlaki erdemler ve toplumsal düzen üzerine odaklanır. İlahi bir varlıktan ziyade, insani ilişkiler ve etik değerler ön plandadır.
Bununla birlikte, "Cennet" (Tian) kavramı önemli bir yer tutar, ancak bu da daha çok evrensel bir düzen ve ahlaki otorite anlamında kullanılır.

2. TAOİZM (DAOİSM):

Laozi tarafından kurulan Taoizm, doğa ile uyum içinde yaşamayı, doğal akışa karşı gelmemeyi savunur.
Taoizm, mistik öğretileri, meditasyon pratikleri ve ölümsüzlüğe ulaşma çabalarıyla bilinir. Taoist inançlar, Çin kültüründe derin izler bırakmıştır.

TAOİZM:

Taoizm'de "Tao" (Dao) adı verilen evrensel bir ilke vardır, ancak Tao, kişisel bir tanrı olarak değil, varoluşun temel prensibi ve düzeni olarak anlaşılır.

3. BUDİZM:

Hindistan'dan Çin'e Milattan Önce 1. yüzyılda giren Budizm, kısa sürede büyük bir yayılma göstermiş ve Çin'in manevi hayatında önemli bir yer edinmiştir.
Çin Budizmi, Chan (Zen) gibi birçok farklı okul ve mezheple gelişmiştir.

BUDİZM:

Budizm, Çin'de önemli bir yer edinmiş olsa da, bu da tek tanrıcılık esasına dayanmaz.
Budizm, bir tanrıya tapınmak yerine, bireysel aydınlanma yoluyla Nirvana'ya ulaşmayı amaçlayan bir felsefi ve dini sistemdir.

4. HALK İNANÇLARI VE ŞAMANİZM:

Çin’de resmi dinler dışında halk inançları da önemli yer tutar. Atalara tapınma, doğa ruhlarına inanma ve şamanistik uygulamalar, özellikle kırsal kesimlerde ve tarih öncesi dönemlerde yaygındı.

HALK İNANÇLARI:

Çin'in yerel halk inançlarında çok sayıda tanrıya, ruhlara ve atalara tapınılır. Bu inançlar, doğrudan tek tanrıcılığa işaret etmez.

5. LEGALİZM:

Her ne kadar dinî bir inanç sistemi olmasa da Legalizm, Çin’in siyasi tarihini etkileyen bir düşünce sistemidir.
Katı yasalar ve merkezi otorite vurgusu yapan bu öğreti, özellikle Qin Hanedanı döneminde egemen olmuştur.

6. HRİSTİYANLIK VE İSLAM:

Çin, tarihinin ilerleyen dönemlerinde Hristiyanlık ve İslam gibi dinlerle de tanışmıştır.
Bu dinler özellikle Tang ve Ming hanedanları döneminde bazı topluluklar arasında yayılmıştır.

Sonuç olarak, Çin’in tarihine bakıldığında inanç sistemlerinin sürekli bir değişim ve etkileşim içinde olduğu görülür.
Çin kültürünün bir parçası olarak bu inançlar, sosyal yaşamı, sanatı, edebiyatı ve devlet yönetimini derinden etkilemiştir.

Çin tarihinde ve kültüründe tek tanrıcılık, diğer inanç sistemleri kadar belirgin bir rol oynamamıştır.
Çin inanç sistemleri genellikle çok tanrılı, panteist veya doğaüstü varlıklarla dolu bir dünyayı kabul eden bir yapıya sahiptir.

2. ALMAN MİLLETİ

Alman milletinin tarihinde inanç sistemleri de önemli bir yer tutmuştur, ancak bu inançlar Çin'deki gibi çok çeşitli ve karmaşık değil, daha çok tek tanrıcılık temelli olmuştur.
Alman milletinin tarihinde Tek Tanrıcılık öncesi çok tanrıcılık dönemi de vardır.

1. TEK TANRICILIK DÖNEMİ:

1. HRİSTİYANLIK:

Almanya'nın en baskın dini inancı Hristiyanlıktır. Roma İmparatorluğu'nun etkisiyle 4. yüzyıldan itibaren Hristiyanlık Alman topraklarında yayılmaya başlamıştır.

Orta Çağ boyunca Hristiyanlık, özellikle Katoliklik, Alman toplumunda egemen olmuştur. 16. yüzyılda Martin Luther'in başlattığı Protestan Reformasyonu ile Almanya, Protestanlık ve Katoliklik arasında bölünmüştür.
Bu bölünme, Almanya'nın dini ve kültürel yapısında derin izler bırakmıştır.

2. PROTESTANLIK:

Martin Luther'in 1517' de Wittenberg'de başlattığı Reform hareketi, Almanya'nın dini tarihinin en önemli olaylarından biridir.

Luther, Katolik Kilisesi'nin uygulamalarına karşı çıkarak, İncil'in herkes tarafından okunabilir olması gerektiğini savunmuş ve bu hareket, Protestanlık olarak bilinen Hristiyan mezhebinin doğmasına yol açmıştır.
Bugün Almanya'da Protestanlık, özellikle kuzey ve doğu bölgelerinde yaygındır.

3. KATOLİKLİK:

Almanya'nın güney ve batı bölgelerinde Katoliklik, tarih boyunca güçlü kalmıştır.
Katolik Kilisesi, Orta Çağ boyunca Almanya'da büyük bir nüfuza sahipti ve bugün de bu bölgelerdeki birçok topluluk tarafından benimsenmektedir.

4. YAHUDİLİK:

Almanya'da Yahudi toplumu da tarihsel olarak varlık göstermiştir. Orta Çağ'dan itibaren Yahudiler Almanya'da ticaret, bilim ve kültür alanlarında önemli roller oynamışlardır.

Ancak 20. yüzyılda Nazi döneminde yaşanan soykırım, Almanya'daki Yahudi nüfusunu büyük ölçüde yok etmiştir.
Günümüzde Almanya'da Yahudi toplumu yeniden gelişmekte ve Yahudilik, Alman dini çeşitliliğinin bir parçası olarak yerini almaktadır.

5. İSLAM:

Modern dönemde, özellikle 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren, Almanya'ya göç eden işçilerle birlikte İslam, Alman dini hayatında yer almaya başlamıştır.
Bugün Almanya'da yaşayan Müslümanların çoğu Türkiye, Arap ülkeleri ve Balkanlar kökenlidir.
İslam, Almanya'da Hristiyanlık'tan sonra en büyük ikinci dini grup haline gelmiştir.

6. ATEİZM:

Günümüzde Almanya'da sekülerleşme oldukça yaygındır. Özellikle Doğu Almanya'da, sosyalist yönetim döneminin mirası olarak, dinsizliğin yaygın olduğu gözlenir.
Almanya'da dini inançlarını terk eden veya herhangi bir dine mensup olmayan insanların sayısı artmaktadır.

Sonuç olarak, Alman tarihine bakıldığında, tek tanrıcılığın özellikle Hristiyanlık çatısı altında uzun bir süre egemen olduğu görülmektedir. Bununla birlikte, modern Almanya, dini çeşitlilik ve sekülerleşme eğilimlerinin giderek arttığı bir ülkedir.

2. ÇOK TANRICILIK DÖNEMİ

HRİSTİYANLIK ÖNCESİ ESKİ ALMAN TARİHİ VE ÇOK TANRICILIK:

Hristiyanlık öncesi eski Alman tarihinde, tek tanrıcılık (monoteizm) değil, çok tanrıcılık (politeizm) yaygındı.
Eski Alman kabileleri, İskandinav mitolojisine benzer bir politeist inanç sistemine sahipti.
Bu inanç sistemi, birçok tanrıya ve tanrıçaya tapmayı içeriyordu ve bu tanrılar genellikle doğa güçleriyle, savaşla, bereketle ve diğer yaşam alanlarıyla ilişkilendirilirdi.

Bu dönemdeki inanç sisteminin temel özellikleri şunlardır:

1. TANRILARIN ÇOKLUĞU:

Eski Almanlar, çok sayıda tanrıya inanırlardı. Bu tanrıların en önemlileri arasında Odin (Woden), Thor (Donar), Freyja ve Tyr gibi figürler yer alırdı.
Her bir tanrı, belirli bir doğa gücü, savaş, aşk veya bereket gibi bir alanla ilişkilendirilirdi.

2. DOĞA VE ŞAMANİZM:

Eski Alman inançlarında doğa önemli bir rol oynardı. Ormanlar, nehirler, dağlar ve diğer doğal unsurlar kutsal kabul edilirdi.
Ayrıca şamanistik uygulamalar da bu dönemde yaygındı; şamanlar, ruhlarla iletişim kurarak hastalıkları tedavi eder, kehanetlerde bulunur ve kabileye rehberlik ederdi.

3. ATALARA TAPINMA:

Eski Alman inanç sisteminde atalara tapınma da önemli bir yer tutardı.
Ölen ataların ruhlarının, yaşayanların hayatını etkileyebileceğine inanılırdı ve bu nedenle atalar için düzenli olarak ritüeller ve törenler yapılırdı.

4. MİTOLOJİ VE EFSANELER:

Eski Almanların dini inançları, çok sayıda mitoloji ve efsane ile zenginleştirilmişti.
Bu mitolojilerde tanrılar arasındaki savaşlar, kahramanların destanları ve dünyanın yaratılışı gibi konular yer alırdı.

Sonuç olarak, Hristiyanlık öncesi Alman toplulukları tek tanrıcılığa değil, çok tanrıcılığa dayalı bir inanç sistemine sahipti.
Bu inanç sistemi, özellikle İskandinav mitolojisiyle büyük benzerlikler taşır ve Germen mitolojisi olarak da bilinir.
Hristiyanlık, bu inanç sisteminin yerine geçerek, Orta Çağ boyunca Almanya'da baskın din haline gelmiştir.

3. ARAP MİLLETİ

Arap milletinin tarihinde, inanç sistemleri, özellikle İslam’ın doğuşu ve yayılışı ile önemli bir değişim geçirmiştir.
Ancak, İslam öncesi dönemde de Arapların kendine özgü bir dini yapısı vardı.

İSLAM ÖNCESİ DÖNEM (CAHİLİYE DÖNEMİ):

İslam öncesi dönemde, Arap Yarımadası'ndaki Arap kabileleri genellikle çok tanrılı (politeist) bir inanç sistemine sahipti.
Bu döneme "Cahiliye" dönemi denir ve bu terim, İslam perspektifinden bu dönemdeki dini cehalet ve ahlaki yozlaşmayı ifade eder. Başlıca özellikleri şunlardır:

1. PUTPERESTLİK (PAGANİZM):

Araplar, birçok tanrı ve tanrıçaya tapıyorlardı. Her kabilenin koruyucu bir tanrısı veya tanrıçası vardı ve bu tanrılar genellikle belirli doğal güçlerle ilişkilendirilirdi.
En meşhur tanrılardan biri, Kâbe'de tapılan Hubal'dı. Kâbe'nin kendisi de putlarla doluydu ve Arapların önemli bir ibadet merkeziydi.

2. KABİLE TANRILARI:

Her Arap kabilesi, kendi koruyucu tanrısına veya putuna sahipti. Örneğin, Lat, Uzza ve Menat gibi tanrıçalar yaygındı ve bazı kabileler arasında özellikle saygı görüyordu.
Bu tanrılara kurbanlar sunulur ve onların rızasını kazanmak için çeşitli ritüeller yapılırdı.

3. HANİFLİK:

İslam öncesi dönemde bazı Araplar, tek tanrıya inanan ve putperestliği reddeden bir inanç sistemine sahipti.
Bu inanç sistemine sahip kişilere "Hanif" denirdi.
Haniflerin tek bir tanrıya (Allah'a) inandıkları ve İbrahim'in dinine (Hanif dini) yakın bir inanç sistemi benimsedikleri söylenir.

4. YAHUDİLİK VE HRİSTİYANLIK:

İslam öncesi dönemde Arap Yarımadası'nda Yahudi ve Hristiyan toplulukları da bulunuyordu.
Özellikle Yemen'de Yahudi topluluklar ve kuzey bölgelerde bazı Hristiyan kabileler mevcuttu.
Bu dinler, Arap toplumu üzerinde sınırlı da olsa bir etkiye sahipti.

İslam’ın Doğuşu ve Yayılışı7. yüzyılda İslam'ın doğuşu ile birlikte, Arap toplumunda köklü bir değişim yaşandı.İslam, tek tanrılı bir inanç sistemini (monoteizm) getirdi ve Arap Yarımadası’ndaki çok tanrılı inanç sistemlerini hızla ortadan kaldırdı.
Bu dönemde:

1. ALLAH İNANCI:

İslam, tek bir Tanrı olan Allah’a inanmayı merkezine aldı. İslam, önceki çok tanrılı inanç sistemlerini kesin bir şekilde reddetti ve Allah'ın birliğini (tevhid) vurguladı.

2. KÂBE'NİN ARINDIRILMASI:

İslam’ın yayılmasıyla birlikte, Kâbe'deki putlar kaldırıldı ve Kâbe, yalnızca Allah'a ibadet edilen bir yer haline getirildi.
Bu, İslam’ın Arap toplumu üzerindeki en belirgin etkilerinden biridir.

3. KUR’AN VE PEYGAMBERLİK:

İslam, kutsal kitap olan Kur'an'ı ve son peygamber olarak Hazreti Muhammed’i getirdi. Bu, Arap inanç sistemini tamamen dönüştürdü ve Arap kültürü ile dilini küresel bir öneme taşıdı.

Bundan sonraki Bölümlerde anlatacağım üzere, Hazreti Muhammed’in vefatından hemen sonra Kur’an’daki İslam'ın üzeri örtülüp uydurma bir din oluşturuldu.

Hazreti Muhammed’in tebliğ ettiği İslam Kur'an'da ki İslam'dı.
Hazreti Muhammed’in vefatından sonra uydurulan İslam ile tekrar eski Arap Cahiliye dönemine dönülmüş oldu.

Bu konu için daha sonraki yazılara bakınız.

SONUÇ OLARAK

Arap milletinin tarihine bakıldığında, İslam öncesi dönemde yaygın olarak çok tanrıcılık (politeizm) ve putperestlik görülürken, İslam’ın doğuşuyla birlikte bu inançlar yerini kesin olarak tek tanrıcılığa bırakmıştır.

Taa kii
Peygamberin vefatından 200 küsür yıl sonra Araplar Hazreti Muhammed'e ve emanetine ihanet edene kadar...

4. İRAN MİLLETİ (PERSLER)

İran milleti, yani Persler, tarih boyunca çeşitli inanç sistemlerine sahip olmuştur.
İran'ın dini tarihi, özellikle Zerdüştlük (Zoroastrianizm) ve daha sonra İslam'ın yayılmasıyla şekillenmiştir.
Ancak, bu süreçte birçok farklı inanç ve dini akım da etkili olmuştur.

İSLAM ÖNCESİ DÖNEM

ZERDÜŞTLÜK (ZOROASTRİANİZM):

İran’ın İslam öncesi en baskın dini Zerdüştlük'tür. Bu din, Pers İmparatorluğu'nun resmi dini olarak kabul edilmiştir ve büyük ölçüde Pers kültürünü ve kimliğini şekillendirmiştir.

ZERDÜŞTLÜK:

1. ZERDÜŞT (ZARATHUSTRA):

Zerdüştlük, Milattan Önce 6. yüzyılda yaşamış olan peygamber Zerdüşt tarafından kurulmuştur.Zerdüşt, Ahura Mazda adlı tek bir tanrıya inanmayı öğretti. Ahura Mazda, iyiliğin ve ışığın tanrısı olarak kabul edilir.

2. DUALİZM:

Zerdüştlük, aynı zamanda bir tür dualizm içerir. Ahura Mazda’nın karşısında, kötülüğün temsilcisi olan Angra Mainyu (Ahriman) bulunur.
Bu iki güç, iyilik ve kötülük arasındaki ebedi savaşta yer alır. Ancak, Zerdüştlük nihai olarak Ahura Mazda’nın zaferini müjdeler ve bu yönüyle tek tanrıcı bir din olarak kabul edilir.

3. ATEŞ TAPINAKLARI:

Zerdüştler, ateşi kutsal kabul ederler ve ateş tapınaklarında sürekli yanan kutsal ateşler bulunmaktadır. Ateş, Ahura Mazda’nın saf ışığını ve bilgeliğini temsil eder.

4. AHİRET İNANCI:

Zerdüştlük, ruhun ölümsüzlüğüne ve bir ahiret yaşamına inanır.
İnsanların yaşamları boyunca yaptıkları iyi ve kötü eylemler, ölümden sonra bir değerlendirmeye tabi tutulur ve ruhları ya cennete ya da cehenneme gönderilir.

Diğer İnançlarZerdüştlük dışında, İran’da İslam öncesi dönemde başka inançlar da mevcuttu:

1. MİTRAİZM:

Mitraizm, Perslerin eski inançlarından biri olup, Mitra adlı güneş tanrısına tapınmayı içerir.
Bu din özellikle Roma İmparatorluğu'nda da yaygınlaşmış ve gizemli bir kült olarak benimsenmiştir.

2. MANİHEİZM:

Maniheizm, 3. yüzyılda Pers İmparatorluğu'nda ortaya çıkan bir dini hareketti.
Mani adlı bir peygamber tarafından kurulan bu din, Zerdüştlük, Hristiyanlık ve Budizm gibi çeşitli dinlerden öğeler içeriyordu.
Maniheizm, dualist bir inanç sistemi olup, ışık ve karanlık arasındaki kozmik çatışmaya odaklanmıştır.

3. MAZDEKÇİLİK:

5. yüzyılda İran'da ortaya çıkan Mazdekçilik, sosyal eşitlik ve mülkiyetin ortaklaşa kullanılması gibi radikal reformlar öneren bir harekettir.
Bu hareket, Zerdüştlükten esinlenmiş, ancak özellikle toplumsal adalet vurgusuyla farklılık göstermiştir.

İSLAM SONRASI DÖNEM:

7. yüzyılda Arapların İran’ı fethetmesiyle İslam, İran'da hızla yayıldı ve Zerdüştlük de dahil olmak üzere diğer inanç sistemleri geri planda kaldı.

İSLAM’IN İRAN'DAKİ YAYILIŞI İLE BİRLİKTE:

1. ŞİİLİK:

İran, İslam’ın Şii mezhebinin merkezi haline geldi. 16. yüzyılda Safevi Hanedanı döneminde Şiilik, İran’ın resmi dini olarak kabul edildi ve bu durum, İran’ın dini kimliğinde belirleyici bir rol oynadı.

2. ZERDÜŞTLÜK VE AZINLIK DİNLERİ:

İslam’ın yayılışından sonra Zerdüştlük azınlık dini haline geldi, ancak varlığını korudu. Günümüzde İran’da hâlâ küçük bir Zerdüşt topluluğu bulunmaktadır.

SONUÇ

İran yani Perslerin tarihinde tek tanrıcılık olduğu gibi çok tanrıcı dönemlerde olmuştur.
İran'ın dini tarihi, Zerdüştlük gibi büyük etkiler bırakan eski dinlerle başlamış ve İslam’ın gelişiyle birlikte köklü bir değişim geçirmiştir.
Zerdüştlük, tek tanrıcılık yönüyle İslam öncesi Persler arasında çok önemli bir yere sahipken, İslam’ın yayılmasıyla birlikte İran’ın dini kimliği büyük ölçüde Şii İslam ile özdeşleşmiştir.
Bu süreç, İran’ın kültürel ve dini yapısını derinden şekillendirmiştir.

Daha da açacak olursak şöyle diyebiliriz.

İran, yani Perslerin tarihinde hem tek tanrıcılık (monoteizm) hem de çok tanrıcılık (politeizm) dönemleri olmuştur.
İran’ın eski dinlerinden Zerdüştlük (Zoroastrianizm), tek tanrılı bir inanç sistemidir.
Zerdüşt, Ahura Mazda adında tek bir tanrıya inanırdı ve bu inanç Pers İmparatorluğu'nun resmi dini haline gelmişti.
Ancak, Zerdüştlük öncesinde Persler ve genel olarak İran'da çok tanrılı inanç sistemleri de yaygındı.
Persler, Hint-Avrupa kökenli bir halk olarak, Hinduizm'e benzer çok tanrılı inançlara sahipti ve çeşitli doğa tanrılarına taparlardı.

Yani İran tarihinin tek tanrıcılık öncesinde çok tanrılı inanç dönemleri de bulunuyor.
Tek tanrıcılık, özellikle Zerdüştlükle ortaya çıkmış, ancak çok tanrıcılık (politeizm) da İran’ın daha eski dönemlerinde yaygın olan bir inanç biçimiydi.

ÇOK TANRICILIĞI BİRAZ DAHA AÇACAK OLURSAK:

İran’daki çok tanrıcılık, Zerdüştlük öncesi dönemde yaygın olan inanç sistemi olup, doğrudan eski İran halklarının yaşam tarzı ve dünya görüşüyle bağlantılıdır.

İran’daki çok tanrıcılık, Hint-Avrupa mitolojisinin izlerini taşır ve birçok tanrıya tapınma esasına dayanır.

1. HİNT-İRAN MİTOLOJİSİ

İranlılar, Hindistan’daki Vedik inançlarla bazı ortak tanrıları paylaşmışlardır.

ÖRNEĞİN:

Mithra (Vedik dinlerde Mitra):
Işık, antlaşmalar ve adalet tanrısıydı.

VARUNA:
Ahura Mazda'ya benzeyen kozmik düzenin tanrısı olarak kabul ediliyordu.

İNDRA
Fırtına ve savaş tanrısıydı.

2. ESKİ İRAN TANRILARI

Zerdüştlük öncesi dönemde, Persler ve diğer İran halkları birçok tanrıya taparlardı.
Bu tanrılar doğanın güçlerini ve insan ilişkilerini temsil ederdi.

İşte bazı önemli İran tanrıları:

AHURA:
İyilik, bilgelik ve düzenin koruyucusu olan tanrılar grubuydu. Ahura Mazda daha sonra Zerdüştlükte tek tanrı haline geldi.

MİTHRA:
Anlaşmaların ve dostluğun tanrısı olarak önemli bir konuma sahipti. Aynı zamanda güneş tanrısı olarak da görülürdü.

ANAHİTA:
Bereket, su ve doğurganlık tanrıçasıydı. Su kaynakları ve nehirlerle ilişkilendirilirdi.

VERETHRAGNA:
Savaş ve zafer tanrısı olarak biliniyordu.

3. MAZDAİZM VE DEVALAR

Zerdüşt öncesi dönemde, İranlılar tanrıları Ahuralar (iyi tanrılar) ve Devalar (kötü tanrılar) olarak ikiye ayırırdı.
Bu ayrım, Zerdüştlük ile derinleşmiştir. Zerdüştlükte Devalar, kötü ruhlar olarak kabul edilmeye başlandı, oysa Zerdüşt öncesi toplumlarda Devalar da tapınılan tanrılar arasındaydı.

Örneğin, Indra gibi bazı tanrılar Zerdüştlükte kötü varlıklar olarak anılmıştır.

4. DOĞA KÜLTÜ VE TAPINAKLAR

İranlılar, doğal unsurlara büyük saygı gösterirlerdi ve tanrıları doğanın güçleriyle ilişkilendirirlerdi.
Özellikle ateş, su ve güneş kutsal sayılırdı. Bu unsurlara yönelik ibadetler, Zerdüştlük döneminde de devam etti.
Ateş tapınakları, bu ibadetin önemli bir sembolüydü ve Zerdüştlükle birlikte iyice kökleşmiştir.

5. İMPARATORLUK DÖNEMİNDE ÇOK TANRICILIK

Ahameniş İmparatorluğu Milattan Önce (550-330) döneminde çok tanrıcılık yaygın bir şekilde devam etti.

Farklı halklardan ve kültürlerden etkilenen Persler, bu tanrıların bazılarını imparatorluk çapında tapınma figürleri olarak kabul etmişti.

ÖRNEĞİN:

Mithra imparatorluk dininde önemli bir yer tutarken,
Anahita bereket ve savaşla ilişkilendirilmiş ve özellikle kadınlar arasında yaygın bir şekilde tapınılmıştır.

SONUÇ:

Zerdüştlük İran’da baskın hale gelmeden önce, İran’da çok tanrılı bir inanç sistemi vardı.
Bu çok tanrıcılık, hem doğanın güçlerini hem de toplumsal düzeni temsil eden tanrılara tapınmayı içeriyordu.
Zerdüşt’ün Ahura Mazda’yı tek tanrı olarak ön plana çıkarmasıyla, tek tanrılı bir inanç sistemine geçilmiş olsa da, Zerdüştlüğün bazı elementleri çok tanrıcılıktan etkilenmiştir.

ZERDÜŞTLÜK, İRAN’IN TARİHÎ, KÜLTÜRÜ VE KİMLİĞİ İÇİN TEMEL BİR YAPI TAŞIDIR

ZERDÜŞTLÜĞÜN KÖKENİ VE PERSLERDEN ÖNCESİ
1. PERSLERDEN ÖNCE BÖLGEDE KİM VARDI?

Perslerden önce bölgede kimlerin yaşadığı sorusu, Zerdüştlüğün kökenini anlamak açısından temel bir meseledir. Bu bağlamda ilk sorulması gereken soru şudur: Medler, Perslerden önce var mıydı?
Cevap nettir: Evet, kesin olarak.

KRONOLOJİ:
Medler: MÖ 9.–7. yüzyıllarPersler: MÖ 6. yüzyılda tarih sahnesine güçlü biçimde çıkar

Medler, bölgede ilk büyük siyasi gücü kuran topluluk olmuştur. Başkentleri Ekbatana (Hamedan) idi. Persler ise başlangıçta Med egemenliği altında yaşayan bağlı bir halk konumundaydı.
MÖ 550 civarında, Pers lideri Kiros (Cyrus), Med kralı Astyages’i yenmiş; bunun sonucunda Med devleti yıkılmış ve Pers İmparatorluğu doğmuştur.
Bu nedenle Pers İmparatorluğu “yoktan” ortaya çıkmamıştır. Aksine, siyasi, idari ve coğrafi temellerini Med mirası üzerine inşa etmiştir.
Bu durum, yalnızca Pers devlet geleneği için değil, Pers dini ve ideolojik yapısı için de geçerlidir.
Zerdüştlük, Pers tarihine girmeden önce, Med dünyasının içinde filizlenmiş bir düşünsel zemine sahiptir.

ÖNEMLİ NOKTA ŞUDUR:

Persler, Medlerin siyasi mirasını, bürokrasisini ve hâkim oldukları coğrafyayı devralarak yükselmiştir.

2. MED – İSKİT – SAKA BAĞLANTISI

Medler ile bozkır dünyası arasında hem coğrafi hem kültürel temasın varlığı kesindir.

İSKİTLER / SAKALAR KİMDİR?
BOZKIR KÖKENLİDİRLER (TÜRK’TÜRLER)
Atlı-göçebe savaşçı bir kültüre sahiptirler
Karadeniz’in kuzeyi – Hazar havzası – Orta Asya hattında yaşamışlardır

MEDLERLE İLİŞKİLERİ:

Asur kaynakları, Medler ile İskitlerin zaman zaman çatıştığını, zaman zaman ise ittifak kurarak iç içe yaşadığını açıkça belirtir.
İskitler, belirli bir dönem Med topraklarında askerî güç olarak bulunmuş, hatta bölgesel dengeleri etkilemiştir.

BU DURUM ŞUNU AÇIKÇA GÖSTERİR:

Medler, kapalı ve izole bir İran platosu topluluğu değildir.Aksine, bozkır dünyasıyla sürekli temas hâlinde olan çok bileşenli bir konfederasyondur.

3. TENGRİCİLİK → MED / İSKİT → PERS → ZERDÜŞTLÜK HATTI

Burada son derece kritik, ancak dikkatle ele alınması gereken bir noktaya geliyoruz.

Öncelikle şu ayrımı net biçimde yapmak gerekir:Zerdüştlük, doğrudan Tengricilik değildir.

Ancak şu da göz ardı edilemez: Bozkır kökenli tek-yüce-gök anlayışından etkilenmiş olduğu ortadadır.

Bu etkileşimi düşündüren benzerlikler tesadüf değildir:
Tengricilik: Gök merkezli kozmolojiZerdüştlük: Kozmik düzen anlayışı

Tengricilik: Işık–karanlık karşıtlığıZerdüştlük: Ahura Mazda – Angra Mainyu ikiliği

Tengricilik: Ahlaki düzenZerdüştlük: Ahlaki kozmoloji

Tengricilik: Yüce ilkeZerdüştlük: Tek ve yüce tanrısal ilke

Zerdüştlükte: Ateş bir tanrı değildir; nurun ve kutsallığın sembolüdür

Ahura Mazda, yaratıcı ve yüce ilkedir

Bu anlayış, açık biçimde çoktanrıcılıktan bir kopuşu temsil eder.

BU KOPUŞ:

Mezopotamya paganizmine benzemez

Bozkır merkezli, ahlaki düzen vurgulu inançlara daha yakındır

MANTIKLI SENARYO ŞUDUR:

Medler ve çevrelerindeki İskit/Saka unsurlar,İran platosuna ahlaki ve tek-yüce ilkeye dayalı bir kozmoloji taşımış olabilir.

Bu zemin üzerinde Zerdüştlük şekillenmiş ve sistemleşmiştir.

Bu senaryo kanıtlanmış bir kesinlik değildir; ancak tarihsel olarak makul ve tutarlı bir ihtimaldir.

4. MED – PERS ETKİLEŞİMİYLE BU FİKİRLERİN PERSLERE GEÇİŞİ

PERSLER:

Med yönetim geleneğini devraldı
Med aristokrasisini sistem içinde tuttu
Zerdüştlüğü devlet dini hâline getirdi
Dolayısıyla Pers dini ve ideolojisi, Med süzgecinden geçerek kurumsallaşmıştır.

5. TEVRAT’TAKİ MADAİ (MADDİ) KİMDİR?

Bu konu son derece önemlidir.

TEVRAT – TEKVİN 10. BÖLÜMDE:

Nuh’un oğlu YafetYafet’in oğlu Madai olarak zikredilir

YAHUDİ GELENEĞİNDE: Madai = Medler olarak kabul edilir

Medler, Yafet soyuna bağlanır

BU SOY:

Kuzeyli
Dağlık bölgelerde yaşayan
Savaşçı halklar olarak tasvir edilir
İlginçtir ki: İbrani geleneğinde Yafet soyu, genel olarak kuzeyli, bozkır ve dağ halklarıyla örtüşür.
Bu durum Medleri,Mezopotamya’nın “putperest güney hattından”ayrı bir konuma yerleştirir.

TOPARLAYICI ÖZET (EZ CÜMLE)

Medler, Perslerden önce bölgede vardı
Kiros, Medleri yenerek Pers gücünü kurdu
MEDLER:İskitler ve Sakalarla temas hâlindeydi
Bozkır kültürüyle iç içe bir konfederasyondu

ZERDÜŞTLÜK TENGRİCİLİK DEĞİLDİR AMA ZERDÜŞTLÜĞÜN KÖKÜNÜN KÖK TENGRİCİLİĞE DAYANDIĞI ORTADADIR

NİTEKİM: Tek-yüce ilke
Ahlaki kozmoloji
Işık–düzen vurgusu

Bozkır etkisinin izleriZerdüştlükte açıkça görülür
Bu fikirlerin, Med–Pers etkileşimiyle Perslere taşınmış olması büyük ihtimaldir
Tevrat’taki Madai = Medlerdir
Yafet soyuna bağlanır
Kuzeyli, dağlık ve savaşçı halk olarak tanımlanır

SON SÖZ: Medler, yalnızca bir “İran halkı” değildir. Onlar, bozkır – dağ – İran platosu sentezinin kilit halkasıdır.
ÖZETLE: Medler, Türk tarihinin dışında atılamaz; Türk tarihinin bir parçasıdırve aynı zamanda Pers tarihinin başlangıç anahtarıdır.

5. FRANSIZ MİLLETİ

Fransız milletinin tarihinde de inanç sistemleri önemli bir rol oynamıştır. Fransa'nın dini tarihi, özellikle Hristiyanlık, özellikle de Katoliklik, ile derinden şekillenmiştir.
Ancak, Hristiyanlığın Fransa'da yayılmasından önce farklı inanç sistemleri de mevcuttu.

HRİSTİYANLIK ÖNCESİ DÖNEM

KELTİK VE GALYALI İNANÇLAR:

Hristiyanlık öncesi dönemde, bugünkü Fransa topraklarında yaşayan Galyalılar ve Keltler, çok tanrılı (politeist) bir inanç sistemine sahipti. Bu dönemdeki dini yapı şu şekildedir:

1. DRUİDİZM:

Galyalılar arasında din adamları olan "druidler" dini hayatın merkezindeydi. Druidler, tanrılarla iletişim kurma, kehanette bulunma ve dini törenleri yönetme konusunda otorite sahibiydiler.

Onlar, doğa ile bağlantılı tanrılara ve ruhlara tapınır, kutsal alanlarda (genellikle ormanlarda) ritüeller düzenlerdi.

2. ÇOK TANRICILIK:

Galyalılar, doğa güçleriyle ilişkilendirilen birçok tanrı ve tanrıçaya inanırlardı. Örneğin, savaş tanrısı Taranis, deniz tanrısı Lir ve bereket tanrıçası Epona gibi figürler önemliydi.

Bu tanrılar genellikle belirli kabilelerle ya da doğa unsurlarıyla bağlantılıydı.

3. DOĞA VE ŞAMANİZM:

Doğa, Keltik inançlarda önemli bir yer tutardı. Ormanlar, nehirler, dağlar ve diğer doğal yerler kutsal kabul edilirdi. Doğa ruhları ve totem hayvanları da bu inanç sisteminde yer alırdı.

HRİSTİYANLIĞIN YAYILIŞI:

Erken Dönem HristiyanlıkFransa'da Hristiyanlık, Roma İmparatorluğu'nun etkisiyle 1. yüzyıldan itibaren yayılmaya başladı.

Özellikle Roma İmparatorluğu'nun Hristiyanlığı kabul etmesiyle, Fransa'da da Hristiyanlık hızla yayıldı:

1. KİLİSE VE DEVLET:

Orta Çağ boyunca Fransa, Katolik Kilisesi ile sıkı bir bağ kurdu. Kilise, hem dini hem de siyasi otoritenin merkezinde yer aldı.

Frank Kralı 1. Clovis’in 5. yüzyılda Hristiyanlığı kabul etmesi, Fransa'nın Hristiyanlaşmasında önemli bir dönüm noktasıdır.

2. KATOLİKLİK:

Fransa, Katolik Hristiyanlığın güçlü bir kalesi haline geldi. Orta Çağ boyunca Katolik Kilisesi, Fransa’da büyük bir nüfuza sahipti ve Fransız monarşisi ile sıkı bir ilişki içindeydi. Katoliklik, Fransız kültürünü, sanatı ve siyaseti derinden etkiledi.

REFORMASYON VE DİN SAVAŞLARI:

16. yüzyılda Avrupa'da Reform hareketleri Fransa’ya da ulaştı:

1. PROTESTANLIK (HUGUENOTLAR):

Fransa'da, Kalvinizm etkisiyle Protestanlık yayılmaya başladı. Protestanlar (Huguenotlar) ve Katolikler arasında şiddetli çatışmalar yaşandı.

Bu din savaşları, özellikle 1572'deki St. Bartholomew Katliamı gibi olaylarla doruğa ulaştı.

2. NANTES FERMANI:

1598'de Kral Dörtüncü Henri, Nantes Fermanı ile Protestanlara (Huguenotlar) sınırlı bir dini özgürlük tanıdı.Ancak 1685’te On Dörtüncü Louis bu fermanı iptal etti ve Protestanlara yönelik baskılar yeniden başladı.

MODERN DÖNEM VE LAİKLİK

19. yüzyıldan itibaren Fransa'da laiklik (laïcité) güçlü bir şekilde gelişti. Bu dönemde:

1. LAİKLİK İLKESİ:

Fransa, 1905'te kilise ile devleti resmen ayıran bir yasa çıkardı. Bu yasa, devletin dini işlerden tamamen bağımsız olmasını ve dinin kamusal alanda yer almasının sınırlandırılmasını öngörüyordu. Laiklik, Fransız kimliğinin önemli bir unsuru haline geldi.

2. DİNİ ÇEŞİTLİLİK:

Fransa, göçler nedeniyle dini açıdan çeşitlendi. İslam, özellikle Kuzey Afrika'dan gelen göçmenlerle birlikte Fransa'da yaygınlaştı. Bugün Fransa’da İslam, Hristiyanlıktan sonra en yaygın ikinci dindir.

SONUÇ OLARAK:

Fransa'nın dini tarihi, Hristiyanlık öncesi çok tanrıcılıktan, Katolik Hristiyanlığın baskın olduğu bir döneme, ardından laikliğin ön plana çıktığı modern bir yapıya doğru evrilmiştir.

Günümüzde Fransa, laiklik ilkesine sıkı sıkıya bağlı olmakla birlikte, aynı zamanda çeşitli dinlere ev sahipliği yapan bir ülkedir. Laiklik, Fransız kimliğinin temel taşlarından biri olarak kabul edilir.

6. İNGİLİZ MİLLETİ

İngiliz milletinin tarihinde de dini inançlar önemli bir yer tutmuştur. İngiltere’nin dini tarihi, Hristiyanlığın yayılmasıyla birlikte büyük bir değişim geçirmiştir, ancak bu dönemin öncesinde farklı inanç sistemleri de mevcuttu.

HRİSTİYANLIK ÖNCESİ DÖNEM

Keltik ve Pagan İnançlarİngiltere'de Hristiyanlık öncesi dönemde, Keltik ve Pagan inançlar yaygındı.
Bu dönemde Britanya Adaları'nda yaşayan halklar, doğa temelli bir çok tanrılı inanç sistemine sahipti.

1. DRUİDİZM:

Keltlerin dini liderleri olan "druidler", dini törenleri yönetir ve tanrılarla iletişim kurarlardı. Druidizm, doğaya ve ruhlara tapınma üzerine kurulmuştu.

Kutsal alanlar genellikle ormanlar ve taş anıtlar (örneğin Stonehenge) gibi doğayla iç içe yerlerde bulunurdu.

2. ÇOK TANRICILIK (POLİTEİZM):

Keltler, doğa güçleriyle ilişkilendirilen birçok tanrıya ve tanrıçaya inanırlardı. Ana tanrılar arasında Lugus (ışık ve beceri tanrısı), Morrigan (savaş tanrıçası) ve Cernunnos (doğa ve hayvan tanrısı) bulunurdu.

Bu tanrılar, günlük yaşamın farklı yönlerini temsil eder ve çeşitli ritüellerle onurlandırılırdı.

3. RİTÜELLER VE KURBANLAR:

Keltik dininde, tanrılara adaklar ve kurbanlar sunmak yaygındı. Druidler, topluluğun ruhsal liderleri olarak bu ritüelleri yönetir ve toplumu tanrıların rızasını kazanmak için yönlendirirlerdi.

HRİSTİYANLIĞIN YAYILIŞI

Roma Dönemi ve Hristiyanlığın İlk YıllarıRoma İmparatorluğu'nun Britanya'yı fethetmesiyle, Hristiyanlık adalara yavaş yavaş girmeye başladı.

Ancak Hristiyanlık, 4. yüzyılın sonlarına doğru yaygınlaştı:

1. ROMA’NIN ETKİSİ:

4. yüzyılda Roma İmparatorluğu'nun Hristiyanlığı kabul etmesiyle, Britanya'da da Hristiyanlık yayılmaya başladı.

İlk Hristiyan toplulukları, Roma etkisi altındaki bölgelerde ortaya çıktı.

2. KELTİK HRİSTİYANLIK:

Roma İmparatorluğu'nun çöküşünden sonra, Britanya'nın batısında Keltik Hristiyanlık gelişti.
Bu, Roma Hristiyanlığından farklı özellikler taşıyan bir formdu ve manastır hayatı, Keltik Hristiyanlıkta önemli bir rol oynuyordu.

ANGLOSAKSON DÖNEMİ:

5. yüzyıldan itibaren, Anglosaksonların Britanya'ya yerleşmesiyle birlikte pagan inançlar geri döndü.
Ancak, 6. ve 7. yüzyıllarda misyonerlerin çabalarıyla Hristiyanlık tekrar yayılmaya başladı:

1. AZİZ AUGUSTİNE VE CANTERBURY:

597 yılında Papa I. Gregory tarafından Britanya’ya gönderilen Aziz Augustine, Canterbury Başpiskoposu olarak atandı ve Anglosakson krallıkları arasında Hristiyanlığı yaymaya başladı. Canterbury, Hristiyanlık için önemli bir merkez haline geldi.

2. HRİSTİYANLIK VE PAGANİZM:

Anglosakson döneminde, Hristiyanlık yavaş yavaş pagan inançların yerini aldı.

Bu süreç genellikle barışçıl oldu ve bazı eski pagan adetleri Hristiyan bayramlarına ve ritüellerine entegre edildi.

ORTA ÇAĞ VE HRİSTİYANLIĞIN KURUMSALLAŞMASI

Orta Çağ boyunca Hristiyanlık, İngiltere'de egemen din haline geldi. Kilise, sadece dini değil, aynı zamanda siyasi ve kültürel yaşam üzerinde de büyük bir etkiye sahip oldu:

1. KATOLİKLİK:

Orta Çağ İngiltere'sinde Katolik Kilisesi, ülkenin en güçlü kurumlarından biriydi. Kilise, eğitimden hukuka kadar birçok alanda otorite sahibiydi.

2. MANASTIRLAR VE DİNÎ MERKEZLER:

Manastırlar, dini yaşamın merkezindeydi ve aynı zamanda eğitim, sanat ve bilim gibi alanlarda önemli katkılarda bulunuyordu.Glastonbury, Canterbury ve Durham gibi yerlerde büyük dini merkezler kuruldu.

REFORMASYON VE ANGLİKAN KİLİSESİ

16. yüzyılda İngiltere’de büyük bir dini dönüşüm yaşandı. Reform hareketleri Avrupa genelinde etkili olurken, İngiltere'de de önemli bir değişim gerçekleşti:

1. 8. HENRY VE REFORMASYON:

1534 yılında Kral Sekizinci Henry, Papa ile arasındaki anlaşmazlıklar nedeniyle İngiltere'yi Katolik Kilisesi'nden ayırdı ve Anglikan Kilisesi'ni (İngiltere Kilisesi) kurdu.

Bu hareket, İngiltere'de Reformasyonun başlangıcı oldu.

2. ANGLİKANİZM:

Anglikan Kilisesi, Katoliklik ve Protestanlık arasında bir köprü niteliğindeydi. Hem Roma Katolik geleneğini korudu hem de Reform hareketlerinin bazı öğretilerini benimsedi.

Bu süreç, İngiltere’nin dini yapısında derin ve kalıcı etkiler bıraktı.

3. DİNİ ÇATIŞMALAR:

Reformasyon süreci, İngiltere'de Protestanlar ve Katolikler arasında birçok çatışmaya yol açtı.
Özellikle 16. ve 17. yüzyıllarda bu çatışmalar, ülke genelinde büyük huzursuzluklara neden oldu.

MODERN DÖNEM VE LAİKLİK

Modern dönemde İngiltere’de dini yapı, daha fazla çeşitlilik ve laiklik vurgusu ile şekillendi:

1. LAİKLİK VE ÇOĞULCULUK:

Modern İngiltere'de devlet, resmi olarak Anglikan Kilisesi ile bağlantılı kalmasına rağmen, toplum genelinde laiklik ve dini özgürlük prensipleri güçlenmiştir.

Bu dönemde, İngiltere’de farklı dinler ve mezhepler de yaygınlaşmıştır.

2. DİNİ ÇEŞİTLİLİK:

Özellikle 20. yüzyıldan itibaren, göçler nedeniyle İngiltere’de İslam, Hinduizm, Sihizm ve diğer dinlerin mensupları artmıştır.

Bu, İngiltere'yi dini açıdan çok daha çeşitli hale getirmiştir.

SONUÇ OLARAK:

İngiliz tarihinde, dinin büyük bir rolü olmuştur. Hristiyanlık, özellikle Katoliklik ve daha sonra Anglikanizm, İngiliz kültürünü ve toplumunu şekillendirmiştir.

Ancak, modern dönemde laiklik ve dini çoğulculuk artmış, İngiltere’nin dini yapısı çeşitlenmiştir.
İngiltere, bugün hâlâ Anglikan Kilisesi ile resmi bir bağlantıya sahip olmasına rağmen, çok dinli ve laik bir toplum olarak kabul edilmektedir.

7. RUS MİLLETİ

Rusların dini ve ruhsal inançları, tarih boyunca çeşitli evrelerden geçmiştir. Rus kültüründe, özellikle Hristiyanlık ve yerel geleneksel inançlar önemli bir rol oynamıştır.

1. HRİSTİYANLIK ÖNCESİ DÖNEM

Yerel Pagan İnançlar Rusya'nın Hristiyanlık öncesi dönemde, yerel pagan inançları hakimdi.
Bu inançlar:

1. SLAV PAGANİZMİ:

Slavların inanç sistemlerinde, doğa tanrıları ve ruhları önemli bir yer tutardı.

Perun (gökyüzü ve gök gürültüsü tanrısı), Veles (toprak ve su tanrısı) ve Mokosh (toprak ve bereket tanrıçası) gibi tanrılar, günlük yaşamda ve toplumsal ritüellerde önemli roller oynardı.

2. DOĞA VE ATALAR RUHLARI:

Doğayla ilişkili olan ve ataların ruhlarına tapınma da yaygındı. Ağaçlar, nehirler ve diğer doğal unsurlar kutsal kabul edilirdi.

2. HRİSTİYANLIĞIN YAYILIŞI

Bizans ve Ortodoks HristiyanlıkOnuncu yüzyıldan itibaren, Rusya topraklarına Hristiyanlık yayılmaya başladı:

1. VLADİMİR I VE HRİSTİYANLIK:

988 yılında Kiev Knezliği'nin Prensi Vladimir I, Bizans Hristiyanlığını kabul etti ve Rusya'nın ilk resmi Hristiyan hükümdarı oldu.

Bu, Rusya'nın Ortodoks Hristiyanlık ile tanışması ve bu dinin toplum üzerinde kalıcı bir etki bırakmasıyla sonuçlandı.

2. ORTODOKS KİLİSESİ:

Rusya'nın Hristiyanlaşmasının ardından, Rus Ortodoks Kilisesi, Rus kültürünün ve devlet yapısının merkezinde yer aldı.

Kilise, hem dini hem de sosyal alanlarda büyük bir etkendi.

3. MODERN DÖNEM
ÇARLIK RUSYASI VE SOVYET DÖNEMİ:

Rusya'da dini inançlar, özellikle Sovyetler Birliği döneminde büyük bir değişim yaşadı:

1. ÇARLIK RUSYASI:

Çarlık döneminde, Ortodoks Hristiyanlık resmi devlet dini olarak kabul edildi. Kilise, devletin önemli bir parçasıydı ve dini ritüeller toplumsal yaşamın merkezindeydi.

2. SOVYET DÖNEMİ:

1917'deki Ekim Devrimi sonrasında Sovyetler Birliği'nde resmi olarak ateizm teşvik edildi. Din, devletin kontrolüne alındı ve dini faaliyetler kısıtlandı.
Ortodoks Kilisesi'nin yanı sıra diğer dini gruplar da baskı altında kaldı. Sovyet döneminde, dini inançlar ve ritüeller genellikle özel yaşamın bir parçası olarak kabul edildi.

MODERN RUSYA:

Sovyetler Birliği'nin çöküşünden sonra, dini özgürlükler yeniden tesis edildi:

1. ORTODOKS CANLANMA:

1991'de Sovyetler Birliği'nin çöküşünden sonra, Rus Ortodoks Kilisesi yeniden güç kazandı ve Rus toplumunda önemli bir rol oynamaya başladı. Kilise, kültürel ve milli kimlik açısından büyük bir etkiye sahiptir.

2. DİNİ ÇEŞİTLİLİK:

Modern Rusya, Ortodoks Hristiyanlığın yanı sıra, Müslümanlık, Budizm, Yahudilik ve diğer dini inançlara sahip insanları da barındırır.

TÜRK BÖLGELERİ

Özellikle Tataristan ve Başkurtistan gibi bölgelerde, Müslüman topluluklar oldukça yoğundur.

3. LAİKLİK VE DİN:

Rusya, resmi olarak laik bir devlettir, ancak Ortodoks Kilisesi devletle yakın ilişkiler içindedir ve toplumsal yaşamda belirgin bir rol oynar.

Diğer dini gruplar da çeşitli derecelerde tanınır ve desteklenir.

4. RUHLARIN YERİ
RUHSAL İNANÇLAR:

Rus kültüründe, ruhlarla ilgili bazı geleneksel inançlar ve uygulamalar hala yaşamaktadır:

1. RUHLAR VE GELENEKLER:

Özellikle kırsal bölgelerde ve köy yaşamında, eski Slav geleneklerine ve ruhsal inançlara rastlamak mümkündür.

Bu inançlar, halk arasında çeşitli ritüeller ve kutlamalar şeklinde devam eder.

2. RUHSAL UYGULAMALAR:

Rus halkının bazı kesimleri, doğa ruhlarına ve ataların ruhlarına yönelik eski geleneksel uygulamaları sürdürmektedir.

Ayrıca, bazı ruhsal pratikler, modern Ortodoks Hristiyanlıkla harmanlanmış olarak devam eder.

SONUÇ OLARAK:

Rusya'nın dini ve ruhsal tarihi, pagan inançlarından Ortodoks Hristiyanlığın egemenliğine, Sovyetler dönemi ateizmine ve modern dönemdeki dini çeşitliliğe kadar geniş bir yelpazeyi kapsar.

Bugün Rusya, Ortodoks Hristiyanlığın güçlü bir etkisi altında olmasına rağmen, farklı dinlerin ve ruhsal inançların da varlık gösterdiği bir ülke olarak kabul edilir.

Rusların tarihindeki dini inançlar, hem çok tanrılı (pagan) hem de tek tanrılı (Hristiyan) dönemlerden geçmiştir.

İşte bu iki dönem arasındaki farklar:

ÇOK TANRICILIK DÖNEMİ

1. SLAV PAGANİZMİ:

ÇOK TANRICILIK:

Rusların tarihindeki ilk dönemler, çok tanrılı pagan inançlarla şekillenmiştir. Eski Slavlar, doğa güçlerine ve çeşitli tanrılara tapınırdı.

Perun (gökyüzü tanrısı), Veles (toprak ve su tanrısı), Mokosh (bereket tanrıçası) gibi tanrılar bu inanç sisteminin merkezindeydi.

RUHSAL İNANÇLAR:

Ayrıca, doğa ruhları ve ataların ruhlarına olan inançlar da önemliydi. Ormanlar, nehirler ve diğer doğal unsurlar kutsal kabul edilir, çeşitli ritüeller ve adaklar bu ruhlara sunulurdu.

TEK TANRICILIK DÖNEMİ

2. HRİSTİYANLIK DÖNEMİ:
ORTODOKS HRİSTİYANLIK:

988 yılında Kiev Knezliği'nin Prensi Vladimir I'in Bizans Hristiyanlığını kabul etmesiyle Rusya'da tek tanrılı inanç olan Ortodoks Hristiyanlık egemen olmaya başladı.
Bu, Rus kültüründe ve toplumunda köklü bir değişim yarattı. Hristiyanlık, tek tanrıya inanmayı ve kilisenin öğretisini merkez almayı öngörüyordu.

HRİSTİYANLIĞIN ETKİSİ:

Hristiyanlık, Rus toplumu üzerinde derin bir etki bıraktı. Ortodoks Kilisesi, hem dini hem de sosyal hayatın önemli bir parçası haline geldi.
Yavaş yavaş eski pagan ritüelleri ve tanrıları, Hristiyan geleneklerle entegre edildi veya terk edildi.

SONUÇ OLARAK:

Rusların tarihindeki iki ana dönem şunlardır:

ÇOK TANRICILIK:

İlk dönemlerde, eski Slav pagan inançları çok tanrılı bir yapıya sahipti.

TEK TANRICILIK:

10. yüzyıldan itibaren, Hristiyanlığın benimsenmesiyle birlikte tek tanrılı bir inanç sistemi egemen oldu ve bu, Rus kültürü ve toplumu üzerinde kalıcı bir etki bıraktı.

Hristiyanlığın kabulünden sonra, Rusların dini yapısı tek tanrılı bir hale geldi ve eski pagan inançları, büyük ölçüde Hristiyanlıkla uyumlu hale getirildi veya terk edildi.

Bu değişim, Rusların dini tarihindeki en belirgin dönüm noktasıdır.

8. TÜRK MİLLETİ

Türkleri diğer milletlerden ayıran en büyük özellik hiçbir dönemde çok tanrılı bir inanışa sahip olmamalarıdır.

Türkler her daim Tek Tanrılı bir inanca sahip olmuşlardır.

1. ŞAMANİZM: (KÖK/GÖK TENGRİCİLİK)

Türkler arasında yaygın olan şamanizm, ruhlar ve doğa güçleri ile iletişimi kapsasa da, bu inanç sistemi içinde Gök Tanrı'nın üstünlüğü her zaman vurgulanmıştır.
Şamanlar, doğa ruhlarıyla iletişim kurarken bile, Gök Tanrı'nın iradesine uygun hareket etmeye çalışmışlardır.

Yani aslında Türkler Şaman değil her daim Tek Tanrıcı Gök Tanrı inancına sahipti.

2. TENGRİCİLİK: (GÖK/KÖK TENGRİ İNANCI)

Gök Tanrı inancı, Türklerin eski inanç sistemini oluşturmaktadır.

3. İSLAM İNANCI:

Türk milleti, Şamanizm, Tengricilik veya İslam dinine mensup olsun, her daim Hanif Müslümanlar olarak tek tanrılı bir inanç sistemine bağlı kalmış ve bunu töresi haline getirmiştir.

Türk milleti, güneşin doğduğu yerden battığı yere kadar uzanan son derece geniş bir coğrafyada, dünyanın dört bir yanında varlık göstermiştir. Bu geniş tarihsel ve coğrafi yayılımın doğal bir sonucu olarak, Türk toplulukları arasında—az sayıda da olsa—farklı inanç sistemlerine mensup olanlar da bulunmuştur.

Genel olarak tek tanrılı bir inanç sistemine bağlı kalmış ve bunu töresi haline getirmiştir.
Bu sayede tek tanrıcılığı adeta genlerine işlemiş, onu nesilden nesile aktararak tarih boyunca canlı tutmuşlardır.

TEK TANRICILIK TÜRKÜN TÖRESİDİR

Bu töreye bağlılık, Türklerin vahyi bozmadan doğru yolda kalmasını sağlamıştır.
Daha önceki bölümlerde ve ayrı bir yazıda da açıkladığım gibi, Kur'an'da geçen Hazreti İbrahim’in milleti, Türklere işaret etmektedir.

PEKİ, NASIL?

Kur'an'da "millet" kelimesi aslında dini öğreti veya inanç sistemi olarak geçse de, Yüce Allah bununla üç şeyi vurgulamış ve işaret etmiştir:

1. Hazreti İbrahim’in milletine uymaktan bahsedilirken, Türk milletine uymak kastedilmiştir.

2. Hazreti İbrahim'in dini öğretisi, Türk töresine işaret etmektedir.

3. Hazreti İbrahim’in inanç sistemi, tek tanrıcılıktır.

Kur'an’da Hazreti İbrahim, Hanif Müslüman olarak tanımlanır.

Burada anlatmak istediğim, Hazreti İbrahim’in Türk olduğu ya da bir kan bağımızın olduğundan ziyade, aramızda bir gönül bağının olduğudur.

Yani, bir gönül bağı olduğu açıktır; Kan bağı konusu ise ispatlanması zor bir konudur.
En doğrusunu Allah bilir.
Kur'an'ın mesajı mucizedir.

Tüm bunlar göz önüne alındığında, Türk milleti, kılıç zoruyla değil, tarihi bir görev yani kaderi sayesinde İslam ile buluşmuş ve bu dini benimsemiştir.

Aslında, Türkler din değiştirmemiştir; onlar her daim aynı inancı sürdürmüşlerdir.
Türk milletinin özel bir misyonu olduğu açıktır. Tarih boyunca Gök Tanrı'nın, yani Allah'ın yeryüzündeki adaletini sağlamış ve yalnızca O'na teslim olmuştur.

Gök Tanrı inancıyla İslam'ın ortak noktalarından biri de yönetim şeklidir.
İslam'da Allah'a atfedilen sıfatlar, Gök Tanrı'ya atfedilenlerle büyük benzerlik göstermektedir.
Ahiret inancı her iki din için de ortak noktadır.
Kurban vermek ve savaşçı özelliklerinde benzerlik göstermektedir.

TÜM BUNLARI NEDEN ANLATIYORUM?

1. Görevimiz bu olduğu için ve Allah’ın vermiş olduğu görevi tamamlamak atalarımızın mirasına sahip çıkmak için.

2. Koca bir milleti ayağa kaldırmak için her şeyden önce fikir lazımdır.

MİLLET FİKRİ:

Millet fikri uyanmadıkça ilerleyemez ve zihniyeti değişmedikçe medenileşmek ve yükselmek yoluna giremez.
Milletin haline aşina olmadıkça, millete hizmet mümkün olamaz.
Her sanatın iyi yönlerini ve uygunsuz hallerini görüp, öğrenip milli zaafın neden ibaret ve milletin neye muhtaç olduğunu anlamak gerekir.
– Gaspıralı İsmail Bey

YUKARIDA BELİRTTİĞİM GİBİ

Tabi bunun yanında günümüzde Hristiyan veya Yahudi (Musevi) Türk toplulukları da mevcuttur.

Gagavuzlar gibi özerk bölgelerde yaşayan Türk toplulukları bulunmaktadır.

Örneğin, Gagavuzlar Moldova'da özerk bir bölgeye sahiptir.

Ayrıca, Avrupa'da bağımsız bir devlet olan Macaristan'da Hristiyan Türklerdendir.

Genel olarak, Türklerin büyük çoğunluğu Müslümandır;
Hristiyan veya Yahudi Türkler ise daha küçük topluluklar halinde varlıklarını sürdürmektedir.

Günümüzde, Hanif Müslümanlıktan, yani Kur'an'daki saf İslam anlayışından sapıldığı için, dinden çıkışlar hiç olmadığı kadar artmıştır.

Bu konuyu da doğru anlamanız için diğer yazılarıma bakınız.

RAHMÂN VE RAHÎM OLAN ALLAH'IN ADIYLA

İşte şu sizin ümmetiniz bir tek ümmettir. Ben de Rabbinizim. O halde bana ibadet edin. İşlerini aralarında parçaladılar. Hepsi bize dönecekler.
— Enbiyâ Suresi, 93. Âyet

İlâhî dinlerin tamamı İslâm'dır yani bunların buyruklarına uyan ve tek Tanrıcı olan herkes Müslümandır.

İşte bundan hareketle Türk Gök Tanrı yani Allah ile yaptığı anlaşmaya uyandır.

Türklük budur. Türk sözünü unutmayana denir. Töreli olandır Töresi olandır.

Lafın özü hepimiz insanız ama herkes Türk değildir.
Burda Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün "Ne mutlu Türküm diyene" sözü daha iyi anlaşılır umudu ile.

KISA BİR EKLEME YAPMAK İSTİYORUM

TÜRK MİLLETİNİN İNANÇ KRONOLOJİSİ

1. EN ESKİ DÖNEM – GÖK TENGRİCİLİK (M.Ö. 2. BİNLER – M.S. 8. YÜZYIL)

Günümüzde, Gök Tengriciliğin M.Ö. 2. bin yıldan da çok daha eskiye dayandığını biliyoruz.

İNANÇ: GÖK TANRI İNANCI (TENGRİCİLİK)

Özellik: Tek Tanrı merkezli; “Tengri” en yüce ve mutlak varlık kabul edilir. Ancak yer-su ruhları, atalar kültü gibi unsurlar da vardı.

Değerlendirme: Tek tanrılı çekirdekli inanç (Tengri mutlak tanrı), ancak yan inanç unsurları sebebiyle bazı bölgelerde zamanla çok tanrıcılığa kayan yorumlar da görülmüştür.

Ama şunu da söyleyebiliriz ki, özü itibariyle daima tek tanrıcı kalmıştır. Hiçbir zaman tam anlamıyla Gök Tengricilikten kopulmamıştır; nerede ve neye inanılırsa inanılmış olsun, Gök Tengri en yüce ve tek olarak görülmüş ve tutulmuştur.

2. ŞAMANİZM ETKİLERİ (ÖZELLİKLE ORTA ASYA BOZKIRLARI, FARKLI TÜRK BOYLARI)

İnanç: Ruhlarla bağlantı kurma, şaman aracılığıyla hastalık, bereket, savaş için ritüeller.

Özellik: Daha çok inanç sistemi değil, dini pratik; Tengriciliğin içinde yaşayan bir kült.

Değerlendirme: Çoktanrıcı değil, daha çok ruhlar ve doğa güçleriyle iletişim amaçlı bir ritüel sistemi.

3. BUDİZM (M.S. 4.–10. YÜZYIL)

Yer: Özellikle Uygurlar (Karabalgasun Yazıtları’nda izleri var).

Özellik: Buda öğretilerini benimsediler; tapınak, yazı, sanat gelişti.

Değerlendirme: Tanrı merkezli değil, daha çok felsefî ve ahlaki öğreti. Bu nedenle ne tam tek tanrılı ne de çok tanrılıdır; tanrısız bir din-felsefe.

BUDİZM KONUSUNA DA BİR EKLEME YAPMAK İSTİYORUM

Bülent Şahin Erdeğer, Bilinmeyen Peygamberler adlı kitabında Budizm’in, Orta Asya kökenli kadim inançlardan—özellikle Tengricilik çizgisinden—etkilenmiş olabileceğini ileri sürer.

ÖZLÜ ÖZET:Buddha öğretisinin ortaya çıktığı coğrafyanın, Orta Asya–Hindistan geçiş hattında olması

Gök, düzen, ahlak ve içsel arınma vurgularının
Tengricilikteki kozmik düzen ve ahlaki denge anlayışıyla benzerlik göstermesi nedeniyle, Budizm’in tamamen kopuk bir sistem değil, daha eski bilgelik geleneklerinin bir devamı ya da dönüşmüş biçimi olabileceğini savunur.

4. MANİHEİZM (8.–9. YÜZYIL, UYGURLAR)

Özellik: Işık ve karanlık mücadelesi üzerine kurulu dualist bir inanç.

Değerlendirme: İkili (dualistik) din – iki ezeli güç (İyilik ve Kötülük).

MANİHEİZM KONUSUNA DA BİR EKLEME YAPMAK İSTİYORUM

BÜLENT ŞAHİN ERDEĞER, BİLİNMEYEN PEYGAMBERLER KİTABINDA MANİHEİZM
KİTAPTAKİ TEMEL YAKLAŞIM:

Mani, yalnızca bir din kurucusu değil,peygamberî bir bilinç taşıyan evrensel bir tebliğci olarak değerlendirilir.

MANİHEİZM:

Zerdüştlük
Hristiyanlık
Budizm gibi gelenekleri birleştirmeye çalışan sentez bir öğreti olarak sunulur.
Bu sentez, yozlaşma değil;hakikatin farklı coğrafyalardaki izlerini bir araya getirme çabası olarak okunur.

TENGRİCİLİK VE TÜRKLER BAĞLAMI:

MANİHEİZM’İN:

ışık–karanlık
ahlaki arınma kozmik düzen vurguları, Orta Asya inanç dünyasıyla uyumlu unsurlar taşır.

BU NEDENLE: Maniheizm’in Uygur Türkleri arasında kabul görmesi, tesadüf olarak görülmez.
Öğretinin, Türklerin kadim inanç kodlarıyla çatışmadığı, aksine örtüştüğü vurgulanır.

KİTABIN ANA FİKRİ:

Mani, “batıl bir dinin kurucusu” değil;hakikatin farklı geleneklerdeki parçalarını birleştirmeye çalışan, değeri ve konumu tarih içinde gölgede kalmış bir tebliğcidir.

ÖZET:

Maniheizm, Erdeğer’e göre hak–batıl mücadelesinde ara bir durak,vahyin değil ama kadim hikmetin izlerini taşıyan evrensel bir öğretidirve Türklerin bu öğretiyi benimsemesi, kök inançlarıyla uyumunun bir göstergesidir.

5. HRİSTİYANLIK (NASTURİ, ORTODOKS – 6.–10. YÜZYIL)

Yer: Kıpçaklar, Peçenekler, bazı Oğuz ve Bulgar boyları.
Değerlendirme: Tek tanrılı.

6. İSLAMİYET (8. YÜZYIL’DAN İTİBAREN, ÖZELLİKLE 10. YÜZYIL KARAHANLILAR)

İnanç: Kur’an merkezli tek Tanrı inancı.
Özellik: Karahanlılar’ın İslam’ı kabulüyle Türklerin İslam dinine kitleler halinde girmeye başladığı görülmektedir.
Değerlendirme: Kesinlikle tek tanrılı.

SONUÇ

Türklerin inanç yolculuğu, en başından itibaren tek Tanrı merkezli (Tengri) bir anlayışa dayanıyordu. Ancak zamanla farklı bölgelerde:

Ruh kültleri ve şamanizm → çok tanrıcılığa kaymış gibi görünse de özü ritüel sistemiydi.
Budizm ve Maniheizm → tek tanrı anlayışından uzaklaştırıcı etkiler yaptı.
Hristiyanlık ve İslamiyet → tekrar saf tek tanrı inancına yöneltti.

Bugün Türk dünyasının ortak dini, İslamiyet’in tek tanrı inancıdır.

Şimdi, bilgiden zarar gelmez diyerek, kendi araştırmadığım ama paylaşılmaya değer bulduğum farklı araştırmalardan okuduklarımdan toparladığım bir konuya da değinmek istiyorum.

Aslında, bu bilgiler benim anlattıklarımı da doğruluyor. Yine de hepsi kesin doğrudur diyemem; gerçeği yalnız Allah bilir.

Şimdi okuyacağınız bilgileri sizde Wikipedia'dan bulabilirsiniz.

Araştırmacılar, Hazreti İbrahim’in babasının takma adının Azer olduğu, asıl adının Tarekh (Taruh) olduğu ve Tarekh, Tarıkh, Türükh'den hareketle TÜRK olduğun söylemekteler.

Hazreti İbrahim KANTURA adında Türk bir hanımla evlendiğini beyan etmektedirler.

Hazreti Muhammed'in "Kantura Oğullarına ilişmeyiniz. Mürüvvet, nimet ve saltanat onların olacak" mealinde bir de Hadisi vardır.

İbrahim tezinden hareketle, Hazreti İsmail'in soyundan gelen Hazreti Muhammed'in de Türk olduğu ileri sürülmektedir.

Arap kaynaklarında Peygamber Efendimize ve Ailesine Arab-ı Müstağribe denilmektedir.

Yani Garip Arap, Yabancı Arap, sonradan Araplaşan manalarına gelmektedir.

YİNE PEYGAMBER EFENDİMİZ; "Ben Arabım, Arap benden değil" derken, bir bakıma Arab-ı Müstağribe olduğunu anlatmak istemiş olabilir.

Mısır Kralı Mukavkis, Peygamber Efendimize dört Cariye gönderir.

Bu dört kızın Türk Sahabi oldukları beyan edilmektedir.
Dedesi İbrahim'in geleneğine uyan Hazreti Muhammed, Mariye İsimli Türk Kızı ile evlenir. Mariye'den oğlu İbrahim doğar.

Hazreti Hüseyin'in Şehit edilmesi sonrası Peygamber soyu Horasan'a göç, hicret etmiştir.

– Wikipedia'dan şu yazıyı da bulabilirsiniz;

KANTURAOĞULLARI

Kantura İbrahim'in eşlerinden üçüncüsü olduğu düşünülen kadın.
Tevrat'ta adı Keturah olarak geçer. Hadîslerde de yer bulmuştur.
Aslında o hadislerde geçen Kantura'nın İbrahim'in eşi olduğu belirtilmemiştir.
Hadislerde Kantura Oğulları'nın Doğu'da olduğu, bir gün gelip İslam hakimiyetini Araplar'dan söküp alacağı anlatılır.

Ama bu Kantura Oğulları'nın kim olduğu ile ilgili bilgi verilmez. Daha sonraki yüzyıllarda Türk yazarlar, Kantura'yı Tevrat'ta da adı geçen Keturah ve Kantura Oğulları'nı da Türkler olarak yorumlamışlardır.

Bu düşünceye göre, İbrahim'in eşi Sare'den olma İshak'ı yanına (Babil yakınları) almış, diğer eşi Hacer'den (Hagar) olma İsmail'i Mekke'ye (eski adı Bekke) bırakıp Sare'nin yanına dönmüştür.

Diğer eşi veya bir rivayete göre cariyesi olan Kantura'dan olma birkaç oğlunu da Tevrat'ta anlatıldığı üzere çok uzak ve kurak bir yerlere göndermiştir.
Oğulları İbrahim'e gidip ağlayarak kendilerini o kurak ve uzak beldelere göndermemesini istemişler, ancak İbrahim bunun kendisine Allah tarafından emredildiğini anlatarak onları göndermiştir.

Türk yazarlarına göre bu kişiler Orta Asya'ya (asıl adı Türkistan) gidip yerleşmişler ve oradaki Hunlar'ın arasında çoğaldıklarına inanılıyor.

Kantura adının kökeni ve Kantura'nın etnik kökeni de tartışmalıdır. Bu ismin Türkçeden geldiği ve Proto Türkçe bir kelimenin söyleyiş farkıyla oluştuğu düşüncesi doğruysa Kantura da zaten bir Türk olmalıdır.

Zaten Tevrattaki inanışa göre, İbrahim'in evlendiği üç kadından biri Sare'dir ki bu Sami ırka mensup olup onun oğlu kendi memleketine yerleştirilmiştir.

Hacer Mısırlı yani Hami olup o da o bölgeye yakın olan Mekke'ye yönlendirilmiştir. Kantura ise Yafes oğullarından ve oğulları kendi coğrafyalarına gönderilmiştir.

Süryani tarihçi Malatyalı Ebu'l Ferec'in bir eserinde İbrahim peygamberin Türk padişahının kızı Kantura ile evlendiği yazılmaktadır.

Yine Kazanlı Mehmet Murad Remzi'nin Telfik'ül-ahbar eserinin 1908 Orenbourg baskısının birinci cildine göre Kantura ismi Han’ı Turan yani günümüz Türkçesiyle Turan hakanının bozulmuş şeklidir.

Başka bir rivayete göre Kantura Oğuz Kağan’ın kızıdır.

Rivayete göre Hazreti İbrahim Sümer Türklerinden olup, Oğuz Han'ın kızı Kantura ile evlenmiş, Kantura'dan olma üç oğlunu dedeleri olan Oğuz atamızın topraklarına“Haniflik” dinini yaymak için “Allah'ın emri” ile görevlendirmiştir.

Oğuz Han ve Hazreti İbrahim aynı çağda yaşamışlardır. Milattan Önce 1880. Oğuz Han’la Hazreti İbrahim Suriye Şam’da görüşmüşler ve sonra ikisi birlikte hacca gitmişlerdir.

Daha sonra ise; Oğuz Han, Hazreti İbrahim’in eşi Sara’dan doğma oğlu Hazreti İshak’ın kızı ile evlenmiş birçok erkek çocukları olmuş ve onlara “ İshak Oğulları” denilmiştir.
– Yenises Dergisi (alıntı)

HAZRETİ İBRAHİM, KANTURA VE OĞULLARI

“Hazreti Sare’nin vefatından sonra, İbrahim Aleyhisselam, Katura (veya Kantura) ile evlendi. Katura’dan doğan çocuklar:

Zimran, Yokşan, Medan, Medyan, Yeşbak ve Şuah.

HAZRETİ İBRAHİM’İN HORASAN'A GİDİP YERLEŞEN OĞULLARI:

Medan, Eşbak ve Şeuh olup bunların orada nesilleri çoğalmış ve Horasan Türkleri de, bunların soyundan gelmiştir.

Bir Hadis-i Şerifte, Türklerin, Kantura oğulları oldukları bildirilmiştir.
– Peygamberler Tarihi, M. Asım Köksal, Sh: 221, 222,223

Kısaca, Hazreti İbrahim üç oğlunu dedeleri Oğuz Han’ın topraklarına göndermiş, “Hanif” dininin Orta Asya (Türkistan) ve Türk illerine yayılmasında dedeleri Oğuz Han’a yardımcı olmuşlardır.
Bu konu hakkında İnternette çok araştırma var inceleyebilirsiniz.

GEÇMİŞİNİ BİLMEYEN GELECEĞİNİ BİLEMEZ!

ORHUN YAZITLARI’NDAN BİR ANAYASA YAPALIM DERSENİZ O ŞÖYLE OLURDU

Bu yasayı, kanunu veya töre’yi başka yazılarımda da paylaşmıştım. Daha çok bilinmesi ve akıllarda kalması için tekrarlayalım.

1. Tengri (yaratan) Tektir.
2. Her kim ki Tengri’den kut almak dilerse, başkasına yakarmasın.
3. Bir İl, bir Kağan, bir Tengri.
4. Bir kına iki kılıç girmez. Bir hatun iki er alamaz ve bir budunda iki töre olmaz. Töre tektir. Töre kesin ve keskindir. Kim ki töreye uya kutlanır. Kim ki töreye kıya, katlanır.
5. Kimse töreden üstün değildir. Dirlik ve birlik için töre budur.
6. Bir çoban sürüsünden, bir er ailesinden, bir Kağan budunundan sorulur.
7. Her er eşine, atına, pusatına sahip çıkacak.
8. Ana babaya ve ataya tazim durulacak.
9. Hısmına sarılacak, komşusunu gözetecek.
10. Er kişi yalan söylemeyecek.
11. Mal çalan, mülk çalan misliyle ödeyecek. Hesabı ya malıyla ya canıyla sorulacak.
12. Kim ki bir ırza musallat olursa, canından olacak.
13. Her kim olursa olsun haksız, aldatıcı iş tutarsa hesabı hemen sorulacak.
14. Cenkten beri duran ya da kaçan tamuya(cehennem) uçacak.
15. Aman dileyene kılıç üşürülmeyecek, sığınana arka dönülmeyecek.
16. Baş kaldıranın başı alınacak, hak isteyenin hakkı verilecek.
17. Kimse kimseye üstünlük taslamayacak.
Ne ak etin karadan, ne karanın kızıldan, ne kızılın sarıdan farkı olmayacak.
18. Kin ve gururdan uzak olunacak.
19. Mazluma merhamet, zalime azap duyulacak.
20. Zayıfa, yaralıya, çocuğa ve kadına el kaldırılmayacak.
21. Kızı isteyen kağan da olsa, bey de olsa kız istediğine verilecek.
22. Gereksiz yere ağaç kesmeyeceksin, suyu kirletmeyeceksin.
23. Bilmeyip de bildim demeyeceksin, bilene danışacaksın.
24. Bugünün işini yarına bırakmayacaksın.
25. Kusur görmeyecek, kusur aramayacaksın.
26. Güçlüyken affet, zayıfken sabret.
27. Yazgına asi olma.
28. Yaptığın iyiliği unut, yapılan iyiliği unutma.
29. Herkes adaletle iş görecek.
30. Her ne edersen et, yargılanacağını her daim akılda tut.
31. Milletine yaban kalma. İpeğin iyisine, sözün güzeline kanma, onlara boyanma.
32. Kağan odur ki adaleti üstün tutsun, töreyi yaşatsın. Töre yok olursa İl yok olur. İl olmazsa budun kul olur.
33. Ey Türk Oğuz beyleri, ey milletim işitin !!!

“ÜSTTE MAVİ GÖK ÇÖKMEDİKÇE, ALTTA YAĞIZ YER DELİNMEDİKÇE SENİN İLİNİ VE TÖRENİ KİM BOZABİLİR ”
Unutmayın her kavme Peygamber geldi...
Unutmayın ilk Peygamberden son Peygambere kadar yalnız tek bir din İslam vahyedilmiştir. Her dönem günün şartlarına uygun olarak taki 1400 yıl önce tamamlanana kadar.

Unutmayın Töre bunun yansımasıdır.
Unutmayın Töre Hazreti İbrahim’in dini öğretisi inanç sistemidir.

Unutmayın Türk Oğuz milleti Kur'an'da söz edilen Hazreti İbrahim’in milletidir.

Attila Diyor ki; "Ben ve Milletim, Tanrı'nın Kırbacıyız. Tanrı kendi yolunda çıkanları cezalandırmak için bizi gönderdi".

Emir Timur ise; “Biz ki Meliki Turan, Emiri Türkistan'ız, biz ki Türk oğlu Türk'üz; biz ki milletlerin en kadimi ve en ulu'su Türk'ün başbuğuyuz”!

Türk milletinin başbuğları tükenmez, bu örnekler de saymakla bitmez. Tarihe baktığınızda, onlarca Tanrı Kut göreceksiniz.

Kut inancı, Türk devletlerinde başta olan insanların, kendilerine bu görevin Tanrı tarafından verilmiş olduğu inancıdır.

Herhangi bir kişinin yönetici olmayı hak etmesi için Tanrı'nın ona “kut” vermesi gerekir.

Bunun en açık göstergesi töreli olmaktır. Töreden sapıldığında kut kaybolur; düzen ve ilahî anlaşma bozulur.

TARİH YALAN SÖYLEMEZ:

“Dünya atının nalları altında ezildi.
Kaç haçlı sefer varsa göğsünde kesildi.
Bir gün gemiler dağlara tırmandı denizden
Kudret ve zafer bizlere miras dedemizden.”
Kaynak:Türk tarihinin askerî ve medeniyet mirası; Haçlı Seferleri ve İstanbul’un Fethi bağlamında sembolik anlatım.

La ilahe İllallah - Allah'tan başka ilah yoktur Türk Allah'ın ayetidir Türk Allah'a teslim olandır!

NE MUTLU TÜRKÜM DİYENE!

Türklerin tek tanrı anlayışı yalnızca İslam ve Kur’an ile uyumlu olmakla kalmaz; aynı zamanda Türklerin akılcı ve usçu yaklaşımı ile sadakatle bağlı oldukları temel ilkeler de İslam ve Kur’an’ın ruhuyla tam bir uyum içindedir. Türklerin tek ve bütüncül hakikat anlayışıyla özdeşleşmesi de büyük ölçüde bu uyumdan kaynaklanmaktadır.

LAİKLİK, DEMOKRASİ VE TÜRKLER
KUTADGU BİLİG VE TÜRK TARİHİ

Kutadgu Bilig’de laiklik, modern anlamda bir kavram olarak yer almasa da, eserde yönetim ve din arasındaki ilişkiler üzerine önemli düşünceler bulunur.

Yusuf Has Hacib tarafından 11. yüzyılda yazılan bu eser, devlet yönetimi, ahlak, adalet ve birey devlet ilişkisi gibi konuları işler.

Kutadgu Bilig'de anlatılan laikliktir!

Laiklik, devletin dini kurumlardan bağımsız olmasını ifade eden bir kavramdır.
Kutadgu Bilig’de yöneticiye, halkın dini inançlarına saygı gösterilmesi gerektiği vurgulanır, ancak dinin devlet işlerinden ayrı tutulması gerektiğine dair doğrudan bir ifade bulunmaz.

Bu, eserin yazıldığı dönemin sosyo politik yapısına da uygun olarak anlaşılabilir; o dönemde devlet ve din genellikle iç içeydi.

Ancak Kutadgu Bilig'de yöneticinin adil olması, halkın çıkarlarını gözetmesi, dinin yönetimde kullanılması yerine, adalet ve bilgelik ile hareket etmesi gerektiği anlatılır.

Aslında o çağa yakışır bir şekilde laikliğin önemi anlatılmaktadır.

NASIL YAPILIYOR?

Laikliğin temel ilkelerinden biri olan adaleti ön plana çıkarıyor ve yönetim ile dini dengeli bir şekilde ele alıyor.

Kutadgu Bilig yani eser laik, sosyal, hukuk devletini benimseyen bir siyaset anlayışının ürünüdür.

KUTADGU BİLİG VE DEMOKRASİ

Kutadgu Bilig, 11. yüzyılda yazıldığı için modern anlamda demokrasi kavramını içermez. Eserde, daha çok dönemin yönetim anlayışına uygun olarak bir hükümdar ve halk arasındaki ilişkiler üzerinde durulmaktadır.

Hükümdarın adaletli, bilgili ve erdemli olması gerektiği vurgulanır, ancak o çağa uygun bir şekilde halkın doğrudan yönetime katılması ya da seçimler gibi unsurlar yer almaz.

Yusuf Has Hacib’in eserinde öne sürdüğü temel fikirler arasında hükümdarın halkın çıkarlarını gözetmesi, adil ve bilge olması gerektiği önemli yer tutar.
Yani Yusuf Has Hacib işi ehline vermemizi öğütlemiştir.

Kur'an'da da Allah bizlerden emanetleri, ehline vermemizi buyurur.

Şu bir gerçek ki, Allah size emanetleri, onlara ehil olanlara vermenizi ve insanlar arasında hükmettiğinizde adaletle hükmetmenizi emrediyor. Allah size bu şekilde ne güzel öğüt veriyor. Allah Semî'dir, çok iyi duyar; Basîr'dir, çok iyi görür. — Nisâ Suresi, 58. Âyet

Yönetimde istişare (danışma) ve bilginin önemi de vurgulanır.

Ancak eserde, halkın yönetime doğrudan katılımı ya da yöneticilerin seçimle iş başına gelmesi gibi demokratik unsurlar bulunmaz.

Sonuç olarak, Kutadgu Bilig adalet, bilgelik ve istişare gibi demokrasiyle örtüşebilecek değerleri savunur.

Yani diyebiliriz ki, Kutadgu Bilig'de çağına uygun bir demokrasi ve laiklik anlayışı vardır.

Anlamayanlar için tekrar ediyorum.
Yani eserde, dönemin şartlarına uygun bir demokrasi ve laiklik anlayışı vardır.

Unutulmamalıdır ki, Kutadgu Bilig 11. yüzyılda yazılmıştır, günümüz laiklik ve demokrasi anlayışı 17. ve 18. yüzyıllarda ortaya çıkmış yani çok daha sonralara aittir.

Kutadgu Bilig'in yazıldığı dönemde, din ile devleti bugünkü gibi ayırmak veya bugünkü anlamda bir seçim sistemi ile liderleri belirlemek mümkün değildi.
Demokrasi ve laikliğin ortaya çıkışı ve uygulanmaya başlanması açısından 17. veya 18. yüzyılları elbette daha uygundu.

Her şey çağına uygun bir şekilde yapılmalıdır.

Nitekim, laikliği devlet politikası olarak benimseyip anayasasına hale getiren ilk ülke, 1905 yılında Fransa olmuştur.

Ardından Mustafa Kemal Atatürk, 1923 yılında Türkiye Cumhuriyeti’ni kurarak laiklik konusunda önemli adımlar atmış, 1937 yılında da laiklik Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na dahil edilmiştir. Bu noktada, Atatürk’ün Fransızlardan ilham aldığı iddiası, yetersiz bir bilgiye dayanır. Atatürk, Türk milletinin tarihinden ilham almış ve kendi milletine uygun, modern ve çağdaş bir devlet kurmuştur.

Atatürk’ün tarih bilgisini ve Türklük bilincini küçümsemek, gerçekleri göz ardı etmek olur.
Velev ki bunu bilmeyerek yapmış olsa ne fark eder?
Laikliğin ve demokrasinin ilk adımları Türk milleti tarafından ortaya atılmıştır.

Kısacası laiklik ve demokrasi fikirlerinin sahibi Türk milletidir ve birazdan göreceğimiz üzere Allah'ın da bizlere Kur'an'da buyurduğudur.

FRANSIZLAR LAİKLİĞİ NEREDEN ALDI?

Tuğrul Bey’in 1055’teki Bağdat Seferi, Büveyhîler’i yıkarak Abbâsî Halifeliği’ni Şii baskısından kurtarmasıyla, Büyük Selçuklu Devleti’nin siyasi gücünü pekiştirdiği önemli bir olaydır. Bu sefer sonucunda Tuğrul Bey, “Doğunun ve Batının Hükümdarı” unvanını kazanmış ve laikliğin devlet nezdinde ilk uygulayıcısı olmuştur.

Atatürk’ün laiklik anlayışı, esasında Tuğrul Bey’in devlet tecrübesinden ve uygulamalarından alınmıştır.
Tuğrul Bey’in devrimi, yalnızca Atatürk’ün laiklik devrimine örnek olmakla kalmamış, aynı zamanda Fransız Devrimi’nin fikri temellerini hazırlayan çalışmalara da ilham vermiştir. Fransız Doğu bilimci Joseph de Guignes, eserlerinde Tuğrul Bey’in başarılarından büyük bir övgüyle söz etmiştir.

Kısaca: Fransız Devrimi’nde Türk etkisi, Tuğrul Bey’in damgasını taşır.Atatürk’ün modern devlet şeklini oluştururken ilham aldığı kaynak, Fransa değil, bizzat Büyük Selçuklu Sultanı Tuğrul Bey olmuştur. Bu konuya, birkaç yazıda daha ayrıntılı olarak değineceğim.

Alıntı yapılan yazı: 151. LÂİKLİK, LOZAN VE ATATÜRK DÜŞMANI KRİPTOLAR

Sonuç olarak, Türk milleti, bu değerleri kendi tarihinden ilham alarak benimsemiştir. Mustafa Kemal Atatürk, tarihin derinliklerinden gelen bir anlayışla, laiklik ve demokrasiyi çağdaş Türkiye için uygun hale getirmiştir.

Kutadgu Bilig’in yazarı Yusuf Has Hacib, eğer Mustafa Kemal Atatürk ile aynı dönemde yaşamış olsaydı, büyük olasılıkla Atatürk'ün kurduğu Türkiye Cumhuriyeti'ndeki laiklik ve demokrasi anlayışını desteklerdi.

DEMOKRASİ LAİKLİK VE KUR’AN-I KERİM
DEMOKRASİ VE LAİKLİK

Demokrasi ve laiklik, farklı zaman dilimlerinde, farklı yerlerde ortaya çıkan iki önemli siyasi ve felsefi kavramdır.

Bu kavramların kökeni ve gelişimi tarihte farklı aşamalardan geçmiştir.

Az önce de belirttiğim gibi, her ne kadar laiklik ve demokrasinin kökenleri Türklere dayansa da, dünya genelindeki Türk karşıtlığı (Türkofobi) bu gerçeği görmezden gelmekte ve tarihi farklı bir şekilde yazmaktadır.

Buna göre, ...

UYDURULAN TARİHE GÖRE
1. DEMOKRASİ

Demokrasi kelimesi Yunanca "demos" (halk) ve "kratos" (güç) kelimelerinden türetilmiştir ve "halkın gücü" ya da "halkın yönetimi" anlamına gelir.

Demokrasi, tarihsel olarak ilk kez Antik Yunan’da, özellikle Milattan Önce 5. yüzyılda Atina'da ortaya çıkmış olduğu belirtilmiştir.

ANTİK DÖNEMDE DEMOKRASİ:

ATİNA DEMOKRASİSİ:

Atina, bilinen ilk doğrudan demokrasi örneklerinden biridir. Milattan Önce 5. yüzyılda devlet işleri halk meclisinde tartışılır ve halkın oylarıyla kararlar alınırdı.
Ancak, bu demokrasi günümüz anlamında tüm vatandaşları kapsayan bir sistem değildi. Kadınlar, köleler ve yabancılar oy kullanamazdı; sadece özgür erkek yurttaşlar yönetimde söz sahibi olabilirdi.
Bu demokrasiyi uygulayan önemli isimlerden biri Perikles'dir.

MODERN DEMOKRASİ:

Modern anlamda demokrasi, halkın seçtiği temsilciler aracılığıyla yönetime katıldığı temsilî demokrasi olarak gelişmiştir.

Bu sistemin temelleri 17. yüzyılda İngiltere’de atılan anayasal düzenlemeler ve John Locke gibi düşünürlerin bireysel haklar ve özgürlük üzerine yazıları ile güçlenmiştir.

AMERİKAN DEVRİMİ (1776):

Amerikan kolonileri, İngiliz monarşisine karşı bağımsızlık mücadelesi vererek kendi demokratik sistemlerini kurdular. Bu süreçte Thomas Jefferson ve James Madison gibi liderler demokrasinin temel ilkelerini geliştirdiler.

FRANSIZ DEVRİMİ (1789):

Fransız Devrimi, monarşiye karşı halkın isyanı olarak başladı ve "özgürlük, eşitlik, kardeşlik" ilkeleriyle modern demokrasi düşüncesinin yayılmasına katkıda bulundu. Jean-Jacques Rousseau ve Montesquieu gibi düşünürler, halk egemenliğini ve güçler ayrılığını savunarak modern demokrasinin teorik temelini attılar.

2. LAİKLİK

Laiklik (Fransızca: laïcité) dini otorite ile devlet işlerinin birbirinden ayrılması anlamına gelir. Laikliğin temel fikri, devletin dini inançlar karşısında tarafsız kalması ve dinî kurumların devleti yönlendirmemesi gerektiğidir.

LAİKLİĞİN ORTAYA ÇIKIŞI:

Aydınlanma Dönemi (17. ve 18. yüzyıllar): Laiklik fikri, özellikle 18. yüzyıldaki Aydınlanma döneminde şekillendi.

Bu dönemde bilim, akıl ve bireysel özgürlük ön plana çıktı. Voltaire, John Locke ve Denis Diderot gibi düşünürler, dinin bireysel bir mesele olması gerektiğini ve devletin din işlerine müdahale etmemesi gerektiğini savundu.

FRANSIZ DEVRİMİ (1789):

Laiklik ilkeleri, Fransız Devrimi ile kurumsal hale geldi. Devrimden sonra kilise ile devlet arasındaki ilişki sorgulandı ve Fransa’da laik bir devlet düzeni kuruldu.
Özellikle Napolyon Bonapart, devletin dinî otoritelerden bağımsız hale gelmesine yönelik adımlar attı.

Fransız Anayasası ile 1905 yılında kabul edilen laiklik yasası, modern laikliğin kurumsal temellerini attı.

LAİKLİĞİ KULLANAN İLK DEVLETLER:

Fransa: Laiklik fikrini devlet politikası olarak ilk benimseyen ülkelerden biri Fransa olmuştur. 1905 yılında çıkarılan yasa ile devlet ve din işlerinin tamamen ayrılması sağlandı.

Türkiye: Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti'ni kurduktan sonra, 1923'ten itibaren laiklik ilkelerini benimsemiş ve 1937 yılında Türkiye Anayasasına laiklik ilkesi dahil edilmiştir.

SONUÇ:

Demokrasi, Antik Yunan'da doğrudan halk katılımına dayalı bir sistem olarak başlamış, zamanla temsilî demokrasiye dönüşerek modern ulus devletlerde uygulanmaya başlamıştır.

Laiklik ise Aydınlanma ile gelişmiş ve devlet ile dinin ayrılmasını savunan bir ilke olarak özellikle 19. ve 20. yüzyılda Fransa ve Türkiye gibi ülkelerde kurumsallaşmıştır.

KUR'AN-I KERİM'DE DEMOKRASİ VE LAİKLİK

Kur'ani Kerim'de modern anlamda demokrasi ve laikliği doğrudan savunan ifadeler bulunmaz. Bu kavramlar, İslam'ın indirildiği dönemde mevcut olmayan, daha sonra gelişmiş siyasi ve felsefi anlayışlardır.

Ancak Kur'ani Kerim'de adalet, istişare (danışma) ve insanların haklarını gözetmek gibi evrensel ilkeler vurgulanır ki, bu ilkeler demokrasi ve laiklikle örtüşür.

KUR'AN-I KERİM VE DEMOKRASİ:

Kur'an'da, halkın doğrudan yönetime katılımını öneren bir sistemden bahsedilmez. Ancak yöneticilerin adil olması ve halkla istişare ederek karar vermesi teşvik edilir.

Özellikle Şura Suresi ayet 38'de"Onların işleri, aralarında şura (danışma) iledir" ifadesi geçer, ki bu demokratik bir yönetim anlayışına kapı aralar.

Nitekim Kur'an'ın mucizesi, hem o döneme hem de bugüne hitap edecek şekilde vahyedilmiş olmasıdır. Bu, Kur'an'ın evrensel bir mesaj taşıdığının en büyük örneklerinden biridir.

GÜNÜMÜZDE BU ÂYETİN KARŞILIĞI CUMHURİYETTİR

DAHA ÖNCE NE DEMİŞTİK?

Her dönemin, yani her çağın, kendi koşulları ve kuralları vardır. Elbette Kur'an'da bugünkü demokrasi ve laiklik doğrudan vahyedilebilirdi; ancak o çağın koşullarında çoğu millet ve devlet için bu tür bir sistemin uygulanması mümkün olmazdı.

Bununla birlikte, Kur'an'daki ayetler her dönemin getirdiği değişimlere ve gelişmelere uygun şekilde farklı anlamlar çıkarılabilecek şekilde vahyedilmiştir.

“Hakk’a ve doğruya uyman şartıyla sana bey’at etmeleri halinde onlardan bey’at al.” — Mümtehine Suresi, 12. Âyet

Bey'at ile vekâlet alanlar, yönetimi şûra ile yürüteceklerdir.

NEDİR ŞÛRA

Dilimizdeki müşâvere, meşveret ve istişare sözcüklerinin de kökü olan şûra’da karşılıklı danışma, denetleme, fikir alışverişinde bulunma, görüşüp tartışma espirisi esastır.

Bu, kelimenin felsefî anlamıyla tam bir demokrasidir.

Sonuç olarak, Kur'an-ı Kerim, modern demokrasi ve laiklik anlayışıyla çelişmez; hatta bu yönde ayetler ile insanlığı bu kavramlara hazırlamıştır.

Konu hakkında çok fazla çalışma var internetten bulup okuyabilirsiniz.

KUR'AN-I KERİM VE LAİKLİK:

Laiklik, bırakın İslam vahyi ile çelişip çatışmayı, tam tersine, İslam vahyinin insan hayatına sokmak istediği değerleri koruyan ve hayatına sokmak istediği değerleri koruyan ve yücelten bir yöntem ve disiplindir. Çünkü dinin, resmi egemenlik aracı olmak üzere kurumsallaşmasının önüne geçmektedir.
Kur'an gösteriyor ki, hak ve halk aleyhine sürüp giden egemenliklerin tarih boyunca temsilcisi olmuş "kral" sadece yönetim yetkisi değil, ilahlık yetkisi de kullanmıştır. Kırılması gereken, işte bu ikincisidir. Bunu gerçekleştiren sistem ise laikliktir.
– Prof. Dr. Yaşar Nuri Öztürk

“İslam toplumuna dâhil olan birtakım kavimler, İslam oldukları halde çökmeye, yokluk ve gerilemeye maruz kaldılar. Geçmişlerinin yanlış veya batıl alışkanlık ve inançlarıyla İslamiyet’i karıştırdıkları ve bu suretle gerçek İslamiyet’ten uzaklaştıkları için kendilerini düşmanlarının esiri yaptılar.”
– 20 Mart 1923 MUSTAFA KEMAL ATATÜRK

Laiklik, “Allah İle Aldatma”yı önlemenin en etkili ve önemli tedbiridir.

DİN ADAMI KİSVELİ KİŞİLERCE,

“Allah’ın Gönderdiği Vahyi Basit Çıkarlar Uğruna Değiştirmek, İnsan Eliyle Yazılanları Allah’ın Yazdığı Gibi Gösterip Kandırmak” Söylem ve Eylemlerini Engellemek Laikliktir.

Laiklik dinsizlik değil, her türlü din ve düşünce özgürlüğünün garanti altına alınmasıdır.
Bu konuda da internetten kolayca bilgi edinmek mümkündür.

En iyisi ve en doğrusu Kur'ani Kerimi farklı tercümelerden çokça okuyup kendiniz anlamaya çalışın, çünkü herkes anladığından sorumludur.

TÜRK TARİHİNDE DEMOKRASİ VE LAİKLİK

Şimdiye kadar bulunan eski Türk yazıtlarında ve kitabelerinde, modern anlamda laiklik veya demokrasi gibi kavramların doğrudan bir karşılığına rastlanmamıştır. Ancak, bazı yönetim anlayışları ve toplumsal değerler, bu kavramlarla paralellik gösterir.

1. LAİKLİK İLE PARALELLİK GÖSTEREN UNSURLAR

Türklerin Gök Tanrı inancı döneminde, devlet yönetiminin dine tamamen bağımlı olmadığına dair işaretler vardır.

Örneğin, hükümdarın (kağanın) yetkisi, Gök Tanrı'dan aldığı bir "kut" ile kutsal kabul edilirdi, ancak devletin yönetim işleyişi tamamen dini kurallara dayanmıyordu.
Hükümdarın görevi, toplumun refahını ve adaletini sağlamak, halkın güvenliğini temin etmekti.
Bu, dini otoritenin yönetimde belirleyici olmaması açısından laiklikle örtüşen bir yaklaşım olabilir. Ancak bu, modern laiklik anlayışı gibi, dinin tamamen yönetimden ayrı tutulması anlamına gelmez.
Daha önce de o dönemde, yani o çağda, bugünkü gibi bir sistemin mümkün olamayacağını anlatmıştım.

2. DEMOKRASİ İLE PARALELLİK GÖSTEREN UNSURLAR

Eski Türklerde, hükümdarın kararlarını alırken kurultay adı verilen meclislerde boy beyleri ve liderleri ile istişare yapması, demokratik yönetim biçimleriyle bazı benzerlikler taşır.

Boy beylerinin ve liderlerin fikirlerini alıp onlarla istişare etmek, o dönemde halkın genel fikrini almak gibidir. Çünkü boy beyleri ve liderler de kendi boyları içinde fikir alışverişi ve istişare yaparak kurultayda kağanın huzuruna çıkar ve bu fikirleri savunurlardı.

Ayrıca, Türk tarihinin her döneminde kadın ve erkek eşit kabul edilmiştir ve kadınların da söz hakkı vardır. Bu da gösteriyor ki, o dönemde tam anlamıyla bir demokrasi olmasa da, demokrasiye çok benzer bir yapı mevcuttur.

TEKRARLIYORUM

Kurultay, hakanın (Kağan) karar alma süreçlerinde danışmanlık görevi görürdü ve hükümdar her ne kadar en üst otorite olsa da, tek başına karar vermez, topluluğun ileri gelenlerinin görüşlerine başvururdu.
Bu da, halkın dolaylı olarak yönetimde söz sahibi olduğu bir yapı sergiler.

TAM KURAN'IN BUYURDUĞU GİBİ

Özetle, eski Türk tarihindeki yönetim ve toplumsal yapılar, modern anlamda laiklik ve demokrasiye tam olarak karşılık gelmese de, bazı temel unsurlar bu kavramlarla örtüşen ya da paralellik gösteren yönler taşır. Ancak bu sistemler, daha çok danışmaya ve adil yönetime dayanan, dönemin koşullarına özgü yapılardı.

Çünkü o dönemde, demokrasi ve laiklik ancak bu şekilde var olabilir ve uygulanabilirdi. Nitekim görüyoruz ki, günümüzdeki laiklik ve demokrasinin ilk adımları o zamanlar, yani Türkler tarafından atılmıştır.

SON OLARAK TOPARLARSAK, çeşitli milletleri incelediğimizde Türk milletinin farkını bir kez daha görmüş olduk.

Türk milletinin farkı, diğer milletlerle karşılaştırıldığında daha net anlaşılıyor. Bir milletin tarihi, o milletin aynasıdır; kültürü ise tarihine tutunduğu daldır.
Türk milleti, bu gerçeği göz önünde bulundurmalı, tarihine ve kültürüne sahip çıkmalı, geçmişinden ilham almalıdır ki hedefini daha net görebilsin ve emin adımlarla ilerlesin.

İşte bu yüzden "Ne mutlu Türk'üm diyene" diyoruz ve hepimizin bunu demesi gerekiyor.

Demokrasi ve laiklik konusuna gelecek olursak, gördük ki hem Türk tarihinde hem de Kur'ani Kerim'de demokrasi ve laiklik ile paralellik gösteren unsurlar çok fazladır.

Az önce de belirttiğim gibi, Mustafa Kemal Atatürk, tarihi ve kültüründen ilham alarak bu ilkeleri benimsemiştir.

Atatürk'ün kurduğu Türkiye Cumhuriyeti, en güçlü Türk devleti olmuş ve diğer Türk milletlerine örnek teşkil ederek onlara önderlik edecek konuma gelmiştir.
Aynı zamanda Türkiye Cumhuriyeti, İslam dünyasının da en güçlü ülkesi haline gelmiştir.

Bugün Batı'nın, Amerika'nın ve İsrail'in tüm şeytani oyunlarının önündeki tek engel Türkiye Cumhuriyeti Devleti'dir.

Mustafa Kemal Atatürk'ün 100 yıl önce yendiği ve kovduğu yedi düvelin kalıntıları, bugün de Türk milletini ve Türk devletini hedef almaktadır.

SİYONİZM YENİ DÜNYA DÜZENİ HAYALİ

Netanyahu, Amerikan Kongresi'nde tüm dünyayı tehdit eden teolojik ve tarihsel bir konuşma yapıyor.
İsrail'in, kendilerinden olmayanlarla yani "goyimlerle" Hazreti İbrahim'den ve Hazreti Musa'dan beri, yaklaşık 4000 yıldır bir inanç ve medeniyet savaşı verdiğini iddia ediyor.

Bu görevin onlara Tanrı tarafından verildiğini öne sürüyor. Yahudi medeniyetinin (İsrailoğullarının) insanlığın dinamosu ve lokomotifi olduğunu, eğer kendilerinin kaybederse insanlığın cezalandırılacağını ve medeniyetin çökeceğini iddia ediyor.

Dünyanın değerlerinin onlara bağlı olduğunu savunuyor. Konuşmasında, savaşın aslında Filistin'de bitmeyeceğini, bunun bir başlangıç olduğunu ve kendilerinin Tanrı tarafından görevlendirildiğini belirtiyor.

Aslında bunları anlatırken, Hıristiyanları ve Batı medeniyetini de bir nevi işin içine katıp ortak etmeye çalışıyor ve bunda başarılı da oluyor.
Tüm kongredeki şahısların coşkuyla alkışladığını gördük. Yahudiler ve Hıristiyanlar, aslında İslam düşmanlığında birleşmiş durumda.

Bu, bir nevi Yahudi destekli bir Haçlı seferi gibi görünüyor ve bu savaşta Yahudiler başı çekiyor gibi duruyor. Gerçekte ise bu liderlerin hiçbiri ne Yahudiliği ne de Hıristiyanlığı gerçekten temsil etmiyor.
Asıl hedefleri, yeni bir dünya düzeni inşa ederek tek devlet, tek din, tek bayrak oluşturmak. Hazreti İbrahim'den sonra gelen hanif, tek tanrılı dinleri yeryüzünden tamamen silme planıdır.

Bu şeytan öğretisi, Siyonist inanç sistemidir.
Hatta 2024 Paris Olimpiyatları'nın açılışında da buna işaret vardır. Sergilenen rezalet Hz.İbrahim’den sonraki tek Tanrılı Semavi dinlerin yerini dinsiz bir din ile doldurma planının dışa vuruluşuydu.

Bunun karşısında, Türk milleti ve Türk Töresi vardır. Hazreti İbrahim’in milleti de odur, dini öğretisi de töresidir. İnanç sistemi, Hazreti İbrahim’den önce dahi yaşanan Gök Tengriciliktir ki, bu da Türklere Allah tarafından çok eskiden vahyedilmiş bir dindir.
Yani İslam’dır.

Allah tarafından vahyedilen tüm dinler İslam dinidir ve elçileri hep İslam'ı tebliğ etmişlerdir. Yahudilik ve Hıristiyanlık bozulmuş olmasına rağmen, Türk inanışında ve Türk Töresi'nde hep doğru kalmıştır.
Türkler, İslam ile din değiştirmemiş, sadece inançlarını güncellemişlerdir.

Neden Türk milleti ve Töresi bu plana engeldir?
Çünkü özgürlük, Türk milletinin hayat felsefesidir ve yasası yani töresi ile de bunu güvence altına almıştır. Bozkurt, özgürlüğün simgesidir; asla köleleştirilemez. Ne köleleşir ne de köleleştirir.

"Bozkurt" konusuna ayrıca detaylı bir şekilde değineceğim.

Burda da kısa da olsa değinmek istiyorum:

TÜRK MİLLETİNDE BOZKURT:
GÜÇ VE KORUYUCULUK:

Bozkurt, güç, cesaret ve koruyuculuk simgesi olarak kabul edilir. Aynı zamanda, bağımsızlık ve özgürlüğü temsil eder.

MİLLİ KİMLİK:

Bozkurt, Türk milli kimliğinin ve birliğinin bir sembolü olarak da kullanılır. Bozkurt tüm Türk milleti'nin simgesi, tarihi ve kültürüdür.

Türk milleti için Bozkurt, bir kurtarıcı, yol gösterici ve atadır.

Bozkurt özgürlüğünün simgesidir.

BOZKURT ZALİMLERİN KORKULU RÜYASIDIR!

Kaynakça

1. ATATÜRK VE İSLAM KONUSU

Münir Hayri Egeli, Atatürk’ün Bilinmeyen Hatıraları, İstanbul.

Faruk Ülker, Atatürk’ün din ve millet anlayışına dair aktarımlar (makale ve derleme yazılar).

Afet İnan, Atatürk Hakkında Hatıralar ve Belgeler, Türk Tarih Kurumu Yayınları.

Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk, MEB Yayınları.

Not: Atatürk’e atfedilen sözler, hatırat aktarımları olup birebir resmî nutuk metni değildir.

2. TEKTANRICILIK VE DİNLER TARİHİ (GENEL)

Mircea Eliade, Dinler Tarihine Giriş, Kabalcı Yayınları.
Karen Armstrong, Tanrı’nın Tarihi, Pegasus Yayınları.
Fuat Aydın, Dinler Tarihi, Ensar Yayınları.
Mehmet Aydın, Din Felsefesi, İzmir İlahiyat Vakfı.

3. TÜRKLER, TEK TANRI İNANCI VE TENGRİ GELENEĞİ

İbrahim Kafesoğlu, Türk Milli Kültürü, Ötüken Yayınları.

Bahaeddin Ögel, Türk Mitolojisi, Türk Tarih Kurumu.

Ziya Gökalp, Türk Töresi, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü.

Jean-Paul Roux, Türklerin ve Moğolların Eski Dini, Kabalcı Yayınları.

4. ÇİN İNANÇ SİSTEMLERİ

Fung Yu-Lan, A History of Chinese Philosophy.
Anne Cheng, Çin Düşünce Tarihi.
Max Weber, Konfüçyüsçülük ve Taoizm.
Joseph Needham, Science and Civilisation in China.

5. ALMAN / GERMEN İNANÇLARI

H.R. Ellis Davidson, Gods and Myths of Northern Europe.
Jacob Grimm, Teutonic Mythology.
Norman Davies, Europe: A History.

6. ARAPLAR VE İSLAM ÖNCESİ DÖNEM

İbn Hişam, Sîretü’n-Nebi.
Taberî, Tarih-i Taberî.
W. Montgomery Watt, Muhammad at Mecca.
İzutsu Toshihiko, Kur’an’da Dini ve Ahlaki Kavramlar.

7. KUR’AN MERKEZLİ İSLAM ANLAYIŞI

Kur’an-ı Kerim

Muhammed Esed, Kur’an Mesajı.
Yaşar Nuri Öztürk, Kur’an’daki İslam.
Edip Yüksel, Kur’an: Çağdaş Bir Çeviri.

8. İRAN (PERS) İNANÇLARI VE ZERDÜŞTLÜK

Mary Boyce, Zoroastrians: Their Religious Beliefs and Practices.
R.C. Zaehner, The Dawn and Twilight of Zoroastrianism.
Gherardo Gnoli, İran dini tarihi üzerine çalışmalar.

9. FRANSIZ / GALYA İNANÇLARI VE LAİKLİK

Julius Caesar, De Bello Gallico (Galyalı inançları).
Mircea Eliade, Kelt ve druizm çalışmaları.
Jean Baubérot, Laïcité.Georges Duby, Fransa Tarihi.

10. İNGİLİZ MİLLETİ – DİNİ TARİH

1. HRİSTİYANLIK ÖNCESİ BRİTANYA (KELTLER – DRUİDİZM)

Julius Caesar, De Bello Gallico (Keltler ve druidler hakkında en eski birincil kaynak)

H. R. Ellis Davidson, The Ancient Celts
Barry Cunliffe, The Celts: A Very Short Introduction
Miranda Green, The World of the Druids
Anne Ross, Pagan Celtic Britain

2. ROMA DÖNEMİ VE HRİSTİYANLIĞIN YAYILIŞI

Peter Brown, The Rise of Western Christendom

Henry Chadwick, The Early Church
Robin Lane Fox, Pagans and Christians

ANGLOSAKSON VE ORTA ÇAĞ İNGİLTERE’Sİ

Bede, Ecclesiastical History of the English People
Norman Davies, The Isles: A History
R. A. Markus, The End of Ancient Christianity

3. REFORMASYON VE ANGLİKANİZM

Diarmaid MacCulloch, The Reformation
Eamon Duffy, The Stripping of the Altars
Jeremy Black, Eighteenth-Century Britain

11. RUS MİLLETİ – DİNİ VE RUHSAL TARİH

Slav Paganizmi
Boris Rybakov, Ancient Slavic Paganism
Linda Ivanits, Russian Folk Belief
Georges Dumézil, Mythes et Dieux des Indo-Européens

1. ORTODOKS HRİSTİYANLIĞIN KABULÜ

Primary Chronicle (Nestor Kroniği)
Dimitri Obolensky, The Byzantine Commonwealth
John Meyendorff, Byzantine Theology

2. ÇARLIK – SOVYET – MODERN RUSYA

Geoffrey Hosking, Russia: People and Empire
Orlando Figes, Natasha’s Dance
Richard Pipes, Russia Under the Old Regime
Paul Froese, The Plot to Kill God (Sovyet ateizmi)

12. TÜRK MİLLETİ – İNANÇ TARİHİ

1. GÖK TENGRİ İNANCI – TENGRİCİLİK

İbrahim Kafesoğlu, Türk Milli Kültürü
Bahaeddin Ögel, Türk Mitolojisi
Jean-Paul Roux, Türklerin ve Moğolların Eski Dini
Abdülkadir İnan, Eski Türk Dini Tarihi

Not: Şamanizm, akademik literatürde din değil ritüel/pratik sistemi olarak değerlendirilir.

2. ORHUN YAZITLARI VE TÖRE

Orhun Yazıtları (Bilge Kağan – Kül Tigin – Tonyukuk)
Talat Tekin, Orhon Yazıtları
Muharrem Ergin, Orhun Abideleri

3. KUT İNANCI VE DEVLET FELSEFESİ

Yusuf Has Hacib, Kutadgu Bilig
Reşit Rahmeti Arat, Kutadgu Bilig İncelemesi
Osman Turan, Türk Cihan Hâkimiyeti Mefkûresi

13. İSLAM, HANİFLİK VE KUR’AN MERKEZLİ YAKLAŞIM

Kur’an-ı Kerim

Muhammed Esed, Kur’an Mesajı
Toshihiko Izutsu, Kur’an’da Dini ve Ahlaki Kavramlar
Yaşar Nuri Öztürk, Kur’an’daki İslam
Fazlur Rahman, Islam

“Haniflik = tevhid eksenli saf inanç” yaklaşımı Kur’an temellidir (Bakara 135, Nahl 123).

14. İBRAHİM – KANTURA – TÜRKLER (RİVAYET VE YORUM KAYNAKLARI)

Bu bölüm tarihsel rivayet niteliğindedir. Akademik kesinlik iddiası yoktur.

Tevrat, Tekvin (Genesis) 25

Taberî, Tarih
İbn Kesîr, El-Bidaye ve’n-Nihaye
M. Asım Köksal, Peygamberler Tarihi
Ebü’l Ferec (Bar Hebraeus), Chronicon
Mehmet Murad Remzi, Telfîk’ül-Ahbâr
Yenises Dergisi (derleme rivayetler)

15. LAİKLİK – DEMOKRASİ – TÜRK DÜŞÜNCESİ

Yusuf Has Hacib, Kutadgu Bilig
Şura Suresi 38, Nisa 58
Jean Baubérot, Laïcité
Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk

Afet İnan, Atatürk ve TarihBernard Lewis, The Emergence of Modern Turkey

16. ŞİİRSEL BÖLÜM (TARİHSEL SEMBOLİZM)

“Dünya atının nalları altında ezildi…”
Kaynak Niteliği:
Türk tarihinin askerî ve medeniyet mirası
Hunlar, Göktürkler,
Selçuklular, Osmanlılar
Haçlı Seferleri
İstanbul’un Fethi (1453)

NOT:
Bu çalışma:karşılaştırmalı dinler tarihi,tarihsel–kültürel analiz,Kur’an merkezli İslam yorumuesas alınarak hazırlanmıştır.

EK KAYNAKÇA

17. BUDİZM – KÖKEN, TANRI ANLAYIŞI VE ORTA ASYA ETKİLERİ

Temel Akademik Kaynaklar

Richard Gombrich – Theravāda Buddhism: A Social
History from Ancient Benares to Modern Colombo
Edward Conze – Buddhism: Its Essence and Development
Heinz Bechert – Buddhism and Society

Mircea Eliade – A History of Religious Ideas, Vol. 2
Orta Asya / Bozkır Etkileşimi Tartışmaları
Christopher Beckwith – Greek Buddha: Pyrrho’s Encounter with Early Buddhism in Central Asia
Johannes Bronkhorst – Greater Magadha
Bülent Şahin Erdeğer – Değeri Bilinmeyen Peygamberler
Erdeğer, Budizm’in vahiy dini olmadığını, ancak kadim hikmet ve Orta Asya düşünce havzasından izler taşıyabileceğini savunur.

18. MEDLER – PERSLERDEN ÖNCEKİ TARİHSEL ZEMİN

Ana Akım Tarih Kaynakları
Pierre Briant – From Cyrus to Alexander: A History of the Persian Empire
Maria Brosius – The Persians: An Introduction
Amélie Kuhrt – The Ancient Near East
Medler Üzerine Özel Çalışmalar
Igor Diakonoff – The Pre-History of the Armenian People
Encyclopaedia Iranica – “Medes” maddesi
Medlerin Perslerden önceki siyasi hâkimiyeti ve Perslerin Med mirası üzerine yükseldiği bu kaynaklarda açıkça yer alır.

19. MED – İSKİT – SAKA BAĞLANTISI

İskit / Saka Kaynakları
René Grousset – The Empire of the Steppes
Tadeusz Sulimirski – The Sarmatians
Askold Ivantchik – Les Scythes
Herodot – Tarihler (özellikle IV. Kitap)
Asur Kaynakları ve Yakın Doğu
Georges Roux – Ancient Iraq
Amélie Kuhrt – The Ancient Near East
İskitlerin Med coğrafyasında askerî ve siyasi aktör olarak varlığı bu eserlerde belgelenmiştir.

20. TENGRİCİLİK – BOZKIR İNANÇ SİSTEMİ

Temel Kaynaklar
Mircea Eliade – Shamanism: Archaic Techniques of Ecstasy
Jean-Paul Roux – Türklerin ve Moğolların Eski Dini
Bahaeddin Ögel – Türk Mitolojisi
Fuzuli Bayat – Türk Kültüründe Mitoloji
Tek Tanrı / Yüce İlke Tartışmaları
Wilhelm Radloff – Sibirya’dan
İbrahim Kafesoğlu – Türk Milli Kültürü

21. ZERDÜŞTLÜK – KÖKEN VE KOZMOLOJİ

Klasik Zerdüştlük Kaynakları
Mary Boyce – Zoroastrians: Their Religious Beliefs and Practices
Jenny Rose – Zoroastrianism: An Introduction
R.C. Zaehner – The Dawn and Twilight of Zoroastrianism
Bozkır Etkileşimi ve Ahlaki Kozmoloji Tartışmaları
Geo Widengren – The Ascension of the Apostle and the Heavenly Book
Mircea Eliade – Patterns in Comparative Religion
Bu eserlerde Zerdüştlüğün Mezopotamya paganizminden ayrılan ahlaki yapısı özellikle vurgulanır.

22. MED – PERS ETKİLEŞİMİ VE DEVLET GELENEĞİ

Pierre Briant – From Cyrus to Alexander
Encyclopaedia Britannica – “Achaemenid Empire”
Josef Wiesehöfer – Ancient Persia
Med aristokrasisinin Pers devlet yapısına entegre edilmesi bu kaynaklarda açıkça belgelenmiştir.

23. TEVRAT’TAKİ MADAİ (MADDİ)

Tevrat ve Yahudi Geleneği
Tevrat – Tekvin 10
The Jewish Encyclopedia – “Madai”
Flavius Josephus – Antiquities of the Jews
Modern Akademik Yorumlar
Karel van der Toorn – Dictionary of Deities and Demons in the Bible
Encyclopaedia Biblica
Yahudi geleneğinde Madai = Medler eşlemesi açık ve nettir.

24. MANİHEİZM VE TÜRKLER

Temel Kaynaklar
Samuel N.C. Lieu – Manichaeism in Central Asia and China
Geo Widengren – Mani and Manichaeism
Bülent Şahin Erdeğer – Değeri Bilinmeyen Peygamberler
Uygurlar ve Maniheizm
René Grousset – The Empire of the Steppes
Ahmet Taşağıl – Eski Türkler

25. TÜRKLER, TÖRE, KUT VE AKILCI GELENEK

İbrahim Kafesoğlu – Türk Milli Kültürü
Bahaeddin Ögel – Türk Kültür Tarihine Giriş
Jean-Paul Roux – Türklerin Tarihi

26. TUĞRUL BEY – LAİKLİK VE DEVLET ANLAYIŞI

Selçuklu Kaynakları
Osman Turan – Selçuklular Tarihi ve Türk-İslam Medeniyeti
Ali Sevim – Selçuklu Devletleri Tarihi
Claude Cahen – Pre-Ottoman Turkey
Batılı Doğu Bilimciler
Joseph de Guignes – Histoire Générale des Huns
Bernard Lewis – The Political Language of Islam

GENEL DEĞERLENDİRME KAYNAKLARI

Arnold Toynbee – A Study of History
Fernand Braudel – History and the Social Sciences
Marshall Hodgson – The Venture of Islam

____________________________________

İZLETİ: (YouTube)
11. MİLLETLERİN İNANÇ SERÜVENİ VE TÜRKLERİN TEKTANRICI MİRASI
11. MİLLETLERİN İNANÇ SERÜVENİ VE TÜRKLERİN TEKTANRICI MİRASI | VİDEO 42

İZLETİ: (Facebook)
11. MİLLETLERİN İNANÇ SERÜVENİ VE TÜRKLERİN TEKTANRICI MİRASI
11. MİLLETLERİN İNANÇ SERÜVENİ VE TÜRKLERİN TEKTANRICI MİRASI | VİDEO 42