Adam Bede kitap kapağı

22. bölüm / 56

Üçüncü Kitap — XXII. Bölüm — Doğum Günü Şenliğine Gidiş

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 56Şu an: Üçüncü Kitap — XXII. Bölüm — Doğum Günü Şenliğine Gidiş
  1. 1 Birinci Kitap — I. Bölüm — Atölye2.204 kelime
  2. 2 İkinci Bölüm — Vaaz5.429 kelime
  3. 3 Üçüncü Bölüm — Vaazdan Sonra1.694 kelime
  4. 4 Dördüncü Bölüm — Ev ve Kederleri4.083 kelime
  5. 5 V. Bölüm — Papaz4.583 kelime
  6. 6 VI. Bölüm — Hall Çiftliği3.375 kelime
  7. 7 VII. Bölüm — Mandıra1.422 kelime
  8. 8 VIII. Bölüm — Bir Çağrı2.239 kelime
  9. 9 IX. Bölüm — Hetty’nin Dünyası1.872 kelime
  10. 10 Bölüm X — Dinah, Lisbeth’i Ziyaret Ediyor3.179 kelime
  11. 11 XI. Bölüm — Kulübede2.183 kelime
  12. 12 XII. Bölüm — Ormanda3.005 kelime
  13. 13 XIII. Bölüm — Ormanda Akşam1.398 kelime
  14. 14 Bölüm XIV — Eve Dönüş2.386 kelime
  15. 15 Bölüm XV — İki Yatak Odası3.644 kelime
  16. 16 Bölüm XVI — Bağlar3.558 kelime
  17. 17 İkinci Kitap — XVII. Bölüm — Hikâyenin Biraz Durakladığı Yer2.577 kelime
  18. 18 On Sekizinci Bölüm — Kilise6.171 kelime
  19. 19 XIX. Bölüm — Adam İş Gününde1.784 kelime
  20. 20 XX. Bölüm — Adam Hall Çiftliği’ni Ziyaret Ediyor4.866 kelime
  21. 21 XXI. Bölüm — Gece Okulu ve Öğretmeni4.209 kelime
  22. 22 Üçüncü Kitap — XXII. Bölüm — Doğum Günü Şenliğine Gidiş2.920 kelime · Okuduğun bölüm
  23. 23 Bölüm XXIII — Yemek Vakti1.308 kelime
  24. 24 XXIV. Bölüm — Sağlık Şerefine İçki2.110 kelime
  25. 25 XXV. Bölüm — Oyunlar2.180 kelime
  26. 26 XXVI. Bölüm — Dans3.043 kelime
  27. 27 Dördüncü Kitap — XXVII. Bölüm — Bir Kriz3.070 kelime
  28. 28 XXVIII. Bölüm — Bir İkilem2.033 kelime
  29. 29 XXIX. Bölüm — Ertesi Sabah2.116 kelime
  30. 30 XXX. Bölüm — Mektubun Verilişi3.446 kelime
  31. 31 XXXI. Bölüm — Hetty’nin Yatak Odasında2.549 kelime
  32. 32 XXXII. Bölüm — Bayan Poyser “İçini Döker”2.514 kelime
  33. 33 XXXIII. Bölüm — Daha Çok Bağ1.846 kelime
  34. 34 XXXIV. Bölüm — Nişan1.274 kelime
  35. 35 XXXV. Bölüm — Gizli Korku1.555 kelime
  36. 36 Beşinci Kitap — XXXVI. Bölüm — Umut Yolculuğu2.387 kelime
  37. 37 XXXVII. Bölüm — Umutsuzluk İçinde Yolculuk3.250 kelime
  38. 38 XXXVIII. Bölüm — Arayış3.739 kelime
  39. 39 XXXIX. Bölüm — Haber1.975 kelime
  40. 40 XL. Bölüm — Acı Sular Yayılıyor2.291 kelime
  41. 41 Xlı. Bölüm — Duruşmadan Önceki Akşam1.329 kelime
  42. 42 XLII. Bölüm — Duruşma Sabahı1.215 kelime
  43. 43 XLIII. Bölüm — Karar1.833 kelime
  44. 44 Bölüm XLIV — Arthur’ın Dönüşü2.030 kelime
  45. 45 XLV. Bölüm — Hapishanede2.739 kelime
  46. 46 XLVI. Bölüm — Bekleyiş Saatleri1.546 kelime
  47. 47 XLVII. Bölüm — Son An231 kelime
  48. 48 XLVIII. Bölüm — Ormanda Bir Buluşma Daha2.464 kelime
  49. 49 Altıncı Kitap — XLIX. Bölüm — Hall Çiftliği’nde2.528 kelime
  50. 50 L. Bölüm — Kulübede3.040 kelime
  51. 51 LI. Bölüm — Pazar Sabahı3.241 kelime
  52. 52 Bölüm LII — Adam ve Dinah2.260 kelime
  53. 53 LIII. Bölüm — Hasat Yemeği3.413 kelime
  54. 54 Bölüm LIV — Tepedeki Buluşma1.488 kelime
  55. 55 Bölüm LV — Evlilik Çanları680 kelime
  56. 56 Son Söz907 kelime

Üçüncü Kitap
XXII. Bölüm

Doğum Günü Şenliğine Gidiş
Otuz Temmuz gelmişti. Yağmurlu bir İngiliz yazının ortasında bazen görülen, yarım düzine kadar sıcak günden biriydi. Üç dört gündür yağmur yağmamıştı; yılın o zamanı için hava kusursuzdu: koyu yeşil çit sıralarının ve yol kenarını yıldızlar gibi süsleyen yaban papatyalarının üstünde her zamankinden az toz vardı; yine de çimenler küçük çocukların üzerinde yuvarlanabileceği kadar kurumuştu. Uzaklardaki masmavi gökte, yükseklerde uzanan ince, tüylü bir ışık kıvrımından başka bulut yoktu. Temmuzda açık havada yapılacak bir şenlik için kusursuz bir hava; ama insanın doğacağı yılın en güzel zamanı olduğu da söylenemez. Doğa o sıralar sıcak bir mola veriyor gibidir: en güzel çiçeklerin hepsi solup gitmiştir; büyümenin ve belirsiz umutların tatlı zamanı geçmiştir; hasat ve ürün toplama zamanıysa henüz gelmemiştir. Değerli meyveyi tam olgunlaştığı anda mahvedebilecek olası fırtınalar karşısında içimiz titrer. Ormanlar baştan başa tekdüze koyu yeşile bürünmüştür; tatlı kokulu parçalarını böğürtlen dallarına saçan saman yüklü arabalar artık yollarda ağır ağır ilerlemez; meralar hafifçe sararmıştır ama ekinler son kızıl ve altın parıltısına henüz bürünmemiştir. Kuzularla buzağılar masum, oynak güzelliklerinden tümüyle sıyrılıp aptal genç koyunlara ve ineklere dönüşmüştür. Ama çiftlikte bir dinlenme zamanıdır bu: ot biçimiyle tahıl hasadı arasındaki mola. Hayslope ve Broxton’daki çiftçilerle işçiler, tam da o sırada reşit olduğu için kaptanın talihli olduğunu düşünüyorlardı; çünkü “mirasçı”nın doğduğu güzden sonra mayalanmış büyük bira fıçısının tadını çıkarmaya bütün dikkatlerini verebilirlerdi. Fıçı, kaptanın yirmi birinci doğum gününde açılacaktı. Bu sabah çok erkenden kilise çanları çalmaya başlamış, hava neşeli çınlayışlarıyla dolmuştu. Herkes, Chase’e gitmeye hazırlanma vakti gelecek öğlen olmadan gerekli işlerini bitirmek için acele etmişti.

Öğle güneşi Hetty’nin yatak odasına doluyordu. Eski, benekli aynada kendine bakarken başına vuran sıcağı hafifletecek bir perde de yoktu. Yine de boynuyla kollarını görebildiği tek ayna buydu; yan odadan —Dinah’nın odasından— çıkardığı küçük asılı aynadaysa minik çenesinin altı görünmüyordu. Oysa yanağının yuvarlaklığı, koyu renkli ince buklelerin gölgelediği bir başka yuvarlaklıkla, güzelim boynuyla birleşiyordu. Bugün boynunu ve kollarını her zamankinden fazla düşünüyordu; çünkü akşamki dansta boyun atkısı takmayacaktı. Dün de benekli pembe beyaz elbisesini, kollarını dilediğinde uzun ya da kısa yapabilecek şekilde hazırlamakla uğraşmıştı. Şimdi, akşam giyeceği gibi giyinmişti; bu benzersiz fırsat için teyzesi ona “gerçek” dantelden bir göğüs örtüsü ödünç vermişti. Başka süsü yoktu; her gün taktığı küçük yuvarlak küpelerini bile çıkarmıştı. Ama boyun atkısını ve gündüz takacağı uzun kollu elbiseyi giymeden önce yapılması gereken başka bir şey var gibiydi; çünkü şimdi özel hazinelerini sakladığı çekmeceyi açtı. O çekmeceyi açtığını göreli bir aydan fazla olmuştu; şimdi içinde eskilerden çok daha değerli yeni hazineler vardı, eskiler de köşeye itilmişti. Hetty artık büyük, renkli cam küpelerini takmayı istemezdi; çünkü bakın! Beyaz saten astarlı güzel bir kutuda altın, inci ve lal taşından yapılmış nefis bir çift küpesi vardı. Ah, kutuyu çıkarıp küpelere bakmak ne büyük zevkti! Sevgili felsefeci okurum, bunun üzerinde akıl yürütüp Hetty çok güzel olduğuna göre süs takıp takmamasının fark etmeyeceğini söyleme. Üstelik yatak odasından dışarıda takamayacağı küpelere bakmanın ona nasıl bir doyum verebileceğini, oysa kibrin özünde başkaları üzerinde bırakılan izlenimin yattığını da ekleme. Kadınların doğasını aşırı ölçüde akılcı davranarak asla anlayamazsın. Onun yerine, sanki bir kanaryanın ruhbilimini inceliyormuş gibi bütün akılcı önyargılarını bir yana bırak; başını yana eğip küçük kutuda yatan küpelere bilinçsizce gülümseyen bu güzel tombul yaratığın hareketlerini izle. Ah, diye düşünüyorsun, onları ona veren kişiyi sevdiği için böyle yapıyor; şimdi de küpelerin eline verildiği ana dönmüş olmalı aklı. Hayır; öyle olsaydı neden başka bir şey değil de küpe istemiş olsun? Üstelik hayal edebileceği bütün takılar arasından küpeye uzun zamandır özendiğini biliyorum.

“Ne küçük kulaklar!” demişti Arthur bir akşam, şapkasız hâlde çimenlerde yanına oturan Hetty’nin kulaklarını çimdikliyormuş gibi yaparak. “Keşke güzel küpelerim olsa!” demişti kız bir anda; neredeyse ne söylediğinin farkına bile varmadan. Bu dilek dudaklarına öylesine yakındı ki en hafif esintide bile uçup gidebilirdi. Ertesi gün —daha geçen haftaydı— Arthur sırf küpe almak için Rosseter’a gitmişti. Hetty’nin böyle safça dile getirdiği o küçücük istek, ona çocukça bir davranışın en sevimlisi gibi görünmüştü; daha önce böylesini hiç duymamıştı. Hetty’nin kutuyu artan bir merakla açışını, sonunda gözlerinin yeni sevincini ona yansıtışını izleyebilmek için kutuyu kat kat kâğıda sarmıştı.

Hayır, küpelere gülümserken aklında en çok onları veren kişi yoktu. Çünkü şimdi kutudan çıkarıp dudaklarına bastırmak için değil, kulaklarına takmak için alıyordu; yalnızca bir anlığına, ne kadar güzel göründüklerini görmek için. Duvardaki aynadan bakarken başını önce bir yana, sonra öteki yana çeviriyordu; dinleyen bir kuş gibiydi. Ona bakarken küpeler hakkında akıllıca konuşmak imkânsızdı. Bu zarif incilerle billurlar böyle kulaklar için yaratılmadıysa ne için yaratılmıştı? Çıkarıldıklarında kulaklarında bıraktıkları minicik yuvarlak deliklere bile kusur bulamaz insan; belki de su perileri ve ruhu olmayan böylesi güzel yaratıkların kulaklarında, mücevherlerin asılması için doğuştan o küçük yuvarlak delikler vardır. Hetty de onlardan biri olmalı. Önünde bir kadının yazgısı bulunan bir kadın olduğunu düşünmek fazla acı verici: Genç ve bilgisizken hafif bir budalalık ve boş umutlar ağı ören bir kadın; günün birinde o ağın çevresini sarıp üzerine kapanarak kin dolu, zehirli bir giysiye dönüşmesi, çırpınan, önemsiz kelebek duygularını derin bir insan ıstırabına çevirmesi mümkün.

Ama küpeleri uzun süre kulağında tutamaz; yoksa eniştesiyle teyzesi onu beklemek zorunda kalabilir. Küpeleri hemen yeniden kutuya koyup kapağını kapatıyor. Bir gün dilediği her küpeyi takabilecek. Şimdiden Chase’teki hanımın kişisel hizmetçisinin Bayan Lydia’nın gardırobunda ona gösterdiği parlak giysilerin, ışıltılı tüllerin, yumuşak satenlerin ve kadifelerin görünmez dünyasında yaşıyor. Kollarındaki bilezikleri hissediyor, boy aynasının önünde yumuşak bir halıya basıyor. Çekmecede bugün takmayı göze alabileceği bir şey de var; büyük günlerde takmaya alıştığı koyu kahverengi taneli kolyeye iliştirebilir, ucundaki küçücük yassı koku şişesini elbisesinin içine sokabilir. Kahverengi tanelerini takmalı; boynu onsuz pek eksik görünür. Hetty, arkasında mine çiçekler ve camının çevresinde güzel bir altın çerçeve bulunan gösterişli, büyük madalyonunu küpeleri kadar sevmiyor. Camın ardında hafif dalgalı, açık kahverengi bir saç lülesi iki küçük koyu renkli halka için fon oluşturuyor. Madalyonu giysilerinin altında saklamalı; kimse onu görmez. Ama Hetty’nin süse düşkünlüğünden yalnızca biraz daha hafif başka bir tutkusu var; bu tutku, madalyonu göğsünde saklı olsa bile takmaktan hoşlanmasına yol açıyor. Boynundaki kurdele hakkında teyzesinin sorularıyla karşılaşmayı göze alsaydı onu her zaman takardı. Şimdi madalyonu koyu kahverengi taneli zincire geçiriyor ve zinciri boynuna takıyor. Zincir pek uzun değil; madalyon elbisesinin yakasının biraz altına sarkıyor. Artık uzun kollarını, yeni beyaz tül boyun atkısını ve bugün pembe yerine beyazla süslediği hasır şapkasını takması gerekiyor; pembe süs temmuz güneşinde epey solmuş. Şapka bugün Hetty’nin kadehindeki acı damlası oluyor; büsbütün yeni değil. Beyaz kurdeleye karşı biraz sararmış olduğunu herkes görecek; Mary Burge’ün yeni bir şapkası ya da bonesi olacağına emin. Teselliyi güzel beyaz pamuklu çoraplarında arıyor; gerçekten çok güzeller ve elinde kalan parasının neredeyse hepsini onlara vermiş. Geleceğe dair hayalleri, Hetty’yi şimdiki zaferin sevincinden mahrum bırakamaz. Elbette Kaptan Donnithorne onu öyle seviyor ki başkalarına bakmayı aklından bile geçirmez; ama başkaları onun Hetty’yi ne kadar sevdiğini bilmiyor. Kısa bir süreliğine bile olsa onların gözünde pejmürde ve önemsiz görünmeye razı değil.

Hetty aşağı indiğinde bütün aile evin ana yaşam alanında toplanmıştı; elbette herkes pazar günü giysilerini giymişti. Kaptanın yirmi birinci doğum günü şerefine çanlar sabah erkenden öyle çok çalmış, işler öyle erken bitirilmişti ki Marty’yle Tommy, anneleri kiliseye gitmenin günün eğlencelerine dâhil olmadığını söyleyene kadar rahat edememişlerdi. Bay Poyser bir keresinde evi kapatıp kendi hâline bırakmayı önermişti. “Kimsenin içeri gireceği yok,” demişti. “Hırsızlar dâhil herkes Chase’te olacak. Evi kilitlersek bütün erkekler gidebilir; insan ömründe böyle bir gün iki kez görmez.” Ama Bayan Poyser kesin bir tavırla karşılık vermişti: “Hanım olduğumdan beri evi kendi hâline hiç bırakmadım, bırakmayacağım da. Geçen hafta buralarda o kadar çok kötü kılıklı serseri dolaştı ki elimizdeki bütün jambonları, kaşıkları alıp götürseler şaşmam. Serserilerin hepsi birbirleriyle iş tutar; erkeklere ödeme yapmak için evde para olduğu bir cuma gecesi gelip köpekleri zehirleyip biz daha ne olduğunu anlamadan yataklarımızda hepimizi öldürmemiş olmaları mucize. Nereye gideceğimizi onlar da bizim kadar iyi biliyordur herhâlde; çünkü Şeytan bir işin yapılmasını isterse, yolunu bulur.”

“Yataklarımızda öldürülmek de ne demek!” dedi Bay Poyser. “Bizim odada tüfeğim var, yok mu? Bir fare pastırmayı kemirse kulakların duyar. Neyse, rahat etmeyeceksen Alick günün ilk yarısı evde kalabilir; Tim de beş gibi dönüp Alick’in nöbetini devralır. Biri kötülük etmeye kalkarsa Growler’ı salıverirler; Alick’in köpeği de Alick göz kırparsa bir serseriye diş geçirmeye hazır.”

Bayan Poyser bu uzlaşmayı kabul etti ama evi elden geldiğince sürgüleyip kapatmanın uygun olacağını düşündü. Şimdi, yola çıkmadan hemen önce, sütçü kız Nancy evin ana yaşam alanının kepenklerini kapatıyordu. Oysa Alick’le köpeklerin hemen gözetimi altında bulunan pencere, hırsızların bir girişim için seçeceği en düşük ihtimalli yer sayılabilirdi.

Yaylı olmayan kapalı araba, erkek hizmetçiler dışında bütün aileyi taşımaya hazır bekliyordu. Bay Poyser’la büyükbaba ön taraftaki koltuğa oturmuştu; içeride de bütün kadınlarla çocuklara yer vardı. Araba ne kadar dolu olursa o kadar iyiydi; böylece sarsıntı daha az can yakar, Nancy’nin geniş gövdesiyle kalın kolları da üzerine düşülecek pek güzel bir minder olurdu. Ama Bay Poyser, bu sıcak günde sarsıntı olasılığını olabildiğince azaltmak için arabayı yürüyüş hızından hızlı sürmüyordu. Aynı yöne giden yayalarla selamlaşıp laflamaya vakit kalıyordu; yeşil çayırlarla altın rengi ekin tarlaları arasındaki patikalar, hareketli parlak renk parçalarıyla beneklenmişti: ekinlerin arasında biraz fazla sık baş sallayan gelinciklere uyan kırmızı bir yelek, yepyeni beyaz bir işçi önlüğünün üzerinde uçuşan koyu mavi bir boyun atkısı… Bütün Broxton’la Hayslope, “varis”in şerefine eğlenmek için Chase’te olacaktı. Bay Irwine’in önerisiyle çiftçinin arabalarından birinde, son yirmi yıldır tepenin bu yamacında bu kadar aşağıya hiç inmemiş yaşlı erkeklerle kadınlar da Broxton ve Hayslope’tan getiriliyordu. Kilise çanları şimdi yine çalmaya başlamıştı; çan çalanlar şenliğe katılmak üzere tepeden inmeden önce son bir ezgi çalıyorlardı. Çanlar susmadan başka bir müzik sesi de yaklaşıyordu; Bay Poyser’ın arabasını çeken ağırbaşlı yaşlı Brown bile kulaklarını dikmeye başladı. Yardımlaşma Kulübü’nün bandosuydu bu. Bütün görkemiyle toplanmıştı; yani parlak mavi atkılar ve mavi kokartlarla, taş ocağı resmini çevreleyen “Kardeş sevgisi sürsün” sloganlı bayrağını taşıyarak geliyordu.

Arabaların Chase’e girmesine elbette izin verilmeyecekti. Herkes kapı kulübelerinde inmeli, arabalar da geri gönderilmeliydi.

“Aman, Chase şimdiden panayır yerine dönmüş,” dedi Bayan Poyser arabadan inerken; büyük meşelerin altında kümelenmiş insanları ve sıcağın altında, tepesinde başarılı tırmanıcılara ödül olacak giysilerin dalgalandığı uzun direkleri seyretmek için koşuşturan oğlanları görmüştü. “İki bucakta bu kadar insan var demezdim. Aman Tanrım, gölgeden çıkınca ne sıcak! Gel buraya, Totty; yoksa küçücük yüzün yanıp kavrulacak! Şu açık alanda yemekleri pişirip ocak yakmaktan kurtulabilirlerdi. Bayan Best’in odasına gidip oturacağım.”

“Dur biraz, dur biraz,” dedi Bay Poyser. “Yaşlıların olduğu araba geliyor; hepsinin inip bir arada yürüyüşünü görmek, bir daha kolay kolay ele geçmeyecek bir manzara. Bazılarını gençliklerinde hatırlarsın, değil mi baba?”

“Evet, evet,” dedi yaşlı Martin, kapı kulübesinin saçağının gölgesinde yavaşça yürürken. Oradan yaşlı kafilenin arabadan inişini görebiliyordu. “Jacob Taft’ın, İskoç isyancılar Stoniton’dan geri dönerken peşlerinden elli mil yürüdüğünü hatırlıyorum.”

Hayslope’un yaşlı reisi, yaşlı Baba Taft, kahverengi gece takkesiyle ve iki bastonuna dayanarak arabadan inip ona doğru yürürken, Martin önünde uzun bir ömür olan delikanlı gibi hissetti kendini.

“Ee, Bay Taft,” diye seslendi yaşlı Martin, sesini olabildiğince yükselterek; çünkü yaşlı adamın sağır olduğunu bilse de selam vermenin gereğini yerine getirmeden edemezdi. “Hâlâ dinçsiniz. Doksanınızı çoktan aşmış olsanız da bugün keyfiniz yerinde olacak.”

“Emrinizdeyim baylar, emrinizdeyim,” dedi Baba Taft tiz bir sesle; bir topluluğa katıldığını anlamıştı.

Oğulları ya da kızlarının refakatindeki yaşlı kafile, kendileri de yıpranmış ve saçları ağarmış hâlde, dolambaçsız araba yolundan eve doğru ilerledi. Onlar için özel bir sofra hazırlanmıştı. Poyserlar ise akıllıca davranıp büyük ağaçların gölgesindeki çimenliği kestirme geçtiler; ama eğimli çimenliği ve çiçek tarhlarıyla evin ön cephesini, ayrıca şenliğin yapılacağı açık yeşil alanın iki yanındaki büyük çadırlarla dik açı oluşturacak biçimde çimenliğin kıyısına kurulmuş güzel çizgili çadırı görebilecekleri bir yerde kaldılar. Evin bir ucuna bitişik eski manastır kalıntısının bir parçası olmasaydı, yapı Kraliçe Anne döneminden kalma sade, kare bir konaktan ibaret olurdu; tıpkı bazen eski ve alçak çiftlik yapılarının ucunda yeni bir çiftlik evinin yüksek ve gösterişli biçimde yükseldiğini görebileceğimiz gibi. Güzel eski kalıntı biraz geride, uzun kayın ağaçlarının gölgesindeydi; ama güneş şimdi daha yüksek ve öne çıkıntılı cepheye vuruyordu. Perdeler bütünüyle inmişti; ev, sıcak öğle vaktinde uyuyakalmış gibiydi. Ona bakmak Hetty’yi kedere boğdu: Arthur arka odalardan birinde, büyük konukların yanında olmalıydı; onun geldiğini bilmesi mümkün değildi ve Hetty onu uzun, çok uzun bir süre göremeyecekti. Söylendiğine göre Arthur’un gelip bir konuşma yapacağı yemekten sonraya kadar.

Ama Hetty tahmininde kısmen yanılmıştı. Erken saatte arabaları gönderilen Irwine’ler dışında henüz hiçbir seçkin konuk gelmemişti. Arthur o sırada arka odalardan birinde değil, rahiple birlikte eski manastırın geniş taş revaklarında yürüyordu; kulübelerde oturan kiracılarla çiftlik işçilerinin yemek yiyeceği uzun sofralar oraya kurulmuştu. Bugün pek yakışıklı bir genç İngiliz görünüyordu: neşesi yerindeydi, parlak mavi bir frak giymişti; üstelik en son modaydı ve kolu artık askıda değildi. O kadar açık sözlü, o kadar içten görünüyordu ki! Ama içten insanların da sırları vardır; sırlar genç yüzlerde çizgi bırakmaz.

“Doğrusu,” dedi serin revaklara girerken, “bence en avantajlı durumda olanlar köylüler: Sıcak bir günde bu revaklar harika bir yemek salonuna dönüşüyor. Yemekler konusunda verdiğiniz öğüt çok yerindeydi, Irwine; sofraları olabildiğince düzenli ve rahat kurmak, yalnız kiracıları çağırmak… Üstelik sonunda elimde sınırlı bir para vardı. Büyükbabam açık çekten söz etti ama iş ciddiye binince bana güvenmeye karar veremedi.”

“Boş ver, bu sakin yöntemle daha çok kişiyi sevindirirsin,” dedi Bay Irwine. “Böyle işlerde insanlar cömertliği kargaşa ve taşkınlıkla karıştırıp durur. Bir sürü koyunla öküzün bütün hâlde kızartıldığını, isteyen herkesin gelip yediğini söylemek kulağa pek görkemli gelir; ama sonunda genellikle kimse yemeğin tadını çıkaramamış olur. İnsanlar gün ortasında güzel bir yemekle makul ölçüde bira içerlerse, hava serinlerken oyunların tadını çıkarabilirler. Bazılarının akşama doğru fazla kaçırmasını engelleyemezsin; ama sarhoşluk karanlıkla, gün ışığındakinden daha iyi uyuşur.”

“Umarım fazla kaçıran olmaz. Treddlestonlıları kasabada onlar için bir şölen düzenleyerek buradan uzak tuttum. Büfelerde bira dağıtımını gözetmeleri ve işin çığırından çıkmasını önlemeleri için Casson’la Adam Bede’yi ve birkaç iyi adamı görevlendirdim. Gelin, büyük kiracılar için kurulan yemek sofralarına yukarıdan bakalım.”

Taş merdivenden, doğrudan revakların üstündeki uzun galeriye çıktılar. Tozlu, değersiz eski tablolar son üç kuşaktır bu galeriden kovulmuştu: Kraliçe Elizabeth’i nedimeleriyle gösteren küflü portreler, bir gözü oyulmuş General Monk, aslanların arasında karanlıklara gömülmüş Daniel ve at üstünde, burnu uzun, başında defne tacı olan; Yorumlar kitabını elinde tutan Julius Caesar.

“Eski manastırın şu bölümünü kurtarmaları ne iyi olmuş!” dedi Arthur. “Burada bir gün söz sahibi olursam galeriyi en güzel biçimde yenileteceğim. Evde bunun üçte biri kadar büyük bir odamız bile yok. İkinci sofra çiftçilerin eşleriyle çocuklarına ayrılmış: Bayan Best, annelerle çocukların baş başa oturmasının daha rahat olacağını söyledi. Çocukların da gelmesinde kararlıydım; tam bir aile buluşması olsun istedim. Bir gün o küçük delikanlılarla kızların gözünde ‘yaşlı toprak sahibi’ olacağım; onlar da çocuklarına ne kadar daha iyi bir genç olduğumu, oğlumdan bile iyi olduğumu anlatacaklar. Aşağıda da kadınlarla çocuklar için bir sofra var. Hepsini göreceksin; yemekten sonra benimle yukarı gelirsin, değil mi?”

“Elbette,” dedi Bay Irwine. “Kiracılara yapacağın ilk konuşmayı kaçırmak istemem.”

“Bir de dinlemekten hoşlanacağın başka bir şey var,” dedi Arthur. “Kütüphaneye gidelim; büyükbabam hanımlarla salondayken sana her şeyi anlatırım. Seni şaşırtacak bir şey,” diye sürdürdü otururlarken. “Büyükbabam sonunda yumuşadı.”

“Ne, Adam konusunda mı?”

“Evet. Sana anlatmak için atımı sürüp yanına gelirdim ama o kadar meşguldüm ki gelemedim. Konuyu onunla tartışmaktan bütünüyle vazgeçtiğimi söylediğimi hatırlarsın; boşuna uğraştığımı sanıyordum. Ama dün sabah dışarı çıkmadan önce beni buraya, yanına çağırdı ve yaşlı Satchell’in çalışmayı bırakmak zorunda kalması üzerine yapacağı bütün yeni düzenlemelere karar verdiğini söyleyerek beni şaşırttı. Adam’ı haftada bir gine maaşla, burada tutulacak bir midillinin de kullanım hakkını vererek ormanların gözetimine alacakmış. İşin sırrı şu sanırım: Bunun kârlı bir plan olacağını en başından beri görüyordu ama Adam’a karşı özel bir antipatisini aşması gerekiyordu. Bir de benim bir şey önermem, onun için genellikle o şeyi reddetme gerekçesi oluyor. Büyükbabamda tuhaf bir çelişki var: Biriktirdiği bütün parayı bana bırakmayı düşündüğünü biliyorum. Hayatı boyunca ona köle gibi hizmet eden zavallı Lydia halamın mirasını, bana daha çok bırakmak uğruna yılda yalnızca beş yüz sterline indirmesi de pekâlâ mümkün. Yine de bazen varisi olduğum için benden resmen nefret ettiğini düşünüyorum. Boynumu kıracak olsam başına gelebilecek en büyük felaketmiş gibi üzülür; ama hayatımı ufak tefek can sıkıntılarından oluşan bir diziye çevirmek de ona zevk veriyor sanki.”

“Ah oğlum, ‘sevgisiz aşk’ dediği şeyi yaşayan yalnızca kadınlar değil; yaşlı Aiskhylos’un deyişiyle, dünyanın erkeğe özgü tarafında da sevgisiz aşktan bolca var. Ama Adam’dan söz et. Görevi kabul etti mi? Şimdiki işinden daha kârlı olacağını sanmıyorum; gerçi kendi işlerine ayıracak epey vakti kalacak.”

“Doğrusu, onunla konuştuğumda biraz kuşkuya kapıldım; önce tereddüt etti. Büyükbabamı memnun edemeyeceğini düşündüğünü söyledi. Ama işi gerçekten istiyorsa ve kendisi için daha kârlı bir şeyden vazgeçmeyecekse, hiçbir nedenin bu yeri kabul etmesine engel olmamasını kişisel bir iyilik olarak rica ettim. Bu işi her şeyden çok istediğine beni temin etti. İşinde büyük bir ilerleme olacakmış; uzun zamandır istediği şeyi, Burge için çalışmayı bırakmayı da sağlayacakmış. Kendi hesabına yürüteceği küçük bir iş için bolca vakti olacağını söyledi; o işi Seth’le birlikte sürdürecek, belki zamanla büyütebilecekler. Sonunda kabul etti. Bugün büyük kiracılarla yemek yemesini ayarladım; atamayı onlara duyurup Adam’ın sağlığına kadeh kaldırmalarını isteyeceğim. Dostum Adam’ın şerefine düzenlediğim küçük bir oyun bu. İyi bir adam; insanların da öyle düşündüğümü bilmesine fırsat yaratmak hoşuma gidiyor.”

“Dostumuz Arthur’un kendine güzel bir rol biçtiği bir oyun,” dedi Bay Irwine gülümseyerek. Ama Arthur’un yüzünün kızardığını görünce daha yumuşak bir sesle sürdürdü: “Bilirsin, benim rolüm gençlerde övülecek bir şey göremeyen yaşlı bunak rolüdür. Zarif işler yaptığında öğrencimle gurur duyduğumu kabul etmek istemem. Ama bu kez bir defalığına sevimli yaşlı beyefendiyi oynayıp Adam şerefine kadeh kaldırmana katılacağım. Büyükbaban öteki konuda da yumuşadı mı; dürüst bir kâhya tutmayı kabul etti mi?”

“Ah hayır,” dedi Arthur. Sabırsızca ayağa kalkıp elleri cebinde odada yürümeye başladı. “Chase Çiftliği’ni kiraya vermek ve eve sütle tereyağı sağlanması için pazarlık etmek gibi bir tasarısı var. Ama soru sormuyorum; bu beni fazla öfkelendiriyor. Bütün işleri kendi görüp kâhya namına kimseyi tutmamayı düşünüyor sanırım. Yine de ne kadar enerjik olduğuna şaşıyorum.”

“Öyleyse hanımların yanına gidelim,” dedi Bay Irwine o da ayağa kalkarken. “Annemin çadırın altında onun için hazırladığın şahane tahtı görmesini istiyorum.”

“Evet, öğle yemeğine de geçmeliyiz,” dedi Arthur. “Saat iki olmalı; kiracıların yemek vakti için gong çalmaya başladı.”

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…