Adam Bede kitap kapağı

51. bölüm / 56

LI. Bölüm — Pazar Sabahı

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 56Şu an: LI. Bölüm — Pazar Sabahı
  1. 1 Birinci Kitap — I. Bölüm — Atölye2.204 kelime
  2. 2 İkinci Bölüm — Vaaz5.429 kelime
  3. 3 Üçüncü Bölüm — Vaazdan Sonra1.694 kelime
  4. 4 Dördüncü Bölüm — Ev ve Kederleri4.083 kelime
  5. 5 V. Bölüm — Papaz4.583 kelime
  6. 6 VI. Bölüm — Hall Çiftliği3.375 kelime
  7. 7 VII. Bölüm — Mandıra1.422 kelime
  8. 8 VIII. Bölüm — Bir Çağrı2.239 kelime
  9. 9 IX. Bölüm — Hetty’nin Dünyası1.872 kelime
  10. 10 Bölüm X — Dinah, Lisbeth’i Ziyaret Ediyor3.179 kelime
  11. 11 XI. Bölüm — Kulübede2.183 kelime
  12. 12 XII. Bölüm — Ormanda3.005 kelime
  13. 13 XIII. Bölüm — Ormanda Akşam1.398 kelime
  14. 14 Bölüm XIV — Eve Dönüş2.386 kelime
  15. 15 Bölüm XV — İki Yatak Odası3.644 kelime
  16. 16 Bölüm XVI — Bağlar3.558 kelime
  17. 17 İkinci Kitap — XVII. Bölüm — Hikâyenin Biraz Durakladığı Yer2.577 kelime
  18. 18 On Sekizinci Bölüm — Kilise6.171 kelime
  19. 19 XIX. Bölüm — Adam İş Gününde1.784 kelime
  20. 20 XX. Bölüm — Adam Hall Çiftliği’ni Ziyaret Ediyor4.866 kelime
  21. 21 XXI. Bölüm — Gece Okulu ve Öğretmeni4.209 kelime
  22. 22 Üçüncü Kitap — XXII. Bölüm — Doğum Günü Şenliğine Gidiş2.920 kelime
  23. 23 Bölüm XXIII — Yemek Vakti1.308 kelime
  24. 24 XXIV. Bölüm — Sağlık Şerefine İçki2.110 kelime
  25. 25 XXV. Bölüm — Oyunlar2.180 kelime
  26. 26 XXVI. Bölüm — Dans3.043 kelime
  27. 27 Dördüncü Kitap — XXVII. Bölüm — Bir Kriz3.070 kelime
  28. 28 XXVIII. Bölüm — Bir İkilem2.033 kelime
  29. 29 XXIX. Bölüm — Ertesi Sabah2.116 kelime
  30. 30 XXX. Bölüm — Mektubun Verilişi3.446 kelime
  31. 31 XXXI. Bölüm — Hetty’nin Yatak Odasında2.549 kelime
  32. 32 XXXII. Bölüm — Bayan Poyser “İçini Döker”2.514 kelime
  33. 33 XXXIII. Bölüm — Daha Çok Bağ1.846 kelime
  34. 34 XXXIV. Bölüm — Nişan1.274 kelime
  35. 35 XXXV. Bölüm — Gizli Korku1.555 kelime
  36. 36 Beşinci Kitap — XXXVI. Bölüm — Umut Yolculuğu2.387 kelime
  37. 37 XXXVII. Bölüm — Umutsuzluk İçinde Yolculuk3.250 kelime
  38. 38 XXXVIII. Bölüm — Arayış3.739 kelime
  39. 39 XXXIX. Bölüm — Haber1.975 kelime
  40. 40 XL. Bölüm — Acı Sular Yayılıyor2.291 kelime
  41. 41 Xlı. Bölüm — Duruşmadan Önceki Akşam1.329 kelime
  42. 42 XLII. Bölüm — Duruşma Sabahı1.215 kelime
  43. 43 XLIII. Bölüm — Karar1.833 kelime
  44. 44 Bölüm XLIV — Arthur’ın Dönüşü2.030 kelime
  45. 45 XLV. Bölüm — Hapishanede2.739 kelime
  46. 46 XLVI. Bölüm — Bekleyiş Saatleri1.546 kelime
  47. 47 XLVII. Bölüm — Son An231 kelime
  48. 48 XLVIII. Bölüm — Ormanda Bir Buluşma Daha2.464 kelime
  49. 49 Altıncı Kitap — XLIX. Bölüm — Hall Çiftliği’nde2.528 kelime
  50. 50 L. Bölüm — Kulübede3.040 kelime
  51. 51 LI. Bölüm — Pazar Sabahı3.241 kelime · Okuduğun bölüm
  52. 52 Bölüm LII — Adam ve Dinah2.260 kelime
  53. 53 LIII. Bölüm — Hasat Yemeği3.413 kelime
  54. 54 Bölüm LIV — Tepedeki Buluşma1.488 kelime
  55. 55 Bölüm LV — Evlilik Çanları680 kelime
  56. 56 Son Söz907 kelime

LI. Bölüm

Pazar Sabahı
Lisbeth’in romatizması, Dinah kararını verip teyzesinden bu kadar yakında ayrılmaya hazırlanmışken onu bir gece daha Hall Çiftliği’nden alıkoyacak kadar ciddi gösterilemezdi; akşam olunca dostlar ayrılmak zorundaydı. Dinah, Lisbeth’e kararını anlatırken “Uzun bir süre,” demişti.

“Öyleyse ömrüm boyunca demek, bir daha seni hiç görmeyeceğim,” dedi Lisbeth. “Uzun süreymiş! Benim yaşayacak uzun sürem yok. Hastalanıp öleceğim, sen de yanıma gelemeyeceksin; seni özleyerek öleceğim.”

Adam evde olmadığı için Lisbeth kendini şikâyet etmekten alıkoymamıştı; bütün gün yakınmalarının ana fikri buydu. Zavallı Dinah’yı, neden gitmesi gerektiğini tekrar tekrar sorarak, ona yalnızca kapris ve “terslik” gibi görünen gerekçeleri kabul etmeyerek yormuştu. Bir de “oğlanlardan biriyle evlenip gelini olamamış” olmasına üzülüp durmuştu.

“Seth’le geçinemezdin,” dedi. “Belki sana yetecek kadar akıllı değil ama sana çok iyi bakardı. Ben hastayken işlerimi görmede elinden geleni yapıyor; İncil’i ve kilise ayinlerini de senin kadar seviyor. Ama belki de kendine benzemeyen bir kocayı tercih edersin: akan dere yağmura susamaz. Adam sana yeterdi; bundan eminim. Sen kalsaydın, belki o da seni yeterince severdi. Ama demir çubuk gibi inatçı, kendi bildiğinden başka yöne eğilmez. Yine de kim olursa olsun, herkes için iyi bir koca olurdu; hem herkesin gözünde itibarlı hem de akıllı. Sevecenliği de pek güzeldir; bana karşı iyi davranmak istediğinde o delikanlının gözlerinde gördüğüm bir bakış bile içimi ısıtır.”

Dinah, Lisbeth’in dikkatli bakışlarından ve sorularından kurtulmak için onu evin içinde dolaştıran küçük işler buldu. Seth akşam eve gelir gelmez de gitmek üzere şapkasını taktı. Son vedayı etmek Dinah’nın yüreğine dokundu; tarlaları geçerken dönüp yaşlı kadının hâlâ kapıda durduğunu, yaşlı gözlerinde ancak silik bir nokta hâline gelinceye kadar arkasından baktığını görmek daha da dokunaklıydı. Dinah son geçit basamağından geriye bakarken dua etti: “Sevgi ve barış Tanrısı onlarla olsun. Onları, onlara sıkıntı çektirdiğin günler ve kötülük gördükleri yıllar kadar sevindir. Onlardan ayrılmam senin isteğin; benim isteğim seninki olsun.”

Lisbeth sonunda eve girdi ve Seth’in yanında, atölyede oturdu. Seth, köyden getirdiği tornalanmış tahta parçalarını küçük bir iş kutusuna yerleştirmekle meşguldü; Dinah gitmeden önce kutuyu ona vermeyi düşünüyordu.

“Gitmeden önce pazar günü onu bir daha göreceksin,” dedi Lisbeth ilk olarak. “Bir işe yarar olsaydın, pazar akşamı onu yine buraya getirir, beni bir kez daha görmesini sağlardın.”

“Olmaz anne,” dedi Seth. “Dinah gelmeyi doğru bulsa yine gelirdi. Onu ikna etmeme gerek yok. Yeniden vedalaşmak için buraya gelmenin seni boşuna yoracağını düşünüyor, o kadar.”

“Adam onu sevip evlenseydi hiç gitmezdi, biliyorum; ama her şey ters gidiyor,” dedi Lisbeth, birden öfkelenerek.

Seth bir an duraksadı, hafifçe kızararak annesinin yüzüne baktı. “Ne? Sana öyle bir şey mi söyledi, anne?” diye alçak sesle sordu.

“Söyledi mi? Yok, hiçbir şey söylemez. İnsanlar bir şey söylemeden önce bekleyenler yalnızca erkeklerdir; onlar da ancak o zaman anlar.”

“Peki ama anne, neden böyle düşünüyorsun? Bu düşünce nereden geldi aklına?”

“Aklıma nereden geldiğinin önemi yok. Kafam, içine bir şey konması gerekecek kadar boş değil. Adam’ı sevdiğini biliyorum; bunu, rüzgârın kapıdan girdiğini bildiğim kadar iyi biliyorum, bu da yeter. Onu sevdiğini bilse Adam da onunla evlenmeye razı olabilir; ama biri onun aklına sokmazsa bunu hiç düşünmez.”

Annesinin Dinah’nın Adam’a karşı hisleriyle ilgili iması Seth için bütünüyle yeni değildi; ama son sözleri, annesinin Adam’ın gözünü açmaya kalkışabileceği korkusuyla onu telaşlandırdı. Dinah’nın ne hissettiğinden emin değildi; Adam’ın hislerinden ise emin olduğunu sanıyordu.

“Olmaz anne, olmaz,” dedi içtenlikle. “Adam’la böyle şeyler konuşmayı aklından bile geçirme. Dinah sana söylemediyse, ne hissettiğini söylemeye hakkın yok; Adam’a böyle şeyler söylemek de yalnızca zarar verir. Dinah’ya karşı minnet ve sevgi duyuyor ama onu karısı yapmaya yöneltecek bir şey hissetmiyor. Dinah’nın da onunla evleneceğine inanmıyorum. Bence hiç evlenmeyecek.”

“Eh,” dedi Lisbeth sabırsızca. “Böyle düşünüyorsun çünkü seni istemedi. Seninle asla evlenmez; sen de onun kardeşinle evlenmesini istesen aynı şey.”

Seth incinmişti. “Anne,” dedi, sitemkâr bir sesle, “benim hakkımda böyle düşünme. Onu kız kardeşim olarak yanımda görmeye, senin onu kızın olarak yanında görmene sevindiğin kadar sevinirdim. Bu konuda kendim için hiçbir beklentim yok; bunu bir daha söylersen çok üzülürüm.”

“Peki, peki; o zaman benim dediğim şeylerin doğru olmadığını söyleyerek beni kızdırmamalısın.”

“Ama anne,” dedi Seth, “Adam’a onun hakkındaki düşüncelerini anlatarak Dinah’ya haksızlık etmiş olursun. Bundan başka bir şey çıkmaz; Adam ona karşı aynı şeyleri hissetmiyorsa bu onu huzursuz eder. Üstelik böyle bir şey hissetmediğinden oldukça eminim.”

“Eh, bana neden emin olduğunu söyleme; hiçbir şey bilmiyorsun. Onu görmek istemiyorsa Poyser’lara neden durmadan gidiyor? Eskiden bir kez gittiği yere şimdi iki kez gidiyor. Belki de onu görmek istediğinin farkında değil; çorbasına tuz koyduğumu da bilmez ama tuz olmasa hemen anlar. Aklına sokulmazsa evlenmeyi hiç düşünmez. Anneni biraz olsun seviyorsan, ona yol gösterir, Dinah’nın gözümün önünden gitmesine izin vermezsin. Belki de yaşlı kocamın yanına, beyaz dikenin altındaki yatağıma yatmadan önce bana biraz teselli olur.”

“Hayır anne,” dedi Seth, “beni sevgisiz sanma ama Dinah’nın ne hissettiğini söylemeye kalkışırsam vicdanıma karşı gelmiş olurum. Bir de Adam’la evlilik hakkında konuşarak onu gücendiririm; sana da bunu yapmamanı öğütlerim. Dinah konusunda yanılıyor olabilirsin. Hayır, geçen pazar bana söylediklerinden, evlenmeye hiç niyeti olmadığına oldukça eminim.”

“Eh, siz ötekiler gibi inatçısın. İstemediğim bir şey olsaydı, hemen oluverirdi.”

Lisbeth bunun üzerine sıradan kalkıp atölyeden çıktı; Dinah hakkında Adam’ın aklını bulandırmasından korkan Seth’i kaygılar içinde bıraktı. Bir süre sonra Seth, Adam’ın başına gelenlerden beri Lisbeth’in duygularla ilgili konularda ona bir şey söylemeye çok çekindiğini ve bu en hassas meseleye yaklaşmaya pek cesaret edemeyeceğini düşünerek kendini avuttu. Söylese bile Adam’ın söylediklerine pek kulak asmayacağını umuyordu.

Seth, Lisbeth’in çekingenlikten kendini tutacağını düşünmekte haklıydı. Sonraki üç gün boyunca Adam’la konuşma fırsatı bulduğu zamanlar, onu böyle bir şeye kalkışmaya itecek kadar sık ya da uzun değildi. Ama uzun yalnızlık saatlerinde Dinah’yla ilgili pişmanlık dolu düşüncelerin üzerinde durup durdu; sonunda bu düşünceler, insanın aklından çıkıp gizli yuvasından şaşırtıcı biçimde kanatlanmaya pek yatkın olduğu o taşkın güç eşiğine yaklaştı. Pazar sabahı Seth Treddleston’daki ibadethaneye gidince, tehlikeli fırsat da doğdu.

Pazar sabahı Lisbeth için haftanın en mutlu zamanıydı. Hayslope kilisesinde ayin öğleden sonraya kadar başlamadığından Adam hep evde olur, yalnızca kitap okurdu; Lisbeth de bu sırada onu rahatsız etmeye cesaret edebilirdi. Üstelik oğullarına her zamankinden daha güzel bir yemek hazırlardı; çoğu zaman yalnız Adam’la kendisi için, çünkü Seth sık sık bütün gün evden uzak kalırdı. Temiz mutfakta, parlak ateşin önünde kızaran etin kokusu; saatin huzurlu bir pazar günü edasıyla tıkırtısı; en sevdiği Adam’ın en iyi giysileriyle yakınına oturmuş, önemli bir işi olmadan durması—Lisbeth isterse gidip elini saçlarında gezdirebilir, Adam’ın başını kaldırıp ona gülümsediğini görebilirdi—ve biraz kıskanç Gyp’in ikisinin arasına burnunu sokması… Bütün bunlar, zavallı Lisbeth’in yeryüzündeki cennetini oluşturuyordu.

Adam’ın pazar sabahları en sık okuduğu kitap, resimli büyük Kutsal Kitap’ıydı. O sabah kitap, mutfaktaki yuvarlak, beyaz köknar ağacından masanın üzerinde açık duruyordu. Ateş yanmasına rağmen orada oturuyordu; çünkü annesi yanında olmasını seviyordu ve haftanın yalnızca o günü annesinin bu isteğini yerine getirebiliyordu. Adam’ı Kutsal Kitap okurken görmek hoşunuza giderdi. Hafta içi kitabı hiç açmazdı; bu yüzden ona bir tatil kitabı gibi yaklaşır, tarih, yaşamöyküsü ve şiir kitabı olarak okurdu. Bir elini yeleğinin düğmeleri arasına sokmuş, öteki elini de sayfaları çevirmeye hazır tutmuştu. Sabah boyunca yüzünün pek çok kez değiştiğini görürdünüz. Bazen dudakları, sözleri yarım sesle söyler gibi kıpırdardı; kendini Samuel’in halka yaptığı ölüm konuşması gibi söyleyebileceğini düşündüğü bir konuşmaya rastladığında böyle olurdu. Kaşları kalkar, ağzının kenarları kederli bir şefkatle hafifçe titrerdi. Belki yaşlı İshak’ın oğluyla karşılaşması ona dokunurdu. Yeni Ahit’i okurken ise yüzüne zaman zaman çok ciddi bir ifade yerleşir; ağırbaşlı bir onayla başını sallar ya da elini kaldırıp yeniden indirirdi. Çok sevdiği Apokrif kitapları okuduğu bazı sabahlarda, Sirak oğlu’nun keskin sözleri yüzünde neşeli bir gülümseme uyandırırdı; ama Apokrif bir yazarla ara sıra özgürce fikir ayrılığına düşmekten de hoşlanırdı. Çünkü iyi bir Anglikana yakışır biçimde, Adam Kilise’nin inanç maddelerini çok iyi bilirdi.

Lisbeth, yemeğiyle ilgilenmeye ara verdiği zamanlarda hep Adam’ın karşısına oturup onu seyrederdi. Sonunda yanına gidip bir okşayışla dikkatini çekmeden daha fazla duramazdı. O sabah Aziz Matta’ya göre İncil’i okuyordu. Lisbeth birkaç dakikadır yanı başında durmuş, bu sabah her zamankinden daha düzgün görünen saçlarını okşuyor, büyük sayfadaki harflere sessizce hayranlıkla bakıyordu. Bu okşayışı sürdürmeye cesaret bulmuştu; çünkü ilk yanına gittiğinde Adam sandalyesinde geriye yaslanıp ona sevgiyle bakmış ve şöyle demişti: “Anne, bu sabah ne kadar dinç ve sağlıklı görünüyorsun! Eh, Gyp de ona bakmamı istiyor. Seni en çok sevdiğimi düşünmeye dayanamıyor.” Lisbeth hiçbir şey söylemedi, çünkü söylemek istediği o kadar çok şey vardı ki. Şimdi yeni bir sayfa çevrilecekti; sayfada, mezarın girişinden yuvarlanıp kaldırılmış büyük taşın üzerinde oturan meleğin resmi vardı. Bu resim Lisbeth’in belleğinde güçlü bir çağrışım uyandırıyordu: Dinah’yı ilk gördüğünde aklına gelmişti. Adam sayfayı çevirip meleğe bakabilsinler diye kitabı yan yatırır yatırmaz, “İşte o, Dinah,” dedi.

Adam gülümsedi; meleğin yüzüne daha dikkatle bakıp şöyle dedi:

“Biraz benziyor; ama bence Dinah daha güzel.”

“Öyleyse onu bu kadar güzel buluyorsan neden ona düşkün değilsin?”

Adam şaşkınlıkla başını kaldırdı. “Anne, Dinah’ya değer vermediğimi mi sanıyorsun?”

“Hayır,” dedi Lisbeth; kendi cesaretinden ürkmüştü ama buzları kırdığını, bundan sonra suların yol açacağı zarar ne olursa olsun akacağını hissediyordu. “Otuz mil uzaktaki birine değer vermenin ne faydası var? Ona yeterince düşkün olsaydın gitmesine izin vermezdin.”

“Ama kendisi doğru buluyorsa gitmesine engel olmaya hakkım yok,” dedi Adam; okumaya devam etmek istermiş gibi kitabına baktı. Sonu gelmeyecek bir dizi yakınmanın başladığını seziyordu. Lisbeth yeniden karşısındaki sandalyeye oturdu ve şöyle dedi:

“Sen böyle inatçı olmasaydın gitmeyi doğru bulmazdı.” Lisbeth henüz belirsiz bir sözün ötesine geçmeye cesaret edemiyordu.

“İnatçı mı, anne?” Adam biraz kaygıyla yeniden başını kaldırdı. “Ne yaptım? Ne demek istiyorsun?”

“Hiçbir şeye bakmıyor, hiçbir şeyi düşünmüyorsun; aklın hep hesaplarında, işinde,” dedi Lisbeth, ağlamaklı bir sesle. “Ömrün boyunca böyle, tahtadan oyulmuş bir adam gibi yaşayabileceğini mi sanıyorsun? Annen öldüğünde, sabahları sana rahatça bir lokma yiyecek hazırlayacak kimse kalmadığında ne yapacaksın?”

“Aklında ne var anne?” dedi Adam, bu sızlanmalara sinirlenerek. “Neye varmaya çalıştığını anlayamıyorum. Senin için yapabileceğim ama yapmadığım bir şey mi var?”

“Evet, var. Yanımda durup bana biraz teselli olacak, hasta olduğumda bana bakacak, bana iyi davranacak biri olmasını sağlayabilirsin.”

“Anne, evde sana yardım edecek düzgün birinin olmaması kimin suçu? Bir sürü iş yapmak zorunda kalmanı ben istemedim. Buna gücümüz yeter; bunu sana kaç kere söyledim. Böyle biri hepimiz için çok daha iyi olur.”

“Eh, düzgün birilerinden söz etmenin ne anlamı var? Sen köydeki kızlardan birini ya da hayatımda hiç görmediğim Treddles’on’dan birini kastediyorsun. Ölmeden önce kendi tabutuma girmenin yolunu bulur, o insanlara beni yatırma işini bırakmam.”

Adam sustu ve okumaya devam etmeye çalıştı. Pazar sabahı annesine gösterebileceği en büyük sertlik buydu. Ama Lisbeth artık kendini durduramayacak kadar ileri gitmişti; bir dakikadan az süren sessizliğin ardından yeniden konuşmaya başladı.

“Yanımda kimi istediğimi pekâlâ bilirsin. Beni görmeye gelmeleri için öyle herkese haber salmam, sanırım. Onu kaç kez gidip getirdin.”

“Dinah’yı kastediyorsun anne, biliyorum,” dedi Adam. “Ama olmayacak bir şeye umut bağlamanın faydası yok. Dinah Hayslope’ta kalmak istese bile, onu kızı gibi gören ve bize olduğundan daha bağlı olduğu teyzesinin evinden ayrılması pek mümkün değil. Seth’le evlenebilseydi bu bizim için büyük bir nimet olurdu; ama bu hayatta her şey istediğimiz gibi olmuyor. Onsuz yaşamaya kendini alıştırmalısın.”

“Hayır, kendimi alıştıramam; o senin için yaratılmış. Tanrı’nın onu senin için yaratıp oraya gönderdiğine inanmamı hiçbir şey engelleyemez. Metodist olması neyi değiştirir? Evlenince belki bundan vazgeçer.”

Adam sandalyesinde geriye yaslanıp annesine baktı. Konuşmanın başından beri neyi amaçladığını artık anlamıştı. Annesinin şimdiye kadar dile getirdiği en akıl almaz, gerçekleşmesi imkânsız dileklerden biriydi bu; ama böyle yepyeni bir düşünce karşısında sarsılmaktan kendini alamadı. Yine de asıl mesele, bu düşünceyi annesinin aklından olabildiğince çabuk çıkarmaktı.

“Anne,” dedi ağırbaşlı bir sesle, “saçma şeyler söylüyorsun. Bir daha böyle şeyler söylediğini duymayayım. Olması asla mümkün olmayan şeyleri konuşmanın faydası yok. Dinah evlenmeyecek; gönlünü başka türlü bir yaşama bağladı.”

“Eh, öyle tabii,” dedi Lisbeth sabırsızca. “Evlenmeye razı olacağı erkekler ona evlenme teklif etmiyorsa, evlenmeye yanaşmaz elbette! Baban bana evlenme teklif etmeseydi ben de onunla evlenmezdim; o da sana, zavallı Thias’a benim ona duyduğum kadar düşkün.”

Adam’ın yüzüne kan hücum etti; birkaç an boyunca nerede olduğunu tam olarak fark edemedi. Annesi ve mutfak gözlerinin önünden silinmiş, yalnızca Dinah’nın kendisine dönük yüzünü görür olmuştu. Ölmüş sevincinin yeniden dirildiğini sandı. Ama bu düşten çok çabuk uyandı; uyanışı soğuk ve kederliydi. Annesinin sözlerine inanması aptallık olurdu; bunları söylemek için hiçbir dayanağı olamazdı. Kuşkularını çok güçlü biçimde dile getirme isteği duydu; belki de varsa kanıtları ortaya çıkarmasını sağlamak istiyordu.

“Elinde hiçbir dayanak yokken neden böyle şeyler söylüyorsun anne? Bunu söylemeye hakkın olduğunu gösterecek hiçbir şey bilmiyorsun.”

“O zaman sabah kalkar kalkmaz yılın döndüğünü hissetmem de, bunu söylemeye hakkım olduğunu göstermez. Dinah Seth’e düşkün değil, değil mi? Onunla evlenmek istemiyor. Ama sana, Seth’e davrandığından farklı davrandığını görebiliyorum. Seth yanına geldiğinde, sanki Gyp gelmiş gibi davranıyor; ama sen kahvaltıda yanına oturup ona bakınca tir tir titriyor. Annen hiçbir şey bilmiyor sanıyorsun; oysa sen doğmadan önce de yaşıyordu.”

“Ama titremesinin sevgi anlamına geldiğinden nasıl emin olabilirsin?” diye sordu Adam kaygıyla.

“Eh, başka ne anlama gelsin? Nefret değil ya, sanırım. Seni sevmesin de ne yapsın? Sevilmek için yaratılmışsın; senden daha düzgün, daha becerikli bir adam nerede bulunur? Metodist olması neyi değiştirir? O, yulaf lapasının üzerindeki kadife çiçeği gibi bir şey.”

Adam ellerini ceplerine sokmuş, masadaki kitaba bakıyordu; ama harflerin hiçbirini görmüyordu. Altını bulacağına dair güçlü bir işaret görürken, aynı anda hayal kırıklığının mide bulandırıcı hayalini de gören bir altın arayıcısı gibi titriyordu. Annesinin sezgilerine güvenemezdi; görmek istediğini görmüştü. Ama yine de… şimdi bu fikir aklına düşmüşken, annesinin sözlerini doğrular gibi görünen, suyu görünmez bir esintinin hafifçe kıpırdatması kadar önemsiz pek çok şeyi hatırladı.

Lisbeth onun etkilendiğini fark etti. Devam etti: “Dinah gidince kendini kötü hissettiğini anlayacaksın. Ona sandığından daha düşkünsün. Gözlerin, Gyp’in seni izlediği gibi, onu izliyor.”

Adam artık yerinde oturamadı. Kalkıp şapkasını aldı ve kırlara çıktı.

Güneş ışığı her yanlarına yayılmıştı: ıhlamur ve kestane ağaçlarındaki sarı renkler olmasa bile bunun yaz güneşi olmadığını anlayacağımız o erken sonbahar güneşi. Çalışan insan için sonbaharın dinginliğinden de fazlasını taşıyan pazar güneşi; çalılıklarla kaplı çitlerin gölgesindeki ince örümcek ağlarında çiy taneciklerini hâlâ parıldatan sabah güneşi.

Adam’ın sakinleştirici bir etkiye ihtiyacı vardı. Dinah’nın sevgisine ilişkin bu yeni düşüncenin onu nasıl ele geçirdiğine, başka bütün duyguları önüne katan ve düşüncenin doğru olduğunu öğrenmek için dinmek bilmez bir arzu uyandıran gücüne şaşırmıştı. Garipti: O ana kadar birbirlerine âşık olabilecekleri ihtimali aklından hiç geçmemişti; oysa şimdi bütün özlemi birden bu ihtimale yönelmişti. Ne istediği konusunda, gün ışığının sızdığı ve göğün soluğunun içeri girdiği açıklığa doğru uçan kuş kadar kararlıydı.

Sonbaharın pazar güneşi onu yatıştırdı; ama annesinin—hatta kendisinin—Dinah konusunda yanılması ihtimaline razı olmaya hazırlayarak değil. Umutlarını usulca besleyerek yatıştırdı. Dinah’nın sevgisi o dingin güneşe öylesine benziyordu ki, ikisi onun için tek bir varlık gibi görünüyordu; ikisine de aynı biçimde inanıyordu. Dinah, ilk aşkının kederli anılarına öylesine bağlıydı ki Adam bu anılara sırt çevirmiyor, onu severek onlara yeni bir kutsallık katıyordu. Hatta ona duyduğu sevgi o geçmişten doğmuştu: O sabahın öğle vaktiydi.

Peki ya Seth? Bu delikanlı incinir miydi? Pek sanmıyordu; son zamanlarda oldukça memnun görünüyordu ve içinde bencilce bir kıskançlık yoktu. Annesinin Adam’a düşkünlüğünü hiç kıskanmamıştı. Ama annelerinin sözünü ettiği şeylerden birini fark etmiş miydi? Adam bunu çok merak ediyordu; çünkü Seth’in gözlemlerine annesininkilerden daha fazla güvenebileceğini düşünüyordu. Dinah’yı görmeye gitmeden önce Seth’le konuşmalıydı. Bu düşünceyle kulübeye dönüp annesine, “Seth eve ne zaman döneceğini söyledi mi? Yemeğe gelir mi?” diye sordu.

“Evet oğlum, şaşırtıcı biçimde dönecek. Treddles’on’a gitmedi. Başka bir yere vaaz vermeye, dua etmeye gitti.”

“Hangi yöne gittiğini biliyor musun?” diye sordu Adam.

“Hayır, ama sık sık Ortak Alan’a gider. Nerelere gittiğini benden iyi bilirsin.”

Adam gidip Seth’i karşılamak istiyordu; ama yakınlardaki tarlalarda dolaşıp onu bir an önce görmeye çalışmakla yetinmeliydi. Seth’in eve dönmesi bir saatten fazla sürerdi; öğle yemekleri on ikideydi ve o saate kadar eve gelmesi pek mümkün değildi. Adam yeniden kitabının başına oturamadı. Dere boyunca ağır ağır yürüdü, geçit basamaklarına yaslanıp hevesli, yoğun bakışlarla etrafı seyretti; bakışları bir şeyi çok canlı görüyormuş gibiydi ama gördüğü dere ya da söğütler, tarlalar ya da gökyüzü değildi. Kendi duygularının gücüne, bu yeni sevginin gücüne ve tatlılığına duyduğu şaşkınlık, görüşünü tekrar tekrar böldü. Bir süre bıraktığı bir sanatta, insanın kendinde bulduğu yeni güce şaşırmasına benziyordu bu. Şairler ilk aşkımız hakkında neden bu kadar çok güzel şey söylemiş, sonraki aşklarımız hakkında bu kadar az şey söylemişler? İlk şiirleri en iyileri mi? Yoksa daha derin düşüncelerinden, daha geniş deneyimlerinden, kökleri daha derinde olan sevgilerinden doğanlar mı en iyileri? Delikanlının flüt gibi sesi kendine özgü bir bahar tazeliği taşır; ama yetişkin erkek daha zengin, daha derin bir müzik sunmalıdır.

Sonunda Seth uzaktaki geçit basamağında göründü; Adam onu karşılamak için aceleyle yürüdü. Seth şaşırdı, olağan dışı bir şey olduğunu düşündü; ama Adam yanına geldiğinde yüzü bunun kaygı verici bir şey olmadığını yeterince açıkça anlatıyordu.

Yan yana geldiklerinde Adam, “Neredeydin?” diye sordu.

“Ortak Alan’a gittim,” dedi Seth. “Dinah, Brimstone dedikleri birinin evinde küçük bir dinleyici topluluğuna Tanrı Sözü’nü anlatmış. Ortak Alan’dakiler pek kiliseye gitmeyen insanlar; ama Dinah’yı biraz dinlemeye geliyorlar. Bu sabah ‘Ben doğru kişileri değil, günahkârları tövbe etmeye çağırmaya geldim’ sözlerinden öyle güçlü biçimde bahsetti ki. Bir de görmesi pek hoş küçük bir olay oldu. Kadınlar genellikle çocuklarını da getirir; ama bugün üç dört yaşlarında, tombul, kıvırcık saçlı bir oğlan vardı, onu daha önce hiç görmemiştim. Ben dua ederken, sonra da ilahi söylerken yaramazlıkta üstüne yoktu; ama hepimiz oturup Dinah konuşmaya başlayınca ufaklık birden dimdik kesildi, ağzı açık ona bakmaya başladı. Derken annesinden sıyrılıp Dinah’nın yanına koştu, tıpkı ilgi bekleyen küçük bir köpek gibi onu çekiştirdi. Dinah da oğlanı kucağına alıp konuşmasını sürdürdü; çocuk uyuyana kadar uslu uslu oturdu. Annesi onu görünce ağladı.”

“Çocuklar onu bu kadar severken, kendisinin de anne olamaması ne yazık,” dedi Adam. “Sence evlenmeme kararından kesinlikle dönmez mi, Seth? Hiçbir şey fikrini değiştiremez mi?”

Kardeşinin sesinde Seth’in dikkatini çeken bir şey vardı; yanıt vermeden önce gizlice yüzüne baktı.

“Hiçbir şeyin fikrini değiştiremeyeceğini söylemem yanlış olur,” diye yanıtladı. “Ama kendimden söz ediyorsan, onun bir gün karım olabileceği düşüncesinden vazgeçtim. Bana kardeşim diyor; bu bana yeter.”

“Peki, başka birini evlenmeye razı edecek kadar sevebilir mi sence?” diye sordu Adam, biraz çekinerek.

“Şey,” dedi Seth, biraz duraksadıktan sonra, “son zamanlarda bu ihtimal aklımdan geçti; ama Dinah, Tanrı’nın kendisi için çizdiğine inandığı yoldan onu saptıracak bir sevgiye kapılmaz. Yönlendirenin O’ndan geldiğini düşünmezse, böyle bir duygunun etkisine girmez. Bu konuda hep emin görünmüştür: Görevi başkalarına hizmet etmek, bu dünyada kendine bir yuva kurmamaktır.”

“Ama diyelim ki,” dedi Adam içtenlikle, “bir adam onun aynı şekilde çalışmasına izin verecek, yoluna çıkmayacak. Evliyken de bekârken yaptığı işlerin çoğunu aynı başarıyla yapabilir. Onun gibi başka kadınlar da evlenmiş. Yani tam onun gibi değil ama vaaz veren, hastalara ve yoksullara bakan kadınlar. Sözünü ettiği Bayan Fletcher var ya.”

Seth’in zihninde yeni bir ışık yandı. Dönüp elini Adam’ın omzuna koydu. “Yoksa onun seninle evlenmesini mi isterdin, kardeşim?” dedi.

Adam, Seth’in sorgulayan gözlerine kuşkuyla baktı ve “Benden seni daha çok severse gücenir miydin?” dedi.

“Hayır,” dedi Seth içtenlikle. “Nasıl böyle düşünebilirsin? Senin derdini bu kadar az mı paylaştım ki sevincini paylaşmayayım?”

Bir süre yürürlerken sessiz kaldılar. Sonra Seth, “Onu hiç eş olarak düşüneceğin aklıma gelmezdi,” dedi.

“Ama onu düşünmenin bir yararı var mı?” dedi Adam. “Ne dersin? Annem bu sabah söyledikleriyle beni öyle şaşırttı ki neredeyse aklımı başımdan aldı. Dinah’nın bana sıradanın ötesinde bir yakınlık duyduğundan ve benimle evlenmeye razı olacağından emin olduğunu söylüyor. Ama bence bunları dayanağı olmadan söylüyor. Sen bir şey fark ettin mi, bilmek istiyorum.”

“Bu konuda konuşmak zor,” dedi Seth. “Yanlış bir şey söylemekten korkuyorum; ayrıca insanlar kendileri açmadıkça duygularına karışmaya hakkımız yok.”

Seth sustu.

“Ama ona sorabilirsin,” dedi biraz sonra. “Ben sorunca gücenmedi; senin de sormaya benden daha çok hakkın var, yalnız sen Cemiyet’ten değilsin. Ama Dinah, Cemiyet’i kendi içinde sıkı sıkıya tutmak isteyenlerden değil. İnsanları Cemiyet’e katmaya aldırmıyor; yeter ki Tanrı’nın krallığına girmeye layık olsunlar. Treddles’on’daki kardeşlerden bazıları bu yüzden ona kızıyor.”

“Günün geri kalanında nerede olacak?” diye sordu Adam.

“Bugün çiftlikten bir daha ayrılmayacağını söyledi,” dedi Seth. “Oradaki son Sebt günü; çocuklara büyük İncil’den okuyacak.”

Adam, “O hâlde bu öğleden sonra giderim; kiliseye gidersem bütün vaktim onu düşünmekle geçecek. Bugün ilahiyi bensiz söylesinler,” diye düşündü ama söylemedi.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…