Bölümler 56Şu an: XXXVII. Bölüm — Umutsuzluk İçinde Yolculuk
- 1 Birinci Kitap — I. Bölüm — Atölye2.204 kelime
- 2 İkinci Bölüm — Vaaz5.429 kelime
- 3 Üçüncü Bölüm — Vaazdan Sonra1.694 kelime
- 4 Dördüncü Bölüm — Ev ve Kederleri4.083 kelime
- 5 V. Bölüm — Papaz4.583 kelime
- 6 VI. Bölüm — Hall Çiftliği3.375 kelime
- 7 VII. Bölüm — Mandıra1.422 kelime
- 8 VIII. Bölüm — Bir Çağrı2.239 kelime
- 9 IX. Bölüm — Hetty’nin Dünyası1.872 kelime
- 10 Bölüm X — Dinah, Lisbeth’i Ziyaret Ediyor3.179 kelime
- 11 XI. Bölüm — Kulübede2.183 kelime
- 12 XII. Bölüm — Ormanda3.005 kelime
- 13 XIII. Bölüm — Ormanda Akşam1.398 kelime
- 14 Bölüm XIV — Eve Dönüş2.386 kelime
- 15 Bölüm XV — İki Yatak Odası3.644 kelime
- 16 Bölüm XVI — Bağlar3.558 kelime
- 17 İkinci Kitap — XVII. Bölüm — Hikâyenin Biraz Durakladığı Yer2.577 kelime
- 18 On Sekizinci Bölüm — Kilise6.171 kelime
- 19 XIX. Bölüm — Adam İş Gününde1.784 kelime
- 20 XX. Bölüm — Adam Hall Çiftliği’ni Ziyaret Ediyor4.866 kelime
- 21 XXI. Bölüm — Gece Okulu ve Öğretmeni4.209 kelime
- 22 Üçüncü Kitap — XXII. Bölüm — Doğum Günü Şenliğine Gidiş2.920 kelime
- 23 Bölüm XXIII — Yemek Vakti1.308 kelime
- 24 XXIV. Bölüm — Sağlık Şerefine İçki2.110 kelime
- 25 XXV. Bölüm — Oyunlar2.180 kelime
- 26 XXVI. Bölüm — Dans3.043 kelime
- 27 Dördüncü Kitap — XXVII. Bölüm — Bir Kriz3.070 kelime
- 28 XXVIII. Bölüm — Bir İkilem2.033 kelime
- 29 XXIX. Bölüm — Ertesi Sabah2.116 kelime
- 30 XXX. Bölüm — Mektubun Verilişi3.446 kelime
- 31 XXXI. Bölüm — Hetty’nin Yatak Odasında2.549 kelime
- 32 XXXII. Bölüm — Bayan Poyser “İçini Döker”2.514 kelime
- 33 XXXIII. Bölüm — Daha Çok Bağ1.846 kelime
- 34 XXXIV. Bölüm — Nişan1.274 kelime
- 35 XXXV. Bölüm — Gizli Korku1.555 kelime
- 36 Beşinci Kitap — XXXVI. Bölüm — Umut Yolculuğu2.387 kelime
- 37 XXXVII. Bölüm — Umutsuzluk İçinde Yolculuk3.250 kelime · Okuduğun bölüm
- 38 XXXVIII. Bölüm — Arayış3.739 kelime
- 39 XXXIX. Bölüm — Haber1.975 kelime
- 40 XL. Bölüm — Acı Sular Yayılıyor2.291 kelime
- 41 Xlı. Bölüm — Duruşmadan Önceki Akşam1.329 kelime
- 42 XLII. Bölüm — Duruşma Sabahı1.215 kelime
- 43 XLIII. Bölüm — Karar1.833 kelime
- 44 Bölüm XLIV — Arthur’ın Dönüşü2.030 kelime
- 45 XLV. Bölüm — Hapishanede2.739 kelime
- 46 XLVI. Bölüm — Bekleyiş Saatleri1.546 kelime
- 47 XLVII. Bölüm — Son An231 kelime
- 48 XLVIII. Bölüm — Ormanda Bir Buluşma Daha2.464 kelime
- 49 Altıncı Kitap — XLIX. Bölüm — Hall Çiftliği’nde2.528 kelime
- 50 L. Bölüm — Kulübede3.040 kelime
- 51 LI. Bölüm — Pazar Sabahı3.241 kelime
- 52 Bölüm LII — Adam ve Dinah2.260 kelime
- 53 LIII. Bölüm — Hasat Yemeği3.413 kelime
- 54 Bölüm LIV — Tepedeki Buluşma1.488 kelime
- 55 Bölüm LV — Evlilik Çanları680 kelime
- 56 Son Söz907 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
XXXVII. Bölüm
Umutsuzluk İçinde Yolculuk
Hetty günün geri kalanında o kadar hastaydı ki ona soru sorulamıyordu; başına gelecek felaketleri açık seçik düşünecek hâli bile yoktu. Yalnızca bütün umudunun yıkıldığını, bir sığınak bulmak yerine önünde hiçbir hedef görünmeyen yeni bir ıssızlığın kıyısına vardığını hissediyordu. Rahat bir yatakta, iyi yürekli ev sahibesinin bakımı altındayken duyduğu bedensel rahatsızlık ona bir tür mola oldu; tıpkı kavurucu güneşin altında ilerlemeye çalışan bir adamın, yorgunluktan kendini kuma bırakmak zorunda kalması gibi.
Ama uyku ve dinlenme, zihinsel acının keskinliğini duyabilmesi için gereken gücü ona geri kazandırınca; ertesi sabah, kendisini nefret ettiği umutsuz emeğin yeni bir turuna sürüklemek üzere dönen zalim bir işveren gibi, giderek aydınlanan göğe bakarak yatarken; hangi yolu izlemesi gerektiğini düşünmeye, bütün parasının tükendiğini hatırlamaya ve Windsor yolculuğunun deneyiminin üzerine yeni bir açıklık düşürdüğü yabancılar arasında daha da dolaşma ihtimalini gözden geçirmeye başladı. Ama nereye dönebilirdi? Bir iş bulabilse bile hizmetçilik yapması imkânsızdı. Önünde yalnızca hemen dilenmeye başlamak vardı. Bir pazar günü Hayslope’ta kilise duvarının dibinde, soğuktan ve açlıktan ölmek üzereyken bulunan genç bir kadını düşündü; kollarında minicik bir bebek vardı. Kadın kurtarılıp yerel yoksullara yardım makamına götürülmüştü. “Yoksullara yardım makamı!” Bu sözün, Hetty gibi birinin zihninde yarattığı etkiyi belki anlamakta zorlanırsınız. Yoksulluğa karşı duyguları biraz katı olan insanların arasında, tarlaların ortasında büyümüştü. Kentlerde bazen acımasız ve kaçınılmaz bir yazgı gibi görünen yoksulluğa ve paçavralara pek acımazlar; bunları tembelliğin ve ahlaksızlığın işareti sayarlardı—üstelik yoksullara yardım makamına yük getiren şey de tembellik ve ahlaksızlıktı. Hetty için “yoksullara yardım makamı”, kötü şöhret bakımından hapishaneden hemen sonra gelirdi; yabancılardan bir şey istemek, dilenmek ise hayatı boyunca yaklaşmasının imkânsız olduğunu düşündüğü, utancın dayanılmaz ve korkunç uzak diyarına aitti. Ama şimdi, kiliseden dönerken Joshua Rann’ın evine taşınırken bizzat gördüğü o zavallı kadını hatırladı; bu kez, kendi yazgısıyla onunki arasında artık pek az şey kaldığını korkunç bir açıklıkla kavrıyordu. Bedensel sıkıntı korkusu utanç korkusuna karışmıştı; çünkü Hetty’nin doğası, tombul, yumuşak tüylü, şımartılmış bir ev hayvanınınki kadar rahata düşkündü.
Güvenli evine dönmeyi, her zamanki gibi sevilip gözetilmeyi ne çok istiyordu! Teyzesinin önemsiz şeyler için çıkışması bile şimdi kulağına müzik gibi gelirdi; onu özlüyordu. Saklayacak yalnızca önemsiz şeyleri olduğu zamanlarda o azarı duyardı. Pencereden içeri bakan kartopu çiçekleriyle mandırada tereyağı yoğuran Hetty ile, arkadaşları artık kapılarını açmayacak olan kaçak Hetty aynı kişi olabilir miydi? Şimdi bu yabancı yatakta yatıyor, aldığı şeylerin parasını ödeyecek parası olmadığını biliyor ve sepetindeki giysilerden bazılarını bu yabancılara vermek zorunda kalıyordu. İşte o zaman madalyonunu ve küpelerini düşündü. Cebinin yakında durduğunu görünce uzanıp içindekileri yatağın üzerine döktü. Küçük, kadife astarlı kutularında madalyon ve küpeler vardı; yanlarında, Adam’ın ona aldığı, kenar süslemesinde “Beni hatırla” yazan güzel bir gümüş yüksük, içinde tek şilini bulunan çelik bir kese ve kayışla kapanan küçük, kırmızı deri bir kutu duruyordu. Parlak güneşin altında, 30 Temmuz günü böylesine hevesle kulağına takıp denediği o güzelim küpeler; narin incileri ve lal taşlarıyla! Artık onları takmaya hiç hevesi yoktu. Koyu bukleli saçlarıyla başı yastığa bitkin biçimde yaslanmıştı; alnına ve gözlerine çöken keder, pişmanlıkla anımsanamayacak kadar ağırdı. Yine de ellerini kulaklarına götürdü: İçlerinde biraz para edecek ince altın halkalar vardı. Evet, süs eşyalarını satarak mutlaka biraz para bulabilirdi; Arthur’un verdikleri çok pahalı olmalıydı. Hancı ile karısı ona iyi davranmışlardı; belki bunları paraya çevirmesine yardım ederlerdi.
Ama bu para uzun süre yetmezdi. Tükendiğinde ne yapacaktı? Nereye gidecekti? Yoksulluk ve dilenme düşüncesi bir kez onu eniştesi ile teyzesine dönüp bağışlanmasını ve kendisine acımalarını istemeye yöneltti. Ama kızgın bir demirden kaçar gibi bu düşünceden yeniden irkildi. Eniştesinin ve teyzesinin, Mary Burge’un, Chase’teki hizmetçilerin, Broxton halkının ve onu tanıyan herkesin karşısında bu utanca asla katlanamazdı. Başına gelenleri hiçbir zaman öğrenmemeliydiler. Ne yapabilirdi? Windsor’dan ayrılacak, geçen hafta yaptığı gibi yeniden yolculuk edecek, yüksek çitlerle çevrili düz yeşil tarlalara ulaşacaktı; orada kimse onu göremez, tanıyamazdı. Belki de, yapacak başka hiçbir şeyi kalmadığında, Scantlands’taki gibi bir gölette kendini boğacak cesareti bulurdu. Evet, Windsor’dan olabildiğince çabuk ayrılmalıydı. Hanın bu insanlarının, Kaptan Donnithorne’u aramaya geldiğini öğrenmelerini istemiyordu. Ona nedenini sorduklarında söyleyecek bir gerekçe bulmalıydı.
Bu düşünceyle eşyalarını cebine koymaya başladı; hancı karısı gelmeden kalkıp giyinmek istiyordu. Eli kırmızı deri kutudayken, içinde unuttuğu, satmaya değecek bir şey bulunabileceği aklına geldi. Hayatının geri kalanında ne yapacağını bilmeden, mümkün olduğunca uzun süre yaşayabilmek için gereken araçları arzuluyordu; bir şeyi bulmayı tutkuyla istediğimizde, onu umutsuz yerlerde aramaya yatkınız. Hayır, kutuda sıradan iğne ve toplu iğnelerle, küçük para hesaplarını yazdığı kâğıt yaprakların arasında kurumuş lale taç yapraklarından başka bir şey yoktu. Ama yapraklardan birinde bir ad yazılıydı; Hetty bunu daha önce sık sık görmüş olsa da, şimdi zihninde yeni bulunmuş bir mesaj gibi parladı. Ad şuydu: Dinah Morris, Snowfield. Üstünde bir ayet vardı; ad gibi o da Dinah’nın kendi el yazısıyla, küçük bir kalemle yazılmıştı. Bir akşam birlikte otururlarken, Hetty’nin kırmızı kutusu önünde açık duruyordu. Hetty şimdi ayeti okumadı; yalnızca ad onu durdurmuştu. Dinah’nın sevgi dolu şefkatini ilk kez kayıtsızlık duymadan hatırladı; yatak odasında Dinah’nın, onu sıkıntı içindeki bir dostu gibi görmesi gerektiğini söylediği sözleri de. Ya Dinah’nın yanına gidip yardım isteseydi? Dinah, başkaları gibi düşünmezdi. Hetty için gizemli biriydi ama her zaman iyi davrandığını biliyordu. Dinah’nın yüzünün karanlık bir kınamayla ondan döndüğünü, sesinin isteyerek arkasından kötü konuştuğunu ya da çektiği sıkıntıyı bir ceza gibi görüp bundan sevinç duyduğunu düşünemiyordu. Dinah, Hetty’nin bakışından kavurucu ateş gibi korktuğu o dünyaya ait görünmüyordu. Yine de ondan bile yalvarmaya ve itirafta bulunmaya çekiniyordu. Kendini “Dinah’ya gideceğim,” demeye ikna edemedi; bunu yalnızca ölüme cesaret edemezse başvurabileceği bir seçenek olarak düşündü.
İyi yürekli hancı karısı, Hetty’yi kısa süre sonra aşağı inerken görünce şaşırdı. Üstü başı düzgün, kendine hâkim görünüyordu. Hetty sabah kendini gayet iyi hissettiğini söyledi. Yolculuk onu çok yormuş, bitkin düşürmüştü; kaçıp askere gittiğini sandıkları erkek kardeşini sormak için uzaklardan gelmişti. Kaptan Donnithorne kardeşine bir zamanlar çok iyilik etmişti; belki nerede olduğunu bilirdi. Hikâyesi inandırıcı değildi; hancı karısı anlatırken Hetty’ye kuşkuyla baktı. Ama bu sabahki kararlı, kendi kendine yeten havası, dünkü çaresiz bitkinliğinden öylesine farklıydı ki, başkalarının işine burnunu sokuyor gibi görünmeden ne söyleyeceğini bilemedi. Onları kahvaltıya davet etmekle yetindi. Kahvaltı sırasında Hetty küpeleriyle madalyonunu çıkarıp hancıya bunları paraya çevirmesine yardım edip edemeyeceğini sordu. Yolculuğu beklediğinden çok daha pahalıya mal olmuştu; şimdi arkadaşlarının yanına dönmek istiyor ama bunu yapacak parası yoktu.
Hancı karısı bu süsleri ilk kez görmüyordu; dün Hetty’nin cebindekileri incelemişti. O ve kocası, taşralı bir kızın böyle güzel eşyalara sahip olmasını konuşmuş, yakışıklı genç subayın Hetty’yi fena hâlde kandırdığına her zamankinden daha çok inanmışlardı.
Hetty değerli küçük eşyaları önüne serince hancı, “Eh,” dedi, “yakınlarda bir kuyumcu var, götürebiliriz; ama aman Tanrım, değerlerinin dörtte birini bile vermezler. Bunlardan ayrılmak istemezsin herhâlde?” diye sordu, ona merakla bakarak.
“Ah, umurumda değil,” dedi Hetty aceleyle. “Yeter ki geri dönecek kadar para bulayım.”
“Bunları satmak istemen, çalıntı olduklarını düşündürebilir,” diye sürdürdü hancı. “Senin gibi genç bir kadının böyle güzel mücevherleri olması alışılmış bir şey değil.”
Hetty’nin yüzü öfkeyle kızardı. “Saygın bir ailenin kızıyım,” dedi. “Hırsız değilim.”
“Hayır, ondan eminim,” dedi hancı karısı. Kocasına öfkeyle bakarak, “Bunu söylemeye hakkın yoktu,” diye ekledi. “Eşyaların ona verildiği apaçık ortada.”
“Öyle düşündüğümü söylemek istemedim,” dedi kocası özür dileyerek. “Yalnızca kuyumcunun böyle düşünebileceğini söyledim; o yüzden fazla para teklif etmez.”
“Peki,” dedi karısı, “eşyaları rehin alıp ona biraz para versen? Eve dönünce isterse parasını ödeyip geri alır. İki ay içinde ondan haber alamazsak da onlarla istediğimizi yaparız.”
Hancı karısının bu kolaylaştırıcı önerisinde, iyi yürekliliğinin sonunda madalyonla küpelerin kendisine kalması ihtimalini hiç hesaba katmadığını söylemeyeceğim. Nitekim bakkalın karısının zihninde bu eşyaların yaratacağı etki, onun tez canlı hayal gücünde olağanüstü bir canlılıkla belirivermişti. Hancı süsleri eline alıp düşünceli düşünceli dudaklarını büzdü. Kuşkusuz Hetty’nin iyiliğini istiyordu; ama sizi isteyenlerin kaçı sizden biraz kazanç sağlamayı reddeder? Hancı karısı sizden ayrıldığına içtenlikle üzülür, size büyük saygı duyar ve başkası size cömertlik ederse gerçekten sevinir; ama aynı zamanda, mümkün olan en yüksek kazancı kendisine bırakacak bir hesap pusulasını elinize tutuşturur.
Sonunda iyi dilekli hancı, “Eve dönecek kadar ne kadar paraya ihtiyacın var, genç kız?” diye sordu.
“Üç gine,” diye yanıtladı Hetty. Başka bir ölçüsü olmadığı için yola çıkarken sahip olduğu miktarı söylemiş, fazla istemekten korkmuştu.
“Peki, sana üç gine verebilirim,” dedi hancı. “İstersen sonra geri gönderir, mücevherlerini geri alırsın. Yeşil Adam kaçıp gidecek değil ya.”
“Ah, evet, verirseniz çok sevinirim,” dedi Hetty. Kuyumcuya gitmek, bakışlara ve sorulara maruz kalmak zorunda olmayacağını düşününce rahatlamıştı.
“Ama eşyaları geri istiyorsan yakında yaz,” dedi hancı karısı. “İki ay dolunca onları istemediğine karar vereceğiz.”
“Evet,” dedi Hetty kayıtsızca.
Karı koca bu anlaşmadan aynı ölçüde memnundu. Süsler geri alınmazsa koca, onları Londra’ya götürüp satarak iyi para kazanacağını düşünüyordu. Karısıysa iyi adamı onları kendisine bırakmaya razı edebileceğini umuyordu. Zavallı Hetty’ye yardım ediyorlardı işte: güzel, saygın görünümlü, görünüşe göre zor durumda genç bir kadına. Yemeği ve yatağı için para almayı reddettiler; kalması onlar için sorun değildi. Saat on birde Hetty, bütün sabahki sakin ve kararlı havasını koruyarak onlara veda etti ve geldiği yol boyunca yirmi mil geri götürecek arabaya bindi.
Öyle bir kendine hâkimiyet vardır ki son umudun da tükendiğini gösterir. Umutsuzluk da tam bir hoşnutluk kadar başkalarına dayanmaz; umutsuzlukta, başkasına bağımlılık duygusu gururu dengeleyemez artık.
Hetty, hayatı kendisine iğrenç kılacak kötülüklerden onu kimsenin kurtaramayacağını hissediyordu; kendi kendine de hiç kimsenin çektiği sıkıntıyı ve aşağılanmayı öğrenmemesi gerektiğini söylüyordu. Hayır, Dinah’ya bile itirafta bulunmayacaktı. Gözden uzaklara gidecek, cesedi asla bulunmayacak bir yerde kendini boğacak, başına ne geldiğini kimse öğrenemeyecekti.
Arabadan indiğinde yeniden yürümeye başladı; arada ucuz arabalara biniyor, ucuz yemekler yiyordu. Belirli bir amacı olmadan yoluna devam ediyor, ama tuhaf bir çekimle, kendi memleketine dönmemeye kararlı olduğu hâlde geldiği yönde ilerliyordu. Belki de aklını, Warwickshire’ın çimenli tarlalarına ve yapraksız mevsimde bile saklanacak yer oluşturan çalılarla kaplı, ağaçlı çitlerine takmıştı. Geldiğinden daha yavaş ilerliyor, sık sık geçit basamaklarını aşıp çitlerin altında saatlerce oturuyor, boş ve güzel gözleriyle önüne bakıyordu. Kendini, Scantlands’taki gibi alçaklarda gizlenmiş bir göletin kıyısında hayal ediyor; boğulmanın çok acı verip vermeyeceğini, ölümden sonra, hayatta korktuğu şeylerden daha beter bir şey olup olmadığını merak ediyordu. Dinî öğretiler Hetty’nin zihninde hiç yer etmemişti. Vaftiz babaları ve anneleri olmuş, ilmihal öğrenmiş, konfirmasyon töreninden geçmiş ve her pazar kiliseye gitmiş; yine de yaşamda güç ya da ölümde güven sağlayacak tek bir Hristiyan düşüncesini veya duygusunu içselleştirmemiş sayısız insandan biriydi. Bu korkunç günlerdeki düşüncelerinin dinî korkulardan ya da umutlardan etkilendiğini sanırsanız onu yanlış anlarsınız.
Daha önce yanlışlıkla gittiği Stratford-on-Avon’a yeniden gitmeyi seçti; oraya giderken yolunun üzerinde, aklındaki türden bir gölet bulabileceğini düşündüğü çimenli tarlaları hatırlıyordu. Yine de parasını kolluyor, sepetini yanında taşıyordu. Ölüm hâlâ çok uzakta görünüyordu; yaşam ise içinde güçlüydü. Yiyecek ve dinlenme istiyordu; ölüme atlayacağı kıyıyı hayal ettiği anda bile onlara doğru acele ediyordu. Windsor’dan ayrılalı beş gün olmuştu. Sürekli konuşmaktan ve sorgulayan bakışlardan kaçınarak dolaşmış; göz önündeyken gururlu, kendi kendine yeten havasına bürünmüş; geceleri düzgün bir yerde kalmış, sabahları özenle giyinip kararlılıkla yola çıkmış ya da yağmur yağarsa sığınakta beklemişti; bütün bunları, koruyacağı mutlu bir hayatı varmış gibi yapıyordu.
Yine de en çok kendinin farkında olduğu anlarda bile yüzü, eski benekli aynada kendine gülümseyen ya da hayranlıkla bakıldığını görünce başkalarına gülümseyen yüzünden çok farklıydı. Kirpikleri eskisi kadar uzun, gözlerinin koyu parıltısı yerinde olsa da bakışlarına sert, hatta vahşi bir ifade yerleşmişti. Yanaklarında artık gülümsemeyle gamze oluşmuyordu. Yuvarlak, dolgun dudaklı, çocuksu güzelliği aynıydı; ama içinden sevgi de sevgiye inanma duygusu da çekip gitmişti. Güzelliği onu daha da kederli gösteriyordu; tutkulu ama tutkusuz dudakları olan o harikulade Medusa yüzü gibi.
Sonunda düşlerini kurduğu tarlalara, bir ormana doğru uzanan uzun ve dar patikaya vardı. Ya ormanda bir gölet varsa? Oradaki, tarlalardakinden daha iyi gizlenirdi. Hayır, burası orman değil, bir zamanlar çakıl ocaklarının bulunduğu; çalılık ve küçük ağaçlarla kaplı tümsekler ve çukurların kaldığı yabani bir koruluktu. Her çukura yaklaşmadan önce içinde belki bir gölet vardır diye düşünerek orada burada dolaştı; sonunda bacakları yoruldu ve dinlenmek için oturdu. Öğleden sonra epey ilerlemiş, kurşuni gökyüzü, güneş arkasında batıyormuş gibi kararmaya başlamıştı. Bir süre sonra Hetty yeniden ayağa kalktı; hava yakında kararacaktı. Göleti aramayı yarına bırakıp geceyi geçirecek bir sığınak bulmalıydı. Tarlalarda yolunu iyice kaybetmişti; bildiği kadarıyla bir yöne gitmek ötekinden farksızdı. Tarlaları birbiri ardına geçti; ortalıkta köy de ev de yoktu. Ama şu meranın köşesinde çitlerde bir açıklık vardı; arazi biraz aşağı doğru iniyor, iki ağaç açıklığın üzerinden birbirine doğru eğiliyordu. Orada mutlaka bir gölet olmalı diye düşününce Hetty’nin yüreği hızla çarptı. Solgun dudakları ve titreme hissiyle, kabarık otların üzerinden ağır ağır oraya yürüdü. Sanki aradığı şey değil de, kendi isteği dışında başına gelen bir şeydi.
İşte oradaydı, kararan göğün altında kapkara; çevresinde ne bir kıpırtı ne bir ses vardı. Sepetini yere bıraktı, sonra kendisi de titreyerek çimenlerin üzerine çöktü. Gölet şimdi kışınki kadar derindi; yazın Hayslope’taki göletlerin sığlaştığını hatırlıyordu, o zamana kadar kimse bedeninin ona ait olduğunu anlayamazdı. Ama sepeti vardı—onu da saklamalıydı. Suya atmalı, önce taşlarla ağırlaştırmalı, sonra suya fırlatmalıydı. Taş aramak için kalktı; kısa sürede beş altı tane bulup sepetinin yanına bıraktı, sonra yeniden oturdu. Acele etmesine gerek yoktu; kendini boğmak için önünde bütün gece vardı. Dirseğini sepete dayamış oturuyordu. Yorgundu, açtı. Sepetinde çörek vardı—öğle yemeğini yediği yerde yanına üç tane almıştı. Şimdi çıkarıp iştahla yedi, sonra yine kıpırtısız oturup gölete baktı. Açlığını gidermenin verdiği rahatlık ve bu dalgın, sabit duruş onu uykuya bastırdı; az sonra başı dizlerinin üzerine düştü. Derin bir uykuya daldı.
Uyandığında gece iyice ilerlemişti; üşüdüğünü hissetti. Bu karanlıktan, önünde uzanan uzun geceden korktu. Keşke kendini suya atabilseydi! Hayır, henüz değil. Yeniden ısınırsa belki daha çok cesaret bulur diye ortalıkta yürümeye başladı. Ah, karanlıkta zaman ne kadar yavaş geçiyordu! Evin aydınlık ocağı, sıcaklığı ve sesleri; güven içinde yatıp kalkmak; tanıdık tarlalar, tanıdık insanlar; sade giyim ve ziyafet sevinçleriyle pazar günleri ve bayramlar—gençlik hayatının bütün tatlılıkları şimdi gözünün önünden geçiyor, sanki kollarını büyük bir uçurumun ötesindeki onlara doğru uzatıyordu. Arthur’ı düşününce dişlerini sıktı. Lanet etti ona; lanetinin ne işe yarayacağını bilmeden. Onun da perişanlık, soğuk ve ölümle sona erdirmeye cesaret edemeyeceği utanç dolu bir hayat yaşamasını diledi.
Bu soğuğun, karanlığın ve bütün insanlardan uzakta, yapayalnız kalmanın dehşeti her geçen uzun dakikayla büyüyordu. Sanki çoktan ölmüş, öldüğünü biliyor ve yeniden yaşama dönmeyi özlüyordu. Ama hayır, hâlâ hayattaydı; o korkunç atlayışı yapmamıştı. İçinde tuhaf, çelişkili bir mutsuzlukla sevinç vardı: ölümle yüzleşmeye cesaret edemediği için mutsuzdu; hâlâ hayatta olduğu, yeniden ışığı ve sıcaklığı görebileceği için sevinçliydi. Isınmak için ileri geri yürüdü; gözleri geceye alıştıkça çevresindeki şeyleri seçmeye başladı: çitin koyu çizgisini, çimenlerin üzerinden hızla geçen canlı bir şeyi—belki bir tarla faresini. Artık karanlığın kendisini kuşattığını hissetmiyordu. Tarlayı geçip basamağı aşabileceğini düşündü; sonra hemen yan tarlada, bir koyun ağılı yakınında, diken çalısından yapılmış bir baraka olduğunu hatırladı. Oraya girebilirse daha sıcak olurdu. Geceyi orada geçirebilirdi; Hayslope’ta kuzulama mevsiminde Alick de öyle yapardı. Baraka düşüncesi yeni bir umudun enerjisini verdi ona. Sepetini aldı, tarlayı geçti; ama doğru yönde ilerleyip geçit basamağına varması biraz zaman aldı. Yine de yürümek ve geçidi aramak onu canlandırıyor, karanlığın ve yalnızlığın dehşetini hafifletiyordu. Yan tarlada koyunlar vardı; sepetini bırakıp geçit basamağını aşınca bir grup koyunu ürküttü. Hayvanların kımıldanışını duymak içini rahatlattı; belleği doğru çıkmıştı: koyunların bulunduğu bu tarlada barakayı görmüştü. Patikayı dümdüz izlerse oraya varacaktı. Karşıdaki kapıya ulaştı; kapının ve koyun ağılının parmaklıklarını eliyle yoklayarak ilerledi, sonunda eli dikenli çit duvarına değdi. Ne tatlı bir histi! Sığınağı bulmuştu. Dikenli çalıları yoklayarak kapıya kadar ilerledi ve kapıyı itti. Kötü kokulu, daracık bir yerdi ama sıcaktı; yerde saman vardı. Hetty kaçıp kurtulmuş olmanın verdiği rahatlıkla samanların üzerine çöktü. Gözyaşları döküldü—Windsor’dan ayrıldığından beri hiç ağlamamıştı—hayata hâlâ tutunduğu, koyunlar yanı başındayken tanıdık toprağın üzerinde olduğu için kahkahalara karışan, taşkın sevinç gözyaşlarıydı bunlar. Kendi bedenini duyumsamak bile ona mutluluk veriyordu: kollarını sıvadı, yaşama tutkun bir sevgiyle kollarını öptü. Çok geçmeden sıcaklık ve yorgunluk, hıçkırıklarının arasında onu uyuşturdu; sık sık dalıp gidiyor, kendini yeniden göletin kıyısında sanıyor, suya atladığını düşleyip sıçrayarak uyanıyor ve nerede olduğunu merak ediyordu. Ama sonunda derin, düşsüz bir uykuya daldı; başlığı başını korurken başı dikenli duvara yaslanıp yastık buldu. İki eşit dehşet arasında bir o yana bir bu yana savrulan zavallı ruh, bulabileceği tek teselliyi bulmuştu: bilinçsizlik.
Ne yazık! Bu teselli, başlar başlamaz sona ermiş gibiydi. Hetty’ye öyle geldi ki, o düzine düş yalnızca başka bir düşe dönüşmüştü: Barakadaydı ve teyzesi elinde bir mumla başında duruyordu. Teyzesinin bakışı altında ürperdi, gözlerini açtı. Mum yoktu ama barakanın içi aydınlıktı; açık kapıdan sabahın ilk ışıkları giriyordu. Bir de yüz ona doğru eğilmişti; yaşlı, iş önlüklü bir adama ait, tanımadığı bir yüz.
“Hey, genç kadın, burada ne işin var?” diye sertçe sordu adam.
Hetty, bu gerçek korku ve utanç karşısında, düşünde teyzesinin bakışı altında ürperdiğinden daha beter titredi. Orada uyurken bulunmuş olmasıyla kendini çoktan dilenciye dönmüş gibi hissediyordu. Ama titremesine rağmen, burada bulunma nedenini adama açıklamak için öyle hevesliydi ki hemen söze başladı.
“Yolumu kaybettim,” dedi. “Kuzeye doğru yolculuk ediyorum; yoldan çıkıp tarlalara girdim, karanlık da bastırdı. En yakın köye nasıl gidileceğini söyler misiniz?”
Konuşurken ayağa kalktı, başlığını düzeltmek için ellerini başına götürdü, sonra sepetini aldı.
Adam birkaç saniye boyunca, ağır ve sığır bakışlarını ona dikti; hiç yanıt vermedi. Sonra dönüp barakanın kapısına doğru yürüdü. Ancak kapıya vardığında durdu, omzunu yarım dönerek ona çevirdi ve, “He, istersen Norton’a giden yolu gösterebilirim. Ama anayoldan niye ayrılıp buralara geldin?” diye ekledi, sertçe azarlayan bir tonla. “Dikkat etmezsen başını belaya sokarsın.”
“Evet,” dedi Hetty, “bir daha yapmam. Bana yolu nasıl bulacağımı gösterecek kadar iyi olursanız yoldan ayrılmam.”
“Niye yol tabelası olan, yol soracak insan bulunan yerlerden gitmiyorsun?” diye daha da sertçe sordu adam. “Sana bakan, yabanıl bir kadın sanır.”
Hetty bu sert yaşlı adamdan, hele yabanıl bir kadına benzediğini söylemesinden korkmuştu. Barakadan çıkarken, ona yolu gösterdiği için altı penilik vermeyi düşündü; böylece kendisini yabanıl sanmazdı. Adam yolu göstermek için durunca altı peniliği çıkarmak üzere cebine elini soktu. Adam günaydın bile demeden arkasını dönünce parayı ona uzatıp, “Teşekkür ederim; zahmetiniz için lütfen bunu alın,” dedi.
Adam altı peniliğe ağır ağır baktı, sonra, “Paranı istemem. Tarlalarda deli kadın gibi böyle dolanıp durursan, dikkat etmezsen paranı çalarlar; iyisi mi sakın,” dedi.
Adam başka bir şey söylemeden onu bırakıp gitti; Hetty yoluna devam etti. Yeni bir gün başlamıştı, o da dolaşmayı sürdürmeliydi. Kendini boğmayı düşünmenin faydası yoktu—en azından yiyecek alacak ve yoluna devam edecek gücü sağlayacak parası varken bunu yapamazdı. Ama o sabah uyanınca yaşadığı olay, parasının tükeneceği zamana ilişkin korkusunu artırdı. O zaman sepetini ve giysilerini satması gerekecek, adamın dediği gibi gerçekten bir dilenciye ya da yabanıl bir kadına benzeyecekti. Gece, göletin kapkara ve buz gibi ölüm kıyısından kurtulduktan sonra duyduğu yaşama sevinci artık yoktu. Sabah ışığında, adamın ona sertçe, şaşkın şaşkın baktığı anı hatırlayınca hayat da ölüm kadar korkunç geliyordu—hatta daha beterdi. Bu korkuya zincirlenmiş gibiydi; göletten ürker gibi ondan da kaçıyor, ama hiçbir sığınağa ulaşamıyordu.
Kesesinden parasını çıkarıp baktı. Hâlâ yirmi iki şilini vardı; bu para daha birçok gün yetebilirdi ya da Dinah’ya yakın olan Stonyshire’a daha çabuk varmasına yardım edebilirdi. Gece yaşadığı deneyim, titreyen hayal gücünü göletten uzaklaştırdığından beri Dinah’yı düşünmesi daha da güçlenmişti. Yalnızca Dinah’nın yanına gitmek söz konusu olsaydı—Dinah’dan başka hiç kimse bunu öğrenmeyecek olsaydı—Hetty gitmeye karar verebilirdi. Yumuşak sesi, şefkatli gözleri onu oraya çekerdi. Ama sonra başkaları da öğrenecekti; böyle bir utanca doğru atılamazdı, tıpkı ölüme atılamadığı gibi.
Dolaşıp durmalı, cesaretini verecek kadar derin bir umutsuzluğa düşmeyi beklemeliydi. Belki ölüm onu bulurdu; çünkü günün yorgunluğuna dayanma gücü gitgide azalıyordu. Yine de—ruhlarımızın tuhaf işleyişidir bu: gizli bir arzuyla bizi korktuğumuz sonlara doğru çeker—Hetty, Norton’dan yeniden yola çıkarken kuzeye, Stonyshire’a giden en kestirme yolu sordu ve o gün boyunca o yoldan ayrılmadı.
Yuvarlak, çocuksu yüzünden sert, sevgisiz, umutsuz bir ruhun baktığı zavallı Hetty; dar yüreğinde, dar düşüncelerinde kendi acısından başka hiçbir acıya yer yoktu ve bu yüzden kendi acısını daha da yoğun, daha da yakıcı duyuyordu! Yorgun ayaklarıyla ağır ağır yürüdüğünü ya da bir arabada oturup önündeki yola boş gözlerle baktığını, nereye vardığını hiç düşünmediğini, açlık gelip de yakınlarda bir köy olmasını dilemesine yol açana dek umursamadığını gördükçe yüreğim onun için kanıyor.
Sevgiden uzak, amaçsızca dolaşmasının sonu ne olacak? İnsanları yalnızca gururunu ilgilendirdikleri ölçüde umursayan, hayata da ancak avlanmış yaralı bir hayvan gibi tutunan Hetty’nin sonu ne olacak?
Tanrı, böyle bir sefaletin başlangıcı olmaktan seni de beni de korusun!
Bölüm etkileşimi
