Bölümler 59Şu an: Bölüm V. — Tom’un İstiridyeyi Açtığını Gösteren Bölüm
- 1 Birinci Kitap — Oğlan ve Kız. — Birinci Bölüm. — Dorlcote Değirmeni’nin Dışında606 kelime
- 2 İkinci Bölüm. — Dorlcote Değirmeni’nin Sahibi Bay Tulliver, Tom’la İlgili Kararını Açıklıyor1.655 kelime
- 3 Üçüncü Bölüm. — Bay Riley, Tom için bir okul konusunda öğüt veriyor3.697 kelime
- 4 Dördüncü Bölüm. — Tom’un Dönüşü Bekleniyor1.428 kelime
- 5 Beşinci Bölüm. — Tom Eve Dönüyor2.694 kelime
- 6 VI. Bölüm — Teyzelerle Amcalar Geliyor3.207 kelime
- 7 VII. Bölüm — Teyzeler ve Amcalar Sahneye Çıkıyor6.448 kelime
- 8 VIII. Bölüm — Bay Tulliver Zayıf Yanını Gösteriyor2.788 kelime
- 9 Bölüm IX. — Garum Firs’e3.843 kelime
- 10 X. Bölüm — Maggie Beklediğinden Daha Kötü Davranıyor1.648 kelime
- 11 XI. Bölüm. — Maggie Gölgesinden Kaçmaya Çalışıyor3.226 kelime
- 12 Bölüm XII. — Bay ve Bayan Glegg Evlerinde3.647 kelime
- 13 Bölüm XIII. — Bay Tulliver Hayatın Yumaklarını Daha da Dolaştırıyor816 kelime
- 14 İkinci Kitap. — Okul Zamanı. — Bölüm I. — Tom’un “İlk Dönemi”5.559 kelime
- 15 II. Bölüm — Noel Tatili2.143 kelime
- 16 Üçüncü Bölüm. — Yeni Okul Arkadaşı1.616 kelime
- 17 Bölüm IV.2.937 kelime
- 18 V. Bölüm — Maggie’nin İkinci Ziyareti1.247 kelime
- 19 VI. Bölüm. — Bir Aşk Sahnesi1.298 kelime
- 20 VII. Bölüm. — Altın Kapılar Aşılıyor1.799 kelime
- 21 Üçüncü Kitap — Çöküş. — Birinci Bölüm — Evde Neler Olmuştu1.773 kelime
- 22 İkinci Bölüm. — Bayan Tulliver’ın Ev Tanrıları1.256 kelime
- 23 Üçüncü Bölüm. — Aile Toplantısı4.155 kelime
- 24 Bölüm IV. — Sönüp Giden Bir Işık978 kelime
- 25 Bölüm V. — Tom İstiridyeyi Bıçağıyla Açmaya Girişiyor3.205 kelime
- 26 VI. Bölüm. — Cep Çakısı Armağanına Karşı Yaygın Önyargıyı Çürütmeye Doğru1.938 kelime
- 27 VII. Bölüm. — Tavuğun Hileye Başvurması3.320 kelime
- 28 Sekizinci Bölüm. — Enkaz Üzerine Gün Işığı2.178 kelime
- 29 Dokuzuncu Bölüm. — Aile Kaydına Eklenen Bir Kayıt1.532 kelime
- 30 Dördüncü Kitap — Aşağılanma Vadisi. — I. Bölüm — Bossuet’nin Bilmediği Bir Protestanlık Yorumu1.382 kelime
- 31 II. Bölüm — Yırtık Yuvayı Dikenler Deler1.511 kelime
- 32 III. Bölüm — Geçmişten Bir Ses4.179 kelime
- 33 Beşinci Kitap — Buğday ve Delice. — I. Bölüm — Kızıl Derinlikler3.392 kelime
- 34 İkinci Bölüm — Glegg Teyze, Bob’un Başparmağının Ne Kadar Geniş Olduğunu Öğreniyor4.774 kelime
- 35 Bölüm III. — Dengesiz Terazi1.872 kelime
- 36 Bölüm IV. — Yeni Bir Aşk Sahnesi1.544 kelime
- 37 Bölüm V. — Yarık Ağaç3.227 kelime
- 38 VI. Bölüm. — Güçlükle Kazanılan Zafer1.196 kelime
- 39 Bölüm VII. — Hesaplaşma Günü1.740 kelime
- 40 Altıncı Kitap — Büyük Ayartı. — Bölüm I. — Cennette Bir Düet2.266 kelime
- 41 II. Bölüm. — İlk İzlenimler3.587 kelime
- 42 Bölüm III. — Mahrem Anlar1.139 kelime
- 43 Bölüm IV. — Kardeş ve Kız Kardeş1.988 kelime
- 44 Bölüm V. — Tom’un İstiridyeyi Açtığını Gösteren Bölüm1.149 kelime · Okuduğun bölüm
- 45 Bölüm VI. — Çekim Yasalarını Açıklayan Bölüm2.820 kelime
- 46 VII. Bölüm — Philip Yeniden Sahneye Çıkıyor3.715 kelime
- 47 Sekizinci Bölüm — Wakem’e Yeni Bir Gözle Bakış1.868 kelime
- 48 Dokuzuncu Bölüm. — Şıklara Bürünmüş Hayırseverlik2.666 kelime
- 49 X. Bölüm — Büyü Sanki Bozuluyor1.682 kelime
- 50 XI. Bölüm. — Yolda1.760 kelime
- 51 XII. Bölüm — Bir Aile Toplantısı1.797 kelime
- 52 XIII. Bölüm. — Gelgitin Sürüklediği3.693 kelime
- 53 Bölüm XIV. — Uyanış2.872 kelime
- 54 Yedinci Kitap — Son Kurtuluş. — I. Bölüm — Değirmene Dönüş1.899 kelime
- 55 İkinci Bölüm — St Ogg Halkı Hükmünü Veriyor2.488 kelime
- 56 Üçüncü Bölüm — Eski Tanıdıkların Bizi Şaşırtabileceğini Gösteren Bölüm1.802 kelime
- 57 Bölüm IV. — Maggie ve Lucy1.772 kelime
- 58 V. Bölüm — Son Çatışma2.945 kelime
- 59 Sonuç227 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
Bölüm V.
Tom’un İstiridyeyi Açtığını Gösteren Bölüm
“Newcastle işini de hallettik Tom,” dedi Bay Deane, aynı öğleden sonra Banka’daki özel odada birlikte otururlarken. “Seninle konuşmak istediğim başka bir konu daha var. Önümüzdeki birkaç hafta Newcastle’da dumanlı, tatsız bir dönem geçirmen muhtemel; moralini yüksek tutacak iyi bir gelecek umuduna ihtiyacın olacak.”
Tom, amcası enfiye kutusunu çıkarıp her burun deliğine de ağır ağır ve eşit özenle enfiye çekerken, bu odada önceki gelişinde olduğundan daha az gergin bekledi.
“Görüyorsun ya Tom,” dedi Bay Deane sonunda geriye yaslanarak, “dünya artık ben gençken olduğundan daha hızlı ilerliyor. Yahu efendim, kırk yıl önce, ben de senin gibi güçlü kuvvetli bir delikanlıyken, insanın kırbacı eline alması için ömrünün büyük bölümünde koşum kollarını çekmesi beklenirdi. Dokuma tezgâhları ağır ağır çalışır, modalar da öyle hemen değişmezdi; en iyi takım elbisem altı yıl dayanmıştı. Her şey daha küçük ölçekteydi efendim; harcamalar bakımından diyorum. Farkı yaratan şu buhar, görüyorsun; bütün çarkları iki kat hızla döndürüyor, talih çarkını da onlarla birlikte, Bay Stephen Guest’in yıldönümü yemeğinde dediği gibi (işten hiç anlamadığı hâlde böyle şeyleri harika ifade eder). Bazı insanların yaptığı gibi bu değişimden yakınmıyorum. Ticaret insanın gözünü açar efendim; nüfus yeryüzünde giderek sıklaşacaksa, olduğu gibi, dünya da türlü türlü buluşlar için aklını kullanmalı. Sıradan bir iş insanı olarak üzerime düşeni yaptığımı biliyorum. Bir zamanlar yalnızca bir başak yetişen yerde iki başak yetiştirmenin güzel bir şey olduğunu söylemişler; ama efendim, malların alışverişini kolaylaştırmak ve tahılları aç insanların ağzına ulaştırmak da güzel bir şey. Bizim işimiz de bu; bu işle uğraşmayı bir insanın sahip olabileceği en onurlu konum sayıyorum.”
Tom, amcasının konuşacağı konunun acil olmadığını biliyordu; Bay Deane, anılarını ya da enfiye çekmesini ticaretin ilerleyişine engel olacak kadar önemseyen, akılsız ve iş bilmez bir adam değildi. Nitekim son bir iki aydır Tom’a, kendi yararına bir teklif duyacağını tahmin etmesini sağlayan imalarda bulunulmuştu. Bay Deane’in son konuşmasına başlarken Tom bacaklarını uzatmış, ellerini ceplerine sokmuş; amcasının kendi meziyetleriyle yükseldiğini, gençlere genel olarak söyleyeceğinin de onların yükselememesinin kendi kusurlarından kaynaklandığını anlatan uzun bir girişe hazırlanmıştı. Bu yüzden amcası ona doğrudan bir soru yöneltince epey şaşırdı.
“Bir düşüneyim, senden bana bir iş bulmamı istemenin üzerinden yedi yıla yakın zaman geçti, değil mi Tom?”
“Evet efendim; şimdi yirmi üç yaşındayım,” dedi Tom.
“Ah, bunu söylemesen daha iyi; çünkü çok daha yaşlı görünüyorsun, yaş da iş hayatında işe yarar. Gelişini çok iyi hatırlıyorum; sende biraz yürek olduğunu görmüştüm, bana seni yüreklendirme isteği veren de buydu. Haklı çıktığımı söylemekten mutluluk duyuyorum; kolay kolay yanılmam. Yeğenimi öne çıkarmakta doğal olarak biraz çekingen davrandım ama bana gurur verdiğini söylemekten mutluluk duyuyorum efendim; kendi oğlum olsaydı, onun da senin gibi olmasını isterdim.”
Bay Deane enfiye kutusuna dokunup yeniden açtı ve duygulu bir sesle, “Hayır, onun senin gibi olmasını isterdim,” diye tekrarladı.
“Sizi memnun etmiş olmama çok sevindim efendim; elimden geleni yaptım,” dedi Tom, gururlu ve bağımsız tavrıyla.
“Evet Tom, beni memnun ettin. Oğul olarak davranışlarından söz etmiyorum; gerçi senin hakkındaki kanaatimi etkiliyor. Ama bizim ortaklığın bir ortağı olarak beni ilgilendiren, iş insanı olarak gösterdiğin nitelikler. Bizimki güzel bir iş, muhteşem bir kuruluş efendim; büyümeyi sürdürmemesi için bir neden yok. Sermayesi de pazarları da büyüyor; ama büyük küçük her işletmenin gelişmesi için gereken başka bir şey daha var: onu yönetecek insanlar, doğru alışkanlıkları olan insanlar; gösteriş meraklıları değil, güvenebileceğin insanlar. İşte Bay Guest’le ikimiz bunu açıkça görüyoruz. Üç yıl önce Gell’i işletmeye aldık; yağ değirmeninde ona bir hisse verdik. Neden mi? Çünkü Gell, hizmetleri için fazladan karşılık ödemeye değecek biriydi. Her zaman böyle olur efendim. Benim için de böyle olmuştu. Gell senden neredeyse on yaş büyük olsa da senin lehine olan başka özellikler var.”
Bay Deane konuşmayı sürdürdükçe Tom biraz kaygılanmaya başladı; aklında, amcasının hoşuna gitmeyebilecek bir şey söylemesi gerektiğinin farkındaydı. Çünkü bu, beklediği teklifi kabul etmek yerine yeni bir öneri sunmak demekti.
“Aklın yolu bir,” diye devam etti Bay Deane, enfiye kutusundan yeni bir tutam aldıktan sonra. “Yeğenim olman elbette lehine; ama hiç akrabam olmasaydın bile, Pelley bankası meselesindeki davranışın, Bay Guest’le beni bize sağladığın hizmeti bir şekilde takdir etmeye yöneltirdi. Genel tutumun ve iş yeteneğin de buna eklenince sana işletmede bir hisse vermeye karar verdik; yıllar içinde bu hisseyi artırmaktan da memnuniyet duyarız. Her açıdan maaşını yükseltmekten daha iyi olacağını düşünüyoruz. Sana daha fazla ağırlık kazandırır, ileride omuzlarımdaki yükün ve kaygıların bir kısmını üstlenmeye seni daha iyi hazırlar. Çok şükür, şu anda epey çalışacak gücüm var; ama yaşlanıyorum, bunu inkâr edemem. Konuyu sana ben açacağımı Bay Guest’e söyledim; kuzeydeki işten dönünce ayrıntıları konuşuruz. Bu, yirmi üç yaşındaki bir delikanlı için büyük bir ilerleme; ama bunu hak ettiğini söylemek zorundayım.”
“Bay Guest’e ve size çok minnettarım efendim; elbette en çok size borçluyum, beni işe ilk alan ve o zamandan beri benimle çok yakından ilgilenen sizsiniz.”
Tom bunları hafifçe titreyen bir sesle söyledi ve ardından sustu.
“Evet, evet,” dedi Bay Deane. “İşe yarayacağını gördüğüm zaman emek vermekten kaçınmam. Gell’le de epey uğraştım; yoksa bugünkü hâline gelemezdi.”
“Ama size söylemek istediğim bir şey var amca. Bunu daha önce hiç konuşmadım. Hatırlarsanız, babamın malı mülkü satıldığı sırada şirketinizin Değirmen’i satın alması düşünülmüştü; özellikle buhar gücü kullanılırsa çok iyi bir yatırım olacağını düşündüğünüzü biliyorum.”
“Elbette, elbette. Ama Wakem bizden daha yüksek fiyat verdi; kararını önceden vermişti. Başkalarının önüne geçmekten pek hoşlanır.”
“Belki şu anda söylememin yararı yok,” diye devam etti Tom, “ama Değirmen hakkında ne düşündüğümü bilmenizi istiyorum. Ona karşı güçlü bir bağlılık hissediyorum. Babam ölmeden önce, fırsatını bulduğumda onu geri almaya çalışmamı istemişti; beş kuşaktır ailesindeymiş. Babama söz verdim; üstelik oraya gönülden bağlıyım. Hiçbir yeri onun kadar sevemem. Değirmen’i şirket için satın almak sizin planlarınıza bir gün uygun düşerse, babamın dileğini yerine getirme şansım artar. Hizmetimin bir değeri olduğunu söyleyecek kadar nazik davranmasaydınız bunu size açmak istemezdim. Değirmen’e yeniden sahip olmak uğruna hayatta çok daha büyük bir fırsatı geri çevirirdim; yani onu kendi elime alıp bedelini yavaş yavaş ödemeyi kastediyorum.”
Bay Deane dikkatle dinlemiş, şimdi düşünceli bir hâlde bakıyordu.
“Anlıyorum, anlıyorum,” dedi bir süre sonra. “Wakem’in mülkü elden çıkarması için bir ihtimal olsa mümkün olurdu. Ama öyle bir ihtimal göremiyorum. Oraya genç Jetsome’u yerleştirmiş; satın alırken mutlaka bir bildiği vardı.”
“Genç Jetsome haylazın teki,” dedi Tom. “İçkiye başladı; işletmeyi de batırıyormuş diyorlar. Eski değirmencimiz Luke anlattı. Bir şeyler değişmezse kalmayacağını söylüyor. İşler böyle giderse Wakem’in Değirmen’i elden çıkarmaya daha yatkın olabileceğini düşünüyordum. Luke, gidişattan epey rahatsız olduğunu söylüyor.”
“Peki, bunu düşüneceğim Tom. Konuyu araştırmam, Bay Guest’le de görüşmem gerek. Ama görüyorsun ya, bu yeni bir alana yönelmek ve seni istediğimiz gibi şu an bulunduğun yerde tutmak yerine orada görevlendirmek demek.”
“İşler bir kez yoluna girdikten sonra Değirmen’den daha fazlasını da yönetebilirim efendim. Çok işim olsun istiyorum. Başka pek bir şeyi umursamıyorum.”
Yirmi üç yaşındaki bir delikanlının ağzından çıkan bu söz, işine düşkün Deane Amca’nın bile kulağına biraz hüzünlü gelmişti.
“Hadi canım, bu hızla yükselmeye devam edersen günün birinde eşin olacak, onu da umursarsın. Ama Değirmen konusunda civcivleri erkenden saymayalım. Yine de bunu aklımda tutacağıma söz veriyorum; sen dönünce yeniden konuşuruz. Şimdi yemeğe gidiyorum. Yarın sabah kahvaltıya bize gel; yola çıkmadan annenle kız kardeşine de veda edersin.”
Bölüm etkileşimi
