Adam Bede kitap kapağı

15. bölüm / 56

Bölüm XV — İki Yatak Odası

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 56Şu an: Bölüm XV — İki Yatak Odası
  1. 1 Birinci Kitap — I. Bölüm — Atölye2.204 kelime
  2. 2 İkinci Bölüm — Vaaz5.429 kelime
  3. 3 Üçüncü Bölüm — Vaazdan Sonra1.694 kelime
  4. 4 Dördüncü Bölüm — Ev ve Kederleri4.083 kelime
  5. 5 V. Bölüm — Papaz4.583 kelime
  6. 6 VI. Bölüm — Hall Çiftliği3.375 kelime
  7. 7 VII. Bölüm — Mandıra1.422 kelime
  8. 8 VIII. Bölüm — Bir Çağrı2.239 kelime
  9. 9 IX. Bölüm — Hetty’nin Dünyası1.872 kelime
  10. 10 Bölüm X — Dinah, Lisbeth’i Ziyaret Ediyor3.179 kelime
  11. 11 XI. Bölüm — Kulübede2.183 kelime
  12. 12 XII. Bölüm — Ormanda3.005 kelime
  13. 13 XIII. Bölüm — Ormanda Akşam1.398 kelime
  14. 14 Bölüm XIV — Eve Dönüş2.386 kelime
  15. 15 Bölüm XV — İki Yatak Odası3.644 kelime · Okuduğun bölüm
  16. 16 Bölüm XVI — Bağlar3.558 kelime
  17. 17 İkinci Kitap — XVII. Bölüm — Hikâyenin Biraz Durakladığı Yer2.577 kelime
  18. 18 On Sekizinci Bölüm — Kilise6.171 kelime
  19. 19 XIX. Bölüm — Adam İş Gününde1.784 kelime
  20. 20 XX. Bölüm — Adam Hall Çiftliği’ni Ziyaret Ediyor4.866 kelime
  21. 21 XXI. Bölüm — Gece Okulu ve Öğretmeni4.209 kelime
  22. 22 Üçüncü Kitap — XXII. Bölüm — Doğum Günü Şenliğine Gidiş2.920 kelime
  23. 23 Bölüm XXIII — Yemek Vakti1.308 kelime
  24. 24 XXIV. Bölüm — Sağlık Şerefine İçki2.110 kelime
  25. 25 XXV. Bölüm — Oyunlar2.180 kelime
  26. 26 XXVI. Bölüm — Dans3.043 kelime
  27. 27 Dördüncü Kitap — XXVII. Bölüm — Bir Kriz3.070 kelime
  28. 28 XXVIII. Bölüm — Bir İkilem2.033 kelime
  29. 29 XXIX. Bölüm — Ertesi Sabah2.116 kelime
  30. 30 XXX. Bölüm — Mektubun Verilişi3.446 kelime
  31. 31 XXXI. Bölüm — Hetty’nin Yatak Odasında2.549 kelime
  32. 32 XXXII. Bölüm — Bayan Poyser “İçini Döker”2.514 kelime
  33. 33 XXXIII. Bölüm — Daha Çok Bağ1.846 kelime
  34. 34 XXXIV. Bölüm — Nişan1.274 kelime
  35. 35 XXXV. Bölüm — Gizli Korku1.555 kelime
  36. 36 Beşinci Kitap — XXXVI. Bölüm — Umut Yolculuğu2.387 kelime
  37. 37 XXXVII. Bölüm — Umutsuzluk İçinde Yolculuk3.250 kelime
  38. 38 XXXVIII. Bölüm — Arayış3.739 kelime
  39. 39 XXXIX. Bölüm — Haber1.975 kelime
  40. 40 XL. Bölüm — Acı Sular Yayılıyor2.291 kelime
  41. 41 Xlı. Bölüm — Duruşmadan Önceki Akşam1.329 kelime
  42. 42 XLII. Bölüm — Duruşma Sabahı1.215 kelime
  43. 43 XLIII. Bölüm — Karar1.833 kelime
  44. 44 Bölüm XLIV — Arthur’ın Dönüşü2.030 kelime
  45. 45 XLV. Bölüm — Hapishanede2.739 kelime
  46. 46 XLVI. Bölüm — Bekleyiş Saatleri1.546 kelime
  47. 47 XLVII. Bölüm — Son An231 kelime
  48. 48 XLVIII. Bölüm — Ormanda Bir Buluşma Daha2.464 kelime
  49. 49 Altıncı Kitap — XLIX. Bölüm — Hall Çiftliği’nde2.528 kelime
  50. 50 L. Bölüm — Kulübede3.040 kelime
  51. 51 LI. Bölüm — Pazar Sabahı3.241 kelime
  52. 52 Bölüm LII — Adam ve Dinah2.260 kelime
  53. 53 LIII. Bölüm — Hasat Yemeği3.413 kelime
  54. 54 Bölüm LIV — Tepedeki Buluşma1.488 kelime
  55. 55 Bölüm LV — Evlilik Çanları680 kelime
  56. 56 Son Söz907 kelime

Bölüm XV

İki Yatak Odası
Hetty ile Dinah üst katta, yan yana iki odada yatıyordu. Bu odalar yetersiz döşenmişti; ışığı kesen perdeleri yoktu. Ay yükselirken ışık da güçlenmeye başlamıştı; Hetty’nin rahatça dolaşıp soyunmasına fazlasıyla yetiyordu. Eski boyalı çamaşır dolabındaki şapkasını ve elbisesini astığı askıları seçebiliyor, kırmızı kumaş kaplı iğne yastığındaki her iğnenin başını görebiliyordu. Eski tarz aynada kendini, yalnızca saçını tarayıp gece takkesi takması gerektiğini düşününce, yeterince net görüyordu. Ne tuhaf eski bir aynaydı! Hetty her giyinmesinde neredeyse ona kızardı. Vaktiyle güzel bir ayna sayılmış olmalıydı; herhalde yirmi beş yıl kadar önce, Poyser ailesine kibar bir evin eşyalarının satıldığı müzayededen alınmıştı. Şimdi bile bir müzayedeci onun için övgü dolu birkaç söz edebilirdi: üzerinde bolca kararmış yaldız vardı; sağlam maun tabanı çekmecelerle doluydu. Çekmeceler sert bir silkinişle açılır, içindekileri en uzak köşelerden fırlatıp çıkarır, böylece elini uzatma zahmetinden kurtarırdı. Hepsinden önemlisi, iki yanında pirinç mum yuvaları vardı; bunlar ona sonuna kadar aristokrat bir hava verirdi. Ama Hetty aynanın üzerindeki, ne kadar silse de çıkmayan sayısız mat lekeye itiraz ediyordu. Bir de ayna ileri geri sallanmak yerine dik duruyordu; başını ve boynunu iyi görebilmesi için alçak bir sandalyeye oturup tuvalet masasının önüne geçmesi gerekiyordu. Oysa tuvalet masası tuvalet masası bile değildi; oturmanın dünyanın en zahmetli işi olduğu küçük, eski bir çekmeceli sandıktı. İri pirinç kulpları dizlerini acıtıyor, aynaya rahatça yaklaşmasını engelliyordu. Ama dindar kullar, ibadetlerini yerine getirmelerine hiçbir rahatsızlığın engel olmasına izin vermez; Hetty de bu akşam kendine özgü ibadetine her zamankinden daha fazla hevesliydi.

Elbisesiyle beyaz fularını çıkardıktan sonra eteğinin dışına sarkan büyük cebinden bir anahtar çıkardı. Çekmeceli sandığın alt çekmecelerinden birini açıp içinden iki kısa balmumu mum aldı; bunları Treddleston’da gizlice satın almıştı. Mumları iki pirinç yuvaya yerleştirdi. Sonra bir deste kibrit çıkarıp mumları yaktı; en son da lekesiz, kırmızı çerçeveli, bir şilinlik küçük aynayı çıkardı. Oturunca önce bu küçük aynaya bakmayı seçti. Başını yana eğip gülümseyerek bir dakika kadar kendine baktı, sonra aynayı bırakıp üst çekmeceden fırçasıyla tarağını aldı. Saçlarını salıp kendine, Bayan Lydia Donnithorne’un giyinme odasındaki resimdeki kadın gibi bir görünüm verecekti. İşini çabucak bitirdi; koyu sümbül renkli bukleler boynuna döküldü. Saçları ağır ve gür değildi; dalga dalga, yumuşacık ve ipeksiydi, fırsat buldukça narin halkalar halinde kıvrılıyordu. Ama resimdeki gibi görünmek için saçlarını geriye itti; böylece yuvarlak, beyaz boynunu ortaya çıkaran koyu renkli bir perde oluşturdular. Fırçayla tarağını bırakıp kollarını önünde kavuşturarak, yine resimdeki gibi kendine baktı. Eski benekli ayna bile ona güzel bir görüntü yansıtmaktan kendini alamıyordu. Hetty’nin korsajı, kadın kahramanların genellikle giydiğinden emin olduğum beyaz saten değil, koyu yeşilimsi pamuklu kumaştandı; bu, güzelliğinden hiçbir şey eksiltmiyordu.

Evet, çok güzeldi. Kaptan Donnithorne da öyle düşünüyordu. Hayslope’taki herkesten, Chase’e ziyarete geldiğini gördüğü bütün hanımlardan daha güzeldi; hatta kibar hanımlar ona biraz yaşlı ve çirkin görünüyordu. Treddleston’un güzeli diye anılan değirmencinin kızı Bayan Bacon’dan bile güzeldi. Hetty bu gece kendine, daha önce hiç hissetmediği bambaşka bir duyguyla baktı. Görünmez bir seyirci vardı; bakışı, çiçeklerin üzerine düşen sabah ışığı gibi onun üzerinde duruyordu. Yumuşak sesi, ormanda işittiği güzel sözleri tekrar tekrar söylüyordu; kolu ona sarılmıştı, saçlarının narin gül kokusu hâlâ yanındaydı. En kibirli kadın bile kendi güzelliğinin bütünüyle farkına, tutkularını karşılık vererek titreten adam tarafından sevilince varır.

Ama Hetty bir şeyin eksik olduğunu düşünmüş olmalı ki kalkıp çamaşır dolabından eski bir siyah dantel şal, mumlarını aldığı kutsal çekmeceden de iri bir çift küpe çıkardı. Şal çok eskiydi, her yanı yırtıktı; ama omuzlarına yakışan bir çerçeve oluşturur, üst kolunun beyazlığını ortaya çıkarırdı. Kulaklarındaki küçük küpeleri çıkarıp —ah, kulaklarını deldirdiği için teyzesinin ona nasıl da çıkıştığını!— bu büyük küpeleri takacaktı. Bunlar renkli camdan, yaldızlı süsten ibaretti; ama ne yapıldıklarını bilmesen, hanımlarınkiler kadar güzel görünürlerdi. Büyük küpeler kulaklarında, siyah dantel şal omuzlarına özenle yerleştirilmiş halde yeniden oturdu. Kollarına baktı: Dirseklerinin biraz altına kadar hiçbir kadının kolları daha güzel olamazdı; bembeyaz, dolgun ve yanakları gibi gamzeli kolları vardı. Ama bileklerine doğru, hanımların hiç yapmadığı tereyağı yapımı ve başka işlerin onları kabalaştırdığını düşündü; buna canı sıkıldı.

Kaptan Donnithorne onun iş yapmayı sürdürmesini istemezdi; onu güzel giysiler, ince ayakkabılar, beyaz çoraplar, belki de ipek işlemeli çoraplarla görmek isterdi. Onu çok seviyor olmalıydı; başka hiç kimse kolunu Hetty’ye dolayarak onu öyle öpmemişti. Onunla evlenip hanımefendi yapmayı isteyecekti; bu düşünceyi kurmaya bile neredeyse cesaret edemiyordu. Ama başka türlü nasıl olabilirdi? Bay James, doktor yardımcısı, doktorun yeğeniyle kimseye duyurmadan evlenmiş; insanlar bunu uzun süre sonra öğrenmiş, o zaman da öfkelenmenin yararı olmamıştı. Doktor bu işi Hetty’nin yanında teyzesine anlatmıştı. İşlerin nasıl yürüyebileceğini bilmiyordu ama yaşlı Squire’a bundan hiçbir şekilde söz edilemeyeceği açıktı; Hetty Chase’te ona rastladığında korku ve hayranlıktan bayılacak gibi oluyordu. Bildiği kadarıyla Squire sanki dünyaya yaşlı doğmuştu. Onun da öteki erkekler gibi genç olduğunu aklına hiç getirmemişti; herkesin korktuğu yaşlı Squire olarak bilirdi onu. Ah, bunun nasıl olabileceğini düşünmek imkânsızdı! Ama Kaptan Donnithorne bilirdi; büyük bir beyefendiydi, her şeyi yaptırabilir, canı ne isterse satın alabilirdi. Bundan sonra hiçbir şey eskisi gibi olmayacaktı: Belki bir gün büyük bir hanımefendi olur, arabasıyla gezer, akşam yemeği için üzerine işlemeli ipekten, etekleri yere değen bir elbise giyer, saçlarına tüyler takardı; tıpkı Bayan Lydia’yla Leydi Dacey gibi. Bir akşam onları, koridordaki küçük yuvarlak pencereden yemek odasına girerken görmüştü. Ama o, Bayan Lydia gibi yaşlı ve çirkin, Leydi Dacey gibi baştan aşağı aynı kalınlıkta olmayacaktı. Çok güzel olacak, saçlarını türlü türlü yaptıracak, bazen pembe bazen beyaz elbise giyecekti; hangisini daha çok sevdiğini bilmiyordu. Mary Burge’le herkes belki onun arabasıyla gezdiğini görecekti —ya da daha doğrusu bunu duyacaklardı; teyzesinin gözü önünde Hayslope’ta bunların olması düşünülemezdi. Bu ihtişamlı hayalleri düşünürken Hetty sandalyesinden kalktı; kalkarken küçük kırmızı çerçeveli aynaya şalının ucuyla çarptı, ayna gürültüyle yere düştü. Ama hayaline öyle dalmıştı ki onu yerden almaya aldırmadı. Bir an irkilip sonra odasında güvercin gibi ağırbaşlı adımlarla bir o yana bir bu yana yürümeye başladı; üzerinde renkli korsajıyla eteği, omuzlarında eski siyah dantel şalı, kulaklarında iri cam küpeleri vardı.

Şu tuhaf kıyafetler içindeki küçük güzellik ne kadar da hoş görünüyor! Ona âşık olmak dünyanın en kolay budalalığı olurdu. Yüzünde ve bedeninde tatlı, bebeksi bir yuvarlaklık; saçlarının ince, koyu bukleleri kulaklarıyla boynunu öylesine güzelce çevreliyor. Uzun kirpikli iri kara gözleri insanı tuhaf bir şekilde etkiliyor; sanki kıpır kıpır, tutsak bir peri gözlerinin içinden dışarı bakıyor.

Ah, Hetty gibi tatlı bir gelin alan adam ne büyük bir nimet kazanıyor! Düğün kahvaltısına gelip onu beyaz dantelleri ve portakal çiçekleriyle koluna yaslanmış görünce erkekler onu nasıl kıskanıyor. O sevgili, genç, tombul, yumuşacık, narin kız! Yüreği de herhalde öylesine yumuşak, huyu da öylesine pürüzsüz, karakteri de öylesine uysaldır. Bir şeyler ters giderse, kabahat mutlaka kocadadır: onu istediği gibi şekillendirebilir, bu besbelli. Âşığı da böyle düşünür: küçük sevgilisi ona öyle düşkündür, küçük süs merakları öyle büyüleyicidir ki onun biraz daha akıllı olmasını bile istemez; o kedi yavrusu bakışlarıyla hareketleri, insanın yuvasını cennete çevirmek için tam da gereken şeylerdir. Böyle durumdaki her erkek, insanın yüzünden karakter okuma konusunda ne usta olduğunun farkındadır. Doğanın kendine özgü, dosdoğru bir dili olduğunu bilir ve bu dilde kendini uzman sayar. Doğa, gelininin karakterini o yanağının, dudağının, çenesinin incecik çizgilerine; taç yaprağı kadar narin göz kapaklarına; çiçeğin erkek organları gibi kıvrılan uzun kirpiklerine; o olağanüstü gözlerinin koyu, ıslak derinliklerine yazmıştır. Çocuklarına nasıl da düşkün olacak! Kendisi de neredeyse çocuk; o minicik pembe tombul yavrular, merkezdeki çiçeğin çevresindeki küçük çiçekler gibi onun etrafında dolanacak. Kocası da onları hoşnutlukla seyredecek; ne zaman isterse çekilip bilgeliğinin kutsal sığınağına girebilecek. Tatlı karısı ona saygıyla bakacak, o perdenin ardına hiç göz atmayacak. Erkeklerin hepsinin bilge ve heybetli, kadınların hepsinin güzel ve sevecen olduğu altın çağda yapılan evliliklerden biri işte.

Dostumuz Adam Bede de Hetty hakkında aşağı yukarı böyle düşünüyordu; yalnız düşüncelerini başka sözlerle ifade ediyordu. Hetty ona soğuk bir kibirle davrandığında, kendi kendine, “Beni yeterince sevmiyor, hepsi bu,” diyordu; sevgisini bir gün verirse, bir erkeğin yeryüzünde sahip olabileceği en değerli şey olacağından emindi. Adam'ı öngörüsüz diye küçümsemeden önce, güzel bir kadın hakkında kötü şeylere inanmaya yatkın olup olmadığınızı bir düşünün; sizi büyüleyen o eşsiz güzellikteki kadın hakkında, kafanızı taşa vura vura kanıtlanmadıkça, kötü bir şeye inanabilir misiniz? Hayır: tüylü şeftali sevenler çekirdeğini düşünmez, bazen de dişlerini çekirdeğe fena halde çarparlar.

Arthur Donnithorne da Hetty hakkında aşağı yukarı aynı kanıdaydı; gerçi onun karakteri üzerine pek düşünmüş sayılmazdı. Onun sevgili, şefkatli, iyi bir kız olduğundan emindi. Genç bir kızın hayranlıkla ürpererek duyduğu tutkuyu uyandıran erkek, onu hep şefkatli sanır. Gelecek yılları düşünmeye fırsat bulursa da zavallı kız ona öylesine sarmaş dolaş düşkün olduğu için, kendini ona erdemli bir şefkatle davranırken hayal eder. Tanrı bu sevgili kadınları böyle yaratmış; hastalık durumunda da pek kullanışlı bir düzen.

Sonuçta, en bilgemiz bile bazen böyle aldanır; insanları hak ettiklerinden daha iyi ya da daha kötü sanır, diye düşünüyorum. Doğanın bir dili vardır ve bu dil yanlış söylemez; ama sözdiziminin bütün inceliklerini henüz bilmiyoruz, aceleyle okurken gerçek anlamının tam tersini çıkarabiliriz. Uzun, koyu kirpikler mesela; onlardan daha güzel ne olabilir? Uzun, koyu kirpikli, koyu gri gözlerin ardında derin bir ruh bulunduğunu düşünmeden edemiyorum; o kirpiklerin yalan, zimmete para geçirme ve aptallıkla yan yana bulunabildiğini gösteren deneyimlerime rağmen. Ama tiksinip tepki olarak balık gözüne yöneldiğimde de sonuç şaşırtıcı ölçüde benzer oldu. Sonunda kirpiklerle ahlak arasında doğrudan bir ilişki bulunmadığından kuşkulanmaya başlıyor insan; ya da kirpikler güzel hanımın büyükannesinin yaradılışını anlatıyor; ki bu da bizim için daha az önemlidir.

Hetty'ninkilerden daha güzel kirpik olamazdı. Şimdi güvercin gibi ağırbaşlı adımlarla odada yürüyüp eski siyah dantelin çevrelediği omuzlarına bakarken koyu kirpikleri pembe yanağında tüm güzelliğiyle beliriyordu. Daracık hayal gücü geleceğe ilişkin ancak bulanık, belirsiz görüntüler kurabiliyordu; ama her görüntünün merkezinde şık giysiler içindeki kendisi vardı. Kaptan Donnithorne hemen yanı başında, kolunu ona dolamış, belki de onu öpüyordu; herkes ona hayranlıkla ve kıskançlıkla bakıyordu—özellikle de yeni basma elbisesi Hetty'nin göz alıcı giysilerinin yanında pek zavallı görünen Mary Burge. Bu gelecek hayalinde tatlı ya da hüzünlü bir anı, kendisini büyüten anne babasına sevgi dolu bir düşünce, bakıp büyüttüğü çocuklara, genç bir arkadaşına, evcil bir hayvana, hatta kendi çocukluğundan bir hatıraya yer var mıydı? Hiç yoktu. Kökleri neredeyse hiç olmayan kimi bitkiler vardır: Onları kayalık ya da duvar dibindeki yurtlarından söküp süslü saksınıza öylece bırakabilirsiniz; yine de aynı güzellikle çiçek açarlar. Hetty geçmiş yaşamının tümünü ardında bırakabilir, bir daha hatırlatılmasını da hiç umursamazdı. Sanırım eski eve karşı hiçbir şey hissetmiyordu; bahçedeki Yakup Merdiveni'ni ve uzun hatmi sırasını başka çiçeklerden daha çok sevmiyordu—belki daha az bile seviyordu. Kendisine iyi bir baba olmuş eniştesine hizmet etmekten ne kadar az kaygı duyduğu şaşırtıcıydı. Bir ziyaretçi yoksa, ocak başında yürüyüşünü daha iyi görecek biri bulunmadıkça, ona piposunu vaktinde uzatmayı neredeyse hiç hatırlamaz, biri söylemeden aklına getirmezdi. Hetty, orta yaşlı insanlara nasıl çok düşkün olunabileceğini anlamıyordu. Şu baş belası çocuklara gelince, Marty, Tommy ve Totty, hayatının tam bir eziyetiydi; sessizlik istediğiniz sıcak bir günde gelip sizi rahatsız eden vızıl vızıl böcekler kadar beterlerdi. En büyükleri Marty, çiftliğe ilk geldiğinde bebekti; ondan önce doğan çocuklar ölmüştü. Böylece Hetty, üçü de sırayla çayırda yanı başında emekleyip yürümeye çalışırken ya da yağmurlu günlerde büyük eski evin yarı boş odalarında oynarken onlarla ilgilenmişti. Oğlanlar artık söz dinlemez olmuştu ama Totty bütün gün baş belasıydı; ötekilerden de beterdi, çünkü onun için daha çok telaş ediliyordu. Bir de bitmeyen giysi dikme, yamama işi vardı. Hetty bir daha hiç çocuk görmeyeceğini duysa sevinirdi; onlar, çobanın kuzulama mevsiminde özel bakılsınlar diye eve getirdiği iğrenç kuzulardan da beterdi, çünkü kuzulardan er geç kurtulunurdu. Civcivlere, hindilere gelince, teyzesi her kuluçkadan birinin satış parasını ona vermeyi vaat ederek genç kümes hayvanlarıyla ilgilenmesini sağlamasaydı, Hetty “kuluçka” sözcüğünden bile nefret ederdi. Anne tavuklarının kanatları altından başlarını uzatan yuvarlak, pofuduk civcivler Hetty'ye hiç sevinç vermezdi; onun önem verdiği güzellik bu değildi. Ama Treddleston Panayırı'nda satılınca kazandığı parayla kendine alacağı yeni giysilerin güzelliğini önemserdi. Yine de ıslak ekmeği tavuk kümesinin altına koymak için eğildiğinde gamzeli, öyle sevimli görünüyordu ki bu katılığı sezebilmek için insanın gerçekten çok keskin gözlü olması gerekirdi. Burnu kalkık, çenesi çıkık hizmetçi Molly aslında yufka yürekli bir kızdı; Bayan Poyser'ın dediği gibi, kümes hayvanlarına bakmak için biçilmiş kaftandı. Ama ifadesiz yüzü bu ana şefkatinden hiçbir iz göstermiyordu; tıpkı kahverengi toprak bir testinin içindeki lambanın ışığını göstermemesi gibi.

Güzelliğin “sevimli aldatmacası” altındaki ahlaki kusurları ilk fark eden çoğunlukla bir kadın gözü olur. Bu yüzden keskin gözlem yeteneği ve bolca gözlem fırsatı bulunan Bayan Poyser'ın Hetty'den duygular bakımından ne beklenebileceğine dair oldukça yerinde bir yargıya varmış olması şaşırtıcı değildi; öfkelendiği zamanlarda bu konuyu kocasına açık açık söylemişti.

“Güneş açınca, mahalledeki herkes ölüyor olsa bile duvarın üstünde kabarıp kuyruğunu yelpaze gibi açan tavus kuşundan farkı yok. İçinde hiçbir şey kıpırdamıyor; Totty'nin kuyuya düştüğünü sandığımızda bile. Ah, o sevgili meleği düşünün! Küçük ayakkabıları çamura saplanmış, at çukurunun yanında yüreği parçalanırcasına ağlarken bulduk onu. Ama Hetty hiç aldırmadı, gördüm ben; o çocuk bebekliğinden beri onun bakımındaydı. Bence yüreği çakıl taşı gibi katı.”

“Yok, yok,” dedi Bay Poyser, “Hetty'ye fazla yüklenme. Şu genç kızlar olgunlaşmamış tahıla benzer; vakti gelince iyi un olurlar ama şimdilik hamur gibidirler. İyi bir kocası, kendi çocukları olunca Hetty'nin düzeleceğini göreceksin.”

“Kıza haksızlık etmek istemem. Eli beceriklidir; canı isterse işe de yarar, tereyağı konusunda da onu ararım, eli serin. Ne olursa olsun, senin yeğenine karşı düşeni yapmaya çalışırdım; yaptım da. Ev işinde ne varsa hepsini öğrettim, görevini de yeterince anlattım; Tanrı şahidim, nefesim bile daralıyor, o keskin ağrı da ara sıra fena bastırıyor. Evdeki üç kızın hepsini işlerinin başında tutmak için iki kat güçlü olmam gerek. Üç ocakta birden et kızartmaya benziyor; birine yağ sürmeye başladın mı öteki yanıyor.”

Hetty teyzesinden yeterince çekindiği için, kendini fazla kısmak zorunda kalmadan kibrinin mümkün olduğunca çoğunu ondan saklamak istiyordu. Bayan Poyser'ın hoş karşılamadığı ufak tefek süs eşyalarına para harcamaktan kendini alamıyordu. Ama teyzesi tam o sırada kapıyı açıp mumlarını yakmış, şalına ve küpelerine bürünmüş halde kasıla kasıla dolaştığını görse, utançtan, öfkeden ve korkudan ölmeye hazır olurdu. Böyle bir baskını önlemek için kapısını hep sürgülerdi; bu gece de sürgülemeyi unutmamıştı. İyi ki de öyle yapmıştı: Şimdi hafifçe kapı vuruldu; yüreği hoplayan Hetty mumları söndürmek ve çekmeceye atmak için koştu. Küpelerini çıkarmaya cesaret edemedi ama şalını çıkarıp yere bıraktı; hafif vuruş ikinci kez duyulmadan hemen önce. Hetty'yi kısa süreliğine bırakıp, Totty'yi annesinin kollarına teslim ettikten sonra üst kattaki, Hetty'ninkine bitişik yatak odasına gelen Dinah'ya dönersek, o hafif kapı vuruşunun nedenini öğreneceğiz.

Dinah yatak odasının penceresine bayılırdı. Uzun evin ikinci katındaki bu pencere, tarlaları genişçe görmesini sağlıyordu. Duvarın kalınlığı pencerenin yaklaşık bir yard aşağısında geniş bir basamak oluşturuyordu; sandalyesini oraya koyabiliyordu. Odasına girince ilk yaptığı şey de bu sandalyeye oturup huzurlu tarlalara bakmak oldu; çit sırasındaki karaağaçların hemen üstünde büyük ay yükseliyordu. Süt ineklerinin yattığı otlağı en çok severdi; ondan sonra da yarısı biçilmiş, gümüş gibi parlayan uzun çimen çizgilerinin uzandığı çayırı. Yüreği çok doluydu, çünkü uzun bir süre boyunca o tarlalara bakabileceği yalnızca bir gece daha kalmıştı. Ama yalnız manzaradan ayrılmayı pek düşünmüyordu; onun için kasvetli Snowfield'ın da aynı ölçüde güzelliği vardı. Bu huzurlu tarlalarda sevip bağlandığı, şimdi sonsuza dek sevgi dolu hatıralarında yaşayacak insanları düşündü. Yanlarından ayrılınca yaşamlarının kalan yolunda karşılarına çıkabilecek mücadeleleri, yorgunlukları; neler olup bittiğini artık bilmeyeceğini düşündü. Bu düşüncenin ağırlığı, ay ışığındaki tarlaların karşılık vermeyen sessizliğinin tadını çıkarmasına engel olacak kadar arttı. Gözlerini kapadı; yeryüzüyle gökyüzünün soluk verdiğinden daha derin, daha şefkatli bir Sevginin ve Merhametin varlığını daha yoğun hissedebilmek için. Dinah yalnızken çoğu kez böyle dua ederdi. Sadece gözlerini kapatır, kendini İlahi Varlığın kuşatması altında hissederdi; sonra korkuları, başkaları için duyduğu özlemli kaygılar, ılık bir okyanustaki buz kristalleri gibi yavaş yavaş erirdi. Elleri kucağında kenetli, sakin yüzüne soluk ışık vururken, en az on dakika boyunca hiç kıpırdamadan böyle oturdu. Sonra Hetty'nin odasında bir şey düşmüş gibi yüksek bir ses onu irkiltti. Ama dalgınken kulağımıza gelen her ses gibi, bunun da belirgin bir niteliği yoktu; yalnızca yüksek ve ürkütücüydü, ne duyduğunu doğru anlayıp anlamadığından emin olamadı. Ayağa kalkıp dinledi; sonra sessizlik oldu. Hetty'nin yatağa girerken bir şeyi düşürmüş olabileceğini düşündü. Yavaşça soyunmaya başladı; ama şimdi bu sesin çağrıştırdıklarıyla düşünceleri Hetty'ye yönelmişti: Önünde yaşam ve bütün sınavları duran o tatlı genç kızın; eş ve anne olarak her gün üstleneceği ciddi görevlerin. Hetty'nin zihniyse bunlara hiç hazırlıklı değildi; uzun, zahmetli bir yolculuğun başında oyuncaklarına sarılmış bir çocuk gibi, küçük ve budalaca bencil zevklerle meşguldü; oysa bu yolda açlığa, soğuğa ve barınaksız karanlığa katlanması gerekecekti. Dinah, Seth'in kardeşinin geleceğine duyduğu kaygıyı paylaştığı için Hetty için iki kat kaygı duyuyordu; üstelik Hetty'nin Adam'ı onunla evlenecek kadar sevmediği sonucuna varmamıştı. Hetty'nin yaradılışında sıcak, kendini adayan bir sevginin bulunmadığını fazlasıyla açıkça görüyordu; bu yüzden Hetty'nin Adam'a soğuk davranmasını, onu koca olarak istemediğinin göstergesi saymıyordu. Hetty'nin yaradılışındaki bu boşluk Dinah'da hoşnutsuzluk uyandırmak yerine ona daha derin bir acıma duygusu verdi. Güzel yüzüyle bedeni, bencil kıskançlıklardan uzak, temiz ve şefkatli bir zihni etkileyen güzellik gibi onu da etkiliyordu. Bu, insanın ihtiyacına, günahına ve kederine daha derin bir dokunaklılık katan mükemmel bir ilahi armağandı; zambak beyazı bir tomurcuktaki çürüklüğün görünümü, sıradan bir saksı otundakinden daha acı vericidir.

Dinah soyunup geceliğini giyene dek Hetty'ye dair bu duygu acı verecek kadar yoğunlaşmıştı. Hayal gücü, zavallı kızın içinde çırpındığı, yara bere içinde kaldığı, gözyaşlarıyla yardım bekleyip bulamadığı dikenli bir günah ve keder çalılığı yaratmıştı. Dinah'nın hayal gücüyle merhameti alışkanlıkla böyle birbirini etkiliyor, her biri ötekini güçlendiriyordu. Şimdi gidip zihnine üşüşen şefkatli uyarı ve yakarış sözlerinin hepsini Hetty'nin kulağına dökme arzusu duydu. Ama belki Hetty çoktan uyumuştu. Dinah kulağını bölmeye dayadı; hafif sesler hâlâ geliyordu, demek Hetty daha yatağa girmemişti. Yine de duraksadı; Tanrı'dan gelen yönlendirmeden emin değildi. Hetty'ye gitmesini söyleyen ses, Hetty'nin yorgun olduğunu ve bu uygunsuz saatte yanına gitmenin yalnızca yüreğini daha inatla kapatmasına yol açacağını söyleyen öteki sesten daha güçlü değildi. Dinah, içinden gelen bu seslerden daha açık bir yönlendirme olmadıkça rahat edemezdi. Kutsal Kitabı açarsa, ne diyeceğini anlayacak kadar okuyabileceği ışık vardı. Her sayfanın görünüşünü tanıyordu; başlığına ya da numarasına bakmadan açtığı kitabı, bazen bölümünü bile anlayabilirdi. Küçük, kalın bir Kutsal Kitap'tı; kenarları iyice yuvarlanıp yıpranmıştı. Dinah onu ışığın en güçlü olduğu pencere pervazına yan yatırdı, sonra işaretparmağıyla açtı. Gözünün ilk iliştiği sözler sol sayfanın başındaydı: “Hepsi acı acı ağladılar, Pavlus'un boynuna sarılıp onu öptüler.” Dinah için bu yeterliydi; Pavlus'un Efes'te yüreğini son bir öğüt ve uyarıyla açmak zorunda hissettiği o unutulmaz vedalaşma bölümünü açmıştı. Artık duraksamadı; kendi kapısını usulca açtı, gidip Hetty'nin kapısını tıklattı. İki kez vurması gerektiğini biliyoruz; çünkü Hetty mumlarını söndürüp siyah dantel şalını çıkarmak zorunda kalmıştı. Ama ikinci vuruşta kapı hemen açıldı. Dinah, “İçeri girmeme izin verir misin, Hetty?” dedi. Hetty, şaşkınlık ve öfke içinde tek kelime etmeden kapıyı biraz daha açıp onu içeri aldı.

Alacakaranlıkla ay ışığının birbirine karıştığı yerde görülen iki figür ne tuhaf bir karşıtlık oluşturuyordu! Hayali oyunundan yanakları kızarmış, gözleri parlayan Hetty'nin güzel boynu ve kolları açıktı; saçları kıvırcık bir karmaşa halinde sırtından aşağı sarkıyor, kulaklarındaki gösterişli takılar ışıldıyordu. Uzun beyaz giysisi içindeki Dinah'nın solgun yüzünde bastırılmış duygular vardı; sanki ruhu daha yüce sırlar ve daha yüce bir sevgiyle geri dönmüş güzel bir cesetti. Boyları neredeyse aynıydı; Hetty'nin beline kolunu dolayıp alnından öperken Dinah'nın biraz daha uzun olduğu belliydi.

“Yatağa girmediğini biliyordum, sevgilim,” dedi; tatlı, berrak sesi Hetty'yi kızdırıyordu, kendi huysuz öfkisine, şıngırdayan zincirlere karışan müzik gibi karışıyordu. “Hareket ettiğini duydum. Bu gece seninle yeniden konuşmayı çok istedim; burada kalacağım son geceden bir önceki gece bu ve yarın bizi bir arada olmaktan alıkoyacak ne çıkacağını bilmiyoruz. Saçını toplarken yanına oturayım mı?”

“Ah, evet,” dedi Hetty; aceleyle dönüp odadaki ikinci sandalyeye uzandı. Dinah küpelerini fark etmemiş gibi görünüyordu; buna sevindi.

Dinah oturdu, Hetty de saçını toplamadan önce fırçalamaya başladı. Bunu, insanın kendinin farkında olmaktan doğan şaşkınlığını gizlemek için takındığı o aşırı kayıtsız tavırla yapıyordu. Ama Dinah’nın gözlerindeki ifade onu yavaş yavaş rahatlattı; gözleri, en küçük ayrıntıları bile fark etmiyor gibiydi.

“Sevgili Hetty,” dedi, “bu gece içime, bir gün sıkıntıya düşebileceğin düşüncesi doğdu. Bu dünyada hepimizin payına sıkıntı düşer; öyle bir zaman gelir ki bu hayatın sunabileceğinden daha fazla teselliye ve yardıma ihtiyaç duyarız. Şunu bilmeni istiyorum: Bir gün sıkıntıya düşer, sana her zaman şefkat duyup seni sevecek bir dosta ihtiyaç duyarsan, Snowfield’daki Dinah Morris’te böyle bir dostun var. Ona gelir ya da onu çağırırsan, bu geceyi ve şimdi sana söylediği sözleri asla unutmayacak. Bunu hatırlayacak mısın, Hetty?”

“Evet,” dedi Hetty, biraz korkmuştu. “Ama neden sıkıntıya düşeceğimi düşünüyorsun? Bir şey mi biliyorsun?”

Hetty başlığını bağlarken oturmuştu. Dinah cevap verirken öne eğilip ellerini tuttu: “Çünkü, sevgilim, bu hayatta hepimizin başına sıkıntı gelir. Tanrı’nın bize vermesini istemediği şeylere gönlümüzü kaptırır, sonra kederleniriz; sevdiklerimiz elimizden alınır, yanımızda olmadıkları için hiçbir şeyden sevinç duyamayız; hastalık gelir, güçsüz bedenlerimizin yükü altında eziliriz; yoldan çıkar, yanlış yapar, hemcinslerimizle başımızı derde sokarız. Dünyaya gelen hiçbir kadın ya da erkek bu sınavların bazılarından payını almaz olmaz; bu yüzden senin de bazılarını yaşayacağını hissediyorum. Dilerim, gençken göksel Baban’dan güç ararsın; böylece kötü günde seni yüzüstü bırakmayacak bir desteğin olur.”

Dinah duraksayıp, yoluna engel olmamak için Hetty’nin ellerini bıraktı. Hetty kımıldamadan oturuyordu; Dinah’nın kaygılı şefkatine karşı içinde hiçbir karşılık hissetmiyordu. Ama Dinah’nın ciddi ve dokunaklı bir açıklıkla söylediği sözler onda ürpertici bir korku uyandırmıştı. Yüzünün kızarıklığı neredeyse büsbütün solmuştu; acı ihtimalinden ürken, zevk peşindeki rahatına düşkün bir yaradılışın çekingenliği vardı onda. Dinah bunun etkisini gördü; şefkatli, kaygılı yalvarışı daha da içtenleşti. Başına bir gün kötü bir şey geleceğine dair belirsiz bir korkuya kapılan Hetty ağlamaya başladı.

Aşağı yaradılışın yukarı yaradılışı asla anlayamayacağını, ama yukarı yaradılışın aşağıdakini bütünüyle kavrayabileceğini söylemeye alışkınız. Oysa bence yukarı yaradılışın da bu kavrayışı öğrenmesi gerekir; görme sanatını öğrendiğimiz gibi, epeyce çetin deneyimle, çoğu kez bir şeyleri yanlış ucundan tutup kendi alanımızı olduğundan geniş sanırken edinilen ezik ve yaralarla. Dinah, Hetty’yi daha önce hiç böyle etkilenmiş görmemişti. Her zamanki iyiliksever umuduyla, bunun ilahi bir duygunun uyanışı olduğuna inandı. Hıçkıra hıçkıra ağlayan zavallı kızı öptü ve şükran dolu bir sevinçle onunla birlikte ağlamaya başladı. Oysa Hetty yalnızca, duygularının bir andan ötekine hangi yöne döneceği kestirilemeyen, kolayca coşan bir ruh hâlindeydi; Dinah’nın okşayışı karşısında ilk kez rahatsızlık duydu. Sabırsızca onu itti ve çocukça hıçkıran bir sesle, “Benimle böyle konuşma, Dinah. Beni korkutmaya niye geliyorsun? Sana hiçbir kötülük yapmadım. Beni kendi hâlime bırakamaz mısın?” dedi.

Zavallı Dinah’nın yüreği burkuldu. Üstelemeyecek kadar akıllıydı; yalnızca yumuşakça, “Evet, sevgilim, yorgunsun; daha fazla rahatsız etmeyeceğim. Hemen yat. İyi geceler,” dedi.

Odadan neredeyse bir hayalet kadar sessiz ve hızlı çıktı; ama kendi yatağının yanına varınca dizlerinin üzerine çöktü ve yüreğini dolduran bütün o ateşli merhameti derin bir sessizlik içinde dışa vurdu.

Hetty’ye gelince, çok geçmeden yine ormandaydı; uyanıkken kurduğu düşler, parçalı ve karmaşık olmaktan pek de geri kalmayan bir uyku hayatına karışmıştı.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…