Bölümler 59Şu an: Dokuzuncu Bölüm. — Aile Kaydına Eklenen Bir Kayıt
- 1 Birinci Kitap — Oğlan ve Kız. — Birinci Bölüm. — Dorlcote Değirmeni’nin Dışında606 kelime
- 2 İkinci Bölüm. — Dorlcote Değirmeni’nin Sahibi Bay Tulliver, Tom’la İlgili Kararını Açıklıyor1.655 kelime
- 3 Üçüncü Bölüm. — Bay Riley, Tom için bir okul konusunda öğüt veriyor3.697 kelime
- 4 Dördüncü Bölüm. — Tom’un Dönüşü Bekleniyor1.428 kelime
- 5 Beşinci Bölüm. — Tom Eve Dönüyor2.694 kelime
- 6 VI. Bölüm — Teyzelerle Amcalar Geliyor3.207 kelime
- 7 VII. Bölüm — Teyzeler ve Amcalar Sahneye Çıkıyor6.448 kelime
- 8 VIII. Bölüm — Bay Tulliver Zayıf Yanını Gösteriyor2.788 kelime
- 9 Bölüm IX. — Garum Firs’e3.843 kelime
- 10 X. Bölüm — Maggie Beklediğinden Daha Kötü Davranıyor1.648 kelime
- 11 XI. Bölüm. — Maggie Gölgesinden Kaçmaya Çalışıyor3.226 kelime
- 12 Bölüm XII. — Bay ve Bayan Glegg Evlerinde3.647 kelime
- 13 Bölüm XIII. — Bay Tulliver Hayatın Yumaklarını Daha da Dolaştırıyor816 kelime
- 14 İkinci Kitap. — Okul Zamanı. — Bölüm I. — Tom’un “İlk Dönemi”5.559 kelime
- 15 II. Bölüm — Noel Tatili2.143 kelime
- 16 Üçüncü Bölüm. — Yeni Okul Arkadaşı1.616 kelime
- 17 Bölüm IV.2.937 kelime
- 18 V. Bölüm — Maggie’nin İkinci Ziyareti1.247 kelime
- 19 VI. Bölüm. — Bir Aşk Sahnesi1.298 kelime
- 20 VII. Bölüm. — Altın Kapılar Aşılıyor1.799 kelime
- 21 Üçüncü Kitap — Çöküş. — Birinci Bölüm — Evde Neler Olmuştu1.773 kelime
- 22 İkinci Bölüm. — Bayan Tulliver’ın Ev Tanrıları1.256 kelime
- 23 Üçüncü Bölüm. — Aile Toplantısı4.155 kelime
- 24 Bölüm IV. — Sönüp Giden Bir Işık978 kelime
- 25 Bölüm V. — Tom İstiridyeyi Bıçağıyla Açmaya Girişiyor3.205 kelime
- 26 VI. Bölüm. — Cep Çakısı Armağanına Karşı Yaygın Önyargıyı Çürütmeye Doğru1.938 kelime
- 27 VII. Bölüm. — Tavuğun Hileye Başvurması3.320 kelime
- 28 Sekizinci Bölüm. — Enkaz Üzerine Gün Işığı2.178 kelime
- 29 Dokuzuncu Bölüm. — Aile Kaydına Eklenen Bir Kayıt1.532 kelime · Okuduğun bölüm
- 30 Dördüncü Kitap — Aşağılanma Vadisi. — I. Bölüm — Bossuet’nin Bilmediği Bir Protestanlık Yorumu1.382 kelime
- 31 II. Bölüm — Yırtık Yuvayı Dikenler Deler1.511 kelime
- 32 III. Bölüm — Geçmişten Bir Ses4.179 kelime
- 33 Beşinci Kitap — Buğday ve Delice. — I. Bölüm — Kızıl Derinlikler3.392 kelime
- 34 İkinci Bölüm — Glegg Teyze, Bob’un Başparmağının Ne Kadar Geniş Olduğunu Öğreniyor4.774 kelime
- 35 Bölüm III. — Dengesiz Terazi1.872 kelime
- 36 Bölüm IV. — Yeni Bir Aşk Sahnesi1.544 kelime
- 37 Bölüm V. — Yarık Ağaç3.227 kelime
- 38 VI. Bölüm. — Güçlükle Kazanılan Zafer1.196 kelime
- 39 Bölüm VII. — Hesaplaşma Günü1.740 kelime
- 40 Altıncı Kitap — Büyük Ayartı. — Bölüm I. — Cennette Bir Düet2.266 kelime
- 41 II. Bölüm. — İlk İzlenimler3.587 kelime
- 42 Bölüm III. — Mahrem Anlar1.139 kelime
- 43 Bölüm IV. — Kardeş ve Kız Kardeş1.988 kelime
- 44 Bölüm V. — Tom’un İstiridyeyi Açtığını Gösteren Bölüm1.149 kelime
- 45 Bölüm VI. — Çekim Yasalarını Açıklayan Bölüm2.820 kelime
- 46 VII. Bölüm — Philip Yeniden Sahneye Çıkıyor3.715 kelime
- 47 Sekizinci Bölüm — Wakem’e Yeni Bir Gözle Bakış1.868 kelime
- 48 Dokuzuncu Bölüm. — Şıklara Bürünmüş Hayırseverlik2.666 kelime
- 49 X. Bölüm — Büyü Sanki Bozuluyor1.682 kelime
- 50 XI. Bölüm. — Yolda1.760 kelime
- 51 XII. Bölüm — Bir Aile Toplantısı1.797 kelime
- 52 XIII. Bölüm. — Gelgitin Sürüklediği3.693 kelime
- 53 Bölüm XIV. — Uyanış2.872 kelime
- 54 Yedinci Kitap — Son Kurtuluş. — I. Bölüm — Değirmene Dönüş1.899 kelime
- 55 İkinci Bölüm — St Ogg Halkı Hükmünü Veriyor2.488 kelime
- 56 Üçüncü Bölüm — Eski Tanıdıkların Bizi Şaşırtabileceğini Gösteren Bölüm1.802 kelime
- 57 Bölüm IV. — Maggie ve Lucy1.772 kelime
- 58 V. Bölüm — Son Çatışma2.945 kelime
- 59 Sonuç227 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
Dokuzuncu Bölüm.
Aile Kaydına Eklenen Bir Kayıt
İlk vazgeçiş ve boyun eğiş anını, değirmencinin zihninde günlerce süren şiddetli bir mücadele izledi; bedensel gücü yavaş yavaş geri geldikçe, içinde bulunduğu çelişkili koşulları bir arada kavrayacak gücü de artıyordu. Güçsüz uzuvlar kolayca bağlanmaya razı olur; hastalık bizi ezdiğinde, eski gücümüz geri gelip bozacağı sözleri tutabileceğimizi sanırız. Zavallı Tulliver kimi zaman Bessy’ye verdiği sözü tutmayı insanın gücünü aşan bir şey sayıyordu; ne diyeceğini bilmeden söz vermişti—Bessy ondan sırtında bir ton yük taşımasını da isteyebilirdi. Ama Bessy’nin tarafında, onunla evlendiği için hayatının zorlaşmış olduğu duygusunun yanı sıra pek çok gerekçe vardı. Maaşından kısarak alacaklılarına ikinci bir ödeme yapacak parayı biriktirebileceğini görüyordu; üstelik başka yerde, yapabileceği türden bir işi bulması kolay olmayacaktı.
Rahat bir hayat sürmüş, az çalışıp başkalarına çok iş buyurmuştu; yeni bir işe yatkınlığı yoktu. Belki gündelik işçi olmaya mecbur kalacak, karısı da kız kardeşlerinden yardım isteyecekti. Bessy’nin değerli eşyalarının hepsini sattırmalarına izin verdiklerinden beri bu ihtimal ona iki kat acı geliyordu; muhtemelen Bessy’yi, kocasının onu bu hale düşürdüğünü hissettirerek ona karşı kışkırtmak istemişlerdi. Zavallı Bessy için yapması gerekenleri söylemek üzere geldiklerinde, öğütlerini gözlerini kaçırarak dinliyordu; onlar arkalarını döndüğünde bakışları ara sıra sinsice üzerlerine kayıyordu. Tavsiyelerini kabul etmek, ancak yardımlarına muhtaç kalma korkusu yüzünden daha kolay bir seçenek olabilirdi.
Ama en güçlü etken, çocukken koşturduğu eski yuvaya duyduğu sevgiydi; tıpkı Tom’un da ondan sonra yaptığı gibi. Tulliver ailesi nesillerdir bu yerde yaşamıştı. Kış akşamları alçak bir taburede oturup babasını, son büyük taşkından önce burada bulunan eski ahşap çatkılı değirmeni anlatırken dinlerdi. Taşkın değirmeni öyle hırpalamıştı ki dedesi onu yıktırıp yenisini yaptırmıştı. Eski eşyaların arasında dolaşıp onlara bakabilecek hale gelince, eski eve duyduğu bağlılığın hayatının, hatta kendisinin bir parçası olduğunu daha derinden hissetti. Her kapının sesini bildiği, her çatının, hava lekesinin ve kırık tümseğin biçimini rengini tanıdığı bu yerden başka bir yerde yaşama düşüncesine dayanamıyordu; çünkü gelişen duyuları bunlarla beslenmişti. Çit diplerinde oyalanmaya vakti kalmadan tropiklere kaçan, seyahat kitaplarıyla beslenen, hayal gücünün sahnesini Zambezi’ye kadar uzatan bilgili gezgin ruhumuz, Tulliver gibi eski kafalı bir adamın bu yere duyduğu bağlılığı pek anlayamaz. Çünkü onun bütün anıları burada toplanmıştı; hayat da parmakların sevgiyle kolayca kavradığı, tanıdık, pürüzsüz saplı bir alet gibiydi. Şimdilerde hastalıktan iyileşmenin dingin saatlerinde gelen o tazelenmiş, uzak geçmiş anılarının içinde yaşıyordu.
“Evet Luke,” dedi bir öğleden sonra, meyve bahçesinin kapısında durup dışarı bakarken. “Şu elma ağaçlarını diktikleri günü hatırlıyorum. Babam ağaç dikmeye bayılırdı; bir araba dolusu fidan gelince onun için bayram olurdu. Soğukta yanında durur, köpek gibi peşinden dolaşırdım.”
Sonra dönüp kapı direğine yaslandı ve karşıdaki binalara baktı.
“Eski değirmen beni arar, sanırım Luke. Değirmen el değiştirince nehir öfkelenirmiş diye bir hikâye var; babamın bunu pek çok kez söylediğini duydum. Hikâyede bir gerçek payı var mı, kim bilebilir; bu dünya anlaşılmaz, işin içinde İhtiyar Şeytan’ın parmağı var. Bana gücü yetti, onu biliyorum.”
“Evet efendim,” dedi Luke yatıştırıcı bir şefkatle. “Buğdayın paslanması, saman yığınlarının tutuşması falan, benim zamanımda gördüğüm şeyler; işler çoğu zaman tuhaf görünür. Geçen domuzumuzun pastırma yağı da tereyağı gibi akıp gitti; geriye tavayı kazımak kalıyor.”
“Şimdi sanki dün olmuş gibi geliyor,” diye sürdürdü Bay Tulliver. “Babam malt yapımına başladığında… Malt evini bitirdikleri günü hatırlıyorum; büyük işler olacak sanmıştım. O gün erikli pudingimiz vardı, küçük bir şölen yaptık. Anneme şöyle demiştim—annem koyu gözlü, güzel bir kadındı—‘Küçük kız da anneme ikiz gibi benzeyecek.’” Bay Tulliver bastonunu bacaklarının arasına aldı, bu anının keyfini daha iyi çıkarmak için enfiye kutusunu çıkardı. Anı, sanki zihni her an görüntülere dalıp anlatıyı yarıda bırakıyormuş gibi parça parça dökülüyordu. “Annemin dizinden pek uzun olmayan ufak bir çocuktum. Bizi, Gritty’yle beni, çok severdi. Ona, ‘Anne,’ dedim, ‘malt evi için her gün erikli puding yiyecek miyiz?’ Annem bunu ölünceye kadar anlatıp durdu. Daha genç bir kadındı annem öldüğünde. Ama malt evini bitireli tam kırk yıl oldu; o günlerden beri sabah ilk iş avluya bakmadığım gün sayılıdır; yılın her günü, her havada. Yeni bir yerde aklımı kaçırırım. Yolumu kaybetmiş gibi olurum. Nereye baksam zor; koşum canımı yakacak ama hiç değilse yeni bir yola değil, eski yola bir şeyler çekmek olur.”
“Evet efendim,” dedi Luke. “Burada, yeni bir yere gitmekten çok daha iyi olursunuz. Ben de yeni yerlere katlanamam; her şey tuhaf gelir. Dar tekerlekli arabalar olur belki, çit basamaklarının biçimi başkadır; Floss’un yukarı taraflarında da yulaf ekmeği yerler. İnsan memleketini değiştirince işin tadı kalmaz.”
“Ama Luke, Ben’i başlarından savıp senin yanına bir oğlan çocuğu koyarlar diye korkuyorum; değirmende de biraz çalışmam gerekecek. Senin işin daha kötü olacak.”
“Boş verin efendim,” dedi Luke. “Kendimi üzmem. Yirmi yıldır yanınızdayım; ıslık çalarak yirmi yıl kazanamazsınız, ağaçları da büyütemezsiniz. Her şeyi beklemek gerek, Tanrı gönderince gelir. Yeni yiyeceklere de yeni yüzlere de katlanamam; insan bilmez, belki dokunur.”
Bundan sonra yürüyüş sessizlik içinde sona erdi. Luke düşüncelerini öyle bir boşaltmıştı ki konuşacak başka şeyi kalmamıştı; Bay Tulliver ise önündeki zorluklardan hangisini seçeceğini düşünmenin acısıyla yeniden içine kapanmıştı. Maggie, akşam çayında babasının alışılmadık ölçüde dalgın olduğunu fark etti. Sonra babası koltuğunda öne eğilip yere baktı; dudaklarını oynatıyor, ara sıra başını sallıyordu. Örgü ören Bayan Tulliver’a, ardından dikişine eğilmiş Maggie’ye uzun uzun baktı. Maggie babasının zihninde bir dramın yaşandığını derinden hissediyordu. Ansızın maşayı alıp büyük kömürü hiddetle parçaladı.
“Aman Tanrım Bay Tulliver, ne düşünüyorsunuz?” dedi karısı korkuyla başını kaldırarak. “Kömürü kırmak çok savurganca; iri kömürümüz neredeyse kalmadı, gerisini nereden bulacağımı da bilmiyorum.”
“Bu akşam pek iyi değilsin galiba, değil mi baba?” dedi Maggie. “Huzursuz görünüyorsun.”
“Tom neden hâlâ gelmedi?” diye sabırsızlıkla sordu Bay Tulliver.
“Aman, saati geldi mi? Gidip yemeğini hazırlayayım,” dedi Bayan Tulliver örgüsünü bırakarak odadan çıkarken.
“Saat sekiz buçuğa yaklaşıyor,” dedi Bay Tulliver. “Yakında gelir. Git, büyük İncil’i getir; başından aç, her şeyin yazılı olduğu yerden. Kalemle mürekkebi de getir.”
Maggie şaşırarak dediğini yaptı; ama babası başka bir şey istemedi. Yalnızca Tom’un çakıllı yoldaki ayak seslerini dinleyerek oturdu. Yükselip bütün sesleri bastıracak kadar uğuldayan rüzgâr onu huzursuz ediyor gibiydi. Gözlerinde tuhaf bir ışık vardı; Maggie bundan korktu ve Tom’un da bir an önce gelmesini istemeye başladı.
Kapı nihayet çalınınca Bay Tulliver heyecanla, “İşte geldi,” dedi. Maggie kapıyı açmaya gitti ama annesi telaşla mutfaktan çıkıp, “Bir dakika Maggie, ben açarım,” dedi.
Bayan Tulliver oğlundan biraz korkmaya başlamıştı ama onun için başkalarının yaptığı her işi kıskanıyordu.
Tom şapkasını ve paltosunu çıkarırken, “Yemeğin mutfakta ateşin yanında hazır oğlum,” dedi. “İstediğin gibi tek başına yersin; seninle konuşmam.”
“Sanırım babam Tom’u istiyor anne,” dedi Maggie. “Önce salona gelsin.”
Tom her zamanki gibi akşam yüzünde kederli bir ifadeyle içeri girdi; ama gözü hemen açık İncil’e ve mürekkep hokkasına takıldı. Babasına kaygılı bir şaşkınlıkla baktı. Bay Tulliver ona şöyle diyordu:
“Hadi, hadi, geç kaldın; sana ihtiyacım var.”
“Bir şey mi oldu baba?” dedi Tom.
“Hepiniz oturun,” dedi Bay Tulliver buyurgan bir sesle.
“Tom, sen de buraya otur; İncil’e yazmanı istediğim bir şey var.”
Üçü de oturup ona baktı. Yavaşça konuşmaya başladı; önce karısına baktı.
“Kararımı verdim Bessy; sana verdiğim sözü tutacağım. İkimiz için de yatacağımız aynı mezar kazılacak ve birbirimize kin beslememeliyiz. Eski yerde kalacağım, Wakem’in yanında çalışacağım ve ona dürüst bir adam gibi hizmet edeceğim. Şunu iyi bil Tom, Tulliver soyunda dürüst olmayan yoktur,” dedi; sesi burada yükseldi. “Temettü dağıttım diye bunu yüzüme vuracaklar ama benim suçum değildi; dünyada alçaklar olduğu için oldu bu. Benden güçlü çıktılar, boyun eğmem gerek. Başımı boyunduruğa sokacağım; çünkü seni sıkıntıya soktuğumu söylemekte haklısın Bessy. Ona, alçak biri değilmiş gibi dürüstçe hizmet edeceğim. Dürüst bir adamım, ama artık başımı bir daha hiç dik tutamayacağım. Kırılmış bir ağacım ben; kırılmış bir ağaç.”
Sustu, yere baktı. Sonra başını ansızın kaldırıp daha yüksek ama daha tok bir sesle konuştu:
“Ama onu affetmeyeceğim! Bana hiç kötülük etmek istemediğini söylüyorlar, biliyorum. Alçakları ayakta tutan da işte o İhtiyar Şeytan. Her şeyin arkasında o var; ama kibar bir beyefendi, biliyorum, biliyorum. Dava açmamalıymışım, öyle diyorlar. Peki, arabuluculuk imkânı kalmamasına, adalet bulunamamasına kim yol açtı? Onun umurunda değil, bunu biliyorum; yoksulların işlerini görerek para kazanan o kibar beyefendilerden biri. Sonra onları dilenci durumuna düşürüp sadaka verir. Onu affetmeyeceğim! Oğlunun bile kendisini unutmak isteyeceği kadar utanç içinde cezalandırılmasını isterim. Öyle bir şey yapsın ki onu ceza değirmeninde çalışmaya mahkûm etsinler! Ama etmezler; kanunun eline düşmeyecek kadar büyük bir alçak o. Şunu da aklından çıkarma Tom: Oğlum olmak istiyorsan sen de onu asla affetmeyeceksin. Belki bir gün onu incitebilirsin; benim için o gün hiç gelmeyecek. Boyunduruğa girdim artık. Şimdi yaz, yaz bunu İncil’e.”
“Ah baba, ne olur?” dedi Maggie, dizinin dibine çökerek; yüzü solmuş, titriyordu. “Lanet etmek ve kin beslemek günah.”
“Günah değil, söylüyorum sana,” dedi babası öfkeyle. “Alçakların refaha kavuşması günahtır; şeytanın işidir bu. Dediğimi yap Tom. Yaz.”
“Ne yazayım?” diye sordu Tom, karamsar bir boyun eğişle.
“Baban Edward Tulliver’in, onu mahvetmeye yardım eden adam John Wakem’in yanında çalışmaya başladığını yaz; çünkü karıma, onu uğrattığım sıkıntının karşılığını elimden geldiğince vereceğime söz verdim ve doğduğum, babamın da doğduğu eski yerde ölmek istedim. Bunu doğru dürüst yaz; nasıl yazacağını bilirsin. Sonra da Wakem’i bütün bunlara rağmen affetmediğimi yaz; ona dürüstçe hizmet edecek olsam da başına kötülük gelmesini dilediğimi yaz. Bunu yaz.”
Tom’un kalemi kâğıdın üzerinde ilerlerken derin bir sessizlik çöktü. Bayan Tulliver korkuyla bakıyor, Maggie yaprak gibi titriyordu.
“Şimdi yazdığını oku bakalım,” dedi Bay Tulliver. Tom yavaşça sesli okudu.
“Şimdi şunu yaz: Wakem’in babana yaptıklarını unutmayacaksın; fırsat çıkarsa ona ve ailesine bunun acısını tattıracaksın. Sonra da adını, Thomas Tulliver, diye imzala.”
“Ah hayır baba, canım babacığım!” dedi Maggie, korkudan neredeyse boğulacak gibi. “Tom’a bunu yazdırmamalısın.”
“Sus Maggie!” dedi Tom. “Yazacağım.”
Bölüm etkileşimi
