Bölümler 59Şu an: İkinci Bölüm. — Dorlcote Değirmeni’nin Sahibi Bay Tulliver, Tom’la İlgili Kararını Açıklıyor
- 1 Birinci Kitap — Oğlan ve Kız. — Birinci Bölüm. — Dorlcote Değirmeni’nin Dışında606 kelime
- 2 İkinci Bölüm. — Dorlcote Değirmeni’nin Sahibi Bay Tulliver, Tom’la İlgili Kararını Açıklıyor1.655 kelime · Okuduğun bölüm
- 3 Üçüncü Bölüm. — Bay Riley, Tom için bir okul konusunda öğüt veriyor3.697 kelime
- 4 Dördüncü Bölüm. — Tom’un Dönüşü Bekleniyor1.428 kelime
- 5 Beşinci Bölüm. — Tom Eve Dönüyor2.694 kelime
- 6 VI. Bölüm — Teyzelerle Amcalar Geliyor3.207 kelime
- 7 VII. Bölüm — Teyzeler ve Amcalar Sahneye Çıkıyor6.448 kelime
- 8 VIII. Bölüm — Bay Tulliver Zayıf Yanını Gösteriyor2.788 kelime
- 9 Bölüm IX. — Garum Firs’e3.843 kelime
- 10 X. Bölüm — Maggie Beklediğinden Daha Kötü Davranıyor1.648 kelime
- 11 XI. Bölüm. — Maggie Gölgesinden Kaçmaya Çalışıyor3.226 kelime
- 12 Bölüm XII. — Bay ve Bayan Glegg Evlerinde3.647 kelime
- 13 Bölüm XIII. — Bay Tulliver Hayatın Yumaklarını Daha da Dolaştırıyor816 kelime
- 14 İkinci Kitap. — Okul Zamanı. — Bölüm I. — Tom’un “İlk Dönemi”5.559 kelime
- 15 II. Bölüm — Noel Tatili2.143 kelime
- 16 Üçüncü Bölüm. — Yeni Okul Arkadaşı1.616 kelime
- 17 Bölüm IV.2.937 kelime
- 18 V. Bölüm — Maggie’nin İkinci Ziyareti1.247 kelime
- 19 VI. Bölüm. — Bir Aşk Sahnesi1.298 kelime
- 20 VII. Bölüm. — Altın Kapılar Aşılıyor1.799 kelime
- 21 Üçüncü Kitap — Çöküş. — Birinci Bölüm — Evde Neler Olmuştu1.773 kelime
- 22 İkinci Bölüm. — Bayan Tulliver’ın Ev Tanrıları1.256 kelime
- 23 Üçüncü Bölüm. — Aile Toplantısı4.155 kelime
- 24 Bölüm IV. — Sönüp Giden Bir Işık978 kelime
- 25 Bölüm V. — Tom İstiridyeyi Bıçağıyla Açmaya Girişiyor3.205 kelime
- 26 VI. Bölüm. — Cep Çakısı Armağanına Karşı Yaygın Önyargıyı Çürütmeye Doğru1.938 kelime
- 27 VII. Bölüm. — Tavuğun Hileye Başvurması3.320 kelime
- 28 Sekizinci Bölüm. — Enkaz Üzerine Gün Işığı2.178 kelime
- 29 Dokuzuncu Bölüm. — Aile Kaydına Eklenen Bir Kayıt1.532 kelime
- 30 Dördüncü Kitap — Aşağılanma Vadisi. — I. Bölüm — Bossuet’nin Bilmediği Bir Protestanlık Yorumu1.382 kelime
- 31 II. Bölüm — Yırtık Yuvayı Dikenler Deler1.511 kelime
- 32 III. Bölüm — Geçmişten Bir Ses4.179 kelime
- 33 Beşinci Kitap — Buğday ve Delice. — I. Bölüm — Kızıl Derinlikler3.392 kelime
- 34 İkinci Bölüm — Glegg Teyze, Bob’un Başparmağının Ne Kadar Geniş Olduğunu Öğreniyor4.774 kelime
- 35 Bölüm III. — Dengesiz Terazi1.872 kelime
- 36 Bölüm IV. — Yeni Bir Aşk Sahnesi1.544 kelime
- 37 Bölüm V. — Yarık Ağaç3.227 kelime
- 38 VI. Bölüm. — Güçlükle Kazanılan Zafer1.196 kelime
- 39 Bölüm VII. — Hesaplaşma Günü1.740 kelime
- 40 Altıncı Kitap — Büyük Ayartı. — Bölüm I. — Cennette Bir Düet2.266 kelime
- 41 II. Bölüm. — İlk İzlenimler3.587 kelime
- 42 Bölüm III. — Mahrem Anlar1.139 kelime
- 43 Bölüm IV. — Kardeş ve Kız Kardeş1.988 kelime
- 44 Bölüm V. — Tom’un İstiridyeyi Açtığını Gösteren Bölüm1.149 kelime
- 45 Bölüm VI. — Çekim Yasalarını Açıklayan Bölüm2.820 kelime
- 46 VII. Bölüm — Philip Yeniden Sahneye Çıkıyor3.715 kelime
- 47 Sekizinci Bölüm — Wakem’e Yeni Bir Gözle Bakış1.868 kelime
- 48 Dokuzuncu Bölüm. — Şıklara Bürünmüş Hayırseverlik2.666 kelime
- 49 X. Bölüm — Büyü Sanki Bozuluyor1.682 kelime
- 50 XI. Bölüm. — Yolda1.760 kelime
- 51 XII. Bölüm — Bir Aile Toplantısı1.797 kelime
- 52 XIII. Bölüm. — Gelgitin Sürüklediği3.693 kelime
- 53 Bölüm XIV. — Uyanış2.872 kelime
- 54 Yedinci Kitap — Son Kurtuluş. — I. Bölüm — Değirmene Dönüş1.899 kelime
- 55 İkinci Bölüm — St Ogg Halkı Hükmünü Veriyor2.488 kelime
- 56 Üçüncü Bölüm — Eski Tanıdıkların Bizi Şaşırtabileceğini Gösteren Bölüm1.802 kelime
- 57 Bölüm IV. — Maggie ve Lucy1.772 kelime
- 58 V. Bölüm — Son Çatışma2.945 kelime
- 59 Sonuç227 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
İkinci Bölüm.
Dorlcote Değirmeni’nin Sahibi Bay Tulliver, Tom’la İlgili Kararını Açıklıyor
“Bilirsiniz, benim istediğim,” dedi Bay Tulliver, “Tom’a iyi bir eğitim vermek; ona ekmek kapısı olacak bir eğitim. Lady Günü’nde akademiden ayrılması için haber verdiğimde aklımda olan buydu. Yaz Ortası’nda onu gerçekten iyi bir okula göndermek niyetindeyim. Değirmenci, çiftçi olsun isteseydim akademide geçireceği iki yıl yeter de artardı; çünkü o, benim hiç görmediğimden kat kat fazla okul yüzü gördü. Babamın benim eğitimim için ödediği tek şeyin bir ucu huş dalı, öteki ucu alfabe olan bir şeyden ibaretti. Ama Tom biraz okumuş olsun istiyorum; ince konuşup kalemini süslü kullananların numaralarını anlasın. Şu davalarda, tahkim işlerinde falan bana yardımı dokunur. Oğlanı tastamam avukat yapmayacağım; alçak biri olmasını istemem. Ama bir tür mühendis, haritacı ya da Riley gibi müzayedeci ve değer biçen biri olabilir; ya da masrafı olmayan, kârı bol şu kurnaz işlerden birini yapar; tek masrafları iri bir saat zinciriyle yüksek bir tabure. Bunların hepsi aşağı yukarı aynı şey; sanırım hukukçulardan bile pek farklı değiller. Riley, Avukat Wakem’in yüzüne tıpkı iki kedinin birbirine baktığı gibi dimdik bakıyor. Ondan hiç korkmuyor.”
Bay Tulliver, yelpaze biçimli başlık takmış, sarışın ve hoş görünümlü karısıyla konuşuyordu. (Yelpaze biçimli başlıkların ne kadar zamandır takılmadığını düşünmeye korkuyorum; yeniden moda olmalarına bu kadar yakın olmalılar. O zamanlar, Bayan Tulliver kırkına yaklaşmışken, St Ogg’da yeniydiler ve pek şık sayılırlardı.)
“Peki Bay Tulliver, en iyisini siz bilirsiniz; benim bir itirazım yok. Ama gelecek hafta bir iki tavuk kesip teyzelerle amcaları yemeğe çağırsam da kız kardeşlerim Glegg’le Pullet’in bu konuda ne diyeceğini duysanız daha iyi olmaz mı? Kesilecek bir iki tavuk var!”
“Bessy, istersen avludaki bütün tavukları kes; ama kendi oğlum için ne yapacağıma hiçbir teyzeye ya da amcaya sormayacağım,” dedi Bay Tulliver meydan okurcasına.
“Canım!” dedi Bayan Tulliver, bu kanlı sözlerden dehşete kapılarak. “Nasıl böyle konuşabilirsiniz, Bay Tulliver? Ama benim ailemden saygısızca söz etmek huyunuzdur; kız kardeşim Glegg de bütün suçu bana yüklüyor, oysa doğmamış bir bebek kadar masum olduğuma eminim. Çocuklarımın kendi ayakları üstünde durabilen teyzeleri ve amcaları olmasının şanssızlık olduğunu söylediğimi kimse duymamıştır. Neyse, Tom yeni bir okula gidecekse onu çamaşırını yıkayıp söküğünü dikebileceğim bir yere göndermenizi isterim; yoksa keten yerine basma giyse de olur, çünkü ikisi de yarım düzine kez yıkanmadan önce öteki kadar sararırdı. Bir de sandık gidip gelirken oğlana kek, domuzlu börek ya da elma gönderebilirim; garibim, öğünlerde yiyeceğini kısıp kısmasalar da fazladan bir lokma yiyebilir! Tanrı’ya şükür, benim çocuklarım çoğu insan kadar yemek yiyebilir!”
“Peki peki, başka şeyler uygunsa onu arabacının arabasının erişemeyeceği bir yere göndermeyiz,” dedi Bay Tulliver. “Ama yeterince yakın bir okul bulamazsak çamaşır işini çomak sokup engellememelisin. Bessy, sende kusur bulduğum şey şu: Yolda bir dal görsen, hep üstünden atlayamayacağını düşünürsün. Yüzünde beni olan iyi bir arabacı tutmamı bile istemezdin.”
“Aman Tanrım!” dedi Bayan Tulliver hafifçe şaşırarak. “Bir adamın yüzünde beni var diye ne zaman itiraz ettim? Ben benleri severim bile; rahmetli ağabeyimin alnında ben vardı. Ama sizden yüzünde ben olan bir arabacı tutmayı teklif ettiğinizi hatırlamıyorum, Bay Tulliver. John Gibbs’in yüzünde de sizin yüzünüzdeki kadar ben yoktu; onu tutmanız için ben de ısrar etmiştim. Siz de tuttunuz; iltihaptan ölmeseydi —doktor Turnbull’a tedavi parası ödediğimiz iltihaptan— şimdi arabayı o sürüyor olurdu. Görünmeyen bir yerinde beni olabilirdi; ama benim bunu nereden bilmem gerekirdi, Bay Tulliver?”
“Yok, yok Bessy; köstebeği olduğu gibi kastetmedim, başka bir şeyi anlatmak için örnek verdim; ama boş ver—konuşmak insanın kafasını karıştırıyor. Düşündüğüm, Tom’u göndermek için doğru türden bir okulu nasıl bulacağımız. Akademi konusunda başıma gelen gibi yine aldanabilirim. Bir daha akademiyle işim olmayacak; Tom’u hangi okula gönderirsem göndereyim, akademi olmayacak. Oğlanların zamanlarını ailenin ayakkabılarını cilalamakla, patatesleri sökmekle değil, başka işlerle geçirecekleri bir yer olsun. Nasıl bir okul seçeceğini bilmek müthiş zor.”
Bay Tulliver bir iki dakika durdu, sanki bir fikir bulacakmış gibi iki elini de pantolon ceplerine daldırdı. Anlaşılan aradığını buldu; az sonra şöyle dedi: “Ne yapacağımı biliyorum. Riley’yle konuşacağım; yarın bent konusunda hakemlik etmek için gelecek.”
“Bay Tulliver, en iyi yatak için çarşafları çıkardım; Kezia da ateşin başında ısıtıyor. En iyi çarşaflar değil ama kim olursa olsun yatabilir, yeterince iyiler. Şu en iyi Hollanda keteni çarşafları almasaydım diye pişman olurdum; bir tek öldüğümüzde bizi yatırıp hazırlamaya yarayacaklar. Yarın ölecek olsanız, Bay Tulliver, çarşaflar öyle güzel ütülü, hazır ve lavanta kokulu ki sizi cenazeye hazırlamak zevk olur; büyük meşe çamaşır sandığının sol arka köşesinde duruyorlar. Tabii gidip onları bulsun diye kendimden başka kimseye güvenmem.”
Bayan Tulliver son cümlesini söylerken cebinden bir demet parlak anahtar çıkardı ve içlerinden birini seçip, ateşin aydınlığına sakin bir gülümsemeyle bakarken başparmağıyla işaretparmağı arasında ovuşturdu. Bay Tulliver evlilik ilişkisinde duygusal biri olsaydı, karısının bu anahtarı çıkarışını, en iyi Hollanda keteni çarşafları kullanmasını gerektirecek hâle geleceği anı hayalinde canlandırmasına yardımcı olmak için yaptığını düşünebilirdi. Neyse ki öyle biri değildi; yalnızca su gücü hakkındaki hakkı söz konusu olduğunda alıngandı. Üstelik karı koca hâliyle, karısını pek dikkatle dinlemiyordu; Bay Riley’den söz ettiğinden beri yün çoraplarını dokunarak inceliyor gibiydi.
“Sanırım buldum, Bessy,” dedi kısa bir sessizliğin ardından ilk kez. “Riley herhangi biri kadar okul bilen biridir; kendisi de okumuş, hakemlik ve değer biçme işleri için türlü yerlere gidip geliyor. Yarın gece iş bitince de konuşmaya vaktimiz olur. Tom’un Riley gibi bir adam olmasını istiyorum; sanki her şeyi önceden yazmışlar gibi güzel güzel konuşabilsin, pek bir anlamı olmayan yığınla sözcük bilsin ki hukukta onları yakalayıp aleyhine kullanamasınlar; bir de sağlam iş bilgisi olsun.”
“Peki,” dedi Bayan Tulliver, “düzgün konuşması, her şeyi bilmesi, sırtını eğerek yürümesi, saçını dikleştirmesi bakımından oğlanın öyle yetiştirilmesine aldırmam. Ama büyük şehirlerden gelen o güzel konuşan adamların çoğu sahte gömlek önü takıyor; fırfırı kirlenene kadar giyiyor, sonra üstünü önlükle kapatıyorlar. Riley’nin de öyle yaptığını biliyorum. Tom da Riley gibi Mudport’ta yaşamaya giderse, mutfağında dönmeye yer olmayan bir evde oturacak, kahvaltıda hiç taze yumurta yiyemeyecek, üç kat merdiven çıkıp —hatta belki dört kat, kim bilir— uyuyacak; aşağı inemeden yanıp kül olacak.”
“Yok, yok,” dedi Bay Tulliver, “Mudport’a gitsin diye düşünmüyorum; bürosunu St Ogg’da, yanı başımızda açsın, evde yaşasın istiyorum. Ama,” diye sürdürdü Bay Tulliver kısa bir aranın ardından, “biraz korktuğum şey, Tom’un akıllı bir herif olacak kafada olmaması. Biraz yavaş galiba. Senin ailene çekmiş, Bessy.”
“Evet, öyle,” dedi Bayan Tulliver, son sözü kendi başına değerlendirip bütünüyle kabul ederek. “Çorbasına bol tuz koymaya bayılır. Ağabeyim de öyleydi, ondan önce babam da.”
“Yine de oğlanın annesine çekip o küçük kız gibi olmaması biraz yazık,” dedi Bay Tulliver. “Soyları karıştırmanın en kötü yanı da bu işte: Sonuçta ne çıkacağını asla doğru dürüst hesaplayamazsın. Küçük olan benim tarafıma çekmiş; Tom’dan iki kat akıllı. Fazla akıllı bir kadın olur diye korkuyorum,” diye sürdürdü Bay Tulliver, kuşkuyla başını önce bir yana, sonra öteki yana çevirerek. “Küçükken pek zararı yok ama fazla akıllı bir kadın, uzun kuyruklu koyundan farksızdır; sırf kuyruğu uzun diye daha yüksek fiyata satılmaz.”
“Evet, küçükken bile zararı var, Bay Tulliver; yaramazlığa yol açıyor. Onu iki saat aralıksız temiz önlükle tutmak aklımı aşıyor. Madem aklıma getirdiniz,” diye sürdürdü Bayan Tulliver, kalkıp pencereye giderken, “şimdi nerede olduğunu bilmiyorum, çay saati de geldi sayılır. Ah, tahmin etmiştim; vahşi bir şey gibi suyun kıyısında dolanıp duruyor. Bir gün düşecek içine.”
Bayan Tulliver pencereye sertçe vurdu, el etti ve başını salladı; yerine dönmeden önce bu hareketi birkaç kez tekrarladı.
“Akıldan söz ediyorsunuz, Bay Tulliver,” dedi otururken, “ama eminim çocuk bazı konularda yarım akıllı. Yukarıdan bir şey getirmesini söylesem ne için gittiğini unutur; belki güneş alan yerde yere oturup saçını örer, kendi kendine şarkı söyler; ben aşağıda onu bekler dururum, tımarhane yaratığı gibi. Tanrı’ya şükür, bizim ailede böyle şeyler görülmedi; esmer ten de öyle, kızcağızı melez gibi gösteriyor. Tanrı’nın takdirine karşı gelmek istemem ama yalnızca bir kızım olması, onun da böylesine tuhaf oluşu zoruma gidiyor.”
“Hadi canım, saçmalama!” dedi Bay Tulliver. “Düzgün, kara gözlü bir kız; insan daha ne ister? Başkalarının çocuklarından neyi eksik, anlamıyorum. Papaz kadar iyi okuyabiliyor.”
“Ama ne yaparsam yapayım saçları kıvrılmıyor; kâğıda sarılacak diye öyle huysuzlanıyor ki… Bir de maşayla kıvırırken kıpırdamadan durmasını sağlamak başıma dert oluyor.”
“Kes gitsin, kısacık kes,” dedi babası düşüncesizce.
“Nasıl böyle konuşabilirsiniz, Bay Tulliver? Saçını kısacık kestirmek için fazla büyük artık; dokuz yaşına basmış, yaşına göre de uzun boylu. Bir de kuzeni Lucy’nin başının çevresinde sıra sıra bukleleri var, tek bir saçı bile yerinden oynamıyor. Kız kardeşim Deane’in böylesine güzel bir çocuğu olması haksızlık gibi geliyor. Eminim Lucy bana kendi kızımdan daha çok çekmiş. Maggie, Maggie,” diye sürdürdü annesi; doğanın bu küçük yanlışı odaya girince sesi hem şefkatli hem de huysuz bir hâl almıştı. “Sana sudan uzak dur dememin ne yararı var? Bir gün içine düşüp boğulacaksın, o zaman annenin sözünü dinlemediğine pişman olursun.”
Maggie şapkasını çıkarınca saçları annesinin suçlamasını acı bir biçimde doğruladı. Bayan Tulliver, kızının “başkalarının çocukları gibi” bukleli saçlara sahip olmasını istemiş, ama saçını kulaklarının arkasına atılamayacak kadar kısa kestirmişti. Kâğıttan çıkarıldıktan bir saat sonra saçları genellikle yine dümdüz olduğundan Maggie, koyu renkli, gür bukleleri ışıl ışıl kara gözlerinden uzak tutmak için durmadan başını sallıyordu; bu hareket ona küçük bir Shetland midillisinin havasını veriyordu.
“Aman Maggie, ne düşünüyorsun da şapkanı oraya atıyorsun? Haydi, uslu kız ol da yukarı çıkar, saçını fırçalat, öteki önlüğünü giy, ayakkabılarını da değiştir, hadi utanma. Sonra da küçük bir hanımefendi gibi gel, el işine devam et.”
“Anne,” dedi Maggie öfkeli bir sesle, “el işimi yapmak istemiyorum.”
“Ne? Glegg Teyzen için yatak örtüsü dikeceğin o güzel el işini mi istemiyorsun?”
“Aptalca bir iş,” dedi Maggie yelesini savurur gibi başını atarak. “Bir şeyleri parçalayıp sonra yeniden dikmek. Glegg Teyzem için hiçbir şey yapmak istemiyorum. Ondan hoşlanmıyorum.”
Maggie şapkasını kurdelesinden sürükleyerek çıkar; Bay Tulliver kahkahasını açıkça duyurur.
“Ona güldüğünüze şaşıyorum, Bay Tulliver,” dedi annesi, sesi hafifçe huysuzlanarak. “Yaramazlığını teşvik ediyorsunuz. Teyzeleri de onu benim şımarttığımı söyleyecek.”
Bayan Tulliver, iyi huylu denilen türden biriydi; bebekken açlık ve iğnelerin batması dışında hiçbir önemsiz nedenle ağlamazdı. Beşikten itibaren sağlıklı, açık tenli, tombul ve kıt akıllıydı; kısacası güzelliği ve sevimliliğiyle ailesinin çiçeğiydi. Ama sütle yumuşak huyluluk uzun süre dayanmaz; biraz ekşidiklerinde genç mideleri fena hâlde rahatsız edebilirler. Raphael’in açık tenli, biraz aptal ifadeli o ilk Madonna’larının, güçlü bedenli ve iradeli oğulları giysisiz dolaşamayacak kadar büyüdüklerinde bile sükûnetlerini koruyup koruyamadıklarını hep merak etmişimdir. Sanırım zayıf itirazlarda bulunuyor, sözleri gitgide daha etkisiz kaldıkça da huysuzlaşıyorlardı.
Bölüm etkileşimi
