Bölümler 59Şu an: VII. Bölüm — Philip Yeniden Sahneye Çıkıyor
- 1 Birinci Kitap — Oğlan ve Kız. — Birinci Bölüm. — Dorlcote Değirmeni’nin Dışında606 kelime
- 2 İkinci Bölüm. — Dorlcote Değirmeni’nin Sahibi Bay Tulliver, Tom’la İlgili Kararını Açıklıyor1.655 kelime
- 3 Üçüncü Bölüm. — Bay Riley, Tom için bir okul konusunda öğüt veriyor3.697 kelime
- 4 Dördüncü Bölüm. — Tom’un Dönüşü Bekleniyor1.428 kelime
- 5 Beşinci Bölüm. — Tom Eve Dönüyor2.694 kelime
- 6 VI. Bölüm — Teyzelerle Amcalar Geliyor3.207 kelime
- 7 VII. Bölüm — Teyzeler ve Amcalar Sahneye Çıkıyor6.448 kelime
- 8 VIII. Bölüm — Bay Tulliver Zayıf Yanını Gösteriyor2.788 kelime
- 9 Bölüm IX. — Garum Firs’e3.843 kelime
- 10 X. Bölüm — Maggie Beklediğinden Daha Kötü Davranıyor1.648 kelime
- 11 XI. Bölüm. — Maggie Gölgesinden Kaçmaya Çalışıyor3.226 kelime
- 12 Bölüm XII. — Bay ve Bayan Glegg Evlerinde3.647 kelime
- 13 Bölüm XIII. — Bay Tulliver Hayatın Yumaklarını Daha da Dolaştırıyor816 kelime
- 14 İkinci Kitap. — Okul Zamanı. — Bölüm I. — Tom’un “İlk Dönemi”5.559 kelime
- 15 II. Bölüm — Noel Tatili2.143 kelime
- 16 Üçüncü Bölüm. — Yeni Okul Arkadaşı1.616 kelime
- 17 Bölüm IV.2.937 kelime
- 18 V. Bölüm — Maggie’nin İkinci Ziyareti1.247 kelime
- 19 VI. Bölüm. — Bir Aşk Sahnesi1.298 kelime
- 20 VII. Bölüm. — Altın Kapılar Aşılıyor1.799 kelime
- 21 Üçüncü Kitap — Çöküş. — Birinci Bölüm — Evde Neler Olmuştu1.773 kelime
- 22 İkinci Bölüm. — Bayan Tulliver’ın Ev Tanrıları1.256 kelime
- 23 Üçüncü Bölüm. — Aile Toplantısı4.155 kelime
- 24 Bölüm IV. — Sönüp Giden Bir Işık978 kelime
- 25 Bölüm V. — Tom İstiridyeyi Bıçağıyla Açmaya Girişiyor3.205 kelime
- 26 VI. Bölüm. — Cep Çakısı Armağanına Karşı Yaygın Önyargıyı Çürütmeye Doğru1.938 kelime
- 27 VII. Bölüm. — Tavuğun Hileye Başvurması3.320 kelime
- 28 Sekizinci Bölüm. — Enkaz Üzerine Gün Işığı2.178 kelime
- 29 Dokuzuncu Bölüm. — Aile Kaydına Eklenen Bir Kayıt1.532 kelime
- 30 Dördüncü Kitap — Aşağılanma Vadisi. — I. Bölüm — Bossuet’nin Bilmediği Bir Protestanlık Yorumu1.382 kelime
- 31 II. Bölüm — Yırtık Yuvayı Dikenler Deler1.511 kelime
- 32 III. Bölüm — Geçmişten Bir Ses4.179 kelime
- 33 Beşinci Kitap — Buğday ve Delice. — I. Bölüm — Kızıl Derinlikler3.392 kelime
- 34 İkinci Bölüm — Glegg Teyze, Bob’un Başparmağının Ne Kadar Geniş Olduğunu Öğreniyor4.774 kelime
- 35 Bölüm III. — Dengesiz Terazi1.872 kelime
- 36 Bölüm IV. — Yeni Bir Aşk Sahnesi1.544 kelime
- 37 Bölüm V. — Yarık Ağaç3.227 kelime
- 38 VI. Bölüm. — Güçlükle Kazanılan Zafer1.196 kelime
- 39 Bölüm VII. — Hesaplaşma Günü1.740 kelime
- 40 Altıncı Kitap — Büyük Ayartı. — Bölüm I. — Cennette Bir Düet2.266 kelime
- 41 II. Bölüm. — İlk İzlenimler3.587 kelime
- 42 Bölüm III. — Mahrem Anlar1.139 kelime
- 43 Bölüm IV. — Kardeş ve Kız Kardeş1.988 kelime
- 44 Bölüm V. — Tom’un İstiridyeyi Açtığını Gösteren Bölüm1.149 kelime
- 45 Bölüm VI. — Çekim Yasalarını Açıklayan Bölüm2.820 kelime
- 46 VII. Bölüm — Philip Yeniden Sahneye Çıkıyor3.715 kelime · Okuduğun bölüm
- 47 Sekizinci Bölüm — Wakem’e Yeni Bir Gözle Bakış1.868 kelime
- 48 Dokuzuncu Bölüm. — Şıklara Bürünmüş Hayırseverlik2.666 kelime
- 49 X. Bölüm — Büyü Sanki Bozuluyor1.682 kelime
- 50 XI. Bölüm. — Yolda1.760 kelime
- 51 XII. Bölüm — Bir Aile Toplantısı1.797 kelime
- 52 XIII. Bölüm. — Gelgitin Sürüklediği3.693 kelime
- 53 Bölüm XIV. — Uyanış2.872 kelime
- 54 Yedinci Kitap — Son Kurtuluş. — I. Bölüm — Değirmene Dönüş1.899 kelime
- 55 İkinci Bölüm — St Ogg Halkı Hükmünü Veriyor2.488 kelime
- 56 Üçüncü Bölüm — Eski Tanıdıkların Bizi Şaşırtabileceğini Gösteren Bölüm1.802 kelime
- 57 Bölüm IV. — Maggie ve Lucy1.772 kelime
- 58 V. Bölüm — Son Çatışma2.945 kelime
- 59 Sonuç227 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
VII. Bölüm
Philip Yeniden Sahneye Çıkıyor
Ertesi sabah hava çok yağmurluydu. Evde acil bir işi olmayan erkek komşular, kadın dostlarına ucu bucağı olmayan ziyaretler yapmaya böyle sabahlarda meyleder. Gidişte yürümeye ya da ata binmeye yetecek kadar katlanılır olan yağmurun öyle şiddetlenmesi ve aynı zamanda birazdan dinmesinin de kuvvetle beklenmesi gerekir ki ziyareti ancak açık bir kavga kısaltabilsin; içten içe duyulan nefret asla yetmez. İnsanlar sevgiliyse İngiltere’de yağmurlu bir sabahtan daha keyifli ne olabilir? İngiliz güneşi pek güvenilmezdir; şapkalar asla tam güvence altında değildir; çimenlere oturmak da nezleye yol açabilir. Ama yağmura güvenebilirsin. Yağmurluğunla dörtnala geçip gidersin, az sonra kendini en sevdiğin koltukta bulursun—tanrıçanın oturduğu yerin biraz üstünde ya da biraz altında (metafizikçi için ikisi aynıdır; kadınlara hem tapılmasının hem de hor görülmesinin nedeni de budur)—ve hanım konukların gelmeyeceğinden emin olursun.
Lucy, “Stephen’ın bu sabah daha erken geleceğini biliyorum,” dedi. “Yağmurlu olduğunda hep öyle yapar.”
Maggie cevap vermedi. Stephen’a kızgındı; ondan hoşlanmayacağını düşünmeye başlamıştı. Yağmur olmasaydı bu sabah Glegg Teyze’ye gider, böylece onunla hiç karşılaşmazdı. Yağmur yüzünden gidemediğine göre, annesiyle birlikte odadan uzak durmak için bir neden bulmalıydı.
Ama Stephen daha erken gelmedi; ondan önce başka bir ziyaretçi, daha yakın bir komşu geldi. Philip odaya girince Maggie’ye yalnızca başıyla selam vermeyi düşünüyordu; tanışıklıklarının bir sır olduğunu ve bunu açığa vurmaması gerektiğini hissediyordu. Ama Maggie ona doğru ilerleyip elini uzatınca, Maggie’nin Lucy’ye sırlarını açtığını hemen anladı. İkisi de biraz heyecanlandı; gerçi Philip bu an için saatlerce hazırlanmıştı. Yine de, hayatı boyunca pek az anlayış bekleyerek yaşamış insanlar gibi, kendini kolay kolay kaybetmezdi; duygularını belli etmemek için de son derece hassas bir gururla çırpınırdı. Konuşurken yüzünün biraz daha solması, burun deliklerinin hafifçe gerilmesi ve sesinin biraz tizleşmesi, yabancılara soğuk bir kayıtsızlık gibi görünen, ama içinde azımsanmayacak bir fırtına kopan Philip’in genellikle verdiği yegâne işaretlerdi. Oysa müzik tellerinden yapılmışçasına, üzerinde bırakılan izleri gizlemekte pek başarılı olmayan Maggie, ikisi sessizce el sıkışırken gözlerinin yaşlarla büyüdüğünü hissetti. Bu gözyaşları acıdan değildi; bir tehlikenin tehdidini geride bırakıp sığınacak bir koruyucu bulduklarında kadınlarla çocukların döktüğü yaşlara benzer bir kaynaktan geliyordu. Kısa süre öncesine dek Maggie’nin zihninde, Tom’un haklı olarak kendisini suçlayabileceği duygusuyla hep birlikte anılan Philip, şimdi bu kısacık zaman içinde onun sığınıp yardım ve güç bulabileceği bir tür vicdana dönüşmüştü. Philip’e duyduğu huzurlu, şefkatli sevginin kökü çocukluğunun derinliklerindeydi; uzun, sakin konuşmaların art arda bıraktığı belirgin izler, bu sevginin ilk içgüdüsel eğilimini pekiştirmişti. Philip’te ona seslenen şey, kibrinden ya da benliğinin başka bencil coşkularından çok, acıma ve kadınca bağlılık duygusuydu. Şimdi bu sevgi, kendi içindeki en iyi yanın karşı koyması gereken baştan çıkarıcı etkiden kaçıp sığınabileceği bir tür kutsal yer, bir mabet oluşturmaya benziyordu; o etki içeride korkunç bir kargaşaya, dışarıda ise mutsuzluğa yol açacaktı. Philip’le ilişkisinin bu yeni anlamı, Tom’un onaylayacağı sınırı aşıp aşmadığı konusunda duyacağı kaygılı çekinceleri ortadan kaldırdı; Maggie elini Philip’e uzattı, içinde onu durduran bir şey olduğunun farkına bile varmadan gözlerindeki yaşları hissetti. Sahne tam da Lucy’nin beklediği gibiydi; Philip’le Maggie’yi yeniden bir araya getirmek onun iyi yüreğini sevince boğmuştu. Yine de Philip’e bütün sevgisine rağmen, şiirlerden ve peri masallarından hoşlanmayan, sıradan biri olan kuzeni Tom’un ikisi arasındaki bedensel uyumsuzluk karşısında sarsılmakta haklı sayılabileceği izleniminden kurtulamadı. Ama onları rahatlatmak için olabildiğince çabuk konuşmaya başladı.
“Buraya gelir gelmez uğramanız çok ince ve erdemli bir davranış,” dedi, küçük kuşların alçak sesli cıvıltılarını andıran tatlı, tiz sesiyle. “Durum böyleyken, zamansızca kaçıp gitmenizi ve dostlarınıza haber vermemenizi bağışlayacağımı sanıyorum. Gelin, şuraya oturun,” diye sürdürdü, ona en uygun sandalyeyi yerleştirirken. “Size merhametle davranılacak.”
“Siz iyi bir yönetici olamazsınız, Bayan Deane,” dedi Philip otururken, “çünkü hiç kimse sizin sertliğinize inanmaz. Herkes, hoşgörülü davranacağınızdan emin olduğu için yaramazlık yapmayı sürdürür.”
Lucy şakacı bir tavırla itiraz etti, ama Philip ne dediğini duymadı; doğal olarak Maggie’ye dönmüştü. Maggie de uzun zamandır ayrı kaldığımız bir dosta gösterdiğimiz o açık, sevgi dolu dikkatle ona bakıyordu. Ayrılırken ne büyük bir andı! Philip’e göre o anın üzerinden daha bir gün bile geçmemiş gibiydi. Bunu öylesine derinden hissediyordu ki—son konuşmalarında söylenenleri, bakışları, her şeyi tutkulu ve ayrıntılı biçimde yeniden yaşıyordu—güçlü duyguların çekingen yaradılışlarda neredeyse kaçınılmaz biçimde doğurduğu kıskançlık ve güvensizlikle, Maggie’nin bakışlarında ve tavırlarında bir değişikliğin kanıtını okuduğunu sandı. Aksine dair kesin bir kanıt yokken, bu düşüncenin zihnine üşüşmesi kaçınılmazdı; çünkü değişiklikten korkuyor, yarı yarıya da bekliyordu.
“Ne güzel bir tatil geçiriyorum, değil mi?” dedi Maggie. “Lucy tıpkı bir peri vaftiz annesi gibi; beni bir anda hizmetçilikten prensesliğe yükseltti. Bütün gün kendimi şımartmaktan başka bir şey yapmıyorum; ne istediğimi ben daha anlamadan o anlıyor.”
“O hâlde sizi yanında bulundurduğu için çok daha mutludur,” dedi Philip. “Ona koca bir hayvanat bahçesindeki evcil hayvanların hepsinden daha iyi geliyorsunuzdur. Hem iyi görünüyorsunuz. Bu değişiklik size yaramış.”
Lucy, bu türden yapmacık bir konuşma bir süre daha sürünce, son vermeye karar verdi; bir şeyi unuttuğunu, canı sıkılmış gibi başarılı bir taklitle söyleyip hızla odadan çıktı.
Lucy çıkar çıkmaz Maggie’yle Philip öne doğru eğildi ve elleri, yakın zamanda yaşadıkları bir acının hatırasında buluşan dostlarınkini andıran hüzünlü bir hoşnutlukla yeniden kenetlendi.
“Seni görmek istediğimi ağabeyime söyledim, Philip; verdiğim sözden beni bağışlamasını istedim, o da kabul etti.”
Maggie, içinden geldiği gibi davranıp Philip’in, bundan böyle birbirlerine karşı nasıl bir konumda olmaları gerektiğini hemen anlamasını istiyordu; ama kendini tuttu. Philip’in sevgisini dile getirmesinden beri yaşananlar öylesine acı vericiydi ki onlardan ilk söz eden kişi olmaktan kaçındı. Ağabeyinden, hele onu aşağılamış olan ağabeyinden söz etmek bile Philip’e haksızlık etmek gibi geliyordu. Ama Philip o anda bütünüyle onu düşünüyordu; başka herhangi bir noktada incinecek hâlde değildi.
“Öyleyse en azından dost olabiliriz, Maggie, değil mi? Artık buna engel olacak hiçbir şey yok?”
“Baban buna karşı çıkmaz mı?” dedi Maggie, elini geri çekerek.
“Sen kendi isteğinle vazgeçmemi istemedikçe, hiçbir şey uğruna senden vazgeçmem, Maggie,” dedi Philip, kızararak. “Sana eskiden de söylediğim gibi, babama her zaman karşı çıkacağım bazı konular var. Bu da onlardan biri.”
“Öyleyse burada olduğum sürece dost olmamıza, görüşüp konuşmamıza engel yok, Philip. Yakında yine gideceğim. Hem de çok yakında, yeni bir işe başlayacağım.”
“Bu kaçınılmaz mı, Maggie?”
“Evet; burada uzun süre kalmamalıyım. Sonunda yeniden başlamam gereken hayata uygun düşmez bu. Başkalarına bağımlı yaşayamam; ağabeyim çok iyi davransa da onunla yaşayamam. Bana bakmak isterdi, ama bu benim için katlanılmaz olurdu.”
Philip birkaç an sustu, sonra duygularını kararlılıkla bastırdığını belli eden o tiz, cılız sesiyle şöyle dedi:
“Başka bir yol yok mu, Maggie? Seni sevenlerden uzakta geçireceğin bu hayata mı mahkûm edeceksin kendini?”
“Evet, Philip,” dedi Maggie; bu yolu seçmeye mecbur kaldığına inanması için yalvarırcasına ona baktı. “En azından şimdilik. Yıllar sonra ne olacağını bilmiyorum. Ama sevmekten bana hiçbir zaman büyük bir mutluluk gelmeyeceğini düşünmeye başladım; sevgiye hep çok acı karıştı. Keşke erkeklerin yaptığı gibi, onun dışında kendime bir dünya kurabilsem.”
“Şimdi eski düşüncene yeni bir biçimde geri dönüyorsun, Maggie; eskiden karşı çıktığım düşünceye,” dedi Philip, sesine hafif bir acılık karışarak. “Acıdan kaçmanın bir yolunu bulmak için kendinden vazgeçmek istiyorsun. Sana yine söylüyorum: insanın yaradılışını saptırıp sakatlamadan acıdan kaçması mümkün değil. Ben acıdan kaçmaya kalksam ne olurdu? Tek afyonum küçümseme ve sinizm olurdu; yoksa bir tür kendini beğenmiş deliliğe kapılıp, insanlar beni sevmiyor diye Tanrı’nın sevgili kulu olduğumu sanmam gerekirdi.”
Philip konuşmayı sürdürdükçe acılığı biraz daha taşkınlaştı; sözleri Maggie’ye yanıt olduğu kadar, o anda içinden geçenlerin de dışavurumuydu. O an içini kemiren bir acı vardı. Aralarında söylenmiş sevgi ve bağlılık sözlerine en küçük bir gönderme yapmaktan bile gururlu bir incelikle kaçınıyordu. Maggie’ye verdiği sözü hatırlatmak gibi gelirdi bu; ona göre böyle bir şeyin içinde zorlama alçaklığı olurdu. Kendisinin değişmediği üzerinde duramazdı; bu da bir yakarış gibi duyulurdu. Maggie’ye duyduğu sevgi, yaşadıklarının geri kalanından bile çok, kendisinin bir istisna olduğu yönündeki abartılı duyguyla damgalanmıştı: Maggie’nin, herkesin onu bir istisna olarak gördüğüne inanıyordu.
Ama Maggie’nin vicdanı sızladı.
“Evet, Philip,” dedi; o eskiden kendisini azarladığında gösterdiği çocuksu pişmanlıkla. “Haklısın, biliyorum. Hep kendi duygularımı fazlasıyla düşünüyor, başkalarınınkini, seninkini yeterince düşünmüyorum. Beni sürekli eleştirip eğitmene ihtiyacım var; bana eskiden söylediklerinin o kadar çoğu doğru çıktı ki.”
Maggie bunu söylerken dirseğini masaya dayamış, başını eline yaslamış, yarı pişman, yarı ona sığınan bir sevgiyle Philip’e bakıyordu. Philip de ona, Maggie’nin gözünde gitgide daha belirginleşen, belli bir anıyı taşıyan bir ifadeyle karşılık veriyordu. Aklı, şimdi Maggie’nin de hatırladığı bir şeye mi gitmişti—Lucy’nin bir âşığıyla ilgili bir şeye? Bu düşünce Maggie’yi ürpertti; içinde bulunduğu durumu ve önceki akşam yaşananların yönünü birden belirginleştirdi. Kalbine saplanan ani bir acının bazen yol açtığı o somut bedensel baskı, yerini değiştirmesine neden oldu; kolunu masadan çekti.
“Neyin var, Maggie? Bir şey mi oldu?” dedi Philip, tarif edilemez bir kaygıyla; hayal gücü ikisinin de felaketine yol açabilecek her şeyi kurmaya fazlasıyla yatkındı.
“Hayır, bir şey yok,” dedi Maggie, içinde saklı duran iradeyi harekete geçirerek. Philip’in zihninde o iğrenç düşünce yer etmemeliydi; kendisi de onu aklından kovacaktı. “Bir şey yok,” diye yineledi, “kendi zihnim dışında. Eskiden, senin deyiminle, yoksun bırakılarak yaşadığım hayatın etkisini hissedeceğimi söylerdin; hissediyorum da. Artık müziğe ve her türlü lükse kavuşunca, onlardan gereğinden fazla haz almaya başladım.”
İşini eline alıp kararlılıkla uğraşmaya koyuldu; Philip onu izlerken, Maggie’nin aklında bu genel imadan başka bir şey olup olmadığından gerçekten emin olamıyordu. Belirsiz bir suçluluk duygusuyla sarsılmak Maggie’nin yaradılışına uygundu. Ama çok geçmeden kapı zilinin şiddetli, tanıdık sesi evi çınlattı.
“Ah, ne şaşırtıcı bir gelişme!” dedi Maggie; içi biraz kıpır kıpır olsa da kendine bütünüyle hâkimdi. “Lucy nerede acaba?”
Lucy de zil sesini duymuştu. Birkaç kaygılı ama aceleye getirilmemiş soru için gereken süre geçince, Stephen’ı içeri kendisi aldı.
“Merhaba, ihtiyar dostum,” dedi Stephen, dosdoğru Philip’in yanına gidip elini candan sıkarak; geçerken Maggie’ye başıyla selam verdi. “Dönmene çok sevindim. Yalnız, damda mesken tutmuş bir serçe gibi davranmayı biraz bıraksan, hizmetkârlara haber vermeden durmadan girip çıkmasan keşke. Senin atölyene kadar o sayısız merdiveni boş yere tırmanmak zorunda kaldığım bu herhâlde yirminci sefer. Hizmetkârların evde olduğunu sanıyordu. Böyle şeyler insanın dostluğunu soğutuyor.”
“Ziyaretçim o kadar az ki, çıkarken ya da gelirken haber bırakmaya değmez gibi geliyor,” dedi Philip; Stephen’ın canlı, güçlü varlığı ve gür sesi o anda üstüne biraz fazla geliyordu.
“Bu sabah kendinizi iyi hissediyor musunuz, Bayan Tulliver?” dedi Stephen, katı bir nezaketle Maggie’ye dönüp elini uzatarak; hareketi toplumsal bir görevi yerine getirir gibiydi.
Maggie parmak uçlarını uzatıp gururlu bir kayıtsızlıkla, “Çok iyiyim, teşekkür ederim,” dedi. Philip gözünü onlardan ayırmıyordu; ama Lucy, birbirlerine karşı tavırlarının değiştiğini görmeye alışkındı ve yalnızca aralarında karşılıklı iyi niyetlerini zaman zaman aşan doğal bir antipati olmasına üzülüyordu. Lucy’nin safça her şeyi açıklayan sessiz düşüncesi şuydu: “Maggie, Stephen’ın beğendiği türden bir kadın değil; Maggie de onda kendini beğenmişlik diye yorumladığı bir şeyden rahatsız oluyor.” Bu ölçülü selamlaşma biter bitmez ikisi de ötekinin soğukluğuna içerledi. Stephen, Philip’e son resim gezisiyle ilgili sorular yağdırırken, Maggie’yi eskiden her zaman yaptığı gibi sohbete katmıyordu; bu yüzden de onu daha çok düşünüyordu. “Maggie’yle Philip mutlu görünmüyor,” diye düşündü Lucy; “bu ilk karşılaşma ikisini de üzmüş.”
“Atla gelmeyen bizlerin hepimiz yağmurdan biraz keyifsizlendik sanırım,” dedi Stephen’a. “Biraz müzik yapalım. Philip’le seni bir arada bulmuşken bu fırsatı değerlendirelim. ‘Masaniello’daki düeti çalın; Maggie onu daha önce dinlemedi, seveceğine eminim.”
“Öyleyse başlayalım,” dedi Stephen piyanoya doğru giderken; derinden çıkardığı hoş “bırr-bırr” sesiyle ezgiden küçük bir parça mırıldandı.
“Philip, lütfen sen eşlik et,” dedi Lucy, “ben de işime devam edeyim. Çalmayı istersin, değil mi?” diye ekledi; her zamanki gibi bir başkasına hoşlanmayacağı bir şey önermiş olmaktan kaygılanarak tatlı, soru soran bir bakış attı, ama aklı bitmemiş nakışındaydı.
Philip bu öneriyle canlanmıştı; belki de korku ve kederin uçları dışında hiçbir duygu müzikte rahatlama bulmadan, insanı daha iyi şarkı söylemeye ya da çalmaya yöneltmeden kalmazdı. O sırada Philip’in içinde, aynı anda aşkı, kıskançlığı, kabullenişi ve şiddetli kuşkuyu anlatmak üzere yazılmış herhangi bir üçlü ya da dörtlü kadar karmaşık, bastırılmış duygular birikmişti.
“Evet, tabii,” dedi piyanoya otururken. “Eksik hayatımızı biraz tamamlamanın ve aynı anda üç kişi olmanın bir yolu bu: şarkı söylemek, piyanoya da şarkı söyletmek ve ikisini birden dinlemek… ya da şarkı söyleyip resim yapmak.”
“Ah, işte bu bakımdan imrenilecek bir adamsın. Ben ellerimle hiçbir şey yapamıyorum,” dedi Stephen. “Büyük yönetim yeteneği olan erkeklerde bu genellikle görülür sanırım: bende düşünme yetilerinin baskın olmasına yönelik bir eğilim! Siz de fark ettiniz mi, Bayan Tulliver?”
Stephen, farkında olmadan Maggie’ye şakacı bir biçimde seslenme alışkanlığına kapılmıştı; Maggie de karşılık verirken yüzünün kızarmasına ve nükteli bir söz söylemesine engel olamadı.
“Baskın olma eğilimini fark ettim,” dedi gülümseyerek; Philip de tam o sırada bu eğilimi sevimsiz bulmasını içtenlikle diledi.
“Hadi, hadi,” dedi Lucy. “Müzik, müzik! Birbirimizin özelliklerini başka zaman tartışırız.”
Müzik başlayınca Maggie işine devam etmeye boşuna çabalardı. Bugün daha da çok uğraştı; Stephen’ın, onun kendi şarkı söyleyişine ne kadar değer verdiğini bildiği düşüncesi artık onda yalnızca şakacı bir direnç uyandırmıyordu. Stephen’ın da her zaman onu görebileceği bir yerde durduğunu biliyordu. Ama boşunaydı; çok geçmeden işini bıraktı ve bütün niyetleri, insanı esinleyen düetin doğurduğu belirsiz duygu hâlinde eriyip gitti. Bu duygu onu aynı anda hem güçlü hem güçsüz kılıyor gibiydi: her türlü hazza karşı güçlü, her türlü direnişe karşı güçsüz. Ezgi minöre geçtiğinde, bu ani değişimin yarattığı ürpertiyle yerinden yarım sıçradı. Zavallı Maggie! Ruhunun böylesine amansız bir ses gücüyle çalındığı anlarda çok güzel görünüyordu. Biraz öne eğilip kendini toparlamak istercesine ellerini kenetlediğinde, bütün bedeninde belli belirsiz bir titreme görülebilirdi; gözleri büyüyüp parladı ve en mutlu anlarında hep beliren o geniş, çocuksu hayranlık ifadesine büründü. Maggie böyle bakarken başka zamanlarda daima piyanonun başında bulunan Lucy, yanına sokulup onu öpme isteğine karşı koyamadı. Philip de açık duran nota kitabının üzerinden ona ara sıra göz ucuyla bakıyor ve onu daha önce hiçbir zaman bu denli güçlü bir etkinin altında görmediğini hissediyordu.
Düet bir kez daha çalınınca Lucy, “Bir daha, bir daha!” dedi. “Şimdi de hareketli bir şey çalın. Maggie sesin güçlü bir dalga gibi yükselmesini sevdiğini hep söyler.”
“Öyleyse ‘Yola Koyulalım’ çalalım,” dedi Stephen. “Yağmurlu bir sabaha ne kadar da uygun. Hayatın en kutsal görevlerinden vazgeçip bizimle şarkı söylemeye hazır mısınız?”
“Ah, evet,” dedi Lucy gülerek. “Şu büyük nota rafından ‘Dilenci Operası’nı bulursanız. Kapağı kirli.”
“Burada benzer kirlilikte yirmi kadar kapak olduğunu düşünürsek, bu epey iyi bir ipucu,” dedi Stephen, nota kutusunu açarken.
Lucy, Philip’in parmaklarının tuşlar üzerinde dolaştığını fark edip, “Philip, o sırada sen bir şey çalsana,” dedi. “Neye daldın? Bilmediğim, ne güzel bir şey.”
“Bunu tanımıyor musun?” dedi Philip, ezgiyi daha belirgin çalarak. “‘Sonnambula’dan, ‘Ah! perchè non posso odiarti.’ Operayı bilmiyorum, ama anlaşılan tenor, kadın kahramana onu terk etse bile hep seveceğini söylüyor. Sana İngilizce sözlerle, ‘Seni hâlâ seviyorum’ diye söylediğimi duymuştun.”
Philip’in bu şarkıya dalışı pek de istem dışı değildi; belki de Maggie’ye doğrudan söylemeye kendini bir türlü ikna edemediği şeyi dolaylı yoldan anlatıyordu. Maggie onun söylediklerini dinlemişti ve şarkıya başladığında müziğin içli tutkusunu anladı. Bu yakaran tenorun sesi pek güzel değildi, ama Maggie’ye yabancı da sayılmazdı; çimenli patikalarda ve çukurlarda, Kızıl Derinlikler’deki eğik dişbudak ağacının altında, ezgiyi parça parça ve alçak sesle ona söylemişti. Sözlerde bir sitem var gibiydi; Philip bunu mu kastediyordu? Aralarındaki konuşmada, aşk umudunu yeniden yeşertmek istememesinin tek nedeninin kaçınılmaz koşullarıyla çelişmesi olduğunu ona daha açıkça anlatmış olmayı diledi. Şarkı onu etkilemişti ama heyecanlandırmamıştı; belirgin anıları ve düşünceleri çağrıştırıyor, coşkunun yerini dingin bir pişmanlık alıyordu.
Philip şarkıyı bitirirken elinde notalarla bekleyen Stephen, “Tenorlar hep böyledir,” dedi. “Duygusal aşk ve sadakat şarkılarını mırıldanıp her türlü aşağılık muameleye katlanarak kadınların direncini kırarsınız. Ancak kafalarınızın, şu Orta Çağ tenorunun ya da ozanınınki gibi bir tabağa konması, tamamen boyun eğdiğinizi dile getirmenizi engelleyebilirdi. Bayan Deane bobinlerinin başındaki işinden ayrılmaya hazırlanırken ben de bunun panzehirini vereyim.”
Stephen yaramaz bir coşkuyla gürledi:
“Bir güzel kadın için
Umutsuzca eriyip öleyim mi?”
Sanki odanın havasını yeni bir etkiyle canlandırmıştı. Stephen’ın yaptıklarıyla her zaman gurur duyan Lucy, ona gülümseyen, hayran bakışlarla piyanoya doğru yürüdü. Maggie ise şarkının ruhuna da şarkıcıya da direnmesine rağmen görünmez etkinin içine çekilip sarsıldı; kendisinden güçlü bir dalga onu sürükleyip götürdü.
Ama kendini ele vermemeye öfkeyle kararlı olan Maggie işini kaptı; yanlış dikişler atıp parmaklarını büyük bir azimle iğnelemeyi sürdürdü. Başını kaldırmadan, olup bitene aldırmadan, üç ses birden “Yola Koyulalım”a katılana dek böyle devam etti.
Maggie, bu yaramaz ve meydan okuyan Stephen’ın zihninin bütünüyle onunla meşgul olduğunu bilseydi, içinden ince, gizli bir hoşnutluk geçerdi herhalde; gösterişli bir kayıtsızlıkla davranma kararlılığından, onunla kısık sesli bir söz ya da bakış alışverişi yaşamaya duyduğu huzursuz edici arzuya ne kadar çabuk kapıldığını bilseydi. Aradan çok geçmeden bir fırsat buldu: “Fırtına”nın müziğine geçmişlerdi. Ayaklarını uzatacak bir tabureye ihtiyaç duyan Maggie, odanın karşısına geçip bir tane almaya koyuldu. O sırada şarkı söylemeyen, ama Maggie’nin her hareketini izleyen Stephen, ne istediğini anlayıp ondan önce davranmak için koştu. Tabureyi, Maggie’ye öyle yalvaran bir bakışla kaldırdı ki, minnetle karşılık vermemek imkânsızdı. Sonra kendine fazla güvenen birinin tabureyi özenle yanına bırakması—herhangi biri değil, birdenbire alçakgönüllü ve kaygılı görünen, hâlâ eğilmiş hâlde oyalanıp pencereyle şömine arasındaki bu yerde cereyan olup olmadığını soran ve çalışma masasını onun için çekmesine izin verilip verilmeyeceğini öğrenmek isteyen biri—işte bunlar, kadınların gençliklerinde hayat derslerini pek sıradan sözlerle öğrenmeye mahkûm oldukları o dönemde, bir kadının gözlerinde kolayca beliren, onu ele veren şefkatten birazını uyandırır. Maggie’nin hayatında böyle şeyler her gün yaşanan olaylar değil, yepyeni bir unsurdu; saygı görmeye duyduğu keskin açlık hâlâ taptazeydi. Bu nazik kaygı tonuyla, kendisine doğru eğilmiş yüze bakıp “Hayır, teşekkür ederim,” demek zorunda kaldı. Bir önceki akşam olduğu gibi bu karşılıklı bakışın ikisi için de tatlı olmasına hiçbir şey engel olamazdı.
Stephen’ın yaptığı sıradan bir nezaket davranışıydı; iki dakika bile sürmemişti ve şarkı söyleyen Lucy bunu neredeyse fark etmemişti. Ama zihnini belirsiz bir kaygının doldurduğu Philip, en küçük olayda bile bu kaygıya somut bir dayanak bulmaya yatkındı. Stephen’ın ansızın gösterdiği bu hevesle Maggie’nin yüzündeki, ondan yansıyan bir ışığı açıkça taşıyan değişim, daha önceki aşırı kayıtsızlık işaretleriyle öyle keskin bir karşıtlık oluşturuyordu ki Philip’e acı verici bir anlam yüklüymüş gibi geldi. Stephen yeniden şarkı söylemeye başlayınca sesi, Philip’in sinirlerine teneke sacın şangırtısı gibi çarptı; piyanoyu korkunç bir uyumsuzlukla çığlık attırmak istedi. Stephen’la Maggie arasında aktarılabilir bir dayanak sunacak özel bir duygu olduğuna dair gerçekten hiçbir şey görmemişti; kendi aklı da ona bunu söylüyordu. Bu sahte görüntüleri sakin kafayla düşünüp gerçek olmadıklarına kendini inandırabilmek için hemen eve gitmek istiyordu. Ama öte yandan Stephen kaldığı sürece kalmak, Stephen Maggie’nin yanındayken hep orada olmak da istiyordu. Zavallı Philip’e, Maggie’nin yakınında bulunan herhangi bir erkeğin ona âşık olması o kadar doğal, hatta kaçınılmaz görünüyordu ki! Maggie Stephen Guest’e kapılıp onu severse mutlu olacağına dair hiçbir güvence yoktu; bu düşünce, Philip’in kendi aşkını daha denk bir sunu gibi görmesine cesaret verdi. İçindeki sağır edici kargaşa yüzünden yanlış notalar çalmaya başlamıştı; Lucy ona şaşkınlıkla bakarken, Bayan Tulliver’ın öğle yemeğine çağırmak için gelişi müziği ansızın kesmelerine bahane oldu.
Yemek odasına girdiklerinde Bay Deane, “Ah, Bay Philip!” dedi. “Uzun zamandır sizi görmemiştim. Babanız evde değil sanırım, öyle mi? Geçen gün onu ofiste aradım; şehir dışında olduğunu söylediler.”
Philip, “Birkaç gündür işi için Mudport’taydı,” dedi, “ama şimdi döndü.”
“Çiftçilik merakı hâlâ eskisi kadar mı?”
“Sanırım öyle,” dedi Philip; babasının uğraşlarına duyulan bu ani ilgiye biraz şaşırmıştı.
Bay Deane, “Ah!” dedi. “Nehrin bu tarafında da öte tarafında olduğu gibi kendi işlettiği bir miktar toprağı var sanırım?”
“Evet, var.”
Güvercinli böreği dağıtan Bay Deane, “Ah!” diye sürdürdü. “Çiftçilik ona pahalıya patlıyor olmalı; masraflı bir hobi. Benim hiç hobim olmadı, böyle şeylere kapılmam. En kötü hobiler de insanın para kazanabileceğini sandıklarıdır. O zaman paralarını çuvaldan mısır döker gibi harcarlar.”
Lucy, babasının Bay Wakem’in harcamalarına yönelik görünürde sebepsiz eleştirisi karşısında biraz huzursuzlandı. Ama konu orada kapandı; Bay Deane öğle yemeği boyunca alışılmadık ölçüde sessiz ve düşünceliydi. Babasının her hâlini izlemeye alışkın olan Lucy’nin, son zamanlarda Wakem’lerle ilgili şeylere karşı ilgisi iyice artmıştı. Babasının sorularına neyin yol açtığını merak ediyordu. Sonraki sessizliği, bu soruları sormasının özel bir nedeni olduğu kuşkusunu uyandırdı.
Bu düşünce aklına yerleşince, babasına özel bir şey söylemek ya da sormak istediğinde başvurduğu alışılmış yöntemi kullandı: Tulliver Teyze’nin yemekten sonra odadan çıkması için bir bahane buldu, sonra babasının dizinin dibinde küçük bir tabureye oturdu. Bay Deane, Lucy böyle yaptığında, burnuna enfiye kaçmasından hoşlanmayan kızının genellikle önce enfiye kutusunu elinden almasına rağmen, hayattaki meziyetlerinin ona kazandırdığı en hoş anlardan bazılarını yaşadığını düşünürdü.
Taburesini yaklaştırıp enfiye kutusunu kavrayan iri parmakları açarken, “Baba, daha uyumak istemiyorsun, değil mi?” dedi.
Bay Deane, sürahideki meziyet ödülüne göz atarak, “Henüz değil,” dedi. Sonra, gamzeli çenesini sevgiyle sıkarak, “Ama ne istiyorsun?” diye ekledi. “Panayırın için cebimden birkaç altın daha mı koparacaksın? Hı?”
“Hayır, bugün hiç kötü niyetim yok. Yalvarmaya değil, konuşmaya geldim. Bugün Philip Wakem’e babasının çiftçiliği hakkında soru sormana ne sebep oldu, baba? Biraz tuhaftı; çünkü ona babası hakkında neredeyse hiç bir şey söylemezsin. Bay Wakem’in bu hobiden para kaybetmesi neden umurunda olsun ki?”
Bay Deane, “İşle ilgili bir şey,” dedi; sanki bu gizeme burnunu sokmasını engellemek istercesine ellerini salladı.
“Ama baba, Bay Wakem’in Philip’i kız gibi yetiştirdiğini hep söylersin. Ondan nasıl iş bilgisi edinebileceğini düşündün? Bu pat diye sorular biraz tuhaf kaçtı. Philip de yadırgadı.”
Bay Deane, “Saçmalama çocuğum!” dedi. Toplum içindeki davranışlarına gerekçe bulmak istiyordu; yükselirken bu davranışlara epey özen göstermişti. “Wakem’in nehrin öte tarafındaki değirmeniyle çiftliğinin—Dorlcote Değirmeni, bilirsin, amcan Tulliver’ın—eskisi kadar iyi kazandırmadığı söyleniyor. Arkadaşın Philip’in, babasının çiftçilikten bıkıp bıkmadığı konusunda ağzından bir şey kaçırıp kaçırmayacağını görmek istedim.”
Lucy hevesle, “Neden? Elinden çıkarmaya razı olsa değirmeni satın alır mıydın, baba?” dedi. “Ah, her şeyi anlat bana; anlatırsan enfiye kutunu sana geri veririm. Maggie, hepsinin Tom’un bir gün değirmeni geri almasına gönül bağladığını söylüyor. Babasının Tom’a söylediği son şeylerden biri, değirmeni geri alması gerektiğiydi.”
Bay Deane, geri aldığı enfiye kutusundan yararlanarak, “Sus, seni küçük yaramaz,” dedi. “Bu konuda tek kelime etmeyeceksin, anlıyor musun? Değirmeni onların ya da başka birinin Wakem’in elinden alabilmesi için pek az umut var. Bir de, Tulliver’ların değirmeni yeniden almasını istediğimizi öğrenirse, onu satma olasılığı daha da azalır. Olanlardan sonra bu doğal. Tulliver’a daha önce yeterince iyi davranmıştı; ama kırbaçlanmanın karşılığı şekerlemeyle ödenmez.”
Lucy hafifçe ciddileşerek, “Şimdi baba, bana güvenecek misin?” dedi. “Söyleyeceklerim için bütün nedenlerimi sormamalısın, ama çok sağlam nedenlerim var. Ayrıca çok temkinliyim, gerçekten.”
“Peki, dinleyelim.”
“Şöyle ki, Philip Wakem’i sırrımıza ortak etmeme izin verirsen—satın alma isteğini, bunun nedenini ve kuzenlerimin değirmeni neden istediğini ona anlatırsam—bunun gerçekleşmesine yardım edeceğine inanıyorum. Bunu yapmak isteyeceğini biliyorum.”
Bay Deane şaşkın şaşkın bakarak, “Çocuğum, bunun nasıl olacağını anlayamıyorum,” dedi. “Neden umurunda olsun ki?” Sonra kızına ansızın delici bir bakış yöneltti. “Yoksa zavallı delikanlının sana gönül verdiğini ve bu yüzden ona istediğini yaptırabileceğini mi sanıyorsun?” (Bay Deane, kızının duyguları konusunda kendini güvende hissediyordu.)
“Hayır baba; benimle pek ilgilenmiyor, benim onunla ilgilendiğim kadar değil. Ama söylediklerimden emin olmamı sağlayan bir nedenim var. Bana sorma. Tahmin edersen de söyleme. Yalnızca uygun gördüğüm gibi davranmama izin ver.”
Lucy taburesinden kalkıp babasının dizine oturdu ve son isteğini öperek dile getirdi.
“Şimdi yaramazlık yapmayacağına emin misin?” diye sordu babası, ona keyifle bakarak.
“Evet baba, kesinlikle. Çok akıllıyım; bütün iş yeteneklerimi senden almışım. Hesap defterimi sana gösterdiğimde beğenmemiş miydin?”
“Peki peki, bu genç sır saklayacaksa pek zarar gelmez. Doğrusunu söylemek gerekirse, başka türlü pek şansımız yok gibi. Hadi, şimdi biraz uyumama izin ver.”
Bölüm etkileşimi
