Bölümler 59Şu an: İkinci Bölüm — Glegg Teyze, Bob’un Başparmağının Ne Kadar Geniş Olduğunu Öğreniyor
- 1 Birinci Kitap — Oğlan ve Kız. — Birinci Bölüm. — Dorlcote Değirmeni’nin Dışında606 kelime
- 2 İkinci Bölüm. — Dorlcote Değirmeni’nin Sahibi Bay Tulliver, Tom’la İlgili Kararını Açıklıyor1.655 kelime
- 3 Üçüncü Bölüm. — Bay Riley, Tom için bir okul konusunda öğüt veriyor3.697 kelime
- 4 Dördüncü Bölüm. — Tom’un Dönüşü Bekleniyor1.428 kelime
- 5 Beşinci Bölüm. — Tom Eve Dönüyor2.694 kelime
- 6 VI. Bölüm — Teyzelerle Amcalar Geliyor3.207 kelime
- 7 VII. Bölüm — Teyzeler ve Amcalar Sahneye Çıkıyor6.448 kelime
- 8 VIII. Bölüm — Bay Tulliver Zayıf Yanını Gösteriyor2.788 kelime
- 9 Bölüm IX. — Garum Firs’e3.843 kelime
- 10 X. Bölüm — Maggie Beklediğinden Daha Kötü Davranıyor1.648 kelime
- 11 XI. Bölüm. — Maggie Gölgesinden Kaçmaya Çalışıyor3.226 kelime
- 12 Bölüm XII. — Bay ve Bayan Glegg Evlerinde3.647 kelime
- 13 Bölüm XIII. — Bay Tulliver Hayatın Yumaklarını Daha da Dolaştırıyor816 kelime
- 14 İkinci Kitap. — Okul Zamanı. — Bölüm I. — Tom’un “İlk Dönemi”5.559 kelime
- 15 II. Bölüm — Noel Tatili2.143 kelime
- 16 Üçüncü Bölüm. — Yeni Okul Arkadaşı1.616 kelime
- 17 Bölüm IV.2.937 kelime
- 18 V. Bölüm — Maggie’nin İkinci Ziyareti1.247 kelime
- 19 VI. Bölüm. — Bir Aşk Sahnesi1.298 kelime
- 20 VII. Bölüm. — Altın Kapılar Aşılıyor1.799 kelime
- 21 Üçüncü Kitap — Çöküş. — Birinci Bölüm — Evde Neler Olmuştu1.773 kelime
- 22 İkinci Bölüm. — Bayan Tulliver’ın Ev Tanrıları1.256 kelime
- 23 Üçüncü Bölüm. — Aile Toplantısı4.155 kelime
- 24 Bölüm IV. — Sönüp Giden Bir Işık978 kelime
- 25 Bölüm V. — Tom İstiridyeyi Bıçağıyla Açmaya Girişiyor3.205 kelime
- 26 VI. Bölüm. — Cep Çakısı Armağanına Karşı Yaygın Önyargıyı Çürütmeye Doğru1.938 kelime
- 27 VII. Bölüm. — Tavuğun Hileye Başvurması3.320 kelime
- 28 Sekizinci Bölüm. — Enkaz Üzerine Gün Işığı2.178 kelime
- 29 Dokuzuncu Bölüm. — Aile Kaydına Eklenen Bir Kayıt1.532 kelime
- 30 Dördüncü Kitap — Aşağılanma Vadisi. — I. Bölüm — Bossuet’nin Bilmediği Bir Protestanlık Yorumu1.382 kelime
- 31 II. Bölüm — Yırtık Yuvayı Dikenler Deler1.511 kelime
- 32 III. Bölüm — Geçmişten Bir Ses4.179 kelime
- 33 Beşinci Kitap — Buğday ve Delice. — I. Bölüm — Kızıl Derinlikler3.392 kelime
- 34 İkinci Bölüm — Glegg Teyze, Bob’un Başparmağının Ne Kadar Geniş Olduğunu Öğreniyor4.774 kelime · Okuduğun bölüm
- 35 Bölüm III. — Dengesiz Terazi1.872 kelime
- 36 Bölüm IV. — Yeni Bir Aşk Sahnesi1.544 kelime
- 37 Bölüm V. — Yarık Ağaç3.227 kelime
- 38 VI. Bölüm. — Güçlükle Kazanılan Zafer1.196 kelime
- 39 Bölüm VII. — Hesaplaşma Günü1.740 kelime
- 40 Altıncı Kitap — Büyük Ayartı. — Bölüm I. — Cennette Bir Düet2.266 kelime
- 41 II. Bölüm. — İlk İzlenimler3.587 kelime
- 42 Bölüm III. — Mahrem Anlar1.139 kelime
- 43 Bölüm IV. — Kardeş ve Kız Kardeş1.988 kelime
- 44 Bölüm V. — Tom’un İstiridyeyi Açtığını Gösteren Bölüm1.149 kelime
- 45 Bölüm VI. — Çekim Yasalarını Açıklayan Bölüm2.820 kelime
- 46 VII. Bölüm — Philip Yeniden Sahneye Çıkıyor3.715 kelime
- 47 Sekizinci Bölüm — Wakem’e Yeni Bir Gözle Bakış1.868 kelime
- 48 Dokuzuncu Bölüm. — Şıklara Bürünmüş Hayırseverlik2.666 kelime
- 49 X. Bölüm — Büyü Sanki Bozuluyor1.682 kelime
- 50 XI. Bölüm. — Yolda1.760 kelime
- 51 XII. Bölüm — Bir Aile Toplantısı1.797 kelime
- 52 XIII. Bölüm. — Gelgitin Sürüklediği3.693 kelime
- 53 Bölüm XIV. — Uyanış2.872 kelime
- 54 Yedinci Kitap — Son Kurtuluş. — I. Bölüm — Değirmene Dönüş1.899 kelime
- 55 İkinci Bölüm — St Ogg Halkı Hükmünü Veriyor2.488 kelime
- 56 Üçüncü Bölüm — Eski Tanıdıkların Bizi Şaşırtabileceğini Gösteren Bölüm1.802 kelime
- 57 Bölüm IV. — Maggie ve Lucy1.772 kelime
- 58 V. Bölüm — Son Çatışma2.945 kelime
- 59 Sonuç227 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
İkinci Bölüm
Glegg Teyze, Bob’un Başparmağının Ne Kadar Geniş Olduğunu Öğreniyor
Maggie’nin hayat mücadelesi neredeyse bütünüyle kendi ruhunun içinde, bir gölge ordusunun ötekiyle savaştığı ve öldürülen gölgelerin durmadan yeniden ayağa kalktığı yerde sürerken Tom, daha tozlu, daha gürültülü bir savaş veriyor; daha somut engellerle boğuşup daha belirgin zaferler kazanıyordu. Hecuba’nın ve atları ehlileştiren Hector’un günlerinden beri böyle olmuştur: Kapıların içinde kadınlar, saçları dağılmış, ellerini göğe kaldırmış dua eder; dünyadaki savaşı uzaktan izleyip uzun, boş günlerini anılar ve korkularla doldururlar. Dışarıdaysa erkekler, ilahi ve insani güçlerle amansızca çarpışır; anıları daha parlak bir amaç ışığında söndürür, eylemin telaşlı coşkusunda dehşeti, hatta yaralarını bile unutur.
Tom’u tanıdığınız kadarıyla, iyice istediği bir işte başarısız olacağını düşüneceğiniz bir genç olmadığını sanıyorum; klasiklerdeki başarısı pek parlak olmasa da bahislerin ondan yana olması muhtemel. Çünkü Tom bu girişim alanında başarılı olmayı hiçbir zaman istememişti; zihne hiç ilgi duymadığı konulardan bol bol boca etmek, serpilip büyüyen güzel bir aptallık yetiştirmenin en kestirme yoludur. Ama şimdi Tom’un güçlü iradesi dürüstlüğünü, gururunu, ailesiyle ilgili pişmanlıklarını ve kişisel hırsını bir araya getirip tek bir güce dönüştürdü; çabalarını yoğunlaştırıp cesaret kırıcı engelleri aşmasını sağladı. Onu yakından izleyen Deane Amca kısa sürede umutlanmaya, firmada çalıştırmaya kattığı yeğeninin ticaret için böylesine elverişli bir yapıda olmasından da biraz gurur duymaya başladı. Tom, önce depoda işe başlamanın gerçek yararını, amcasının bir süre sonra onu belli mevsimlerde seyahate gönderip firma için burada ince kulakları rahatsız etmeme gerek olmayan kimi bayağı malları satın alması konusunda belki güvenebileceğini ima etmesiyle anladı. Bay Deane’in bu sonucu gözeterek, şarabını tek başına içeceği zamanlarda Tom’a yanına gelip bir saat oturmasını söyleyip bu saati çoğunlukla ihracat ve ithalat malları üzerine ders vermek ve sorular sormakla geçirdiği kuşkusuzdu. Arada, St Ogg’s tüccarlarının mallarını kendi gemileriyle ya da yabancı gemilerle getirtmesinin göreli avantajlarına dair, dolaylı yararı biraz daha fazla bir konuya da girerdi; gemi sahibi Bay Deane, sohbet ve şarapla coşunca bu konuda doğal olarak birkaç kıvılcım saçardı.
Daha ikinci yılında Tom’un maaşı artırılmıştı; ama yemek ve giysi masrafları dışında kalan her şey evdeki teneke kutuya gidiyordu. Arkadaşlıktan da kaçınıyordu; arkadaşlık, istemese de onu harcamaya sürükleyebilirdi. Tom, çalışkan çırağın uslu ve yavan tipinde biri değildi; zevk düşkünüydü. Atları ehlileştiren biri olmayı, çevresindekilerin gözünde sivrilmeyi, ölçülü bir cömertlikle başkalarına ikramlarda ve iyiliklerde bulunmayı, yörenin en gözde delikanlılarından biri sayılmayı isterdi. Hatta er geç bunların hepsini başaracağına karar vermişti. Ama pratik zekâsı, bunları elde etmenin tek yolunun şimdilik elindekinden vazgeçmek ve kendini tutmak olduğunu söylüyordu; aşması gereken dönüm noktaları vardı ve ilklerinden biri babasının borçlarını ödemekti. Buna karar verdikten sonra hiç sapmadan ilerledi; genç bir adamdan vaktinden önce kendi ayakları üzerinde durması beklenince sık sık olduğu gibi, biraz karamsar ve sertleşti. Tom, aile gururundan kaynaklanan biçimde babasıyla aynı tarafta olduğunu derinden hissediyor ve örnek bir evlat olmaya kararlı duruyordu; ama deneyimi arttıkça babasının geçmişteki düşüncesiz ve tedbirsiz davranışlarını içinden sık sık eleştirmeye başladı. Mizaçları birbirine uygun değildi; Tom’un evde geçirdiği birkaç saat boyunca yüzü pek aydınlanmazdı. Maggie, daha geniş düşüncelerine ve daha derin amaçlarına haksızlık saydığı bu korku ve saygı duygusuna karşı koymaya çalışsa da ondan ürkerdi; çabası boşa çıktı. Kendi içinde tutarlı bir karakter—niyet ettiğini yapan, karşı koyan her dürtüyü bastıran ve açıkça mümkün olanın ötesinde hayaller kurmayan bir karakter—tam da bu sınırlılıkları sayesinde güçlüdür.
Tom’un babasına gitgide daha az benzediğinin açıkça görülmesi, anne tarafından teyzelerinin ve dayılarının gönlünü kazanmaya elverişliydi; Bay Deane’in Tom’un ticaret yeteneklerine ilişkin olumlu haberleri ve öngörüleri de Bay Glegg’e ulaşınca aile içinde farklı tepkilerle konuşulmaya başlandı. Görünüşe bakılırsa Tom, aileye masraf ve zahmet çıkarmadan ona itibar kazandıracaktı. Bayan Pullet, Dodsonlara özgü o güzel ten rengi, Tom’un da iyi biri çıkacağının kesin işareti değilse buna şaşardı hep. Tavus kuşunu kovalayıp düşürmesi ve teyzelerine genel olarak saygısızlık etmesi gibi çocukluk yaramazlıklarıysa kuşkusuz artık geride bıraktığı bir Tulliver kanı belirtisinden ibaretti. İcra memuru evdeyken gösterdiği yiğit ve aklı başında tavırdan beri Tom’dan temkinli bir hoşnutluk duyan Bay Glegg, şimdi onun önünü açmaya etkin biçimde karar veriyordu—bir fırsat çıktığında ve bunu ileride kayba yol açmayacak temkinli bir biçimde yapabildiği zaman. Bayan Glegg ise bazıları gibi elinde dayanak olmadan konuşmadığını, en az konuşanların sözlerinin gerçekleşme ihtimalinin en yüksek olduğunu, doğru zaman geldiğinde laf etmekten daha iyisini kimin yapabildiğinin görüleceğini söyledi. Pullet Amca, birkaç draje süren sessiz düşüncelerin ardından, genç bir adamın iyi bir yere geleceği belliyse ona karışmamanın daha iyi olduğu sonucuna kesin biçimde vardı.
Tom bu arada, kimseye değil yalnızca kendisine güvenme eğilimini açıkça gösteriyordu. Yine de iyi niyet göstergelerine karşı doğal duyarlılığıyla, Glegg Amca’nın iş saatlerinde arada bir dostça uğramasına seviniyor; evinde akşam yemeğine davet edilmekten de hoşlanıyordu, gerçi genellikle vaktinde varabileceğinden emin olmadığını söyleyip daveti geri çeviriyordu. Fakat yaklaşık bir yıl önce, Glegg Amca’nın dostluğunu sınamasına yol açan bir olay yaşanmıştı.
Nadiren yaptığı seferlerden birinden dönerken Tom’u ve Maggie’yi görmeden geçmeyen Bob Jakin, bir akşam St Ogg’s’tan eve dönerken onunla biraz baş başa konuşmak için köprüde bekledi. Bay Tom’un kendi hesabına biraz ticaret yaparak para kazanmayı hiç düşünüp düşünmediğini sorma cesaretini gösterdi. Tom, ne tür bir ticaret olduğunu öğrenmek istedi. Bob’un, Laceham mallarıyla bu şekilde biraz iş yapmayı teklif etmiş özel bir dostu vardı; Bay Tom’a da aynı koşullarda hizmet etmekten memnun olacaktı. Yabancı limanlara küçük bir yük göndermekten söz ediyordu. Tom hemen ilgilendi, bu planı daha önce neden düşünmediğine şaşarak Bob’dan her şeyi ayrıntısıyla anlatmasını istedi.
Yavaş yavaş birikim yapmayı çarpan etkisiyle hızlandırabilecek bu girişim ihtimali Tom’u öylesine sevindirdi ki, küçük bir yük satın almak için teneke kutudaki birikimlerin bir kısmını kullanma izni istemek üzere konuyu hemen babasına açmaya karar verdi. Babasına danışmayı pek istemezdi ama son üç aylık maaşını da kutuya yeni koymuştu ve başka kaynağı yoktu. Bütün birikimleri oradaydı; Bay Tulliver parasını faize yatırmaya razı olmamıştı, çünkü onu kaybetmekten korkuyordu. Bir miktar mısır satın alarak spekülasyon yapmış ve zarar etmiş olduğundan, parayı gözünün önünde tutmadan rahat edemiyordu.
O akşam babasıyla ocak başında otururken konuya dikkatle girdi. Bay Tulliver koltuğunda öne eğilmiş, kuşkuyla Tom’un yüzüne bakarak onu dinliyordu. İlk içgüdüsü kesin bir ret vermekti ama Tom’un isteklerinden biraz çekiniyordu; ayrıca “talihsiz” bir baba olduğu duygusuyla, eskisi gibi buyurganlığını ve evin efendisi olma kararlılığını yitirmişti. Büro masasının anahtarını cebinden çıkardı, büyük sandığın anahtarını aldı ve teneke kutuyu aşağı indirdi—acı bir ayrılık anını erteliyormuş gibi ağır ağır. Sonra masanın yanına oturup, boş kaldığı her an yeleğinin cebinde parmaklarının arasında çevirdiği o küçük asma kilit anahtarıyla kutuyu açtı. İşte oradaydılar: kararmış banknotlar ve parlak altınlar. Hepsini masanın üzerine saydı; bunca tasarrufa rağmen iki yılda ancak yüz on altı sterlin birikmişti.
“Peki ne kadar istiyorsun?” dedi; sözcükler dudaklarını yakıyormuş gibi.
“Otuz altı sterlinle başlasam nasıl olur baba?” dedi Tom.
Bay Tulliver bu tutarı geri kalanından ayırdı, elini üzerine koyup şöyle dedi:
“Bir yılda maaşımdan ancak bu kadar biriktirebiliyorum.”
“Evet baba; elimize geçen az paradan biriktirmek çok yavaş ilerliyor. Bu yolla birikimimizi ikiye katlayabiliriz.”
“Doğru delikanlım,” dedi babası, elini paranın üzerinde tutarak, “ama kaybedebilirsin—benim ömrümden bir yılı kaybedebilirsin; fazla yılım da kalmadı.”
Tom sustu.
“İlk yüz sterlin için kâr payı da vermek istemediğimi biliyorsun; hepsini bir arada görmek istiyordum—görünce de emin olacağım. Şansa bırakırsan, şans kesinlikle bana karşı olur. Şans İhtiyar Şeytan’ın elinde; bir yılı kaybedersem bir daha telafi edemem. Ölüm beni yakalar.”
Bay Tulliver’ın sesi titredi. Tom birkaç dakika sustuktan sonra şöyle dedi:
“Bu kadar karşı olduğuna göre vazgeçiyorum baba.”
Ama tasarısından bütünüyle vazgeçmek istemediğinden, Glegg Amca’dan kârın yüzde beşi karşılığında yirmi sterlin yatırmasını istemeye karar verdi. Bu, gerçekten de çok küçük bir istekti. Ertesi gün Bob kararını öğrenmek için iskeleye geldiğinde Tom, iş konusunu açmak üzere birlikte Glegg Amca’nın evine gitmeyi önerdi; çünkü çekingen gururu onu tutuyor, Bob’un diliyle konuşmanın mahcubiyetini biraz olsun azaltacağını düşünüyordu.
Sıcak bir ağustos gününün öğleden sonra saat dördünde Bay Glegg, dünkü toplamın değişmediğinden emin olmak için duvar dibindeki meyvelerini sayıyordu. O sırada Tom, Bay Glegg’in gözünde epey kuşkulu bir arkadaşla içeri girdi: sırtında bir bohça taşıyan bir adamla—Bob yeni bir yolculuğa çıkmak üzere donanmıştı—ve yanlara doğru ağır ağır sallanarak yürüyen, göz kapaklarının altından huysuzca bakan iri, kırçıllı bir boğa teriyeriyle. Bu asık suratlı kayıtsızlığın ardında pekâlâ en saldırgan niyetler saklı olabilirdi.
Meyveleri saymasına yardım eden Bay Glegg’in gözlüğü, bu kuşku uyandırıcı ayrıntıları ürkütücü biçimde belirginleştirdi.
“Hey, hey! Şu köpeği uzak tutun, olur mu?” diye bağırdı; ziyaretçiler yaklaşık üç metre yakınına gelince bir kazık kapıp kalkan gibi önünde tuttu.
“Defol şuradan Mumps,” dedi Bob, ona bir tekme atarak. “Kuzu gibi sakindir efendim,” diye ekledi; Mumps da sahibinin bacaklarının arkasına çekilirken alçak sesle hırlayıp bu sözü doğruladı.
“Yahu, bu ne demek oluyor Tom?” dedi Bay Glegg. “Ağaçlarımı kesen alçaklarla ilgili bir haber mi getirdin?” Bob “haber” getiren biri rolündeyse, Bay Glegg bazı düzensizlikleri hoş görebileceğini düşündü.
“Hayır efendim,” dedi Tom. “Size kendi işimle ilgili küçük bir konudan söz etmeye geldim.”
“Hımm, peki; ama bu köpeğin konuyla ne ilgisi var?” dedi yaşlı bey yeniden yumuşayarak.
“Benim köpeğim efendim,” diye atıldı Bob. “Bay Tom’u bu küçük işin içine sokan da benim; çünkü ben ufak bir oğlanken beri Bay Tom benim dostumdur. İlk yaptığım iş, ihtiyar efendinin kuşlarını korkutup kaçırmaktı. Şöyle biraz kısmet çıkarsa, Bay Tom’un da ondan pay almasını sağlayabilir miyim diye hep düşünürüm. Malları göndererek para kazanma fırsatı yakalamışken—navlunla komisyon çıktıktan sonra yüzde on, on iki net kâr varken—para yok diye bu fırsatı kaçırması düpedüz yazık. Hem Laceham malları var; aman, küçük bir yük göndermek isteyenler için biçilmiş kaftan. Hafifler, yer kaplamazlar; yirmi sterlinlik malı öyle paketlersin ki bohçayı göremezsin. Ahmakların hoşuna gidecek mamullerdir; pazar bulamayacaklarını sanmam. Bay Tom’a mal almak için Laceham’a kendi mallarımla birlikte giderim. Malları dışarı götürecek küçük geminin süper kargosu da hazır. Onu yakından tanırım; sağlam adamdır, bu kasabada ailesi var. Adı Salt—kendisi de pek tuzlu bir adamdır—inanmazsanız sizi ona götürebilirim.”
Glegg Amca, bu pervasızca gevezeliğe şaşkınlıktan ağzı açık kaldı; anlatılanları anlaması bile güçlükle yetişiyordu. Bob’a önce gözlüğünün üstünden, sonra içinden, sonra yine üstünden baktı. Amcasının nasıl karşılayacağından emin olmayan Tom, bu tuhaf Harun’u, yani sözcüsünü yanında getirmemiş olmayı dilemeye başladı. Başka biri de onu dinleyince Bob’un konuşması kulağa eskisi kadar uygun gelmemişti.
“İş bitirir birine benziyorsun,” dedi sonunda Bay Glegg.
“Doğru söylersiniz efendim,” diye karşılık verdi Bob, başını yana sallayarak. “Kafamın içi eski bir peynir gibi kıpır kıpır sanki; o kadar çok planla doluyum ki biri ötekini devirip duruyor. Mumps’la konuşmasam kafam ağırlaşır, nöbet geçirip düşerim. Galiba bunun nedeni doğru dürüst okula gitmemiş olmam. İhtiyar anneme hep bunun için söylenirim. ‘Beni biraz daha okula göndermeliydin,’ derim, ‘o zaman kitapları kolayca okur, kafamı serin ve boş tutardım.’ Aman, ihtiyar annem şimdi rahat rahat yaşıyor. Canı ne zaman isterse fırında pişmiş etini ve patatesini yiyor. Benim de param o kadar çoğalıyor ki harcasın diye bir eş bulmam gerekecek. Ama eş işi baş ağrısı; hem Mumps da ondan hoşlanmayabilir.”
İşten emekli olduğundan beri kendini nüktedan biri sayan Glegg Amca, Bob’u eğlenceli bulmaya başlamıştı; ama yüzünü ciddi tutan, onaylamadığını belirten bir söz daha söylemesi gerekiyordu.
“Ah,” dedi, “anlaşılan paranı harcayacak yer bulamıyorsun; yoksa iki Hristiyan kadar yiyen o koca köpeği beslemezsin. Ayıp, ayıp!” Ama öfkeden çok üzülerek konuşuyordu; hemen ardından ekledi:
“Ama hadi, şu işten biraz daha söz edelim Tom. Sanırım girişimde bulunmak için biraz paraya ihtiyacın var. Peki senin kendi paran nerede? Hepsini harcamıyorsun ya, değil mi?”
“Hayır efendim,” dedi Tom, kızararak. “Ama babam parasını riske atmaya yanaşmıyor, ben de onu zorlamak istemiyorum. Başlamak için yirmi ya da otuz sterlin bulabilirsem yüzde beş faiz öderim; sonra yavaş yavaş kendi sermayemi biriktirir, borç almadan işimi görürüm.”
“Hı hı,” dedi Bay Glegg, onaylayan bir sesle. “Fena fikir değil; sana destek olmayacağımı söyleyemem. Ama anlattıklarına göre şu Salt’ı görmem iyi olur. Bir de şu arkadaşın, malları senin için satın almayı öneriyor. Para sana verildiğinde kefil olacak birini buldun mu acaba?” diye ekledi ihtiyatlı yaşlı bey, gözlüğünün üstünden Bob’a bakarak.
“Bunun gerekli olduğunu sanmıyorum, amca,” dedi Tom. “En azından benim için gerekmez demek istiyorum; çünkü Bob’u iyi tanıyorum. Ama sizin için bir güvence olması doğru olabilir.”
“Alışverişten kendi payına bir komisyon alıyorsun, öyle mi?” dedi Bay Glegg, Bob’a bakarak.
“Hayır efendim,” dedi Bob, biraz öfkelenerek. “Bay Tom’a bilerek bir elma alıp kendim de bir ısırık koparmak için teklif etmedim. İnsanlara oyun oynayacaksam daha eğlenceli bir şey bulurum.”
“Peki ama azıcık komisyon alman doğru olur,” dedi Bay Glegg. “İnsanların bedavaya iş yaptığı işlemlere güvenmem. Her zaman şüpheli görünür.”
“Madem öyle,” dedi, ima edileni hemen kavrayan Bob, “sonunda cebime para koyacak olan şeyi anlatayım: daha büyük bir alışveriş yaparak kendimi önemli gösteriyorum. Aklımdaki bu. Aman! Ne kurnaz adamım, öyleyim.”
“Bay Glegg, Bay Glegg!” diye seslendi açık salon penceresinden sert bir ses. “Çaya içeri geliyor musunuz, yoksa gün ortasında öldürülene dek bohçacılarla ayakta konuşacak mısınız?”
“Öldürülmek mi?” dedi Bay Glegg. “Bu kadın neden söz ediyor? Yeğenin Tom biraz iş için gelmiş.”
“Öldürüldü—evet— daha birkaç mahkeme oturumu önce, bir bohçacı ıssız bir yerde genç bir kadını öldürüp yüksüğünü çalmış, cesedini de hendeğe atmıştı.”
“Yok canım, yok,” dedi Bay Glegg yatıştırıcı bir sesle. “Sen iki tekerlekli at arabası süren bacaksız adamı düşünüyorsun.”
“Öyle olsun Bay Glegg; aynı şey işte, yalnız siz her söylediğime karşı çıkmayı seviyorsunuz. Yeğenim iş için geldiyse onu eve alıp teyzesine de haber vermeniz daha uygun olur; köşelerde, gizli kapaklı, düzen çevirir gibi fısıldaşmak yerine.”
“Peki, peki,” dedi Bay Glegg. “Şimdi içeri girelim.”
“Burada kalmanıza gerek yok,” dedi hanım, Bob’a sesini yükselterek; sesini aralarındaki fiziksel uzaklığa değil, ahlaki uzaklığa göre ayarlamıştı. “Bir şey istemiyoruz. Bohçacılardan alışveriş etmem. Çıkarken kapıyı kapatmayı unutmayın.”
“Bir dakika, o kadar çabuk değil,” dedi Bay Glegg. “Bu genç adamla işim bitmedi. İçeri gel Tom, içeri gel,” diye ekledi Fransız penceresinden girerken.
“Bay Glegg,” dedi Bayan G. uğursuz bir sesle, “o adamla köpeğini gözümün önünde halımın üstüne alacaksanız, lütfen bana haber verin. Bir eşin bunu sormaya hakkı vardır sanırım.”
“Merak etmeyin hanımefendi,” dedi Bob, kasketine dokunarak. Bayan Glegg’in avlanmaya değer bir av olduğunu hemen anlamış, bu eğlenceye girişmek için sabırsızlanmıştı. “Biz burada çakılların üstünde kalırız, Mumps’la ben. Mumps kiminle karşı karşıya olduğunu bilir, öyledir. Sizin gibi gerçek bir hanımefendiye saldırması için saatlerce ona ‘şişt’ demem gerekir. Güzel hanımları nasıl tanıdığı şaşılacak şey; hele güzel endamlı olanlara bayılır. Aman!” diye ekledi Bob, bohçasını çakılların üstüne bırakırken. “Sizin gibi bir hanımefendinin yeni moda dükkânlara gitmek yerine bir bohçacıdan alışveriş etmemesi ne büyük yazık. Dükkânlarda çeneleri sert kolalı yakalarla desteklenmiş, süslü tıpalı şişelere benzeyen yarım düzine şık bey var; hepsi de bir parça basmayla geçinmek zorunda. Bohçacıdan alacağınız malın üç katı fiyat ödeyeceğiniz besbelli. Oysa mal almanın doğal yolu budur; kira ödemem, yalanlar ağzımdan çıkana dek kendimi boğmak zorunda da kalmam, istesem de istemesem de. Ama aman hanımefendi, bu işleri benden iyi bilirsiniz; dükkâncıların içini görebilirsiniz, buna bahse girerim.”
“Evet, sanırım bohçacıların içini de görebilirim,” dedi Bayan Glegg; Bob’un pohpohlamasının kendisini etkilemediğini ima etmek istiyordu. Kocası ise arkasında, elleri ceplerinde ve bacakları ayrı durmuş, karısının kandırılma ihtimalinden evlilik mutluluğuyla göz kırpıp gülümsüyordu.
“Elbette hanımefendi,” dedi Bob. “Siz genç bir kızken, buradaki bey sizi görme talihine erişmeden önce, kim bilir kaç bohçacıdan alışveriş etmişsinizdir. Nerede oturduğunuzu biliyorum; evi pek çok kez gördüm. Squire Darleigh’in evinin hemen yanında, taş bir ev, basamaklı——”
“Ah, keşke öyle olsaydı,” dedi Bayan Glegg çayı doldururken. “Demek ailem hakkında bir şeyler biliyorsun? Bir gözü şaşı olup İrlanda keteni getiren o bohçacıyla akraba mısın?”
“Şuna bakın hele!” dedi Bob, kaçamak bir cevapla. “Hayatınızda yaptığınız en iyi alışverişleri bohçacılarla yaptığınızı hatırlayacağınızı bilmiyor muydum? Şaşı bir bohçacı bile gözleri doğru gören bir dükkâncıdan iyidir. Ah, bohçamla şu taş eve uğrama talihim olsaydı,” diye ekledi; eğilip bohçasını yumruğuyla vurgulu biçimde döverek, “taş basamaklarda dizilmiş güzel genç kızlar da olsaydı… İşte o zaman bohçamı açmak ne güzel olurdu! Şimdi bohçacılar yalnız yoksul evlere uğruyor; bir de hizmetçi kızlar için uğradıkları oluyor. Ne kötü zamanlar bunlar. Hanımefendi, basma kumaşlara bakın; sizin giydiğiniz zamankilerle şimdikiler bir mi? Artık böyle bir şeyi giymezsiniz, görüyorum. Alacağınız kumaş birinci sınıf olmalı; sizin kendi giysileriniz kadar dayanacak bir şey.”
“Evet, senin taşıdıklarından daha kaliteli olmalı; iddiaya girerim, sende birinci sınıf olan tek şey küstahlık,” dedi Bayan Glegg, aşılmaz sağduyusuyla zafer kazanmışçasına. “Bay Glegg, çayınızı içmek için hiç oturacak mısınız? Tom, sana bir fincan var.”
“Bu konuda doğru söylüyorsunuz hanımefendi,” dedi Bob. “Benim bohçam sizin gibiler için değil. Onun zamanı geçti. Ucuza kapılmış mallar! Şurası burası kesilip çıkarılabilecek ya da giyince fark edilmeyecek kusurlar… Ama görünüşe para ödeyebilen zenginlere, kimsenin göremeyeceği şeyleri satmaya kalkmam. Bohçamı size açacak adam değilim hanımefendi; hayır, hayır. Dediğiniz gibi küstah bir herifim; bu zamanlar insanı küstahlaştırıyor. Ama sizin seviyenize yetişemem.”
“Peki bohçanda ne tür mallar taşıyorsun?” dedi Bayan Glegg. “Güzel renkli şeyler, şallar falan sanırım?”
“Her çeşitten hanımefendi, her çeşitten,” dedi Bob bohçasını döverek. “Ama lütfen bundan daha fazla söz etmeyelim. Bay Tom’un işi için buradayım; kendi işimle vaktinizi alacak adam değilim.”
“Peki benden gizlenecek bu iş de neymiş?” dedi Bayan Glegg; iki ayrı şeyi merak ettiğinden, merakının bir yarısını bekletmek zorunda kalmıştı.
“Yeğen Tom’un küçük bir planı var,” dedi iyi yürekli Bay Glegg. “Bence hiç de fena değil. Kendi servetini yapması gereken gençlere yaraşır bir para kazanma planı, değil mi Jane?”
“Umarım her şeyin arkadaşları tarafından yapılmasını beklediği bir plan değildir; gençler bugünlerde en çok böyle düşünüyor. Peki bu bohçacının ailemizin işleriyle ne ilgisi var? Tom, kendin konuşup teyzenin neler olduğunu bilmesini sağlayamaz mısın? Bir yeğen öyle yapmalı.”
“Bu Bob Jakin, teyze,” dedi Tom, Glegg Teyze’nin sesinin onda her zaman uyandırdığı öfkeyi bastırarak. “Küçük çocukluğumuzdan beri tanırım. Çok iyi bir adamdır, bana yardım etmeye her zaman hazırdır. Malları gemiyle gönderme konusunda da deneyimi var; bir yükün küçük bir bölümünü kendi hesabına yollamış. Ben de aynı şekilde ufak ufak işe koyulabilirsem para kazanabileceğimi düşünüyor. Bu yolla iyi kazanç elde ediliyor.”
“İyi kazanç mı?” dedi Glegg Teyze heyecanla. “Ne kadar kazanç diyorsun?”
“Bob’un dediğine göre masraflar çıktıktan sonra yüzde on ya da on iki.”
“Öyleyse Bay Glegg, neden daha önce böyle şeylerden haberim olmadı?” dedi Bayan Glegg, derinden gelen, rahatsız edici bir sitemle kocasına dönerek. “Bana hep yüzde beşten fazlasını kazanmanın mümkün olmadığını söylemedin mi?”
“Aman canım, saçmalama hanımım,” dedi Bay Glegg. “Ticarete mi girecektin? Güvence olmadan yüzde beşten fazlasını kazanamazsın.”
“İsterseniz paranızla bir iş çevirebilirim hanımefendi, seve seve,” dedi Bob. “Öyle önemli bir risk de yok. Ama Bay Tom’a biraz borç vermek isterseniz size yüzde altı ya da yedi öder; kendisine de azıcık kalır. Sizin gibi iyi yürekli bir hanım, yeğeninin de bu işten pay almasıyla parasını kullanmaktan daha çok hoşlanır.”
“Ne dersiniz Bayan G.?” dedi Bay Glegg. “Biraz daha araştırma yaptıktan sonra Tom’a küçük bir başlangıç sermayesi vermeyi düşünüyorum; bana faiz ödeyecek, biliyorsunuz. Eğer çorap ucuna sarılıp öylece duran küçük bir miktar paranız varsa——”
“Bay Glegg, olacak şey değil! Şimdi de serserilere bilgi vereceksiniz; gelip beni soysunlar diye.”
“Peki, peki, dediğim gibi; yirmi sterlinle bana katılmak istersen katılabilirsin—ben elliye tamamlarım. İyi bir başlangıç parası olur, değil mi Tom?”
“Umarım paramı da hesaba katmıyorsunuz Bay Glegg,” dedi karısı. “Benim paramla harikalar yaratabilirsiniz, buna şüphem yok.”
“Pekâlâ,” dedi Bay Glegg biraz tersçe. “Öyleyse sensiz yaparız. Şu Salt’ı görmeye seninle geleceğim,” diye ekledi Bob’a dönerek.
“Bay Glegg, şimdi de öbür uca savrılıp beni kendi yeğenimin işinden dışarıda bırakacaksınız herhalde,” dedi Bayan G. “Bu işe para koymayacağımı hiç söylemedim. Yirmi sterlin olacağını da söylemiyorum; benim yerime söylemeye pek heveslisiniz. Ama bir gün yeğenim, kaybetmeyeceği kanıtlanana dek onun için biriktirdiğim parayı riske atmamakla teyzesinin haklı olduğunu görecek.”
“Evet, ne hoş bir riskmiş,” dedi Bay Glegg, Tom’a ölçüsüzce göz kırparak; Tom gülümsemekten kendini alamadı. Ama Bob, incinmiş hanımın patlamasını yatıştırdı.
“Evet hanımefendi,” dedi Bob hayranlıkla. “Siz neyin ne olduğunu bilirsiniz, öyledir. Hem bu gayet adil. Önce işin nasıl gittiğini görün, sonra cömertçe katılırsınız. Aman, iyi akrabalara sahip olmak ne güzel. Beyefendinin ‘başlangıç sermayesi’ dediği ilk paramı, Torry’nin değirmenindeki yangını söndürerek kendi kurnazlığımla kazandım; on altın sterlindi. Azar azar büyüttüm; annemi rahat ettirmenin yanı sıra şimdi yatıracak otuz sterlinim var. Daha da çok param olurdu; ama kadınlara karşı öyle yumuşak başlıyım ki onlara böyle iyi alışverişler bırakmadan edemiyorum. Şu bohçaya bakın,” diye ekledi, kuvvetlice vurarak. “Başka biri bundan iyi para kazanırdı. Ama ben mi? Aman, aldığım fiyata yakın bir fiyata satacağım.”
“Şimdi şöyle iyi bir tülün var mı?” dedi Bayan Glegg, çay masasından kalkıp peçetesini katlarken koruyucu bir tavırla.
“Ah hanımefendi, bakmaya değecek bir şey değil. Size göstermeye utanırım. Size hakaret olur.”
“Ama dur bakalım,” dedi Bayan Glegg aynı koruyucu tavırla. “Kusurlu mallar biraz daha kaliteli olabilir.”
“Hayır hanımefendi, haddimi bilirim,” dedi Bob bohçasını kaldırıp omzuna alarak. “Ticaretimin bayağılığını sizin gibi bir hanıma göstermeyeceğim. Bohçacılık gözden düştü; aradaki farkı görmek yüreğinizi parçalar. Salt’ı görmeye gitmek istediğinizde emrinizdeyim efendim.”
“Her şeyin bir zamanı var,” dedi Bay Glegg; konuşmayı gerçekten bitirmek istemiyordu. “İskelede sana ihtiyaç var mı Tom?”
“Hayır efendim; yerime Stowe’u bıraktım.”
“Hadi, bohçanı yere koy da bakayım,” dedi Bayan Glegg, pencereye bir sandalye çekip büyük bir vakarla oturarak.
“Bunu istemeyin hanımefendi,” dedi Bob yalvarırcasına.
“Daha fazla laf etme,” dedi Bayan Glegg sertçe. “Sana söylediğimi yap.”
“Ah hanımefendi, gönülsüzüm, gerçekten,” dedi Bob bohçasını ağır ağır basamağa koyup isteksizce çözmeye başlarken. “Ama buyruğunuz yerine getirilecek.” (Cümlelerin arasındaki duraklamalarda bohçayı uzun uzun kurcaladı.) “Benden tek bir şey bile almayacaksınız; almanız beni üzer. Şuradaki köylerde yaşayan, evinden yüz metre bile uzaklaşmayan zavallı kadınları düşünün; onların kelepir mallarını birinin alıp götürmesi yazık olur. Aman, beni bohçamla görünce bayram ederler; onlar için bir daha böyle kelepirler bulacak vaktim olmayacak. Gerçi artık vaktim yok, Laceham’a gidiyorum. Şuna bakın hele,” diye devam etti Bob, yeniden hızlanarak; köşesinde işlemeli çelenk bulunan kırmızı yün bir mendil gösteriyordu. “Bir genç kızın ağzını sulandıracak şey; yalnızca iki şilin. Neden mi? Düz ucunda küçücük bir güve deliği var. Aman, güvelerle küfün güzel ama parası az kadınlara malları ucuzlatmak için Tanrı tarafından gönderildiğini düşünüyorum. Güveler olmasaydı mendillerin hepsi sizin gibi zengin, güzel hanımlara beşer şilinden giderdi; bir kuruş aşağısı olmazdı. Ama güve ne yapıyor? Fiyatı hemen üç şilin düşürüyor; böylece benim gibi bir bohçacı onu, karanlık saz damların altında yaşayan yoksul kızlara götürüp biraz renk katabiliyor. Aman, böyle bir mendile bakmak bile ateş başında oturmak gibi!”
Bob hayranlıkla incelenmesi için mendili uzakta tutuyordu; ama Bayan Glegg keskin bir sesle şöyle dedi:
“Evet, ama yılın bu zamanında kimse ateş istemez. Şu renkli şeyleri kaldır da tüllerin varsa onları göreyim.”
“Ah hanımefendi, nasıl olacağını söylemiştim,” dedi Bob renkli eşyaları umutsuzca bir yana atarak. “Böyle bayağı mallarıma bakmanın size ters geleceğini biliyordum. Şimdi şu desenli musline bakın; siz neden buna bakasınız? Yoksul insanların yemeğine bakmak gibi bir şey; iştahınızı kaçırır. Ortasında bir yarda boyunca desen tutmamış. Aman, Prenses Victoree bile giyebilirdi bunu; ama,” diye ekledi Bob, Bayan Glegg’in gözlerini korurmuş gibi kumaşı arkasındaki çimenliğe fırlatarak, “Fibb’s End’deki bakkalın karısı kapışacak bunu. Bütün parça, on yard; kusurlu yer de içinde, on şilin. Yirmi beş şilin eder, bir kuruş aşağısı değil. Ama artık söylemeyeceğim hanımefendi; böyle bir muslin size göre değil. Ondan yarısı kadar iyi olmayan bir şeye üç kat para ödeyebilirsiniz. Tüllerden söz etmiştiniz; eğlenmeniz için işe yarayacak bir parçam var——”
“Şu muslini bana getir,” dedi Bayan Glegg. “Buf rengi; buf rengine düşkünüm.”
“Ah ama kusurlu bir şey,” dedi Bob, tiksinircesine özür dileyen bir sesle. “Bununla ne yaparsınız bilmem hanımefendi; aşçıya verirsiniz, biliyorum. Yazık olur; üzerinde fazla hanımefendi gibi görünür, hizmetçilere yakışmaz.”
“Getir de ölçtüğünü göreyim,” dedi Bayan Glegg buyurgan bir sesle.
Bob gösterişli bir isteksizlikle dediğini yaptı.
“Ölçüden ne kadar fazla olduğuna bakın!” dedi; Bayan Glegg kusurlu yeri dikkatle inceliyor, uzaktan bakıldığında hatanın ne kadar belli olacağını görmek için başını geriye atıyordu. Bob da fazladan yarım yardayı gösterdi.
“Altı şilin veririm,” dedi Bayan Glegg, son sözünü söyleyen biri gibi kumaşı fırlatarak.
“Bakın hanımefendi, bohçama bakmanın duygularınızı inciteceğini söylememiş miydim? Şu kusurlu yer midenizi bulandırdı; görüyorum,” dedi Bob, muslini son derece hızlıca sarıp bohçasını kapatacakmış gibi yaparak. “Taş evde yaşarken bohçacıların taşıdığı başka tür mallara alışmışsınız. Bohçacılık gözden düştü, demiştim ya; benim mallarım sıradan insanlar için. Bayan Pepper bu musline on şilin verir, daha fazlasını istemediğime de üzülür. Böyle şeyler giyince işe yarar; iplikleri çamaşır teknesinde eriyip gidene kadar rengini korur, o da ben gençken olmaz.”
“Peki, yedi şilin,” dedi Bayan Glegg.
“Aklınızdan çıkarın hanımefendi, hadi ama,” dedi Bob. “Bohçamı bağlamadan önce bakmanız için, mesleğimin ne hâle geldiğini görün diye size bir parça tül göstereyim. Benekli, çiçek desenli; güzel ama sararmış, bir kenarda kalmış da rengi bozulmuş. Sararmış olmasa böyle bir tülü asla alamazdım. Aman, bu tür malların değerini anlamak için epey kafa yordum. Bohça taşımaya başladığımda domuz kadar cahildim; tül mü basma mı, benim için hepsi birdi. En değerli şeylerin en kalın olanlar olduğunu sanırdım. Fena hâlde kazık yedim; çünkü ben dosdoğru bir adamım, numara bilmem hanımefendi. Burnum kendime yeter, diyebilirim; ötesine geçersem yolumu çabucak kaybederim. Şu tül parçasına beş şilin sekiz peni verdim; başka bir şey söylesem yalan söylemiş olurum. Altı yarda için beş şilin sekiz peni isteyeceğim, bir kuruş fazlasını değil; kadınlara mahsus bir mal ve kadınları memnun etmeyi severim. Altı yarda beş şilin sekiz peni; sanki yalnızca üstündeki kirin parasını ödüyormuşsunuz kadar ucuz.”
“Üç yarda alabilirim,” dedi Bayan Glegg.
“Ama hepsi altı yarda,” dedi Bob. “Hayır hanımefendi, değmez; yarın dükkâna gidip aynı desenden, ağartılmışını alabilirsiniz. Yalnızca üç katı fiyatına; sizin gibi bir hanımefendi için ne önemi var ki?” Bohçasının bağını vurgulu bir hareketle sıktı.
“Hadi, şu muslini önüme ser,” dedi Bayan Glegg. “Al, sekiz şilin.”
“Şaka ediyor olmalısınız,” dedi Bob, gülerek başını kaldırdı. “Vitrine ilk geldiğimde ne hoş bir hanımefendi olduğunuzu anlamıştım.”
“Peki, ver bana,” dedi Bayan Glegg buyurgan bir sesle.
“Ama size on şiline verirsem, kimseye söylemeyeceğinize söz verirsiniz hanımefendi. Herkesin maskarası olurum; öğrenirlerse esnaf beni taşlar. Mallarım için gerçekte istediğimden fazlasını istiyormuş gibi yapmak zorundayım, yoksa enayi olduğumu anlarlar. Tülü almakta ısrar etmemenize sevindim; yoksa Fibb’s End’den Bayan Pepper için bulduğum en iyi iki pazarlığı kaçırırdım, o da çok iyi müşteridir.”
“Tüle bir daha bakayım,” dedi Bayan Glegg; şimdi gözden kaybolmakta olan ucuz beneklere ve çiçek desenlerine içi gidiyordu.
“Peki hanımefendi, sizi kıramam,” dedi Bob, tülü uzatırken.
“Ah, şu desene bakın! Gerçek Laceham malı. İşte Bay Tom’a göndermesini tavsiye ettiğim türden mallar. Aman, biraz parası olan herkes için harikadır; bu Laceham malları parayı kurt gibi çoğaltır. Biraz param olsaydı ben de hanımefendi olurdum! Bakın, otuz sterlinini bu mallara yatıran birini tanıyorum; tahta bacaklı bir hanımefendi ama aklı da pek keskindir. Başını çuvala soktuğunu göremezsiniz; işe girişmeden önce her şeyden sıyrılmanın yolunu bulur. Neyse, tuhafiye işi yapan genç bir adama otuz sterlin verdi; o da parayı Laceham mallarına yatırdı. Tanıdığım bir süper kargo—Salt değil—malları götürdü. İlk seferde yüzde sekiz kazandı; şimdi onu durdurabilene aşk olsun, her gemiyle yük göndermeye devam ediyor, ta Yahudi kadar zengin olana dek. Soyadı Bucks; bu kasabada yaşamıyor. Şimdi hanımefendi, tülü lütfedip bana verirseniz——”
“İkisi için on beş şilin al,” dedi Bayan Glegg. “Ama bu fahiş fiyat.”
“Hayır hanımefendi, beş yıl sonra kilisede diz çöktüğünüzde böyle demeyeceksiniz. Bu malları size hediye ediyorum; gerçekten ediyorum. Şu sekiz peni kârımı ustura gibi tıraş etti. Şimdi efendim,” diye devam etti Bob, bohçasını omzuna alırken, “izin verirseniz gidip Bay Tom’un servetini nasıl yapacağımıza bakayım. Ah, kendim yatırmak için bir yirmi sterlinim daha olsaydı! Ne yapacağıma karar vermeden ilmihalimi okumaya bile oturmazdım.”
“Bir dakika Bay Glegg,” dedi kocası şapkasını alırken kadın. “Bir şey söylememe hiç fırsat vermiyorsunuz. Şimdi gidip bu işle ilgili her şeyi bitirecek, sonra da bana konuşmak için artık çok geç olduğunu söyleyeceksiniz. Sanki ben yeğenimin öz teyzesi, annesi tarafından ailenin büyüğü değilmişim gibi! Ben tabutumda yatarken kime saygı duyması gerektiğini bilsin diye ona tam tartan gineaları biriktirdim.”
“Peki Bayan G., ne demek istiyorsanız söyleyin,” dedi Bay G., aceleyle.
“Öyleyse, benden habersiz hiçbir şey yapılmamasını istiyorum. Her şeyin doğru ve güvenli olduğuna kanaat getirirseniz yirmi sterlin yatırmayacağımı söylemiyorum. Yatırırsam Tom,” diye sürdürdü Bayan Glegg, etkileyici bir tavırla yeğenine dönerek, “böyle bir teyzen olduğu için minnettar olmayı daima aklında tutmanı isterim. Bana faiz ödeyeceksin, biliyorsun; karşılıksız vermeyi onaylamam. Bizim ailede böyle şeyler beklenmez.”
“Teşekkür ederim teyze,” dedi Tom, biraz gururla. “Paranın bana yalnızca ödünç verilmesini tercih ederim.”
“Pekâlâ; işte Dodson ruhu,” dedi Bayan Glegg, bu sözün ardından söylenecek her şeyin sönük kalacağı duygusuyla örgüsünü almak üzere ayağa kalkarken.
Şu son derece “tuzlu adam” Salt, Anchor Tavern’da bir tütün dumanı bulutunun içinde bulununca Bay Glegg araştırmalara başladı. Araştırmalar, “başlangıç sermayesinin” sağlanmasını haklı çıkaracak kadar iyi sonuç verdi; Glegg Teyze de yirmi sterlin katkıda bulundu. Bu mütevazı başlangıçta, yoksa sizi şaşırtabilecek bir olgunun temelini görüyorsunuz: Tom’un babasından gizli biriktirdiği para, çok geçmeden daha yavaş işleyen tasarruf sürecini karşılayacak ve açığı bütünüyle kapatacak gibiydi. Tom bu kazanç kaynağına bir kez dikkat kesilince, ondan olabildiğince yararlanmaya karar verdi; bilgi edinmek ve küçük girişimlerini büyütmek için hiçbir fırsatı kaçırmadı. Babasına söylememesinde, bir davranışı hem kınayanların hem de takdir edenlerin aynı ölçüde haklı olmasına yol açan o tuhaf, zıt duygular karışımının payı vardı. Bir yandan yakın akrabalar arasında görülen sır paylaşma isteksizliği, hayatımızın en kutsal ilişkilerini bozan o aile içi uzaklık etkiliydi; öte yandan babasını büyük bir sevinçle şaşırtmak istiyordu. Aradaki zamanı yeni bir umutla yumuşatmanın ve aşırı ani bir coşkunun taşkınlığını önlemenin daha iyi olacağını görememişti.
Maggie’nin Philip’le ilk karşılaşması sırasında Tom’un kendi sermayesi neredeyse yüz elli sterline ulaşmıştı. Maggie ile Philip akşam ışığında Kızıl Derinlikler’de yürürken Tom da aynı akşam ışığında Laceham’a doğru at sürüyordu. Guest & Co. adına çıktığı ilk yolculukla gurur duyuyor; bir yıl daha geçince kazancını ikiye katlayacağını, babasının adındaki borç utancını sileceğini ve belki—çünkü yirmi bir yaşına basacaktı—kendine daha üst düzey bir işte yeni bir başlangıç yapacağını düşünüyordu. Bunu istemiyor muydu? İstediğinden emindi.
Bölüm etkileşimi
