Bölümler 56Şu an: XLVIII. Bölüm — Ormanda Bir Buluşma Daha
- 1 Birinci Kitap — I. Bölüm — Atölye2.204 kelime
- 2 İkinci Bölüm — Vaaz5.429 kelime
- 3 Üçüncü Bölüm — Vaazdan Sonra1.694 kelime
- 4 Dördüncü Bölüm — Ev ve Kederleri4.083 kelime
- 5 V. Bölüm — Papaz4.583 kelime
- 6 VI. Bölüm — Hall Çiftliği3.375 kelime
- 7 VII. Bölüm — Mandıra1.422 kelime
- 8 VIII. Bölüm — Bir Çağrı2.239 kelime
- 9 IX. Bölüm — Hetty’nin Dünyası1.872 kelime
- 10 Bölüm X — Dinah, Lisbeth’i Ziyaret Ediyor3.179 kelime
- 11 XI. Bölüm — Kulübede2.183 kelime
- 12 XII. Bölüm — Ormanda3.005 kelime
- 13 XIII. Bölüm — Ormanda Akşam1.398 kelime
- 14 Bölüm XIV — Eve Dönüş2.386 kelime
- 15 Bölüm XV — İki Yatak Odası3.644 kelime
- 16 Bölüm XVI — Bağlar3.558 kelime
- 17 İkinci Kitap — XVII. Bölüm — Hikâyenin Biraz Durakladığı Yer2.577 kelime
- 18 On Sekizinci Bölüm — Kilise6.171 kelime
- 19 XIX. Bölüm — Adam İş Gününde1.784 kelime
- 20 XX. Bölüm — Adam Hall Çiftliği’ni Ziyaret Ediyor4.866 kelime
- 21 XXI. Bölüm — Gece Okulu ve Öğretmeni4.209 kelime
- 22 Üçüncü Kitap — XXII. Bölüm — Doğum Günü Şenliğine Gidiş2.920 kelime
- 23 Bölüm XXIII — Yemek Vakti1.308 kelime
- 24 XXIV. Bölüm — Sağlık Şerefine İçki2.110 kelime
- 25 XXV. Bölüm — Oyunlar2.180 kelime
- 26 XXVI. Bölüm — Dans3.043 kelime
- 27 Dördüncü Kitap — XXVII. Bölüm — Bir Kriz3.070 kelime
- 28 XXVIII. Bölüm — Bir İkilem2.033 kelime
- 29 XXIX. Bölüm — Ertesi Sabah2.116 kelime
- 30 XXX. Bölüm — Mektubun Verilişi3.446 kelime
- 31 XXXI. Bölüm — Hetty’nin Yatak Odasında2.549 kelime
- 32 XXXII. Bölüm — Bayan Poyser “İçini Döker”2.514 kelime
- 33 XXXIII. Bölüm — Daha Çok Bağ1.846 kelime
- 34 XXXIV. Bölüm — Nişan1.274 kelime
- 35 XXXV. Bölüm — Gizli Korku1.555 kelime
- 36 Beşinci Kitap — XXXVI. Bölüm — Umut Yolculuğu2.387 kelime
- 37 XXXVII. Bölüm — Umutsuzluk İçinde Yolculuk3.250 kelime
- 38 XXXVIII. Bölüm — Arayış3.739 kelime
- 39 XXXIX. Bölüm — Haber1.975 kelime
- 40 XL. Bölüm — Acı Sular Yayılıyor2.291 kelime
- 41 Xlı. Bölüm — Duruşmadan Önceki Akşam1.329 kelime
- 42 XLII. Bölüm — Duruşma Sabahı1.215 kelime
- 43 XLIII. Bölüm — Karar1.833 kelime
- 44 Bölüm XLIV — Arthur’ın Dönüşü2.030 kelime
- 45 XLV. Bölüm — Hapishanede2.739 kelime
- 46 XLVI. Bölüm — Bekleyiş Saatleri1.546 kelime
- 47 XLVII. Bölüm — Son An231 kelime
- 48 XLVIII. Bölüm — Ormanda Bir Buluşma Daha2.464 kelime · Okuduğun bölüm
- 49 Altıncı Kitap — XLIX. Bölüm — Hall Çiftliği’nde2.528 kelime
- 50 L. Bölüm — Kulübede3.040 kelime
- 51 LI. Bölüm — Pazar Sabahı3.241 kelime
- 52 Bölüm LII — Adam ve Dinah2.260 kelime
- 53 LIII. Bölüm — Hasat Yemeği3.413 kelime
- 54 Bölüm LIV — Tepedeki Buluşma1.488 kelime
- 55 Bölüm LV — Evlilik Çanları680 kelime
- 56 Son Söz907 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
XLVIII. Bölüm
Ormanda Bir Buluşma Daha
Ertesi gün akşam, iki adam aynı anının çekimiyle, karşılıklı iki noktadan aynı yere doğru yürüyordu. Burası Donnithorne Chase’in yanındaki Koruluk’tu; adamların kim olduğunu biliyorsunuz.
Yaşlı toprak sahibinin cenazesi o sabah kaldırılmış, vasiyeti okunmuştu. Şimdi, ilk soluklanma fırsatında Arthur Donnithorne yalnız başına yürüyüşe çıkmıştı; önündeki yeni geleceğe dikkatle bakmak ve kederli bir kararı içinde pekiştirmek istiyordu. Bunu en iyi Koruluk’ta yapabileceğini düşündü.
Adam da pazartesi akşamı Stoniton’dan gelmişti. O gün, Bay Irwine’in anlatmadan bıraktığı her şeyi Hall Çiftliği’ndeki aileye söylemek için evden çıkması dışında hiçbir yere gitmemişti. Poyser’larla, yeni yaşayacakları yere, neresi olursa olsun, onların ardından gitmek üzere anlaşmıştı. Ormanların yönetimini bırakmaya niyetliydi. İşleri elverir elvermez Jonathan Burge’le olan işlerini bitirip annesi ve Seth’le birlikte, karşılıklı bir kederin bağladığı dostlarına yakın bir yerde yaşamaya yerleşecekti.
“Seth’le benim iş bulacağımız kesin,” dedi. “Mesleğini parmaklarının ucunda bilen adam her yerde evindedir; yeniden başlamak zorundayız. Annem de önümüze çıkmaz; eve döndüğümden beri, ben istersem ve başka yerde daha rahat edeceğimse, başka bir kilise bölgesine gömülmeye razı olduğunu söylüyor. Döndüğümden beri ne kadar sakin, şaşılacak şey. Sanki derdin büyüklüğü onu yatıştırıp durultmuş. Yeni bir yerde hepimiz daha iyi olacağız; geride bırakmaya gönlümün razı olmayacağı kişiler de var elbet. Ama elimden gelirse senden ve ailenden ayrılmam, Bay Poyser. Dert bizi akraba etti.”
“Evet delikanlı,” dedi Martin. “O adamın adını duymayacağımız bir yere gideriz. Ama insanların, deniz aşırı sürgüne gönderilen, hatta asılması beklenen kişilerin bizim yakınımız olduğunu öğrenemeyeceği kadar uzağa gidebilir miyiz, bilmem. Bu gerçek yüzümüze vurulacak, bizden sonraki çocuklarımızın da.”
Hall Çiftliği’ndeki ziyaret uzayıp gitmiş, Adam’ın gücünü öylesine tüketmişti ki ertesi güne kadar başkalarını görmeyi ya da eski işlerine dönmeyi aklından geçiremedi. “Ama yarın,” dedi kendi kendine, “yeniden işe koyulacağım. Belki bir gün yine sevmeyi öğrenirim; sevsem de sevmesem de doğrusu bu.”
Bu akşam, kedere ayıracağı son akşamdı: belirsizlik artık sona ermişti; değiştirilemeyecek olana katlanması gerekiyordu. Mümkünse Arthur Donnithorne’u bir daha görmemeye kararlıydı. Hetty’den iletecek bir mesajı da kalmamıştı; Hetty, Arthur’u görmüştü. Adam kendine güvenmiyordu; kendi duygularının şiddetinden korkmayı öğrenmişti. Bay Irwine’in, Koruluk’ta Arthur’a son darbeyi indirdikten sonra ne hissettiğini hatırlaması gerektiğini söylemesi, aklından çıkmamıştı.
Arthur hakkındaki düşünceleri, güçlü duygularla yüklü bütün düşünceler gibi, durmadan geri dönüyor; her seferinde Koruluk’un görüntüsünü gözünün önüne getiriyordu: Üst üste kapanan dalların altındaki o yeri, iki kişinin eğilmiş hâlini gördüğü ve ansızın öfkeye kapıldığı noktayı.
“Bu gece son kez gidip orayı göreyim,” dedi. “İyi gelir; onu yere serdiğimde ne hissettiysem yine hissettirir. Daha onun ölmüş olabileceğini düşünmeye başlamadan, yaptığımın ne kadar boş bir iş olduğunu hemen anlamıştım.”
Böylece Arthur’la Adam aynı anda aynı yere doğru yürüyorlardı.
Adam yeniden iş elbiselerini giymişti; eve varır varmaz ötekileri bir rahatlama duygusuyla çıkarmıştı. Omzunda alet sepeti de olsaydı, solgun, bitkin yüzüyle sekiz ay önceki o ağustos akşamı Koruluk’a giren Adam Bede’nin hayaleti sanılabilirdi. Ama yanında alet sepeti yoktu; eskisi gibi dimdik yürümüyor, çevresine dikkatle bakmıyordu. Ellerini ceketinin yan ceplerine sokmuş, gözlerini çoğunlukla yere dikmişti. Koruluk’a gireli çok olmamıştı ki bir kayın ağacının önünde durdu. Bu ağacı iyi tanıyordu; gençliğinin sınır işaretiydi, en eski ve en güçlü duygularından bazılarının onu terk ettiği dönemin simgesiydi. O duyguların bir daha geri gelmeyeceğinden emindi. Yine de o anda, sekiz ay önce bu kayının önüne gelmeden önce inandığı Arthur Donnithorne’u hatırlayınca içinde bir sevgi kıpırdadı. Bu, ölü birine duyulan sevgiydi; o Arthur artık yoktu.
Yaklaşan ayak sesleri onu irkiltti. Kayın ağacı yolun dönemeç yaptığı yerdeydi; uzun boylu, ince yapılı, koyu matem giysileri içindeki adam iki adım ötesinde birden karşısına dikilene dek kimin geldiğini göremedi. İkisi de irkildi, sessizce birbirlerine baktılar. Adam son iki hafta içinde sık sık kendini Arthur’a bu kadar yakın hayal etmiş, pişmanlık sesini andıracak sözlerle onu yaralayıp başkalarına yaşattığı sefaletin hak ettiği payını üstlenmeye zorlamıştı. Çoğu kez de böyle bir karşılaşmanın olmamasının daha iyi olacağını söylemişti kendine. Ama bu buluşmayı düşlediğinde Arthur’u hep Koruluk’taki o akşamki hâliyle görmüştü: yüzü al al, tasasız, konuşması hafif. Karşısındaki adamsa çektiği acının izleriyle ona dokundu. Adam acının ne olduğunu bilirdi; yaralı birine acımasızca dokunamazdı. Kendini tutması gereken hiçbir dürtü hissetmedi. Sitem etmektense susmak daha adildi. İlk konuşan Arthur oldu.
“Adam,” dedi alçak sesle, “burada karşılaşmamız iyi oldu belki; seni görmek istiyordum. Yarın seni görmeyi rica edecektim.”
Durdu ama Adam hiçbir şey söylemedi.
“Benimle karşılaşmak sana acı veriyor, biliyorum,” diye sürdürdü Arthur, “ama önümüzdeki yıllarda bunun tekrarlanması pek olası değil.”
“Hayır efendim,” dedi Adam soğukça. “Ben de yarın size yazmayı düşünüyordum; aramızdaki bütün işlerin bitmesi ve yerime başkasının geçmesi daha iyi olur diye.”
Adam’ın cevabı Arthur’u derinden yaraladı; yeniden konuşabilmek için kendini zorlaması gerekti.
“Sana biraz da bu konudan söz etmek istiyordum. Bana duyduğun öfkeyi azaltmanı istemiyorum, benim hatırım için bir şey yapmanı da beklemiyorum. Yalnızca değiştirilemeyecek geçmişin kötü sonuçlarını hafifletmeme yardım edip edemeyeceğini sormak istiyorum. Kendim için değil, başkaları için. Elimden pek bir şey gelmeyeceğini biliyorum. En ağır sonuçların kalacağını da biliyorum; ama yine de bir şeyler yapılabilir ve sen bana yardım edebilirsin. Beni sabırla dinler misin?”
“Evet efendim,” dedi Adam biraz duraksadıktan sonra. “Ne diyeceğinizi dinlerim. Bir şeyi düzeltmeye yardımım dokunursa ederim. Öfke hiçbir şeyi düzeltmez, biliyorum. Bundan yeterince çektik.”
“İnziva Yeri’ne gidiyordum,” dedi Arthur. “Benimle oraya gelip oturur musun? Orada daha rahat konuşuruz.”
Birlikte ayrıldıkları günden beri İnziva Yeri’ne hiç girilmemişti; Arthur anahtarı çalışma masasında kilit altında tutmuştu. Şimdi kapıyı açınca, şamdanın yuvasında sönmüş mum duruyordu; Adam’ın oturduğunu hatırladığı yerde sandalye vardı; çöp sepeti kâğıt parçalarıyla doluydu. Arthur, sepetin dibinde küçük pembe ipek mendilin durduğunu bir anda anladı. Daha önceki düşünceleri bu kadar acı vermeseydi, buraya girmek de acı verirdi.
Eski yerlerinde karşılıklı oturdular. Arthur, “Gidiyorum Adam; orduya katılacağım,” dedi.
Zavallı Arthur, bu haberi verince Adam’ın etkilenmesi, ona karşı bir yakınlık duyması gerektiğini düşündü. Ama Adam’ın dudakları sımsıkı kapalı kaldı; yüzündeki ifade değişmedi.
“Sana söylemek istediğim şu,” diye sürdürdü Arthur. “Gitme nedenlerimden biri, benim yüzümden başka hiç kimsenin Hayslope’tan, evinden ayrılmaması. Başkalarının benim yüzümden, olanlar yüzünden daha fazla zarar görmesini önlemek için her şeyi, her türlü fedakârlığı yaparım.”
Arthur’un sözleri, beklediğinin tam tersini doğurdu. Adam bu sözlerde, telafisi imkânsız bir haksızlığın karşılığını ödeme düşüncesini, kötülüğün de iyilikle aynı meyveyi verebileceğine inanıp kendini avutma çabasını sezdi; onu en çok öfkelendiren de buydu. Adam acı gerçeklerin yüzüne dosdoğru bakmaya ne kadar yatkınsa, Arthur da gözlerini onlardan kaçırmaya o kadar yatkındı. Üstelik yoksul bir adamın zengin biri karşısında uyanık, kuşkucu gururu vardı. Eski sertliği geri dönerken şöyle dedi: “Bunun için artık çok geç, efendim. İnsan haksızlık etmemek için fedakârlık etmeli; haksızlık edildikten sonra fedakârlık onu geri alamaz. İnsanların duyguları ölümcül bir yara aldıysa iyiliklerle iyileşmez.”
“İyilikler mi!” diye öfkeyle karşılık verdi Arthur. “Hayır, bunu kastettiğimi nasıl düşünebilirsin? Ama Poyser’lar... Bay Irwine, Poyser’ların yıllardır, kuşaklar boyunca yaşadıkları yeri terk etmeye niyetli olduklarını söyledi. Onları buradan uzaklaştıran duygunun üstesinden gelmeye ikna edilebilirlerse, eski yerde, kendilerini tanıyan dostlarının ve komşularının arasında kalmalarının sonunda onlar için daha iyi olacağını Bay Irwine gibi sen de görmüyor musun?”
“Doğru,” dedi Adam soğukça. “Ama efendim, insanların duygularını yenmesi o kadar kolay değil. Hall Çiftliği’nde büyümüş, babası da orada yaşamış Martin Poyser için yabancı bir yerde, yabancı yüzler arasında yaşamak zor olacak. Ama duyguları böyle olan biri için burada kalmak daha da zor olur. Bunun kolaylaştırılabileceğini sanmıyorum. Bazı zararlar vardır efendim, telafi edilemez.”
Arthur bir süre sustu. O akşam içindeki başka duygular ağır bassa da Adam’ın ona davranış biçimi gururunu incitti. Kendisi de acı çekmiyor muydu? En değer verdiği umutlardan vazgeçmek zorunda değil miydi? Sekiz ay önce olduğu gibiydi: Adam, Arthur’u yaptığı haksızlığın geri döndürülemezliğini daha derinden hissetmeye zorluyordu. Arthur’un hevesli, ateşli mizacını en çok rahatsız eden türden bir direniş gösteriyordu. Ama daha önce karşı karşıya geldiklerinde Adam’ın öfkesini yatıştıran şey, Arthur’un öfkesini de bastırdı: uzun zamandır tanıdığı yüzündeki acı izleri. Kısa süren iç mücadele, kendisi yüzünden bunca şeye katlanmış olan Adam’dan gelecek pek çok şeye katlanabileceği duygusuyla sona erdi; yine de sesinde yalvarır gibi, çocuksu bir kırgınlık vardı: “Ama insanlar makul olmayan davranışlarla, öfkelerine kapılıp o an için içlerini rahatlatmayı seçerek, gelecekteki sonuçları düşünmek yerine, verilen zararı artırabilir.”
Biraz sonra, daha da hevesle ekledi: “Burada kalıp toprak sahibi olarak davranacak olsaydım, yaptıklarımı, neden olduğum şeyleri umursamasaydım, başkalarını gitmeye özendirip sen de gitsen, bir bahanen olurdu Adam. O zaman kötülüğü artırmaya çalışman için de bir nedenin olurdu. Ama sana yıllarca gideceğimi söylediğimde, bunun benim için ne anlama geldiğini, kurduğum bütün mutluluk planlarını nasıl elimden aldığını bildiğinde, aklı başında bir adam olarak Poyser’ların kalmayı reddetmekte haklı bir gerekçeleri olduğuna inanman imkânsız. Yüz karası sayılmaktan ne kadar korktuklarını biliyorum; Bay Irwine her şeyi anlattı. Ama Bay Irwine, sen de çabasına katılır ve burada kalıp eski ormanları yönetmeyi sürdürürsen, komşularının gözünde yüz karası sayıldıkları ve benim topraklarımda kalamayacakları düşüncesinden vazgeçmeye ikna edilebileceklerine inanıyor.”
Arthur bir an durdu, sonra yalvarırcasına ekledi: “Bunun, toprak sahibinin yanı sıra başkalarının iyiliği için de yapılacak güzel bir iş olduğunu biliyorsun. Yakında daha iyi, çalışmaktan hoşlanacağın bir toprak sahibine kavuşabilirler. Ben ölürsem mülk kuzenim Tradgett’e kalacak; o da benim adımı alacak. İyi biridir.”
Adam ister istemez etkilenmişti. Bu, eski günlerde sevdiği ve gurur duyduğu, dürüst, yürekli Arthur’un sesi olduğuna inanmamak elinde değildi; ama daha yakın zamanda yaşananları zihninden çıkaramıyordu. Sustı. Yine de Arthur yüzündeki cevabı görmüş, artan bir içtenlikle konuşmasını sürdürmeye karar vermişti.
“Sonra Poyser’larla konuşsan, meseleyi Bay Irwine’le görüşsen... Yarın seni görmeye gelecek. Ardından, gitmemeleri için onu destekleyip sen de gerekçelerini anlatsan... Elbette benden hiçbir iyilik kabul etmeyeceklerini biliyorum; onu kastetmiyorum. Ama sonunda daha az acı çekeceklerinden eminim. Irwine de öyle düşünüyor. Mülkte en yetkili kişi Bay Irwine olacak; bu sorumluluğu üstlenmeyi kabul etti. Gerçekten de saygı duydukları, sevdikleri birinden başkasının yönetiminde olmayacaklar. Senin için de aynı şey geçerli Adam; gitmeye ancak bana daha çok acı çektirmek istemen yol açabilir.”
Arthur yine bir süre sustu. Sonra sesinde biraz telaşla, “Sana böyle davranmazdım, biliyorum,” dedi. “Sen benim, ben de senin yerinde olsaydım, en iyisini yapmana yardım etmeye çalışırdım.”
Adam sandalyede aceleyle kıpırdandı ve yere baktı. Arthur sözünü sürdürdü: “Belki hayatında pişmanlıkla yanıp tutuştuğun bir şey yapmadın Adam; yapsaydın daha cömert olurdun. O zaman bunun benim için senden daha kötü olduğunu anlardın.”
Arthur son sözleriyle ayağa kalkıp pencerelerden birine gitti; dışarı bakarken Adam’a sırtını döndü ve tutkulu bir sesle sürdürdü:
“Ben de onu sevmedim mi? Dün onu görmedim mi? Onun düşüncesini ben de senin kadar yanımda taşımayacak mıyım? Bir de kusurlu olan sen olsaydın daha çok acı çekeceğini düşünmüyor musun?”
Birkaç dakika sessizlik oldu; Adam’ın içindeki mücadele kolayca çözülecek gibi değildi. Duyguları çabuk değişen, hiçbir duyguyu uzun süre taşımayan insanlar, Adam’ın yerinden kalkıp Arthur’a dönmeden önce içindeki direnci yenmek için ne kadar uğraştığını pek anlayamazdı. Arthur onun hareketini duydu, dönüp Adam’ın hüzünlü ama yumuşamış bakışlarıyla karşılaştı. Adam şöyle dedi:
“Söylediğiniz doğru efendim. Ben sertim; yaradılışım böyle. Babama yanlış yaptığı için fazla sert davrandım. Herkese biraz sert davrandım; ona değil. Ona karşı öyle çok şey hissediyordum ki acısı içime işliyordu; kimsenin ona yeterince acımadığını düşünüyordum. Çiftliktekilerin ona fazla sert davrandığını düşündüğümde, bir daha hiç kimseye sert davranmayacağıma kendi kendime söz verdim. Ama ona karşı fazla duyarlı olmam, sana karşı belki haksızlık etmeme yol açtı. Ben de hayatımda pişmanlığın, artık çok geç olduğunu hissetmenin ne demek olduğunu yaşadım. Babam yanımda değilken ona fazla sert davrandığımı düşündüm; şimdi de onu hatırlayınca aynı şeyi hissediyorum. Yanlış yapıp pişman olanlara sert davranmaya hakkım yok.”
Adam bu sözleri, söylemesi gereken hiçbir şeyi eksik bırakmamaya kararlı bir adamın kesin ve açık tavrıyla dile getirdi; sonra daha duraksayarak devam etti.
“Siz istediğinizde elinizi sıkmamıştım efendim; ama şimdi, o zaman reddetmiş olmama rağmen, siz de isterseniz...”
Arthur’un beyaz eli bir anda Adam’ın iri avucunun içindeydi. Bu hareketle ikisinin de içinde eski, delikanlılık günlerinden kalma sevgi güçlü bir dalga gibi kabardı.
“Adam,” dedi Arthur, artık her şeyi açıkça anlatma isteğiyle, “seni onu sevdiğini bilseydim bu asla yaşanmazdı. Bu, kendimi bu işten kurtarmama yardım edebilirdi. Üstelik direndim; ona zarar vermek hiç niyetim değildi. Sonrasında seni aldattım; bu da daha kötüsüne yol açtı. Ama kendimi buna mecbur sanmış, yapabileceğim en iyi şeyin bu olduğunu düşünmüştüm. Ona yazdığım mektupta, başı derde girerse bana haber vermesini de söyledim; elimden gelen her şeyi yapmayacağımı sanma. Ama en başından beri bütünüyle yanılmışım; korkunç bir kötülük doğdu bundan. Tanrı biliyor, bunu geri alabilseydim canımı verirdim.”
Yeniden karşılıklı oturdular. Adam titrek bir sesle, “Yanından ayrıldığınızda nasıldı efendim?” diye sordu.
“Sorma Adam,” dedi Arthur. “Bazen yüzünü, bana söylediklerini düşündükçe aklımı kaçıracak gibi oluyorum; bir de tam af alamayışımı, o zavallı sürgün yazgısından onu kurtaramayışımı, bunca yıl boyunca onun için hiçbir şey yapamayışımı düşünüyorum. Bu ceza yüzünden ölebilir, bir daha hiç rahat yüzü görmeyebilir.”
“Ah efendim,” dedi Adam; ilk kez kendi acısı Arthur’a duyduğu yakınlığın içinde eriyip gitmişti. “Birbirimizden çok uzakta olsak da sık sık aynı şeyi düşüneceğiz. Ben Tanrı’dan bana yardım etmesini dilediğim gibi sizin için de dileyeceğim.”
“Ama o tatlı kadın, Dinah Morris var ya,” dedi Arthur, kendi düşüncelerine dalmış, Adam’ın sözlerinin ne anlama geldiğini bilmeden. “En son ana, Hetty gidene dek onun yanında kalacağını söylüyor; zavallıcık da onda bir teselli bulmuş gibi ona sarılıyor. O kadına tapabilirim; yanımda olmasa ne yapardım, bilmiyorum. Adam, döndüğünde onu göreceksin. Dün ona hiçbir şey söyleyemedim; ona karşı ne hissettiğimi anlatamadım. Ona,” diye aceleyle sürdürdü Arthur, konuşurken duyduğu heyecanı gizlemek istercesine zincirini ve saatini çıkararak, “bunu benden bir hatıra olarak vermeni istediğimi söyle—Dinah’nın, düşündüğünde... tek teselli kaynağı olduğu adamdan. Böyle şeyleri ya da kendi hatırı için verebileceğim başka şeyleri önemsemediğini biliyorum. Ama saati kullanır; onu kullandığını düşünmek hoşuma gider.”
“Saati ona veririm efendim,” dedi Adam, “söylediklerinizi de iletirim. Hall Çiftliği’ndekilerin yanına döneceğini söylemişti.”
“Poyser’ları kalmaya ikna edecek misin Adam?” dedi Arthur; aralarında yeniden canlanan dostluğun ilk anlarında ikisinin de unuttuğu konuyu hatırlayarak. “Sen de burada kalıp Bay Irwine’in mülkteki onarım ve iyileştirmeleri yürütmesine yardım edecek misin?”
“Belki hesaba katmadığınız bir şey var efendim,” dedi Adam, tereddütlü bir yumuşaklıkla. “Beni daha uzun süre kararsız bırakan da buydu. Görüyorsunuz, benim için de Poyser’lar için de durum aynı: Kalırsak, bunu dünyalık çıkarımız için yapmış olacağız; sanki onun uğruna her şeye katlanırmışız gibi görünecek. Onların böyle düşüneceğini biliyorum, ben de biraz öyle hissediyorum. İnsan onurlu ve bağımsız bir ruha sahipse, alçakça düşündüğü sanılmasına yol açabilecek bir şey yapmak istemez.”
“Ama seni tanıyan hiç kimse böyle düşünmez, Adam. Gerçekten daha cömertçe, daha özverili davranmak varken bu, öteki yolu seçmek için yeterince güçlü bir neden değil. Hem bilinecek, senin de Poyser’ların da benim ricalarımla kaldığı duyurulacak. Adam, işleri benim için daha da zorlaştırmaya çalışma; bu kadarıyla bile yeterince cezalandırıldım.”
“Hayır efendim, hayır,” dedi Adam, Arthur’a kederli bir şefkatle bakarak. “Tanrı göstermesin, sizin için işleri daha da zorlaştırayım. Öfkeliyken bunu yapabilmeyi dilediğim oldu; ama o zaman yeterince üzülmediğinizi sanıyordum. Kalacağım efendim, elimden gelenin en iyisini yapacağım. Artık düşünebildiğim tek şey bu: İşimi iyi yapmak ve dünyayı, ondan zevk alabilenler için biraz daha iyi bir yer hâline getirmek.”
“Öyleyse artık ayrılalım Adam. Yarın Bay Irwine’le görüşür, her şeyi onunla konuşursun.”
“Yakında mı gidiyorsunuz efendim?” dedi Adam.
“Gerekli düzenlemeleri yaptıktan sonra, olabildiğince çabuk. Hoşça kal Adam. Eski çiftlikte işlerinin başında olduğunu düşüneceğim.”
“Hoşça kalın efendim. Tanrı sizi korusun.”
Eller bir kez daha kenetlendi. Adam, nefret ortadan kalkınca kederin daha katlanılır olduğunu hissederek İnziva Yeri’nden ayrıldı.
Kapı arkasından kapanır kapanmaz Arthur, kâğıt sepetine gidip küçük pembe ipek mendili çıkardı.
Bölüm etkileşimi
