Adam Bede kitap kapağı

50. bölüm / 56

L. Bölüm — Kulübede

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 56Şu an: L. Bölüm — Kulübede
  1. 1 Birinci Kitap — I. Bölüm — Atölye2.204 kelime
  2. 2 İkinci Bölüm — Vaaz5.429 kelime
  3. 3 Üçüncü Bölüm — Vaazdan Sonra1.694 kelime
  4. 4 Dördüncü Bölüm — Ev ve Kederleri4.083 kelime
  5. 5 V. Bölüm — Papaz4.583 kelime
  6. 6 VI. Bölüm — Hall Çiftliği3.375 kelime
  7. 7 VII. Bölüm — Mandıra1.422 kelime
  8. 8 VIII. Bölüm — Bir Çağrı2.239 kelime
  9. 9 IX. Bölüm — Hetty’nin Dünyası1.872 kelime
  10. 10 Bölüm X — Dinah, Lisbeth’i Ziyaret Ediyor3.179 kelime
  11. 11 XI. Bölüm — Kulübede2.183 kelime
  12. 12 XII. Bölüm — Ormanda3.005 kelime
  13. 13 XIII. Bölüm — Ormanda Akşam1.398 kelime
  14. 14 Bölüm XIV — Eve Dönüş2.386 kelime
  15. 15 Bölüm XV — İki Yatak Odası3.644 kelime
  16. 16 Bölüm XVI — Bağlar3.558 kelime
  17. 17 İkinci Kitap — XVII. Bölüm — Hikâyenin Biraz Durakladığı Yer2.577 kelime
  18. 18 On Sekizinci Bölüm — Kilise6.171 kelime
  19. 19 XIX. Bölüm — Adam İş Gününde1.784 kelime
  20. 20 XX. Bölüm — Adam Hall Çiftliği’ni Ziyaret Ediyor4.866 kelime
  21. 21 XXI. Bölüm — Gece Okulu ve Öğretmeni4.209 kelime
  22. 22 Üçüncü Kitap — XXII. Bölüm — Doğum Günü Şenliğine Gidiş2.920 kelime
  23. 23 Bölüm XXIII — Yemek Vakti1.308 kelime
  24. 24 XXIV. Bölüm — Sağlık Şerefine İçki2.110 kelime
  25. 25 XXV. Bölüm — Oyunlar2.180 kelime
  26. 26 XXVI. Bölüm — Dans3.043 kelime
  27. 27 Dördüncü Kitap — XXVII. Bölüm — Bir Kriz3.070 kelime
  28. 28 XXVIII. Bölüm — Bir İkilem2.033 kelime
  29. 29 XXIX. Bölüm — Ertesi Sabah2.116 kelime
  30. 30 XXX. Bölüm — Mektubun Verilişi3.446 kelime
  31. 31 XXXI. Bölüm — Hetty’nin Yatak Odasında2.549 kelime
  32. 32 XXXII. Bölüm — Bayan Poyser “İçini Döker”2.514 kelime
  33. 33 XXXIII. Bölüm — Daha Çok Bağ1.846 kelime
  34. 34 XXXIV. Bölüm — Nişan1.274 kelime
  35. 35 XXXV. Bölüm — Gizli Korku1.555 kelime
  36. 36 Beşinci Kitap — XXXVI. Bölüm — Umut Yolculuğu2.387 kelime
  37. 37 XXXVII. Bölüm — Umutsuzluk İçinde Yolculuk3.250 kelime
  38. 38 XXXVIII. Bölüm — Arayış3.739 kelime
  39. 39 XXXIX. Bölüm — Haber1.975 kelime
  40. 40 XL. Bölüm — Acı Sular Yayılıyor2.291 kelime
  41. 41 Xlı. Bölüm — Duruşmadan Önceki Akşam1.329 kelime
  42. 42 XLII. Bölüm — Duruşma Sabahı1.215 kelime
  43. 43 XLIII. Bölüm — Karar1.833 kelime
  44. 44 Bölüm XLIV — Arthur’ın Dönüşü2.030 kelime
  45. 45 XLV. Bölüm — Hapishanede2.739 kelime
  46. 46 XLVI. Bölüm — Bekleyiş Saatleri1.546 kelime
  47. 47 XLVII. Bölüm — Son An231 kelime
  48. 48 XLVIII. Bölüm — Ormanda Bir Buluşma Daha2.464 kelime
  49. 49 Altıncı Kitap — XLIX. Bölüm — Hall Çiftliği’nde2.528 kelime
  50. 50 L. Bölüm — Kulübede3.040 kelime · Okuduğun bölüm
  51. 51 LI. Bölüm — Pazar Sabahı3.241 kelime
  52. 52 Bölüm LII — Adam ve Dinah2.260 kelime
  53. 53 LIII. Bölüm — Hasat Yemeği3.413 kelime
  54. 54 Bölüm LIV — Tepedeki Buluşma1.488 kelime
  55. 55 Bölüm LV — Evlilik Çanları680 kelime
  56. 56 Son Söz907 kelime

L. Bölüm

Kulübede
Yola çıktıklarında Adam, Dinah’dan koluna girmesini istemedi. Birlikte ne kadar sık yürümüş olsalar da bunu daha önce hiç yapmamıştı; Seth’le yürürken de kol kola girmediğini fark etmiş ve belki böyle bir desteğin hoşuna gitmediğini düşünmüştü. Yan yana ama aralarında mesafe bırakarak yürüdüler; küçük siyah şapkasının dar kenarı yüzünü Adam’dan saklıyordu.

“Demek Hall Çiftliği’ni yuvan yapmak seni mutlu etmiyor Dinah?” dedi Adam; kendisi için kaygılanmayan bir kardeşin sessiz ilgisiyle. “Seni bu kadar seviyor olmaları düşünülünce, yazık.”

“Bilirsin Adam, onlara duyduğum sevgi ve iyiliklerini istemem bakımından yüreğim onlarınkiyle bir. Ama şu anda yardımıma ihtiyaçları yok. Kederleri dindi; ben de, dünya nimetlerinin bolluğu içinde son zamanlarda yitirdiğim o kutsamayı bulduğum eski işime geri çağrıldığımı hissediyorum. Kendi ruhumuz için daha büyük bir kutsama bulalım diye Tanrı’nın bize verdiği görevden kaçmanın boş bir düşünce olduğunu biliyorum; sanki İlahi Varlığın doluluğunu nerede bulacağımızı kendimiz seçebilirmişiz gibi. Oysa onu yalnızca bulunabileceği yerde, sevgiyle itaat ederek aramalıyız. Ama artık işimin başka bir yerde olduğunu açıkça görüyorum; en azından bir süreliğine. İleride teyzemin sağlığı bozulur ya da başka bir nedenle bana ihtiyaç duyarsa geri dönerim.”

“En iyisini sen bilirsin Dinah,” dedi Adam. “Seni seven ve sana akraba olanların dileklerine vicdanında iyi ve yeterli bir neden olmadan karşı çıkacağına inanmıyorum. Üzüldüğümü söylemeye hakkım yok: seni sahip olduğum bütün dostlardan üstün tutmamın nedenini pekâlâ biliyorsun. Kader seni kız kardeşim yapıp ömrümüz boyunca bizimle yaşatacak şekilde olsaydı, bunun başımıza gelebilecek en büyük nimet olduğunu düşünürdüm. Ama Seth bunun umudu olmadığını söylüyor; senin duyguların başka. Belki de bu konuda konuşmaya haddimden fazla kalkışıyorum.”

Dinah cevap vermedi. Birkaç adım boyunca sessizce yürüdüler; taş geçide geldiklerinde Adam önce geçip, Dinah alışılmadık yükseklikteki basamağa çıkarken ona elini uzatmak için döndü. Dinah yüzünü görmesine engel olamadı. Adam şaşırdı; genellikle yumuşak ve ağırbaşlı olan gri gözlerinde bastırılmış bir heyecanın parlak, huzursuz bakışı vardı. Aşağıya inerken yanaklarına yayılan hafif pembelik koyu bir gül rengine bürünmüştü. Sanki Dinah’nın yalnızca kız kardeşi olabilirmiş gibi görünüyordu. Adam birkaç an şaşkınlıkla, ne olduğunu anlamaya çalışarak sustu, sonra, “Umarım söylediklerim seni incitmemiş ya da gücendirmemiştir Dinah. Belki de haddimi aştım. Senin için en iyisinin ne olduğunu düşündüğün belliyken, ben başka bir şey istemiyorum; doğru buluyorsan otuz mil uzakta yaşaman da benim için sorun değil. Seni şimdi düşündüğüm kadar düşünmeye devam edeceğim; çünkü sen, kalbimin atmasını nasıl engelleyemiyorsam hatırlamaktan da kendimi alamadığım şeylere bağlısın,” dedi.

Zavallı Adam! Erkekler işte böyle yanılgılara düşer. Dinah cevap vermedi; ama az sonra, “O zavallı genç adamdan, en son konuştuğumuzdan beri haber aldın mı?” diye sordu.

Dinah, Arthur’dan hep böyle söz ederdi; onu hapishanede gördüğü hâliyle zihninden hiç çıkarmamıştı.

“Evet,” dedi Adam. “Bay Irwine dün bir mektubunun bir kısmını okudu. Yakında barış yapılacağı neredeyse kesinmiş, diyorlar; ama kimse uzun süreceğine inanmıyor. Yine de eve dönmeyeceğini söylüyor. Henüz dönmeye gönlü yokmuş; başkaları için de uzakta kalması daha iyiymiş. Bay Irwine, dönmemekte haklı olduğunu düşünüyor. Hüzünlü bir mektup. Her zamanki gibi seni ve Poyserları soruyor. Mektuptaki bir şey beni epey sarstı: ‘Kendimi ne kadar yaşlı hissettiğimi düşünemezsin,’ diyor. ‘Artık hiçbir plan yapmıyorum. Önümde iyi bir günlük yürüyüş ya da çarpışma varsa kendimi en iyi hissediyorum.’”

“Esav gibi atılgan, sıcakkanlı biri; ona hep büyük acıma duymuşumdur,” dedi Dinah. “Kardeşlerin buluştuğu sahne, Esav’ın sevgi ve cömertliğine, Tanrı’nın lütfuna sahip olduğunu bildiği hâlde Yakup’un ürkek ve güvensiz oluşuna rağmen beni hep derinden etkilemiştir. Doğrusu, bazen Yakup’un küçük ruhlu olduğunu söylemeye kalkıştım. Ama sınavımız da bu: sevimsiz pek çok şeyin arasında iyiyi görmeyi öğrenmeliyiz.”

“Ah,” dedi Adam, “Eski Ahit’te en çok Musa’yı okumayı severim. Zorlu bir işi başarıyla sonuna kadar götürdü, ama başkaları meyvelerini toplayacakken öldü. İnsan böyle bir hayatı göze almak, öldükten sonra neler olacağını düşünmek için yürekli olmalı. Sağlam, iyi yapılmış bir iş kalıcıdır: yalnızca bir döşeme döşemek bile olsa, işi iyi yapmak, yapanın dışında birilerinin de yararınadır.”

İkisi de kendileriyle ilgili olmayan konular hakkında konuşmaktan memnundu. Böylece Willow Çayı üzerindeki köprüyü geçene kadar sohbet ettiler. Adam dönüp, “Ah, Seth gelmiş. Eve yakında varır diye düşünmüştüm. Gidiyor olacağını biliyor mu Dinah?” dedi.

“Evet, geçen Sebt söyledim.”

Adam şimdi hatırladı; Seth pazar akşamı eve çok kederli dönmüştü. Son zamanlarda pek alışılmadık bir hâldi bu; çünkü Dinah’yı her hafta görmenin verdiği mutluluk, onunla asla evlenemeyeceğini bilmenin acısını uzun zamandır bastırıyordu. O akşam, Dinah’ya iyice yaklaşana ve narin göz kapaklarıyla kirpiklerindeki gözyaşı izlerini görene dek her zamanki dalgın, iyilik dolu huzurlu hâlindeydi. Kardeşine hızla bir göz attı; ama Adam, Dinah’yı sarsan duyguların akışından belli ki tümüyle habersizdi; her zamanki sakin ve beklentisiz görünüşünü koruyordu. Seth, Dinah’nın yüzünü fark ettiğini belli etmemeye çalıştı ve yalnızca, “Geldiğine sevindim Dinah; annem bütün gün seni görmeyi bekledi. Sabah gözünü açar açmaz senden söz etmeye başladı,” dedi.

Kulübeye girdiklerinde Lisbeth koltuğunda oturuyordu. Akşam yemeğini hazırlamaktan, her zaman epey önceden yaptığı bu işten, o kadar yorulmuştu ki yaklaşan ayak seslerini duyduğu hâlde onları kapıda karşılamaya gidemedi.

“Gel bakalım çocuğum, sonunda geldin,” dedi Dinah ona doğru yürüyünce. “Bir hafta beni bırakıp yanıma hiç uğramamak da ne demek?”

“Sevgili dostum,” dedi Dinah, elini tutarak, “iyi değilsin. Daha önce bilseydim gelirdim.”

“Gelmezsen nereden bileceksin? Oğlanlar ancak onlara anlattığımı bilir. Elini ayağını oynatabildiğin sürece erkekler seni iyi sanır. Ama o kadar kötü değilim; yalnızca biraz üşütmek ağrılarımı başlatıyor. Oğlanlar, işleri yapsın diye yanıma birini almam için öyle tutturuyorlar ki; konuştukça ağrılarımı artırıyorlar. Yanıma gelip kalsan beni rahat bırakırlardı. Poyserların sana benim kadar ihtiyacı olamaz. Ama şapkanı çıkar da sana bakayım.”

Dinah uzaklaşmak üzereydi ama şapkasını çıkarırken Lisbeth onu sıkıca tuttu ve yüzüne, saflıkla yumuşaklığa ilişkin eski izlenimlerini tazelemek istercesine, yeni toplanmış bir kardelenin içine bakar gibi baktı.

“Neyin var?” dedi Lisbeth şaşkınlıkla. “Ağlamışsın.”

“Geçip gidecek bir keder yalnızca,” dedi Dinah. Hayslope’tan ayrılma niyetini açıklayarak Lisbeth’in itirazlarını şimdi uyandırmak istemiyordu. “Yakında öğrenirsin; bu akşam konuşuruz. Bu gece senin yanında kalacağım.”

Bu söz Lisbeth’i yatıştırdı. Akşam boyunca Dinah’yla baş başa konuşabilecekti; çünkü kulübede, hatırlarsınız, yeni birini eve alma beklentisiyle neredeyse iki yıl önce yapılmış yeni bir oda vardı. Adam yazı yazacağı ya da plan çizeceği zaman hep orada otururdu. Seth de o akşam oradaydı; annesinin Dinah’yı kendi başına ağırlamak isteyeceğini biliyordu.

Kulübenin iki duvarında birbirinden güzel iki manzara vardı. Bir duvarın önünde mavi ceketi ve sarımtırak mendiliyle, geniş omuzlu, iri yüzlü, dayanıklı yaşlı kadın oturuyordu. Buğulu gözlerinde kaygı taşıyan bakışları durmadan, ya ev işlerine yardım ederek hafifçe oradan oraya dolaşan ya da koltuğunun yanında oturup buruşmuş elini tutan, ince yapılı ve zambak yüzlü, siyahlar içindeki genç kadına dönüyordu. Dinah başını ona kaldırdığında, Lisbeth’in İncil’den ya da ilahi kitabından çok daha iyi anladığı bir dille konuşuyordu. Lisbeth bu gece neredeyse hiç kitap okunmasını istemedi. “Yok, yok, kitabı kapat,” dedi. “Konuşalım. Neye ağladığını bilmek istiyorum. Senin de herkes gibi kendi dertlerin mi var?”

Duvarın öte yanında, bütün farklılıklarının ortasında birbirlerine öyle benzeyen iki kardeş vardı. Adam, çatık kaşları, gür saçları ve koyu, canlı teniyle hesaplarına dalmıştı. Seth’in iri, sert çizgili yüzü kardeşininkinin neredeyse aynısıydı; ama saçları ince, dalgalı ve kahverengi, gözleri mavi ve hayalperestti. Çoğu zaman yeni aldığı kitabına bakacağına pencereden dalgın dalgın dışarı bakıyordu. Kitap, Wesley’nin Madame Guyon’un hayatını anlattığı, onun için hayret ve ilgiyle dolu kısaltılmış eseriydi. Seth, “Bu gece burada sana yardım edebileceğim bir şey var mı? Atölyede gürültü yapmak istemiyorum,” demişti Adam’a.

“Yok delikanlı,” diye yanıtlamıştı Adam. “Kendim yapmam gereken işler dışında bir şey yok. Senin okuyacak yeni kitabın var.”

Seth’in haberi bile yokken Adam, cetveliyle bir çizgi çizdikten sonra duraksayıp kardeşine çoğu kez gözlerinde beliren sevecen bir gülümsemeyle bakardı. “Delikanlı, ne olduğunu anlatamadığı düşüncelere dalıp oturmayı severdi; bunlardan bir şey çıkmazdı ama onu mutlu ederlerdi.” Son bir iki yılda Adam, Seth’e gitgide daha hoşgörülü davranmaya başlamıştı. Bu, içinde büyüyen kederden doğan şefkatin bir parçasıydı.

Çünkü kendini bütünüyle denetim altında tutarken, doğuştan gelen ve elinden alınamaz yaradılışına uygun biçimde çok çalışıp işinden zevk alan Adam, kederini geride bırakmamıştı; onu geçici bir yük gibi üstünden atıp yeniden aynı insan hâline gelmemişti. Hangimiz böyle olur? Tanrı korusun. Bütün acılarımızın ve mücadelelerimizin sonunda tek kazancımız eski hâlimize dönmek olsaydı —aynı kör sevgilere, kendinden emin suçlamalara, insanların çektiği acıları hafife alan düşüncelere, yıkıma uğramış hayatlar üzerine boş dedikodulara, yalnızlığımızda dinmeyen çığlıklarla seslendiğimiz Bilinmeyen’e karşı aynı cılız duyarlığa geri dönseydik— bunun ne değeri olurdu? Kederimizin içimizde yok edilemez bir güç olarak yaşamasına, güçlerin yaptığı gibi yalnızca biçim değiştirerek acıdan şefkate dönüşmesine şükredelim. Şefkat, en derin kavrayışımızı ve en yüce sevgimizi içine alan o mütevazı sözcüktür. Yine de acının şefkate dönüşmesi Adam’da henüz bütünüyle gerçekleşmemişti. Acının büyük bir kalıntısı hâlâ duruyordu; onun acısı bir anıya dönüşmeyip varlığını sürdürdüğü müddetçe bu kederin de süreceğini hissediyordu. Her yeni sabahın ışığında yeniden başlıyormuş gibi düşünmesi gerekiyordu. Ama duyarlığımızı yitirmeden zihinsel acıya da bedensel acıya da alışırız. Acı hayatımızın bir alışkanlığı hâline gelir; kendimizi bütünüyle rahat hissedeceğimiz bir durumun mümkün olduğunu düşünmez oluruz. Arzu dizginlenip boyun eğmeye dönüşür. Kederimizi sessizce taşımayı ve acı çekmiyormuş gibi davranmayı başarabildiysek, o günü iyi geçirmiş sayarız. Çünkü tam da böyle zamanlarda, hayatlarımızın görünür ve görünmez bağlarla ilişkili olduğu; şimdiki ya da gelecekteki benliğimizin bu bağların hiçbirinin merkezi olmadığı duygusu, yaslanıp güç almak zorunda kaldığımız bir kas gibi büyür.

Kederinin bu ikinci sonbaharında Adam’ın ruh hâli böyleydi. Bildiğin gibi, işi her zaman onun inancının bir parçası olmuştu; daha çocuk denecek yaşlarından beri iyi marangozluğun Tanrı’nın isteği olduğunu, Tanrı’nın kendisini en yakından ilgilendiren isteğinin bu biçimde tecelli ettiğini açıkça görmüştü. Ama artık bu gündelik gerçekliğin ötesinde hayallere yer yoktu onun için; çalışma günlerinin dünyasında tatil yoktu, uzakta bir yerde görevin demir eldivenini ve göğüslüğünü çıkarıp onu şefkatle dinlenmeye kavuşturacağı bir an yoktu. Her yeni hafta giderek artan bir hoşnutluk ve ilgiyle sürdürdüğü o çetin çalışma günlerinden başka bir gelecek tasarlamıyordu. Aşkın onun için canlı bir anıdan başka bir şey olamayacağını düşünüyordu: kesilip atılmış ama bilincinden silinmemiş bir uzuv gibi. Sevme gücünün içinde durmadan yeni bir kuvvet kazandığını bilmiyordu; derin bir yaşantının kazandırdığı yeni duyarlıkların, yaradılışının bir başkasıyla iç içe geçmesini mümkün, hatta gerekli kılan yeni lifler olduğunu da. Yine de sıradan sevgiyle dostluğun gözünde eskisinden daha değerli hâle geldiğinin farkındaydı; annesine ve Seth’e daha çok bağlanıyor, onların mutluluğuna ufacık bir katkı yapıldığını görmekten ya da bunu hayal etmekten tarifsiz bir sevinç duyuyordu. Poyserlar da öyleydi: onları görme, dostça birkaç söz ve bakış paylaşma ihtiyacı duymadan üç dört gün geçmiyordu. Dinah yanlarında olmasa da muhtemelen böyle hissederdi; ama Dinah’ya dünyadaki bütün dostlarından üstün tuttuğunu söylerken yalnızca gerçeğin en sade hâlini dile getirmişti. Bundan daha doğal ne olabilirdi? Çünkü anıların en karanlık anlarında, içini rahatlatan ilk ışık hep onun düşüncesiyle doğardı. Hall Çiftliği’ndeki ilk kederli günler, onun varlığıyla yavaş yavaş yumuşak bir ay ışığına dönüşmüştü; kulübede de öyleydi. Dinah her boş anında gelip zavallı Lisbeth’i teselli etmiş, neşelendirmişti; Lisbeth, sevgili Adam’ının kederle yıpranmış yüzünü görünce huysuzluğunu bile bastıran bir korkuya kapılmıştı. Adam Hall Çiftliği’ne gittiğinde Dinah’nın hafif, sessiz hareketlerini, çocuklara gösterdiği sevimli şefkati izlemeye; sesini yeniden duyulan bir ezgi gibi beklemeye; söylediği ve yaptığı her şeyi doğru bulmaya, daha iyisinin olamayacağını düşünmeye alışmıştı. Bunca sağduyusuna rağmen çocuklara fazla yüz vermesi yüzünden onu eleştiremiyordu. Çocuklar, önünde bir grup kaba saba adamın çoğu kez ürperdiği vaiz Dinah’yı, ev işlerinde işlerine gelen bir köleye çevirmişlerdi. Dinah ise bu zayıflığından biraz utanıyor, Süleyman’ın öğütlerinden uzaklaşmış olmaktan içten içe rahatsızlık duyuyordu. Evet, daha iyi olabilecek bir şey vardı: Seth’i sevip onunla evlenebilirdi. Kardeşi adına biraz canı sıkılmıştı; Dinah Seth’in karısı olsaydı, evlerini hepsi için olabilecek en mutlu yer hâline getirirdi diye üzülerek düşünmeden edemiyordu. Annelerinin son günlerini huzura ve dinginliğe kavuşturacak tek kişi oydu.

“Delikanlıyı sevmemesi şaşırtıcı,” diye kendi kendine söylenirdi Adam bazen. “İnsan onu sanki onun için biçilmiş sanır. Ama gönlü başka şeylerle öylesine dolu ki. Kendi kocası, çocukları olsun diye can atmayan kadınlardan biri o. Öyle olursa kendi hayatıyla dolup taşacağını sanıyor; başkalarının dertleriyle yaşamaya öyle alışmış ki gönlünün onlara kapanması düşüncesine dayanamıyor. Nasıl olduğunu gayet iyi görüyorum. Çoğu kadından başka hamurdan yoğrulmuş: bunu çok önceden anlamıştım. Birine yardım etmediği sürece rahat edemiyor; evlilik de onun bu yaşayışına engel olur, doğru. Seth’le evlense daha iyi olurdu diye tasarlayıp durmaya, sanki ondan ya da Tanrı’dan daha iyi bilirmişim gibi düşünmeye hakkım yok. Onu olduğu gibi yaratan O; bu, O’nun bana verdiği en büyük nimetlerden biri, üstelik yalnız bana değil.”

Dinah’nın yüzünden, Seth’i kabul etmesini dilediğini söyleyerek onu incittiğini anlayınca, bu öz eleştiri Adam’ın aklına yeniden güçlü biçimde geldi. Bu yüzden, kararının doğru olduğuna duyduğu güveni olabilecek en güçlü sözlerle dile getirmeye çalışmıştı; hatta, kendileriyle bağını kesip düşüncelerinde yaşamaktan başka türlü hayatlarının bir parçası olmaktan vazgeçerek yanlarından ayrılmasına bile razı olduğunu, bunu kendisi seçerse kabulleneceğini anlatmıştı. Dinah, onu ne kadar sık görmek istediğini, aralarında paylaşılan büyük bir anının sessiz bilinciyle onunla konuşmaya ne kadar değer verdiğini elbette biliyordu. Gitmesine razı olduğunu söylerken güvence verdiği şeyin içinde kendinden vazgeçen bir sevgi ve saygıdan başka bir şey duyması mümkün değildi. Yine de Adam’ın içinde, doğru şeyi tam olarak söylemediğine, bir şekilde Dinah’nın onu anlamadığına dair huzursuz bir duygu kalmıştı.

Dinah ertesi sabah güneş doğmadan biraz önce kalkmış olmalıydı; saat beş gibi aşağıdaydı. Seth de öyleydi. Lisbeth evde herhangi bir kadın yardımcı bulunmasına inatla karşı çıktığı için, annesini fazla yorulmaktan kurtarmak amacıyla Seth de Adam’ın dediği gibi “ev işlerinde epey becerikli” olmayı öğrenmişti. Bu yüzden, hasta kız kardeşine sulu lapayı yiğit Albay Bath’ın hazırladığını duyduğunuzda onu nasıl erkekliğinden bir şey yitirmiş saymadıysanız, Seth’i de öyle saymayacağınızı umarım. Gece geç vakte kadar yazı yazan Adam hâlâ uyuyordu; Seth, kahvaltı saatinden önce kalkmasının pek olası olmadığını söyledi. Dinah, son on sekiz ay boyunca Lisbeth’i sık sık ziyaret etmişti ama Thias’ın ölümünden sonraki o geceden beri kulübede hiç yatmamıştı. Hatırlarsınız, o gece Lisbeth onun becerikli hareketlerini övmüş, lapasını da biraz gönülsüzce beğenmişti. Bu uzun arada Dinah ev işlerinde çok ilerlemişti; bu sabah, Seth de yardımına hazır olduğundan, her şeyi teyze Poyser’ı memnun edecek bir temizlik ve düzene kavuşturmaya kararlıydı. Kulübe şimdilik bu düzenden çok uzaktı; Lisbeth’in romatizması, eski alışkanlığı olan özenle ovup parlatmayı bırakmaya mecbur etmişti onu. Mutfak gönlüne göre olunca Dinah, Adam’ın önceki gece yazı yazdığı yeni odaya geçti; orada süpürülüp toz alınması gereken yerlere bakacaktı. Pencereyi açıp içeri sabahın taze havasını, yabani gülün kokusunu ve erkenci güneşin parlak, eğik ışınlarını aldı. Uzun fırçayı tutarken bu ışıklar solgun yüzünün ve solgun kızıl saçlarının çevresinde bir hale oluşturuyordu. Kendi kendine, çok alçak sesle, Charles Wesley’nin ilahilerinden birini söyleyerek süpürdü; öyle tatlı bir yaz mırıltısıydı ki duymak için dikkat kesilmek gerekiyordu:

İlahi ışığın ebedî ışını,

Tükenmeyen sevginin kaynağı,

Baba’nın görkemi sende parlar,

Yeryüzünde ve yukarıdaki göklerde;

İsa! Yorgun yolcunun dinlendiği yer,

Kolay boyunduruğunu taşımayı bana ver;

Göğsümü sarsılmaz sabırla kuşat,

Lekesiz sevgiyle, kutsal korkuyla.

Savaşan tutkularıma “Barış!” de,

Titreyen yüreğime “Dur!” diye seslen!

Gücün kuvvetim, sığınağımdır;

Her şey senin egemen isteğine hizmet eder.

Fırçayı bırakıp toz bezini aldı; Bayan Poyser’ın evinde yaşamış olsaydınız, Dinah’nın elinde toz bezinin nasıl iş gördüğünü bilirdiniz: görünür görünmez her küçük köşeye, her çıkıntıya girer; sandalyelerin her çubuğunu, her ayağını defalarca dolaşır; masanın üstündeki her şeyin altını üstünü siler, Adam’ın kâğıtlarına, cetvellerine ve yanlarındaki açık yazı masasına gelinceye kadar durmazdı. Dinah bunların tam kenarına kadar toz aldı, sonra tereddüt edip özlemli ama çekingen gözlerle onlara baktı. Aralarında ne çok toz olduğunu görmek iç burkucuydu. Böyle bakarken, arkası açık kapıya dönük olan Dinah, Seth’in hemen dışarıdaki ayak sesini duydu ve berrak tiz sesiyle sordu: “Seth, kâğıtlarına dokunulunca abin öfkelenir mi?”

“Evet, yerlerine düzgünce konmazlarsa çok öfkelenir,” dedi Seth’in olmayan, tok ve gür bir ses.

Sanki Dinah farkında olmadan titreşen bir tele dokunmuştu. Yoğun bir ürpertiyle sarsıldı, bir an için başka hiçbir şey hissedemedi; sonra yanaklarının yandığını fark etti ve arkasına bakmaya cesaret edemedi. Olduğu yerde duruyor, dostça bir günaydın diyemediği için sıkıntı duyuyordu. Adam, yüzündeki gülümsemeyi görebilsin diye Dinah’nın dönüp bakmadığını görünce, öfkesini ciddi sandığından korktu ve yanına gitti; böylece Dinah ona bakmak zorunda kaldı.

“Ne o! Evde aksi bir adam olduğumu mu sanıyorsun, Dinah?” dedi gülümseyerek.

“Yok,” dedi Dinah, ürkek gözlerle yukarı bakarak, “öyle değil. Ama eşyaların karıştırıldığını görünce canın sıkılabilir; insanların en yumuşağı Musa bile bazen öfkelenirdi.”

“Öyleyse gel,” dedi Adam, ona şefkatle bakarak, “eşyaları taşımana yardım edeyim, sonra yerlerine koyarız; böylece hiçbir şey şaşmaz. Titizliğinle teyzenin öz yeğeni olmaya başladığını görüyorum.”

Küçük işlerine birlikte koyuldular ama Dinah kendini toparlayıp bir şey söyleyecek hâle gelememişti; Adam ona tedirginlikle baktı. Son zamanlarda Dinah’nın bir bakıma kendisini onaylamadığını düşünüyordu; eskisi kadar nazik ve içten davranmamıştı ona. Dinah’nın kendisine bakmasını, bu küçük şakacı işi yapmaktan onun da Adam kadar hoşnut olmasını istiyordu. Ama Dinah ona bakmadı; uzun boylu adama bakmaktan kaçınması kolaydı. Sonunda toz alınacak yer kalmayınca ve Adam’ın yanında oyalanmak için başka bahanesi olmayınca, daha fazla dayanamadı. Biraz yalvaran bir sesle, “Dinah, bana bir şeye mi gücendin? Hakkımda kötü düşünmene yol açacak bir şey söylemedim ya da yapmadım, değil mi?” dedi.

Bu soru Dinah’yı şaşırttı, ama duygularına yeni bir yön vererek onu rahatlattı. Şimdi ona dosdoğru baktı; gözleri neredeyse yaşlarla dolmuştu. “Ah, hayır Adam! Nasıl böyle düşünebilirsin?” dedi.

“Bana, benim sana olduğum kadar dost olmadığını hissetmene dayanamazdım,” dedi Adam. “Dinah, seni düşünmenin benim için ne kadar değerli olduğunu bilmiyorsun. Dün, doğru bulursan gitmene razı olacağımı söylerken demek istediğim buydu. Seni düşünmek benim için öyle değerli ki, gitmenin doğru olduğuna karar verirsen sızlanmak yerine şükretmem gerektiğini hissederim. Senden ayrılmak bana zor geliyor, bunu biliyorsun, değil mi Dinah?”

“Evet, sevgili dostum,” dedi Dinah, titreyerek ama sakin konuşmaya çalışarak. “Bana karşı bir kardeş yüreği taşıdığını biliyorum; ruhlarımızla sık sık bir arada olacağız. Ama bu dönemde türlü sınavlar yüzünden kederliyim. Beni yargılama. Bir süreliğine yakınlarımdan ayrılmaya çağrıldığımı hissediyorum; ama bu bir sınav, beden zayıf.”

Adam, cevap vermek zorunda kalmanın onu incittiğini gördü.

“Bunu konuşarak seni incittim, Dinah,” dedi. “Artık sözünü etmeyeceğim. Bakalım Seth kahvaltıyı hazırladı mı?”

Bu sade bir sahne, sevgili okur. Ama sen de âşık olmuşsundur; belki birden çok kez, kadın arkadaşlarının hepsine söylemek istemesen bile. Öyleyse iki insan ruhunun, tek bir ruhta birleşmeden önce iki küçük, titrek yağmur deresi gibi yavaş yavaş birbirine yaklaşmasını sağlayan o önemsiz sözleri, ürkek bakışları, titrek dokunuşları; yaklaşan baharın ilk fark edilen işaretleri nasıl önemsiz değilse, sen de önemsiz saymazsın. O işaretler, havada ve kuşların ötüşünde beliren, tarif edilemez kadar silik bir şeyden ve çit sıralarındaki dallarda güçlükle fark edilen minicik tomurcuklardan ibaret olabilir. Bu hafif sözler, bakışlar ve dokunuşlar ruhun dilinin bir parçasıdır; bence en ince dil, başlı başına pek gösterişli olmayan “ışık”, “ses”, “yıldızlar”, “müzik” gibi sözcüklerden oluşur. Bunlar, tıpkı “yonga” ya da “talaş” gibi, kendi başlarına bakmaya veya işitmeye değmez. Onları tarif edilemeyecek kadar büyük ve güzel bir şeyin işaretleri yapan, yalnızca bu özelliktir. Aşkın da büyük ve güzel bir şey olduğu kanısındayım; benimle aynı fikirdeysen, onun en küçük işaretleri bile sana yonga ve talaş gibi gelmez. Belleğinin uzun, dolambaçlı liflerini titreştirip bugününü en değerli geçmişinle zenginleştiren “ışık” ve “müzik” gibi o küçük sözcüklere benzer.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…