Bölümler 56Şu an: XLIII. Bölüm — Karar
- 1 Birinci Kitap — I. Bölüm — Atölye2.204 kelime
- 2 İkinci Bölüm — Vaaz5.429 kelime
- 3 Üçüncü Bölüm — Vaazdan Sonra1.694 kelime
- 4 Dördüncü Bölüm — Ev ve Kederleri4.083 kelime
- 5 V. Bölüm — Papaz4.583 kelime
- 6 VI. Bölüm — Hall Çiftliği3.375 kelime
- 7 VII. Bölüm — Mandıra1.422 kelime
- 8 VIII. Bölüm — Bir Çağrı2.239 kelime
- 9 IX. Bölüm — Hetty’nin Dünyası1.872 kelime
- 10 Bölüm X — Dinah, Lisbeth’i Ziyaret Ediyor3.179 kelime
- 11 XI. Bölüm — Kulübede2.183 kelime
- 12 XII. Bölüm — Ormanda3.005 kelime
- 13 XIII. Bölüm — Ormanda Akşam1.398 kelime
- 14 Bölüm XIV — Eve Dönüş2.386 kelime
- 15 Bölüm XV — İki Yatak Odası3.644 kelime
- 16 Bölüm XVI — Bağlar3.558 kelime
- 17 İkinci Kitap — XVII. Bölüm — Hikâyenin Biraz Durakladığı Yer2.577 kelime
- 18 On Sekizinci Bölüm — Kilise6.171 kelime
- 19 XIX. Bölüm — Adam İş Gününde1.784 kelime
- 20 XX. Bölüm — Adam Hall Çiftliği’ni Ziyaret Ediyor4.866 kelime
- 21 XXI. Bölüm — Gece Okulu ve Öğretmeni4.209 kelime
- 22 Üçüncü Kitap — XXII. Bölüm — Doğum Günü Şenliğine Gidiş2.920 kelime
- 23 Bölüm XXIII — Yemek Vakti1.308 kelime
- 24 XXIV. Bölüm — Sağlık Şerefine İçki2.110 kelime
- 25 XXV. Bölüm — Oyunlar2.180 kelime
- 26 XXVI. Bölüm — Dans3.043 kelime
- 27 Dördüncü Kitap — XXVII. Bölüm — Bir Kriz3.070 kelime
- 28 XXVIII. Bölüm — Bir İkilem2.033 kelime
- 29 XXIX. Bölüm — Ertesi Sabah2.116 kelime
- 30 XXX. Bölüm — Mektubun Verilişi3.446 kelime
- 31 XXXI. Bölüm — Hetty’nin Yatak Odasında2.549 kelime
- 32 XXXII. Bölüm — Bayan Poyser “İçini Döker”2.514 kelime
- 33 XXXIII. Bölüm — Daha Çok Bağ1.846 kelime
- 34 XXXIV. Bölüm — Nişan1.274 kelime
- 35 XXXV. Bölüm — Gizli Korku1.555 kelime
- 36 Beşinci Kitap — XXXVI. Bölüm — Umut Yolculuğu2.387 kelime
- 37 XXXVII. Bölüm — Umutsuzluk İçinde Yolculuk3.250 kelime
- 38 XXXVIII. Bölüm — Arayış3.739 kelime
- 39 XXXIX. Bölüm — Haber1.975 kelime
- 40 XL. Bölüm — Acı Sular Yayılıyor2.291 kelime
- 41 Xlı. Bölüm — Duruşmadan Önceki Akşam1.329 kelime
- 42 XLII. Bölüm — Duruşma Sabahı1.215 kelime
- 43 XLIII. Bölüm — Karar1.833 kelime · Okuduğun bölüm
- 44 Bölüm XLIV — Arthur’ın Dönüşü2.030 kelime
- 45 XLV. Bölüm — Hapishanede2.739 kelime
- 46 XLVI. Bölüm — Bekleyiş Saatleri1.546 kelime
- 47 XLVII. Bölüm — Son An231 kelime
- 48 XLVIII. Bölüm — Ormanda Bir Buluşma Daha2.464 kelime
- 49 Altıncı Kitap — XLIX. Bölüm — Hall Çiftliği’nde2.528 kelime
- 50 L. Bölüm — Kulübede3.040 kelime
- 51 LI. Bölüm — Pazar Sabahı3.241 kelime
- 52 Bölüm LII — Adam ve Dinah2.260 kelime
- 53 LIII. Bölüm — Hasat Yemeği3.413 kelime
- 54 Bölüm LIV — Tepedeki Buluşma1.488 kelime
- 55 Bölüm LV — Evlilik Çanları680 kelime
- 56 Son Söz907 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
XLIII. Bölüm
Karar
O gün mahkeme olarak düzenlenen yer, sonradan yangında yok olan görkemli, eski bir salondu. Sıkışık insan başlarının üzerine düşen öğle ışığı, eski vitrayın yumuşak tonlarıyla renklendirilmiş, yüksek ve sivri pencereler sırasından süzülüyordu. Uzak uçtaki karanlık meşe galerisinin önünde tozlu, heybetli zırhlar asılıydı; karşıdaki büyük bölmeli pencerenin geniş kemerinin altında ise geçmişin uyuklayan, silik bir düşü gibi, hüzünlü belirsiz figürlerle kaplı eski bir duvar halısı seriliydi. Yılın geri kalanında bu salon mutsuz, taçlarından olmuş, hapsedilmiş eski kralların ve kraliçelerin hayalet anılarıyla dolup taşardı; ama bugün bütün gölgeler uçup gitmişti. Geniş salonda kimse, sıcak yüreklerde titreşen yaşayan bir kederden başkasını hissetmiyordu.
Ama Adam Bede’nin uzun boylu figürü birden sanık sandalyesinin yanına götürülürken, sanki o keder şimdiye dek kendini ancak belli belirsiz duyurabilmişti. Büyük salonun aydınlık güneşi altında, tıraşlı, düzgün yüzlü erkeklerin arasında, yüzündeki ıstırap izleri Bay Irwine’i bile şaşkına çevirdi; onu son gördüğünde Adam küçük odasının loş ışığındaydı. Orada bulunan ve yaşlandıklarında Hetty Sorrel’in öyküsünü ocak başında anlatan Hayslope komşuları, zavallı Adam Bede’nin mahkemeye girip Hetty’nin yanındaki yerini alışının kendilerini nasıl duygulandırdığını söylemeyi hiç unutmadılar; çevresindekilerin çoğundan baş boyu uzundu.
Ama Hetty onu görmedi. Bartle Massey’nin anlattığı gibi duruyordu; ellerini üst üste kavuşturmuş, gözlerini onlara dikmişti. Adam ilk anlarda ona bakmaya cesaret edememişti; sonunda, duruşma işlemleri mahkemenin dikkatini başka yöne çekince, gözlerini kaçırmamaya kararlı biçimde yüzünü ona çevirdi.
Neden bu kadar değiştiğini söylüyorlardı? Sevdiğimiz ölünün yüzünde gördüğümüz, benzerliğidir; başka bir şeyin bir zamanlar orada olup artık olmayışı, bu benzerliği daha da acı biçimde hissettirir. İşte karşımızdaydı: tatlı yüzü, boynu, koyu renk saçlarının kıvrımları, uzun koyu kirpikleri, yuvarlak yanakları ve dolgun dudakları... Solgun ve zayıftı, evet, ama Hetty’ye benziyordu, yalnızca Hetty’ye. Başkaları, sanki bir şeytan ona kurutucu bir bakış fırlatmış, içindeki kadının ruhunu soldurup geriye yalnızca katı, umutsuz bir inat bırakmış gibi göründüğünü düşündü. Oysa anne özlemi, gerçek insan sevgisinin özünü oluşturan, bir başka yaşamın içindeki yaşamın en eksiksiz örneği, sevilen çocuğun varlığını alçalmış, yozlaşmış bir adamda bile hisseder. Adam için bu solgun, sert yüzlü suçlu, elma ağacının dalları altında kendisine gülümsemiş Hetty’ydi; ilk kez bakmaya titrediği, sonra da gözlerini ayırmak istemediği o Hetty’nin cesediydi.
Ama az sonra, onu dinlemeye mecbur eden ve gözlerini gördüklerinden ayıran bir şey duydu. Tanık kürsüsünde orta yaşlı bir kadın vardı; tok ve açık bir sesle konuşuyordu. “Adım Sarah Stone. Dul kaldım; Stoniton’daki Church Lane’de tütün, enfiye ve çay satma ruhsatı olan küçük bir dükkân işletiyorum. Sanık sandalyesindeki genç kadın, 27 Şubat Cumartesi akşamı kolunda bir sepetle, hasta ve yorgun görünerek evime gelip gece kalacak yer isteyen kadının aynısıdır. Kapının üzerindeki levhayı görünce burayı pansiyon sanmış. Ben de pansiyoner kabul etmediğimi söyleyince ağlamaya başladı; başka gidecek yeri olmadığını, çok yorgun olduğunu ve yalnızca bir gece yatacak yer istediğini söyledi. Güzelliği, içinde bulunduğu hâl, giysilerinin ve görünüşünün derli toplu oluşu, bir de belli ki başına bir iş gelmiş olması yüzünden, onu hemen geri çevirmeye gönlüm elvermedi. Oturmasını söyledim, ona biraz çay verdim; nereye gittiğini, yakınlarının nerede olduğunu sordum. Evine, yakınlarının yanına gittiğini söyledi. Yakınları epey uzakta çiftçilik yapan kimselermiş; uzun bir yolculuk etmiş, yol da beklediğinden pahalıya mal olmuş, cebinde neredeyse hiç parası kalmamış; bu yüzden masrafı çok olacak bir yere gitmekten korkuyormuş. Sepetindeki eşyaların çoğunu satmak zorunda kalmış ama yatak için seve seve bir şilin verebilirmiş. Genç kadını o gece evime almamam için bir neden görmedim. Tek bir odam vardı ama içinde iki yatak bulunuyordu; benimle kalabileceğini söyledim. Yanlış yola sürüklenip başını derde soktuğunu düşündüm, ama yakınlarının yanına gidiyorsa onu daha büyük bir zarardan korumak iyi bir iş olurdu.”
Tanık, gece bir çocuğun doğduğunu söyledi; sonra kendisine gösterilen bebek giysilerini, çocuğa kendi elleriyle giydirdiği giysiler olarak tanıdı.
“Giysiler bunlar. Kendim diktim; son çocuğum doğduğundan beri de saklamıştım. Hem çocuk hem de annesi için epey uğraştım. Küçük şeye içim ısındı, onun için kaygılanmadan edemedim. Doktor çağırmadım, çünkü gerek yok gibiydi. Gündüz anneye, yakınlarının adını ve nerede yaşadıklarını söylemesi gerektiğini, onlara mektup yazmama izin vermesini söyledim. Bir ara kendisinin yazacağını, ama bugün değil, dedi. Ne desem dinlemedi; her şeye rağmen kalkıp giyinecekti. Kendini gayet güçlü hissettiğini söyledi; gösterdiği cesaret görülmeye değerdi. Ama onun için ne yapacağımı kestiremiyordum. Akşama doğru, toplantı bittikten sonra gidip papazımızla konuşmaya karar verdim. Saat sekiz buçuk sularında evden çıktım. Dükkân kapısından değil, dar bir geçide açılan arka kapıdan çıktım. Evin yalnızca zemin katı benim; mutfakla yatak odası da bu geçide bakar. Sanığı mutfakta, şöminenin yanında oturmuş, bebeği kucağında bıraktım. Bir önceki geceki gibi ağlamıyor, üzgün de görünmüyordu. Gözlerinde tuhaf bir ifade vardı; akşama doğru yüzü biraz kızardı. Ateşlenmesinden korktum. Dışarı çıktığımda, tecrübeli bir kadın tanıdığıma uğrayıp benimle eve gelmesini istemeyi düşündüm. Gece çok karanlıktı. Kapıyı arkamdan kapatmadım; kilidi yoktu, içeriden sürgüsü olan bir mandalı vardı. Evde kimse yokken ben hep dükkân kapısından çıkardım. Ama kısa bir süre için kapıyı açık bırakmanın tehlikesi olmayacağını düşündüm. Dönmem gerekenden daha uzun kaldım; benimle gelecek kadını beklemem gerekti. Eve dönmemiz bir buçuk saati buldu. İçeri girdiğimizde mum, bıraktığım gibi yanıyordu ama sanık da bebek de yoktu. Pelerinini ve şapkasını almış, sepetiyle içindekileri bırakmıştı... Korkudan dehşete kapıldım; gittiği için de ona kızdım. Yetkililere haber vermedim, çünkü bir kötülük yapmayı düşündüğüne aklım ermemişti; yiyecek ve yatacak yer alacak kadar parası olduğunu da biliyordum. İsterse benden ayrılmaya hakkı vardı; bu yüzden polis memurunu peşine düşürmek istemedim.”
Bu tanıklığın Adam üzerindeki etkisi elektrik çarpması gibiydi; ona yeniden güç verdi. Hetty bu suçu işlemiş olamazdı; yüreği bebeğine bağlı olmalıydı, yoksa onu niçin yanına alsındı? Bebeği orada bırakabilirdi. Küçük yavru belki de doğal bir ölümle ölmüş, Hetty de sonra onu saklamıştı. Bebekler ölüme çok yatkındı; suçluluğuna dair en güçlü kuşkular bile kanıt olmadan ileri sürülemezdi. Zihni bu kuşkulara karşı hayalî savlarla öylesine meşguldü ki, Hetty’nin avukatının çapraz sorgusunu dinleyemedi. Avukat, sanığın çocuğa karşı annelik sevgisi gösterdiğini kanıtlamaya çalışmış, ama sonuç alamamıştı. Tanık sorgulandığı süre boyunca Hetty yine kımıldamadan durmuştu; hiçbir söz kulağını yakalamış görünmüyordu. Fakat sonraki tanığın sesi, hâlâ duyarlı olan bir yerine dokundu. İrkilip adama korkuyla baktı, ama hemen başını çevirdi ve her zamanki gibi ellerine gözlerini dikti. Bu tanık, kaba saba bir köylü olan erkekti. Şöyle dedi:
“Adım John Olding. İşçiyim; Stoniton’ın iki mil dışında, Tedd’s Hole’da yaşıyorum. Geçen pazartesi, öğleden sonra bire doğru Hetton Koruluğu’na gidiyordum. Koruluğa çeyrek mil kadar kala sanığı kırmızı peleriniyle, bir saman yığınının altında, geçit basamağından pek uzak olmayan bir yerde otururken gördüm. Beni görünce ayağa kalktı; öteki yöne yürüyüp gidecekmiş gibi duruyordu. Tarlaların içinden geçen, herkesin kullandığı bir yoldu; orada genç bir kadın görmek olağan dışı değildi. Ama yüzü bembeyaz ve korkmuş göründüğü için dikkatimi çekti. Güzel giysileri olmasa dilenci sanırdım. Biraz aklını yitirmiş gibi geldi ama beni ilgilendirmezdi. Durup arkasından baktım; gözden kaybolana kadar yürümeyi sürdürdü. Koruluğun öteki tarafına gidip bazı kazıklara bakmam gerekiyordu. İçinden bir yol geçer; ağaçların kesildiği, bazılarının da henüz taşınmadığı yerlerde açıklıklar vardır. Yol boyunca dümdüz ilerlemedim; ortaya doğru saptım, varacağım yere kestirmeden gitmek istedim. Yoldan ayrılıp açıklıklardan birine pek girmemiştim ki tuhaf bir çığlık duydum. Bildiğim hayvanlardan hiçbirinin çıkardığı sese benzemiyordu ama o sırada durup etrafa bakmaya niyetim yoktu. Ses sürüp gitti; o yerde bu kadar tuhaf bir ses duymak beni durup bakmaya mecbur etti. Yeni bir şeyse belki bundan para kazanırım diye düşünmeye başladım. Ama sesin nereden geldiğini anlamak kolay değildi; uzun süre ağaç dallarına bakıp durdum. Sonra sesin yerden geldiğini düşündüm. Etrafta kesilmiş kereste parçaları, kopmuş çim kümeleri ve bir iki gövde yatıyordu. Aralarında arandım ama hiçbir şey bulamadım; sonunda çığlık kesildi. Vazgeçip işime dönüyordum. Ama neredeyse bir saat sonra aynı yoldan geri gelince, bir kez daha bakmak için kazıkları yere bırakmadan edemedim. Eğilip kazıkları koyarken, yanımdaki fındık ağacının altında yerde tuhaf, yuvarlak, beyazımsı bir şey gördüm. Ellerimin ve dizlerimin üzerine çöküp onu almak için uzandım. Küçük bir bebeğin eli olduğunu gördüm.”
Bu sözler üzerine mahkeme salonunda bir ürperti dolaştı. Hetty gözle görülür biçimde titriyordu; ilk kez bir tanığın sözlerini dinliyor gibiydi.
“Çalının altında, yerin çukurlaştığı yerde bir sürü kereste parçası yığılmıştı; el de onların arasından çıkmıştı. Bir yerde bir delik kalmıştı; içeri bakıp çocuğun başını görebiliyordum. Çimin ve kereste parçalarının hepsini hemen kaldırıp çocuğu çıkardım. Üstünde güzel giysiler vardı ama bedeni soğuktu; ölmüş olmalı diye düşündüm. Onu hemen ormandan çıkarıp eve, karımın yanına götürdüm. Öldüğünü söyledi; köy idaresine götürüp polis memuruna haber vermem gerektiğini ekledi. Ben de, ‘Hayatım üzerine yemin ederim, bu, koruluğa giderken karşılaştığım genç kadının çocuğu,’ dedim. Ama kadın çoktan gözden kaybolmuştu. Çocuğu Hetton bölgesine götürüp polis memuruna haber verdim, sonra Yargıç Hardy’ye gittik. Ardından genç kadını hava kararana dek aradık; Stoniton’a gidip onu durdurabilsinler diye ihbarda bulunduk. Ertesi sabah başka bir polis memuru yanıma geldi; çocuğu bulduğum yere onunla gitmemi istedi. Vardığımızda sanık, çocuğu bulduğum çalının dibinde oturuyordu. Bizi görünce çığlık attı ama kıpırdamaya kalkışmadı. Kucağında büyükçe bir parça ekmek vardı.”
Tanık konuşurken Adam hafif bir umutsuzluk iniltisi çıkarmıştı. Önündeki sıraya dayadığı kolunun üzerine yüzünü kapatmıştı. Acısının en dayanılmaz anıydı: Hetty suçluydu ve sessizce Tanrı’dan yardım diliyordu. Tanıklığın geri kalanını duymadı; iddia makamının davasını bitirdiğinin farkında bile değildi. Bay Irwine’in tanık kürsüsünde, Hetty’nin kendi köyündeki lekesiz karakterini ve yetiştirildiği erdemli alışkanlıkları anlattığını da işitmedi. Bu tanıklık verilecek kararı etkileyemezdi; yine de avukatı onun adına konuşmasına izin verilseydi yapacağı merhamet savunmasının bir parçası olarak sunulmuştu. O sert zamanlarda suçlulara bu hak tanınmıyordu.
Sonunda Adam başını kaldırdı; çevresinde bir hareketlenme olmuştu. Yargıç jüriye hitap etmiş, jüri de görüşmek üzere çekiliyordu. Karar anı yaklaşıyordu. Adam’ı, Hetty’ye bakmasına engel olan ürpertici bir dehşet sarmıştı; oysa Hetty çoktan yine boş, katı bir kayıtsızlığa bürünmüştü. Herkes gözlerini ona dikmişti ama o, donuk bir umutsuzluk heykeli gibi duruyordu.
Bu sırada mahkemenin her yanında hışırtılar, fısıltılar ve alçak uğultular birbirine karışıyordu. Dinleme arzusu askıya alınmıştı; herkesin alçak sesle dile getireceği bir duygu ya da düşünce vardı. Adam önüne boş gözlerle bakıyordu ama gözlerinin önündeki şeyleri görmüyordu: sakin bir iş havasıyla konuşan avukatları ve vekilleri, yargıçla ciddi ciddi alçak sesle konuşan Bay Irwine’i... Birisi Bay Irwine’e fısıldayınca onun telaşla yeniden oturup kederle başını salladığını da görmedi. İçinde olup bitenler öylesine yoğundu ki, güçlü bir duygu onu sarsana kadar dışarıdaki şeyleri algılayamıyordu.
Jürinin kararını verdiğini bildiren kapı vuruşu, herkesin kulağında sessizlik işareti gibi yankılanana kadar fazla zaman geçmedi; çeyrek saat bile olmamıştı. Bir büyük kalabalığın ansızın susması, hepsinin içinde tek bir ruhun devindiğini gösterir; bu, yüce bir andır. Jüri üyelerinin adları okunurken, sanığa elini kaldırması söylenirken ve jüriye kararları sorulurken sessizlik, koyulaşan gece gibi giderek derinleşiyordu.
“Suçlu.”
Herkes bu kararı bekliyordu; ama ardından merhamet önerisi gelmeyince bazı yüreklerden bir hayal kırıklığı iç çekişi yükseldi. Yine de mahkeme sanıktan yana değildi. Suçunun doğaya aykırılığı, onun katı hareketsizliği ve inatçı suskunluğunun yanında daha da çarpıcı biçimde öne çıkıyordu. Uzakta duranlar, kararın onu etkilediğini fark etmemişti ama yakındakiler titrediğini gördü.
Yargıç siyah başlığını giydiğinde, arkasında cüppeli papazın durduğu görüldü. O zamana dek sessizlik biraz hafiflemişti. Sonra tellalın susulmasını istemesine fırsat kalmadan yeniden derinleşti. Bir ses duyulduysa, o da atan yüreklerin sesiydi. Yargıç, “Hester Sorrel...” diye konuştu.
Hetty’nin yüzüne kan hücum etti, sonra yargıca bakıp iri gözlerini korkuyla büyülenmiş gibi ona dikince kanı çekildi. Adam henüz ona dönmemişti; aralarında büyük bir uçurum gibi derin bir dehşet vardı. Ama “sonra boynundan asılıp ölene dek sallandırılmana” sözleri duyulunca salonu keskin bir çığlık çınlattı. Hetty’nin çığlığıydı. Adam ayağa fırlayıp kollarını ona uzattı. Ama kolları ona yetişemedi: Hetty bayılmıştı; onu mahkeme salonundan dışarı taşıdılar.
Bölüm etkileşimi
