Bölümler 56Şu an: XXXIII. Bölüm — Daha Çok Bağ
- 1 Birinci Kitap — I. Bölüm — Atölye2.204 kelime
- 2 İkinci Bölüm — Vaaz5.429 kelime
- 3 Üçüncü Bölüm — Vaazdan Sonra1.694 kelime
- 4 Dördüncü Bölüm — Ev ve Kederleri4.083 kelime
- 5 V. Bölüm — Papaz4.583 kelime
- 6 VI. Bölüm — Hall Çiftliği3.375 kelime
- 7 VII. Bölüm — Mandıra1.422 kelime
- 8 VIII. Bölüm — Bir Çağrı2.239 kelime
- 9 IX. Bölüm — Hetty’nin Dünyası1.872 kelime
- 10 Bölüm X — Dinah, Lisbeth’i Ziyaret Ediyor3.179 kelime
- 11 XI. Bölüm — Kulübede2.183 kelime
- 12 XII. Bölüm — Ormanda3.005 kelime
- 13 XIII. Bölüm — Ormanda Akşam1.398 kelime
- 14 Bölüm XIV — Eve Dönüş2.386 kelime
- 15 Bölüm XV — İki Yatak Odası3.644 kelime
- 16 Bölüm XVI — Bağlar3.558 kelime
- 17 İkinci Kitap — XVII. Bölüm — Hikâyenin Biraz Durakladığı Yer2.577 kelime
- 18 On Sekizinci Bölüm — Kilise6.171 kelime
- 19 XIX. Bölüm — Adam İş Gününde1.784 kelime
- 20 XX. Bölüm — Adam Hall Çiftliği’ni Ziyaret Ediyor4.866 kelime
- 21 XXI. Bölüm — Gece Okulu ve Öğretmeni4.209 kelime
- 22 Üçüncü Kitap — XXII. Bölüm — Doğum Günü Şenliğine Gidiş2.920 kelime
- 23 Bölüm XXIII — Yemek Vakti1.308 kelime
- 24 XXIV. Bölüm — Sağlık Şerefine İçki2.110 kelime
- 25 XXV. Bölüm — Oyunlar2.180 kelime
- 26 XXVI. Bölüm — Dans3.043 kelime
- 27 Dördüncü Kitap — XXVII. Bölüm — Bir Kriz3.070 kelime
- 28 XXVIII. Bölüm — Bir İkilem2.033 kelime
- 29 XXIX. Bölüm — Ertesi Sabah2.116 kelime
- 30 XXX. Bölüm — Mektubun Verilişi3.446 kelime
- 31 XXXI. Bölüm — Hetty’nin Yatak Odasında2.549 kelime
- 32 XXXII. Bölüm — Bayan Poyser “İçini Döker”2.514 kelime
- 33 XXXIII. Bölüm — Daha Çok Bağ1.846 kelime · Okuduğun bölüm
- 34 XXXIV. Bölüm — Nişan1.274 kelime
- 35 XXXV. Bölüm — Gizli Korku1.555 kelime
- 36 Beşinci Kitap — XXXVI. Bölüm — Umut Yolculuğu2.387 kelime
- 37 XXXVII. Bölüm — Umutsuzluk İçinde Yolculuk3.250 kelime
- 38 XXXVIII. Bölüm — Arayış3.739 kelime
- 39 XXXIX. Bölüm — Haber1.975 kelime
- 40 XL. Bölüm — Acı Sular Yayılıyor2.291 kelime
- 41 Xlı. Bölüm — Duruşmadan Önceki Akşam1.329 kelime
- 42 XLII. Bölüm — Duruşma Sabahı1.215 kelime
- 43 XLIII. Bölüm — Karar1.833 kelime
- 44 Bölüm XLIV — Arthur’ın Dönüşü2.030 kelime
- 45 XLV. Bölüm — Hapishanede2.739 kelime
- 46 XLVI. Bölüm — Bekleyiş Saatleri1.546 kelime
- 47 XLVII. Bölüm — Son An231 kelime
- 48 XLVIII. Bölüm — Ormanda Bir Buluşma Daha2.464 kelime
- 49 Altıncı Kitap — XLIX. Bölüm — Hall Çiftliği’nde2.528 kelime
- 50 L. Bölüm — Kulübede3.040 kelime
- 51 LI. Bölüm — Pazar Sabahı3.241 kelime
- 52 Bölüm LII — Adam ve Dinah2.260 kelime
- 53 LIII. Bölüm — Hasat Yemeği3.413 kelime
- 54 Bölüm LIV — Tepedeki Buluşma1.488 kelime
- 55 Bölüm LV — Evlilik Çanları680 kelime
- 56 Son Söz907 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
XXXIII. Bölüm
Daha Çok Bağ
Sonunda bütün arpa kaldırıldı; hasat yemekleri, kasvetli kara fasulye ürünü beklenmeden yenip bitti. Elmalarla fındıklar toplanıp depolandı; çiftlik evlerindeki peynir altı suyu kokusu kayboldu, yerini bira mayalama kokusu aldı. Chase’in arkasındaki ormanlar ve bütün çit diplerindeki ağaçlar, alçak ve karanlık gökyüzünün altında ağırbaşlı bir görkeme büründü. Michaelmas gelmişti; mor eriklerle daha soluk mor papatyaların kokulu sepetleri, hizmet arayan ya da hizmetten ayrılan, koltuklarının altında bohçalarıyla sararmış çitler arasında ilerleyen delikanlılarla genç kızlar da onunla gelmişti. Ama Michaelmas geldiği halde, arzu edilen kiracı Bay Thurle Chase Çiftliği’ne gelmedi; yaşlı toprak sahibi sonunda yeni bir vekilharç tutmak zorunda kaldı. İki cemaatin her yerinde, toprak sahibinin planının Poyserların kendilerine haksızlık edilmesine razı olmaması yüzünden boşa çıktığı biliniyordu. Bayan Poyser’in patlaması da sık sık tekrarlanıp anlatıldıkça daha da büyük bir keyifle bütün çiftlik evlerinde konuşuluyordu. “Bony”nin Mısır’dan döndüğü haberi, bu olayın yanında pek tatsız kalmış; Fransızların İtalya’da püskürtülmesi bile Bayan Poyser’in yaşlı toprak sahibini püskürtmesinin yanında hiçbir şey sayılmıştı. Bay Irwine, Chase dışında her cemaatlinin evinde olayın bir başka anlatımını dinlemişti. Bay Donnithorne’la herhangi bir kavgadan her zaman olağanüstü bir ustalıkla kaçındığı için, yaşlı beyefendinin bozguna uğramasına annesinden başka kimsenin yanında gülme zevkine izin veremezdi. Annesi, zengin olsa Bayan Poyser’e ömür boyu aylık bağlamak isteyeceğini söylüyor, sahneyi kendi ağzından dinleyebilmek için onu papaz evine çağırmak istiyordu.
“Hayır, hayır anne,” dedi Bay Irwine. “Bayan Poyser’in yaptığı, kurala pek uymayan küçük bir adalet gösterisiydi; ama benim gibi bir yargıç kurala aykırı adaleti desteklememeli. Kavgayla ilgilendiğime dair bir söylenti yayılmamalı, yoksa yaşlı adam üzerindeki azıcık nüfuzumu da yitiririm.”
“Doğrusu, o kadını krem peynirlerinden bile daha çok seviyorum,” dedi Bayan Irwine. “O solgun yüzüyle üç erkeğin cesaretine sahip. Söylediği şeyler de ne keskin.”
“Keskin mi? Evet, dili yeni bilenmiş ustura gibi. Konuşması da pek özgün; halkın atasözleri dağarcığını zenginleştiren, eğitim görmemiş zeki insanlardan biri. Craig hakkında söylediği o harika şeyi anlatmıştım sana: Öten horozun sesini duymak için güneşin doğduğunu sanan bir horoz gibiymiş. İşte tek cümlelik Ezop masalı.”
“Ama yaşlı beyefendi gelecek Michaelmas’ta onları çiftlikten çıkarırsa fena olur, değil mi?” dedi Bayan Irwine.
“Ah, buna izin verilemez. Poyser öyle iyi bir kiracı ki Donnithorne iki kez düşünüp öfkesini yutar, onları çıkarmaktan vazgeçer. Ama Leydi Günü’nde tahliye bildirimi gönderirse Arthur’la ikimiz onu yumuşatmak için elimizden geleni yapmalıyız. Böyle eski cemaatlilerimiz buradan gitmemeli.”
“Ah, Leydi Günü’ne kadar neler olacağı bilinmez,” dedi Bayan Irwine. “Arthur’ın doğum gününde yaşlı adamın biraz sarsıldığını düşündüm; bilirsin, seksen üç yaşında. Gerçekten de akıl almaz bir yaş. O kadar uzun yaşamaya ancak kadınların hakkı var.”
“Onlarsız yapayalnız kalacak bekâr oğulları yaşlandığında,” dedi Bay Irwine gülerek ve annesinin elini öperek.
Bayan Poyser de kocasının kiracılığının sona erdirileceğine dair zaman zaman duyduğu endişelere, “Leydi Günü’ne kadar neler olacağı bilinmez,” diye karşılık veriyordu. Bu, genellikle tartışılmaz bir gerçeğin çok tartışılır bir özel anlamı aktarmak için kullanıldığı o tartışılmaz genel önermelerden biriydi. Ama seksen üç yaşına gelmiş bir kralın ölümünü aklından geçirmenin bile suç sayılması insan doğasına gerçekten ağır gelir. İngilizlerin en akılsızları dışında hiç kimsenin bu kadar zor bir koşul altında iyi bir tebaa kalabileceğine inanılmaz.
Bu kaygı bir yana, Poyserların evindeki hayat her zamanki gibi sürüyordu. Bayan Poyser, Hetty’de şaşırtıcı bir düzelme gördüğünü düşünüyordu. Gerçi kız “daha ters huylu olmuştu; bazen ağzından tek kelime alabilmek için arabacı halatıyla çekmek gerekirmiş gibi” görünüyordu, ama giysilerine çok daha az kafa yoruyor, kimse söylemeden işe hevesle sarılıyordu. Artık dışarı çıkmak istememesi de şaşılacak şeydi; neredeyse onu evden çıkmaya ikna etmek mümkün olmuyordu. Teyzesinin Chase’teki haftalık el işi dersine son vermesine en ufak bir söylenme ya da surat asmayla karşılık vermemişti. Demek ki sonunda gönlünü Adam’a kaptırmıştı; bir hanım hizmetçisi olma isteği de aralarındaki küçük bir kırgınlıktan ya da yanlış anlaşılmadan doğmuş, sonra geçmiş olmalıydı. Adam Hall Çiftliği’ne geldiğinde Hetty’nin keyfi yerine geliyor, başka zamanlara göre daha çok konuşuyordu; ama Bay Craig ya da başka bir hayranı uğradığında neredeyse somurtuyordu.
Adam, ilk başta onu yüreği titreyerek gözledi; bu kaygı yerini şaşkınlığa ve tatlı bir umuda bıraktı. Arthur’ın mektubunu teslim ettikten beş gün sonra, onu görmenin canını acıtmasından korkmasına rağmen yeniden Hall Çiftliği’ne gitmeye cesaret etti. İçeri girdiğinde Hetty evin ana yaşam alanında değildi. Bay ve Bayan Poyser’la birkaç dakika konuşurken, az sonra Hetty’nin hasta olduğunu söyleyeceklerinden korkup yüreği sıkışıyordu. Derken tanıdığı hafif ayak sesleri duyuldu. Bayan Poyser, “Gel Hetty, neredeydin?” deyince Adam, yüzünün değişmiş halini görmekten korksa da dönmek zorunda kaldı. Onu, kendisini görmekten memnunmuş gibi gülümserken görünce neredeyse irkildi; ilk bakışta her zamanki gibiydi, yalnızca başında şapkası vardı; akşamları geldiğinde onu hiç şapkayla görmemişti. Ama işine gidip gelirken ya da çalışırken tekrar tekrar baktığında bir değişiklik fark etti: Yanakları her zamanki gibi pembeydi, son zamanlarda olduğu kadar çok gülümsüyordu; yine de Adam’a gözlerinde, yüzünün ifadesinde, bütün hareketlerinde başka bir şey varmış gibi geldi; daha sert, daha olgun, çocukluktan daha uzak bir şey. “Zavallıcık,” dedi kendi kendine, “bu herhalde kaçınılmaz. İlk gönül yarasını yaşadı. Ama bunun üstesinden gelecek gücü var. Buna şükür.”
Haftalar geçtikçe, Adam onu kendisini gördüğüne hep sevinmiş halde buldu: güzel yüzünü, gelişine sevindiğini anlamasını istermiş gibi ona doğru kaldırıyor, işlerini her zamanki sakinlikle yapıyor, kederine dair hiçbir işaret vermiyordu. Adam, Arthur’a duyduğu şeyin ilk öfke ve telaşında sandığından çok daha hafif olduğuna inanmaya başladı. Hetty, Arthur’ın kendisine âşık olup onunla evleneceğine dair genç kızca hayalinin bir budalalık olduğunu fark edip bundan zamanında vazgeçebilmiş olmalıydı. Belki de neşeli anlarında umduğu gibi olmuştu: Hetty’nin yüreği, kendisine ciddi bir sevgi beslediğini bildiği adama daha da sıcak yöneliyordu.
Belki Adam’ın yorumlarında hiç de sağduyulu olmadığını, sağduyulu bir erkeğin onun gibi davranmasının son derece yakışıksız olduğunu düşünüyorsunuzdur: güzelliğinden başka hiçbir özelliği olmayan bir kıza âşık olmuş, ona hayalî erdemler yakıştırmış, hatta başka bir erkeğe âşık olduktan sonra bile ona bağlanmaktan vazgeçmemiş; sabırlı, ürkek bir köpeğin efendisinin gözünün kendisine çevrilmesini beklemesi gibi, onun sevecen bakışlarını beklemişti. Ama insan doğası öylesine karmaşık bir şeydir ki, kuralların istisnasızını bulmak zordur, bunu unutmamalıyız. Elbette bilirim ki, sağduyulu erkekler kural olarak tanıdıkları en sağduyulu kadınlara âşık olur, cilveli güzelliğin bütün hoş aldatmacalarını fark eder, sevilmedikleri halde sevildiklerini sanmaz, yeri geldiğinde sevmekten vazgeçer ve her bakımdan kendilerine en uygun kadınla evlenirler; öyle ki, çevrelerindeki bütün evde kalmış kızların onayını kazanırlar. Ama yüzyıllar geçerken bu kuralın da ara sıra bir istisnası çıkar; dostum Adam onlardan biriydi. Yine de ben ona daha az saygı duymuyorum; tam tersine, iç dünyasını aslında pek az bildiği, tatlı, yuvarlak, çiçek gibi, kara gözlü Hetty’ye duyduğu derin sevginin, tutarsız bir zayıflıktan değil, kendi yaradılışının gücünden kaynaklandığını düşünüyorum. İnsanın muhteşem bir müzikten etkilenmesi zayıflık mıdır? Müzikteki o şaşılası uyumların ruhunuzun en ince kıvrımlarına, hiçbir anının ulaşamayacağı o narin yaşam tellerine işlediğini; bütün varlığınızı, geçmişinizle bugününüzü, dile sığmaz tek bir titreşimde birleştirdiğini; sizi bir anda, zahmetli yıllar boyunca birikmiş bütün şefkat ve sevgiyle erittiğini; özverili bir merhametin güçlükle öğrenilmiş bütün derslerini, yiğit bir cesaret ya da kabulleniş duygusunda yoğunlaştırdığını; bugünkü sevincinizi geçmişteki kederinizle, bugünkü kederinizi de geçmişteki bütün sevinçlerinizle harmanladığını hissetmek zayıflık mıdır? Değilse, bir kadının yanağının, boynunun, kollarının o kusursuz kıvrımlarından; yalvaran gözlerinin duru derinliğinden ya da dudaklarının tatlı, çocuksu büzülüşünden böylesine etkilenmek de zayıflık değildir. Çünkü güzel bir kadının güzelliği müzik gibidir; daha ne denebilir ki? Güzelliğin, giydirdiği tek kadının ruhunu aşan, çok üstünde bir anlatımı vardır; tıpkı deha ürünü sözlerin, onlara esin veren düşünceden daha geniş bir anlam taşıması gibi. Bir kadının gözlerinde bizi harekete geçiren şey yalnızca onun sevgisi değildir; sanki uzaklardan gelen yüce bir sevgi yanımıza kadar sokulmuş ve orada kendine bir dil bulmuştur. Yuvarlak boyun, gamzeli kol bizi yalnızca hoş göründükleri için değil, şefkat ve huzura dair bildiğimiz her şeyle yakın akraba oldukları için etkiler. En soylu yaradılış, güzelliğin bu kişisel olmayan anlatımını en çok görür (boyalı ya da boyasız bıyıkları olan, bundan hiçbir şey görmeyen beyefendiler bulunduğunu söylemeye gerek yok); işte bu yüzden, güzelliğin örttüğü tek kadının karakteri karşısında çoğu zaman en çok o yanılır. Bu nedenle, her tür yanılgıdan kaçınmanın en iyi reçetelerine sahip zihinsel filozoflara rağmen, insan yaşamının trajedisinin daha uzun süre devam edeceğinden korkuyorum.
İyi Adam’ımızın Hetty’ye duyduğu hisleri anlatabileceği süslü sözleri yoktu; bilgili görünerek gizemli bir havaya bürünemezdi. Duyduğu sevginin bir sır olduğunu, onun da söylediğini işittiğiniz gibi, açıkça dile getirmişti. Yalnızca Hetty’yi gördüğünde ya da onu düşündüğünde derinden sarsıldığını, bunun içindeki sevginin ve şefkatin, inancın ve cesaretin kaynağına dokunduğunu biliyordu. Onun dar görüşlü, bencil, katı olabileceğini nasıl düşünebilirdi? İnandığı Hetty’nin zihnini kendi geniş, bencil olmayan, şefkatli zihninden yaratmıştı.
Hetty’ye dair umutları, Arthur’a karşı hislerini biraz yumuşatmıştı. Arthur’ın Hetty’ye ilgisi herhalde pek derin değildi; bütünüyle yanlıştı ve Arthur’ın durumundaki hiçbir erkeğin kendine izin vermemesi gereken türdendi, ama besbelli şakacı bir havası da vardı. Bu da onu tehlikesine karşı kör etmiş, Hetty’nin yüreğinde güçlü bir yer edinmesini önlemiş olmalıydı. Adam için yeni bir mutluluk umudu belirirken öfkesi ve kıskançlığı da sönmeye başladı. Hetty mutsuz olmamıştı; hatta onu en çok kendisinin sevdiğine neredeyse inanıyordu. Bir zamanlar sonsuza dek öldüğünü sandığı dostluğun ileride yeniden canlanabileceği ve büyük, eski ormanlara veda etmek zorunda kalmayacağı düşüncesi ara sıra aklından geçiyordu; ormanları Arthur’a ait oldukları için daha da sevebilirdi. Acının şokunu böylesine çabuk izleyen bu yeni mutluluk umudu, bütün yaşamı boyunca ağır işlere ve ölçülü umutlara alışmış ağırbaşlı Adam’ı sarhoş ediyordu. Yoksa sonunda gerçekten kolay bir hayat mı sürecekti? Öyle görünüyordu; çünkü Kasım başında Jonathan Burge, Adam’ın yerini doldurmanın imkânsız olduğunu anlayıp sonunda ona iş ortaklığı teklif etmeye karar vermişti. Tek koşulu, Adam’ın bütün gücünü işe vermeyi sürdürmesi ve kendi adına ayrı bir iş kurma düşüncesinden vazgeçmesiydi. Adam damadı olsun ya da olmasın, ondan vazgeçilemeyecek kadar gerekli hale gelmişti; üstelik Burge için onun aklıyla yaptığı işler, el becerisinden çok daha önemliydi. Bu yüzden ormanların yönetimini üstlenmesinin hizmetlerinin değerine etkisi azdı; toprak sahibinin kerestesiyle ilgili alım satım işlerinde de üçüncü bir kişiyi çağırmak kolay olurdu. Adam burada, gençliğinden beri hırslı bir özlemle hayalini kurduğu, giderek genişleyen başarılı bir çalışma yolunun başlangıcını görüyordu. Bir köprü, belediye binası ya da fabrika inşa edebilirdi; çünkü Jonathan Burge’ün inşaat işinin büyük bir ağaca dönüşebilecek bir meşe palamudu olduğunu hep düşünmüştü. Bu nedenle anlaşma üzerine Burge’ün elini sıktı ve zihni mutlu hayallerle dolu halde eve döndü. (İncelikli okurum bunu söylediğim için belki şaşıracak ama) bu hayallerde Hetty’nin görüntüsü beliriyor; keresteyi az masrafla kurutma planlarının, bin tuğlanın su yoluyla taşınması sayesinde ne kadar ucuza geleceğine ilişkin hesapların ve çatılarıyla duvarları kendine özgü demir kirişlerle güçlendirmeye dair gözde tasarısının üzerinde gülümsüyordu. Ne olmuş yani? Adam’ın tutkusu bu işlerdi; sevgimiz de elektriğin havaya işleyişi gibi tutkularımıza işler, ince bir varlıkla onların gücünü artırır.
Adam artık ayrı bir eve taşınıp annesini eski evde geçindirebilirdi; geleceği, çok yakında evlenmesine elverişliydi. Dinah Seth’i kabul ederse anneleri Adam’dan ayrı yaşamaya belki daha kolay razı olurdu. Ama Adam acele etmeyeceğini kendi kendine söylüyordu; Hetty’nin ona karşı hisleri iyice güçlenip yerleşene kadar bunu sınamaya kalkışmayacaktı. Yine de ertesi gün, kiliseden sonra Hall Çiftliği’ne gidip haberi verecekti. Bay Poyser’ın buna beş sterlinlik bir banknottan daha çok sevineceğini biliyordu; Hetty’nin gözlerinin parlayıp parlamayacağını da görecekti. Zihnini dolduracak onca şey varken aylar çabucak geçerdi. Son zamanlarda içine düşen bu budalaca sabırsızlık, onu vakitsizce bir şeyler söylemeye sürüklememeliydi. Ama eve varıp annesine müjdeyi verdikten ve annesi sevinçten neredeyse ağlayarak, bu talihli olay yüzünden ona her zamankinin iki katı yemek yedirmeye çalışırken akşam yemeğini yedikten sonra, eski evin hepsine birden ömür boyu yetmeyecek kadar küçük olduğundan söz ederek onu yaklaşan değişikliğe usulca hazırlamaktan kendini alamadı.
Bölüm etkileşimi
