Adam Bede kitap kapağı

41. bölüm / 56

Xlı. Bölüm — Duruşmadan Önceki Akşam

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 56Şu an: Xlı. Bölüm — Duruşmadan Önceki Akşam
  1. 1 Birinci Kitap — I. Bölüm — Atölye2.204 kelime
  2. 2 İkinci Bölüm — Vaaz5.429 kelime
  3. 3 Üçüncü Bölüm — Vaazdan Sonra1.694 kelime
  4. 4 Dördüncü Bölüm — Ev ve Kederleri4.083 kelime
  5. 5 V. Bölüm — Papaz4.583 kelime
  6. 6 VI. Bölüm — Hall Çiftliği3.375 kelime
  7. 7 VII. Bölüm — Mandıra1.422 kelime
  8. 8 VIII. Bölüm — Bir Çağrı2.239 kelime
  9. 9 IX. Bölüm — Hetty’nin Dünyası1.872 kelime
  10. 10 Bölüm X — Dinah, Lisbeth’i Ziyaret Ediyor3.179 kelime
  11. 11 XI. Bölüm — Kulübede2.183 kelime
  12. 12 XII. Bölüm — Ormanda3.005 kelime
  13. 13 XIII. Bölüm — Ormanda Akşam1.398 kelime
  14. 14 Bölüm XIV — Eve Dönüş2.386 kelime
  15. 15 Bölüm XV — İki Yatak Odası3.644 kelime
  16. 16 Bölüm XVI — Bağlar3.558 kelime
  17. 17 İkinci Kitap — XVII. Bölüm — Hikâyenin Biraz Durakladığı Yer2.577 kelime
  18. 18 On Sekizinci Bölüm — Kilise6.171 kelime
  19. 19 XIX. Bölüm — Adam İş Gününde1.784 kelime
  20. 20 XX. Bölüm — Adam Hall Çiftliği’ni Ziyaret Ediyor4.866 kelime
  21. 21 XXI. Bölüm — Gece Okulu ve Öğretmeni4.209 kelime
  22. 22 Üçüncü Kitap — XXII. Bölüm — Doğum Günü Şenliğine Gidiş2.920 kelime
  23. 23 Bölüm XXIII — Yemek Vakti1.308 kelime
  24. 24 XXIV. Bölüm — Sağlık Şerefine İçki2.110 kelime
  25. 25 XXV. Bölüm — Oyunlar2.180 kelime
  26. 26 XXVI. Bölüm — Dans3.043 kelime
  27. 27 Dördüncü Kitap — XXVII. Bölüm — Bir Kriz3.070 kelime
  28. 28 XXVIII. Bölüm — Bir İkilem2.033 kelime
  29. 29 XXIX. Bölüm — Ertesi Sabah2.116 kelime
  30. 30 XXX. Bölüm — Mektubun Verilişi3.446 kelime
  31. 31 XXXI. Bölüm — Hetty’nin Yatak Odasında2.549 kelime
  32. 32 XXXII. Bölüm — Bayan Poyser “İçini Döker”2.514 kelime
  33. 33 XXXIII. Bölüm — Daha Çok Bağ1.846 kelime
  34. 34 XXXIV. Bölüm — Nişan1.274 kelime
  35. 35 XXXV. Bölüm — Gizli Korku1.555 kelime
  36. 36 Beşinci Kitap — XXXVI. Bölüm — Umut Yolculuğu2.387 kelime
  37. 37 XXXVII. Bölüm — Umutsuzluk İçinde Yolculuk3.250 kelime
  38. 38 XXXVIII. Bölüm — Arayış3.739 kelime
  39. 39 XXXIX. Bölüm — Haber1.975 kelime
  40. 40 XL. Bölüm — Acı Sular Yayılıyor2.291 kelime
  41. 41 Xlı. Bölüm — Duruşmadan Önceki Akşam1.329 kelime · Okuduğun bölüm
  42. 42 XLII. Bölüm — Duruşma Sabahı1.215 kelime
  43. 43 XLIII. Bölüm — Karar1.833 kelime
  44. 44 Bölüm XLIV — Arthur’ın Dönüşü2.030 kelime
  45. 45 XLV. Bölüm — Hapishanede2.739 kelime
  46. 46 XLVI. Bölüm — Bekleyiş Saatleri1.546 kelime
  47. 47 XLVII. Bölüm — Son An231 kelime
  48. 48 XLVIII. Bölüm — Ormanda Bir Buluşma Daha2.464 kelime
  49. 49 Altıncı Kitap — XLIX. Bölüm — Hall Çiftliği’nde2.528 kelime
  50. 50 L. Bölüm — Kulübede3.040 kelime
  51. 51 LI. Bölüm — Pazar Sabahı3.241 kelime
  52. 52 Bölüm LII — Adam ve Dinah2.260 kelime
  53. 53 LIII. Bölüm — Hasat Yemeği3.413 kelime
  54. 54 Bölüm LIV — Tepedeki Buluşma1.488 kelime
  55. 55 Bölüm LV — Evlilik Çanları680 kelime
  56. 56 Son Söz907 kelime

XLI. BÖLÜM

Duruşmadan Önceki Akşam
Stoniton’ın kasvetli bir sokağındaki üst kat odasında iki yatak vardı; biri yere serilmişti. Perşembe gecesi saat onu gösteriyordu. Pencerenin karşısındaki karanlık duvar, ay ışığının içeri sızmasını engelliyordu; oysa ay ışığı, Bartle Massey’nin okuyor numarası yaptığı tek daldırma yöntemiyle yapılmış mumun aydınlığıyla yarışmaya çalışabilirdi. Bartle aslında gözlüğünün üstünden, karanlık pencerenin yanında oturan Adam Bede’ye bakıyordu.

Biri söylemese Adam’ı tanımakta güçlük çekerdiniz. Geçen hafta yüzü iyice zayıflamıştı; gözleri çökmüş, sakalı bakımsız kalmıştı, sanki hasta yatağından yeni kalkmış gibiydi. Gür siyah saçları alnına dökülüyordu. Çevresinde olup bitenlerin daha çok farkında olabilmek için saçını geriye itmeye onu yöneltecek hiçbir canlılık kalmamıştı. Bir kolunu sandalyenin arkalığına atmış, ellerini kavuşturup onlara bakıyor gibiydi. Kapı vurulunca irkildi.

“İşte geldi,” dedi Bartle Massey, aceleyle ayağa kalkıp kapının kilidini açarken. Gelen Bay Irwine’ydi.

Bay Irwine yaklaşarak Adam’ın elini sıkınca, Adam içgüdüsel bir saygıyla sandalyesinden kalktı.

“Geç kaldım Adam,” dedi Bay Irwine, Bartle’ın kendisi için çektiği sandalyeye otururken. “Ama Broxton’dan yola çıkmam düşündüğümden uzun sürdü; buraya geldiğimden beri de durmadan işle uğraştım. Yine de artık her şeyi yaptım; en azından bu gece yapılabilecek her şeyi. Hepimiz oturalım.”

Adam mekanik bir hareketle sandalyesine geri oturdu. Kendisine sandalye kalmayan Bartle, odanın arka tarafındaki yatağa oturdu.

“Onu gördünüz mü efendim?” diye sordu Adam titrek bir sesle.

“Evet Adam; rahip de ben de bu akşam yanındaydık.”

“Ona sordunuz mu efendim... benden söz ettiniz mi?”

“Evet,” dedi Bay Irwine biraz tereddütle. “Senden söz ettim. Duruşmadan önce, kabul ederse onu görmek istediğini söyledim.”

Bay Irwine duraklayınca Adam ona merakla soru soran gözlerle baktı.

“Kimseyi görmek istemediğini biliyorsun Adam. Bu yalnızca sana karşı değil; sanki uğursuz bir güç kalbini insanlara kapatmış. Ne bana ne rahibe ‘Hayır’ demekten fazlasını söyledi. Üç dört gün önce, senden söz etmeden önce, ailesinden görmek istediği, içini açabileceği biri olup olmadığını sordum. ‘Onlara bana yaklaşmamalarını söyleyin; hiçbirini görmeyeceğim,’ dedi ve şiddetle ürperdi.”

Adam’ın başı yine öne eğilmişti; konuşmadı. Birkaç dakika sessizlik oldu. Sonra Bay Irwine, “Adam, yarın sabah gitmek, o istemese bile onu görmek duygularının güçlü bir isteğiyse seni bundan vazgeçirmeye çalışmak istemiyorum. Görünüşün aksine, bu görüşme onu belki olumlu etkileyebilir. Ama ne yazık ki bunun olacağına pek umudum yok. Adını andığımda heyecanlanmış gibi görünmedi; her zamanki gibi soğuk ve inatçı bir tavırla yalnızca ‘Hayır’ dedi. Görüşmenin ona hiçbir yararı olmazsa, senin için boşuna ve acı bir ıstırap olur; korkarım ağır bir acı. Çok değişmiş...”

Adam birden sandalyeden kalkıp masanın üstündeki şapkasını kaptı. Sonra olduğu yerde kaldı ve söylemesi güç bir sorusu varmış gibi Bay Irwine’ye baktı. Bartle Massey sessizce ayağa kalktı, kapıyı anahtarla kilitleyip anahtarı cebine koydu.

“Geri geldi mi?” diye sordu Adam sonunda.

“Hayır, gelmedi,” dedi Bay Irwine sakince. “Biraz temiz hava almak için benimle yürümek istersen başka; yoksa şapkanı bırak Adam. Korkarım bugün yeniden dışarı çıkmadın.”

“Beni kandırmanıza gerek yok efendim,” dedi Adam, Bay Irwine’ye sertçe bakıp öfkeli bir kuşkuyla. “Benden korkmanıza gerek yok. Ben yalnızca adalet istiyorum. Onun da Hetty’nin hissettiklerini hissetmesini istiyorum. Bunu o yaptı... O, insanın bakmaya kıyamayacağı bir çocuktu... Ne yaptığını umursamıyorum... Onu buna sürükleyen oydu. Bunu bilecek... hissedecek... Adil bir Tanrı varsa, onun gibi bir çocuğu günaha ve sefalete sürüklemenin ne demek olduğunu hissedecek.”

“Seni kandırmıyorum Adam,” dedi Bay Irwine. “Arthur Donnithorne dönmedi; ben ayrıldığımda da dönmemişti. Ona bir mektup bıraktım; gelir gelmez her şeyi öğrenecek.”

“Ama siz bunu önemsemiyorsunuz,” dedi Adam öfkeyle. “Hetty orada utanç ve sefalet içindeyken, onun hiçbir şey bilmemesini, hiç acı çekmemesini dert etmiyorsunuz.”

“Adam, öğrenecek; uzun süre, acı çekecek. Bir kalbi ve vicdanı var; karakteri hakkında bütünüyle yanılıyor olamam. Ayartılmaya direnmeden yenik düştüğüne inanmıyorum; bundan eminim. Zayıf olabilir ama duygusuz, soğukça bencil biri değil. Bunun onu ömrü boyunca etkisini hissedeceği bir sarsıntıya uğratacağına inanıyorum. Neden böyle intikam istiyorsun? Ona verebileceğin hiçbir işkence Hetty’ye yarar sağlamaz.”

“Hayır... Tanrım, hayır,” diye inledi Adam yeniden sandalyesine çökerken. “Ama işte en büyük lanet de bu... karanlığını asıl artıran şey... hiçbir şey geri alınamaz. Zavallı Hetty’m... benim tatlı Hetty’m bir daha geri gelmeyecek... Tanrı’nın yarattığı en güzel şeydi; bana gülümseyerek bakardı... Beni sevdiğini sanmıştım... iyi biri olduğunu...”

Adam’ın sesi yavaş yavaş kısık, boğuk bir fısıltıya dönmüş, sanki yalnızca kendi kendine konuşuyordu. Ama şimdi birden Bay Irwine’ye bakıp, “Ama dedikleri kadar suçlu değil, değil mi? Siz öyle olduğunu düşünmüyorsunuz, efendim? Bunu yapmış olamaz,” dedi.

Bay Irwine yumuşak bir sesle, “Belki de bunu hiçbir zaman kesin olarak bilemeyeceğiz Adam,” diye yanıtladı. “Bu gibi durumlarda, bize güçlü görünen kanıtlara dayanarak bazen hüküm veririz; oysa küçücük bir olguyu bilmediğimiz için yanılıyor olabiliriz. Ama en kötüsünün doğru olduğunu varsayalım: suçunun sorumluluğunu ona yükleyip cezayı onun çekmesi gerektiğini söylemeye hakkın yok. Ahlaki suçun ve cezanın payını belirlemek bize düşmez. Tek bir suç eylemini kimin işlediğini saptarken bile yanılmaktan kaçınamıyoruz; insanın kendi eyleminin öngörülmemiş sonuçlarından ne ölçüde sorumlu tutulacağı meselesiyse insanı düşünmeye bile korkutmalı. Bencilce bir haz anının içinde saklı duran kötü sonuçlar öylesine korkunç bir düşüncedir ki, bizi cezalandırmaya yönelik gözü kara bir arzudan daha az küstahça bir duyguya mutlaka sevk etmelidir. Sakinleştiğinde bunu bütünüyle anlayabilecek bir aklın var Adam. Seni bu intikamcı nefrete sürükleyen ıstırabı anlayamayacağımı sanma. Ama şunu düşün: tutkuna boyun eğersen—çünkü bu adalet değil, tutku; kendini kandırıyorsun—Arthur’ın başına gelenin aynısı senin de başına gelebilir; hatta daha kötüsü. Tutkun seni korkunç bir suça sürükleyebilir.”

“Daha kötüsü olmaz,” dedi Adam acı acı. “Bunun daha kötü olduğuna inanmıyorum. Ben, onun yaptığı gibi bir kızı kötülüğe sürükleyip sonra bir kenara çekilerek cezalandırılmasını izlemektense, cezasını tek başıma çekebileceğim bir kötülük yapmayı yeğlerim. Hem bütün bunları bir parça zevk uğruna yaptı; içinde erkek yüreği olsaydı, o zevki almaktansa elini keserdi. Sonunda olanları öngörmediyse ne olmuş? Yeterince şeyi öngörüyordu; onun başına zarar ve utançtan başka bir şey gelmesini beklemeye hakkı yoktu. Sonra da yalanlarla meseleyi örtbas etmeye çalıştı. Hayır, insanlar bunun yarısı kadar bile iğrenç olmayan şeyler yüzünden asılıyor. Bir insan ne yaparsa yapsın, cezayı kendisinin çekeceğini biliyorsa, kendini rahat ettirip cezanın başkasına düşeceğini bile bile davranan aşağılık, bencil bir korkak kadar kötü değildir.”

“İşte burada da kendini bir ölçüde kandırıyorsun Adam. Bir insanın cezasını tek başına çekebileceği hiçbir kötülük yoktur; kendini yalıtıp içindeki kötülüğün yayılmayacağını söyleyemezsin. İnsanların hayatları, soludukları hava kadar iç içe geçmiştir; kötülük de hastalık gibi kaçınılmaz biçimde yayılır. Arthur’ın bu günahının başkalarına ne büyük acılar çektirdiğini biliyorum, bunu hissediyorum; ama her günahı işleyenden başkalarına da acı çektirir. Arthur’dan öç almak için yapacağın bir şey, çektiğimiz acılara yalnızca bir kötülük daha eklerdi: cezasını tek başına çekemezdin; seni seven herkese en büyük kederleri yaşatırdın. Kör bir öfkeyle, şimdiki kötülükleri olduğu gibi bırakıp üstlerine daha beterlerini ekleyen bir eylemde bulunmuş olurdun. Bana ölümcül bir öç alma eylemini düşünmediğini söyleyebilirsin; ama zihnindeki bu duygu böyle eylemleri doğurur. Ona kapıldığın, Arthur’ın cezalandırılmasını istemenin adalet değil öç olduğunu görmediğin sürece büyük bir kötülük işlemeye sürüklenme tehlikesi içindesin. Korulukta Arthur’a o yumruğu attıktan sonra neler hissettiğini bana anlatmıştın, hatırla.”

Adam sustu; son sözler geçmişten canlı bir görüntü getirmişti gözlerinin önüne. Bay Irwine onu düşünceleriyle baş başa bırakarak Bartle Massey’yle yaşlı Bay Donnithorne’un cenazesi ve önemsiz başka konulardan konuştu. Ama sonunda Adam dönüp daha sakin bir sesle, “Hall Çiftliği’ndekileri sormadım efendim. Bay Poyser geliyor mu?” dedi.

“Geldi; bu gece Stoniton’da. Ama seni görmesini tavsiye edemem Adam. Kendisi de çok huzursuz, sen sakinleşene kadar görüşmemeniz daha iyi.”

“Dinah Morris yanlarına geldi mi efendim? Seth, onu çağırdıklarını söylemişti.”

“Hayır. Bay Poyser, ayrıldığında henüz gelmediğini söyledi. Mektubun ona ulaşmadığından korkuyorlar. Anlaşılan tam adresini bilmiyorlarmış.”

Adam bir süre düşüncelere daldıktan sonra, “Dinah onu görmeye gitmiş midir, merak ediyorum. Ama Poyser’lar kendileri yanına yaklaşmadıklarına göre, gitmesine de şiddetle karşı çıkmış olabilirler. Yine de bence giderdi; Metodistler hapishanelere gitmeye çok meraklıdır, Seth de gideceğini düşündüğünü söylemişti. Dinah’nın çok şefkatli bir hali vardı; acaba bir faydası dokunabilir miydi? Siz onu hiç görmediniz, değil mi efendim?” dedi.

“Evet, gördüm. Onunla konuşmuştum; bende çok iyi bir izlenim bıraktı. Şimdi söyleyince aklıma geldi, keşke gelse. Onun gibi yumuşak huylu, nazik bir kadın Hetty’nin yüreğini açmasını sağlayabilir. Hapishane papazının tavrı biraz sert.”

“Ama gelmezse faydası yok,” dedi Adam kederle.

“Daha önce aklıma gelseydi onu bulmak için bir şeyler yapardım,” dedi Bay Irwine, “ama artık çok geç, korkarım... Neyse Adam, artık gitmeliyim. Bu gece biraz dinlenmeye çalış. Tanrı seni korusun. Yarın sabah erkenden yine uğrarım.”

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…