Kıyıdaki Değirmen kitap kapağı

17. bölüm / 59

Bölüm IV.

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 59Şu an: Bölüm IV.
  1. 1 Birinci Kitap — Oğlan ve Kız. — Birinci Bölüm. — Dorlcote Değirmeni’nin Dışında606 kelime
  2. 2 İkinci Bölüm. — Dorlcote Değirmeni’nin Sahibi Bay Tulliver, Tom’la İlgili Kararını Açıklıyor1.655 kelime
  3. 3 Üçüncü Bölüm. — Bay Riley, Tom için bir okul konusunda öğüt veriyor3.697 kelime
  4. 4 Dördüncü Bölüm. — Tom’un Dönüşü Bekleniyor1.428 kelime
  5. 5 Beşinci Bölüm. — Tom Eve Dönüyor2.694 kelime
  6. 6 VI. Bölüm — Teyzelerle Amcalar Geliyor3.207 kelime
  7. 7 VII. Bölüm — Teyzeler ve Amcalar Sahneye Çıkıyor6.448 kelime
  8. 8 VIII. Bölüm — Bay Tulliver Zayıf Yanını Gösteriyor2.788 kelime
  9. 9 Bölüm IX. — Garum Firs’e3.843 kelime
  10. 10 X. Bölüm — Maggie Beklediğinden Daha Kötü Davranıyor1.648 kelime
  11. 11 XI. Bölüm. — Maggie Gölgesinden Kaçmaya Çalışıyor3.226 kelime
  12. 12 Bölüm XII. — Bay ve Bayan Glegg Evlerinde3.647 kelime
  13. 13 Bölüm XIII. — Bay Tulliver Hayatın Yumaklarını Daha da Dolaştırıyor816 kelime
  14. 14 İkinci Kitap. — Okul Zamanı. — Bölüm I. — Tom’un “İlk Dönemi”5.559 kelime
  15. 15 II. Bölüm — Noel Tatili2.143 kelime
  16. 16 Üçüncü Bölüm. — Yeni Okul Arkadaşı1.616 kelime
  17. 17 Bölüm IV.2.937 kelime · Okuduğun bölüm
  18. 18 V. Bölüm — Maggie’nin İkinci Ziyareti1.247 kelime
  19. 19 VI. Bölüm. — Bir Aşk Sahnesi1.298 kelime
  20. 20 VII. Bölüm. — Altın Kapılar Aşılıyor1.799 kelime
  21. 21 Üçüncü Kitap — Çöküş. — Birinci Bölüm — Evde Neler Olmuştu1.773 kelime
  22. 22 İkinci Bölüm. — Bayan Tulliver’ın Ev Tanrıları1.256 kelime
  23. 23 Üçüncü Bölüm. — Aile Toplantısı4.155 kelime
  24. 24 Bölüm IV. — Sönüp Giden Bir Işık978 kelime
  25. 25 Bölüm V. — Tom İstiridyeyi Bıçağıyla Açmaya Girişiyor3.205 kelime
  26. 26 VI. Bölüm. — Cep Çakısı Armağanına Karşı Yaygın Önyargıyı Çürütmeye Doğru1.938 kelime
  27. 27 VII. Bölüm. — Tavuğun Hileye Başvurması3.320 kelime
  28. 28 Sekizinci Bölüm. — Enkaz Üzerine Gün Işığı2.178 kelime
  29. 29 Dokuzuncu Bölüm. — Aile Kaydına Eklenen Bir Kayıt1.532 kelime
  30. 30 Dördüncü Kitap — Aşağılanma Vadisi. — I. Bölüm — Bossuet’nin Bilmediği Bir Protestanlık Yorumu1.382 kelime
  31. 31 II. Bölüm — Yırtık Yuvayı Dikenler Deler1.511 kelime
  32. 32 III. Bölüm — Geçmişten Bir Ses4.179 kelime
  33. 33 Beşinci Kitap — Buğday ve Delice. — I. Bölüm — Kızıl Derinlikler3.392 kelime
  34. 34 İkinci Bölüm — Glegg Teyze, Bob’un Başparmağının Ne Kadar Geniş Olduğunu Öğreniyor4.774 kelime
  35. 35 Bölüm III. — Dengesiz Terazi1.872 kelime
  36. 36 Bölüm IV. — Yeni Bir Aşk Sahnesi1.544 kelime
  37. 37 Bölüm V. — Yarık Ağaç3.227 kelime
  38. 38 VI. Bölüm. — Güçlükle Kazanılan Zafer1.196 kelime
  39. 39 Bölüm VII. — Hesaplaşma Günü1.740 kelime
  40. 40 Altıncı Kitap — Büyük Ayartı. — Bölüm I. — Cennette Bir Düet2.266 kelime
  41. 41 II. Bölüm. — İlk İzlenimler3.587 kelime
  42. 42 Bölüm III. — Mahrem Anlar1.139 kelime
  43. 43 Bölüm IV. — Kardeş ve Kız Kardeş1.988 kelime
  44. 44 Bölüm V. — Tom’un İstiridyeyi Açtığını Gösteren Bölüm1.149 kelime
  45. 45 Bölüm VI. — Çekim Yasalarını Açıklayan Bölüm2.820 kelime
  46. 46 VII. Bölüm — Philip Yeniden Sahneye Çıkıyor3.715 kelime
  47. 47 Sekizinci Bölüm — Wakem’e Yeni Bir Gözle Bakış1.868 kelime
  48. 48 Dokuzuncu Bölüm. — Şıklara Bürünmüş Hayırseverlik2.666 kelime
  49. 49 X. Bölüm — Büyü Sanki Bozuluyor1.682 kelime
  50. 50 XI. Bölüm. — Yolda1.760 kelime
  51. 51 XII. Bölüm — Bir Aile Toplantısı1.797 kelime
  52. 52 XIII. Bölüm. — Gelgitin Sürüklediği3.693 kelime
  53. 53 Bölüm XIV. — Uyanış2.872 kelime
  54. 54 Yedinci Kitap — Son Kurtuluş. — I. Bölüm — Değirmene Dönüş1.899 kelime
  55. 55 İkinci Bölüm — St Ogg Halkı Hükmünü Veriyor2.488 kelime
  56. 56 Üçüncü Bölüm — Eski Tanıdıkların Bizi Şaşırtabileceğini Gösteren Bölüm1.802 kelime
  57. 57 Bölüm IV. — Maggie ve Lucy1.772 kelime
  58. 58 V. Bölüm — Son Çatışma2.945 kelime
  59. 59 Sonuç227 kelime

Bölüm IV.

“Genç Fikir”
Tom ile Philip arasındaki ilk konuşmada duyguların geçirdiği değişimler, okul arkadaşlıkları haftalar geçtikçe yakınlaşsa da ilişkilerine damgasını vurmaya devam etti. Tom, Philip’in bir “alçak” oğlu olduğu için doğal düşmanı olduğu duygusundan hiçbir zaman bütünüyle kurtulamadı; Philip’in bedensel kusuruna duyduğu tiksintiyi de tam olarak aşamadı. Bir kez edindiği izlenimlere inatla bağlı kalan bir çocuktu. Düşünce ve duygudan çok algının baskın olduğu zihinlerde olduğu gibi, dış dünya onun için ilk göründüğü hâliyle katılaşıp kalmıştı. Öte yandan Philip keyfi yerindeyken arkadaşlığından hoşlanmamak mümkün değildi; Tom’un bir talih eseri çözebileceği bir tür bilmece saydığı Latince ödevlerinde ona çok yardımcı olabiliyordu. Hal of the Wynd ve Tom’un özellikle sevdiği, çünkü önlerine çıkanı ağır darbelerle deviren başka kahramanlar hakkında öyle şaşırtıcı hikâyeler anlatıyordu ki! Kılıcı bir yastığı bir anda ikiye bölebilen Selahaddin’e pek değer vermezdi; yastığı kim kesmek isterdi ki? Aptalca bir hikâyeydi, bir daha dinlemek istemiyordu. Ama Robert Bruce kara midillisinin üzerinde üzengilerinde doğrulup savaş baltasını kaldırarak Bannockburn’de haddini bilmez şövalyenin miğferini ve kafatasını tek darbede çatlattığında Tom coşkulu bir hayranlıkla dolardı. Elinin altında bir hindistancevizi olsaydı, onu da hemen şömine maşasıyla kırardı. Philip’in keyfinin yerinde olduğu zamanlarda Tom’u hevesinin son sınırına kadar memnun eder, her dövüşün gürültüsünü, patırtısını ve öfkesini elindeki bütün sıfat ve benzetmelerle artırırdı. Ama keyfi her zaman yerinde olmazdı. İlk karşılaşmalarında ağzından kaçan o hafif huysuzluk ve alınganlık, zihninde durmadan tekrarlanan bir rahatsızlığın belirtisiydi: yarısı sinirsel bir hassasiyet, yarısı da bedensel kusurunun bilincinden doğan yürek acısı. Bu alınganlık nöbetlerinde her bakış ona ya incitici bir acımayla ya da güçlükle bastırılan bir tiksintiyle yüklü görünürdü; en iyi ihtimalle kayıtsız bir bakış olurdu. Philip kayıtsızlığı, güneyli bir çocuğun kuzey ilkbaharının soğuk havasını hissetmesi gibi hissederdi. Zavallı Tom’un iyi niyetli ama beceriksiz himayeciliği, dışarıda birlikte olduklarında bazen Philip’i öfkeyle üzerine çevirmeye yeterdi; genellikle üzgün ve sakin olan gözleri, oyunbazlıktan eser taşımayan şimşeklerle parlardı. Tom’un kambur hakkındaki kuşkularını sürdürmesine şaşmamalı.

Ama Philip’in kendi kendine öğrendiği resim yeteneği aralarındaki bir başka bağdı. Tom, yeni resim öğretmeninin ona çizecek köpekler ve eşekler vermediğini; dereler, kır köprüleri ve harabeler çizdirdiğini görünce hayal kırıklığına uğradı. Üstelik hepsinde kurşunkalem yüzeyi öyle genel bir yumuşaklık taşıyordu ki doğa, varsa yoksa, saten kaplıymış gibi görünüyordu. Tom’un manzara güzelliğine duyarlılığı henüz tümüyle uyuduğundan Bay Goodrich’in işleri ona sıkıcı bir sanat türü gibi geliyordu; bu şaşırtıcı değildi. Bay Tulliver, Tom’u plan ve harita çizimi gerektiren bir işe vermeyi belirsizce aklından geçiriyordu. Mudport’ta Bay Riley’yle görüştüğünde, Tom’un bu türden hiçbir şey öğrenmiyor gibi göründüğünden yakınmıştı. Bunun üzerine yardımsever danışmanı Tom’un resim dersi almasını önermişti. Bay Tulliver resim için fazladan para ödemeyi dert etmemeliydi; Tom iyi bir ressam olursa kalemini her işte kullanabilirdi. Böylece Tom’un resim dersi almasına karar verildi. Bay Stelling öğretmen olarak Bay Goodrich’ten başkasını seçebilir miydi? Kendisi, King’s Lorton çevresinde on iki millik bir alanda mesleğinin en iyisi sayılırdı. Böylece Tom kalemini olağanüstü sivri uçlu açmayı ve manzarayı “genel hatlarıyla” çizmeyi öğrendi. Zihninin ayrıntılara dar bir eğilim göstermesinden olsa gerek, bu tarzı son derece sıkıcı buluyordu.

Bütün bunlar, hatırlarsınız, tasarım okullarının bulunmadığı o karanlık çağlarda, öğretmenlerin istisnasız titiz dürüstlüğe sahip erkekler, din adamlarının da geniş görüşlü ve çeşitli kültür sahibi kişiler olduğu günlerden önce olmuştu. O daha talihsiz günlerde Bay Stelling’den başka dar kafalı, ihtiyaçları büyük din adamlarının bulunduğu bir masal değildi. Gelirleri, kadın ve gözleri bağlı olduğu için Kader’in özellikle yatkın olduğu bir mantık karışıklığıyla, ihtiyaçlarına değil zekâlarına göre belirleniyordu; oysa gelirin zekâyla özünde hiçbir ilişkisi yoktu. Bu beyefendilerin çözmesi gereken sorun, ihtiyaçlarıyla gelirleri arasındaki oranı yeniden kurmaktı. İhtiyaçları kolay kolay açlıktan ölmeyeceğine göre en basit yol gelirlerini artırmaktı. Bunun tek bir yolu vardı: düşük ücretle iyi iş yapmak zorunda kalınan aşağılık meslekler din adamlarına yasaktı. Tek çareleri yüksek ücret karşılığında pek kötü işler çıkarmaksa, bunda onların suçu neydi? Üstelik Bay Stelling’in eğitimin ince ve zor bir iş olduğunu bilmesi nasıl beklenebilirdi? Bir kayayı delip geçebilen bir hayvanın kazı işleri konusunda geniş görüşlü olması nasıl beklenebilirse, ancak o kadar. Bay Stelling’in yetenekleri daha çocukken düz bir çizgide delik açmaya göre eğitilmişti; başka bir şeye ayıracak yeteneği kalmamıştı. Ama babaları oğullarını günlerce din adamlarının eğitimine bırakıp sonunda bilgisiz bulan Tom’un yaşıtları arasında, Tom’dan çok daha az şanslı olanlar vardı. O uzak günlerde eğitim neredeyse tümüyle şans işiydi; çoğunlukla da kötü şans. Bir bilardo ıstakasını ya da zar kutusunu elinize aldığınız andaki zihinsel güven, oğulları için okul ya da öğretmen seçen Bay Tulliver gibi eski kafalı babalarınkine kıyasla ölçülü bir kesinliktir. Hayatları boyunca doğaçlama bir sesçil sistemle heceleyerek okumaya zorlanmış, bu engele rağmen başarılı bir iş kurup oğullarına kendilerinin sahip olduğundan daha iyi bir başlangıç sağlayacak kadar para kazanmış saygın adamlar, önlerine düşen ve istemeyi akıllarından bile geçirmeyecekleri kadar çok şeyi vaat eden okul müdürünün broşüründeki vicdan ve yeterlilik konusunda şanslarını denemek zorundaydılar; vaatler arasında çamaşırların, çatalın ve kaşığın geri verilmesi de vardı. Tanıdıkları hırslı bir kumaş tüccarı oğlunu kiliseye yönlendirmemiş olsaydı ve o genç beyefendi yirmi dört yaşında, ölçüsüz bir evlilikle üniversite eğlencelerine son vermemiş olsaydı, bu masum babalar için çocuklarına en iyisini yapmanın tek yolu, kumaş tüccarının oğlundan ancak henüz müfettişlerin uğramadığı bir dilbilgisi okulunun vakıf kontenjanında yer bulurlarsa kurtulabilmekti. Böyle bir okulda iki üç çocuk, geniş ve yüksek bir binanın bütün nimetlerinden tek başlarına yararlanır; dişsiz, gözleri bulanık ve sağır başöğretmenin bilgin ama anlaşılmaz anlatımından ve ilgisizliğinden de kişi başı üç yüz pound karşılığında yararlanırlardı. Bu müdür, kuşkusuz göreve ilk geldiğinde bilgisi olgunlaşmış bir bilgin olabilirdi; ama güneşin altında olgunlaşan her şeyin pazarda daha az değer gören bir sonraki aşaması vardır.

Öyleyse Tom Tulliver, sonradan hayatı az çok ilgili birkaç bilgi kırıntısı ve pek çok doğrudan ilgili bilgisizlikle baş etmeye çalışan çağdaşı Britanyalı gençlerle karşılaştırıldığında o kadar da şanssız değildi. Bay Stelling geniş göğüslü, sağlıklı, beyefendi duruşlu bir adamdı. Büyüyen bir oğlanın yeterince sığır eti yemesi gerektiğine inanır, Tom’un sağlıklı görünmesini ve yemeğinin tadını çıkarmasını görmekten içten bir mutluluk duyardı. Vicdanı incelikli, günlük görevlerin sonsuz sonuçlarına dair derin bir duyarlılığı olan biri değildi; yüksek görevlerini yerine getirecek yeterlilikten de yoksundu. Ama yetersiz beyefendiler de yaşamalıydı; özel servetleri yoksa eğitim ya da yönetimle uğraşmadan hepsinin nasıl zarifçe yaşayabileceğini anlamak güçtü. Üstelik Bay Stelling’in aktarmak zorunda olduğu bilgi türüyle Tom’un yeteneklerinin beslenememesi, Tom’un zihinsel yapısının kusuruydu. İşaretleri ve soyutlamaları kavrama yeteneği eksik doğan bir oğlan, tıpkı bir bacağı ötekinden kısa doğmuş gibi, doğuştan gelen bu eksikliğin cezasını çekmeliydi. Saygıdeğer atalarımızın uzun uygulamalarıyla onaylanmış bir eğitim yöntemi, yalnızca o sırada yaşayan bir çocuğun olağan dışı aptallığı karşısında değişemezdi. Bay Stelling, işaretler ve soyutlamalar konusunda bu kadar aptal olan bir oğlanın, o saygıdeğer beyefendi ona her şeyi öğretebilseydi bile başka her konuda aptal olacağına inanıyordu. Saygıdeğer atalarımız var olmayan gerçekleri ortaya çıkarmak için o zekice işkence aleti başparmak mengenesi kullanır, vidayı gitgide sıkarlardı. Önce gerçeklerin var olduğuna kesin gözüyle bakarlar, sonra da vidayı sıkmaktan başka ne yaparlardı ki? Aynı şekilde Bay Stelling de herhangi bir yeteneği olan bütün oğlanların, düzenli olarak öğretilen tek şeyi öğrenebileceğine inanıyordu. Yavaş kalırlarsa başparmak mengenesi sıkılmalıydı: alıştırmalarda daha da sert ısrar edilmeli, Latin şiirine isteksizliğini canlandırıp teşvik etmek için ceza olarak bir Virgil sayfası verilmeliydi.

İkinci yarıyıl boyunca başparmak mengenesi biraz gevşetildi. Philip derslerinde öylesine ileriydi ve öylesine yatkındı ki, az yardım gerektiren kolaylığıyla Bay Stelling’e itibar kazandırabiliyordu; bu, Tom’un aptallığını aşmak gibi zahmetli bir süreçten çok daha kolaydı. Geniş göğüslü, hırslı niyetleri olan beyefendiler bazen dünyayı önlerine katıp sürükleyemeyerek dostlarını hayal kırıklığına uğratırlar. Belki de büyük başarılar, büyük ödüller için olağanüstü bir arzuya ek olarak başka sıra dışı nitelikler de gerektiriyordu; belki de bu güçlü kuvvetli beyefendiler biraz tembeldi ve içlerindeki tanrısal esintinin yükselişi fazla iştahlı olmalarından ötürü engelleniyordu. Her ne sebeptense Bay Stelling pek çok hevesli tasarısını erteliyordu. Boş saatlerinde Yunanca oyununu ya da başka bir ilmî eseri yayına hazırlamaya başlamıyor; özel çalışma odasının kapısını büyük bir kararlılıkla kilitledikten sonra Theodore Hook’un romanlarından birini okumaya koyuluyordu. Tom’a derslerinde giderek daha az sıkı davranılmasına izin verildi. Philip’in yardımıyla zihnini karmakarışık ve beceriksizce çalıştırmış gibi görünmeyi başardı; böylece sorguya çekilip aslında zihninin bu işe hiç katılmadığını açığa vurmadı. Bu koşullar altında okul ona çok daha katlanılır geldi. Eğitim niyetiyle yapılmayan şeylerden, oradan buradan bir şeyler öğrenerek yeterince memnun biçimde yoluna devam etti. Eğitim sayılan şey, anlaşılmaz fikirlerle donatılmış bir yığın uygulama ve ezber yoluyla öğrenme çabasındaki pek çok başarısızlık eşliğinde sürdürülen okuma, yazma ve heceleme pratiğinden ibaretti.

Bununla birlikte, bu eğitim altında Tom’da gözle görülür bir gelişme vardı. Belki de bunun nedeni, onun yanlış eğitimin kötülüklerini örneklemek için var olan soyut bir çocuk değil; huyları koşulların bütünüyle denetiminde olmayan, etten kemikten bir çocuk olmasıydı.

Örneğin, duruşu çok gelişmişti; bu konuda köy öğretmeni Bay Poulter’ın da payı vardı. Yarımada Savaşı’nın eski bir askeri olan Bay Poulter, Tom’a talim yaptırıyordu; bu ikisine de büyük zevk veriyordu. Black Swan’daki topluluğun, bir zamanlar Fransızların yüreğine korku saldığına inandığı Bay Poulter artık şahsen korkutucu değildi. Biraz büzüşmüş görünüyordu; sabahları titremesinin nedeni yaşlılık değil, ancak cinin dayanmasına yardım edebildiği King’s Lorton çocuklarının aşırı yaramazlığıydı. Yine de asker gibi dimdik yürür, giysilerini özenle fırçalar, pantolon askılarını sıkı sıkı bağlardı. Çarşamba ve cumartesi öğleden sonraları Tom’un yanına geldiğinde cin ve eski anılar ona hep olağanüstü bir canlılık verirdi; davul sesini duyunca şahlanan yaşlı bir savaş atını andırırdı. Talim dersleri sık sık savaş hikâyeleriyle uzardı. Bunlar Tom’un gözünde Philip’in İlyada’dan anlattıklarından çok daha ilginçti; İlyada’da top yoktu, ayrıca Tom Hektor ile Akhilleus’un hiç yaşamamış olabileceklerini öğrenince biraz tiksinmişti. Ama Wellington Dükü gerçekten hayattaydı, Bony de çok zaman önce ölmüştü; dolayısıyla Bay Poulter’ın Yarımada Savaşı anıları uydurma olma şüphesinden uzaktı. Anlaşılan Bay Poulter Talavera’da dikkat çeken bir figür olmuş, piyade alayının düşmanda uyandırdığı kendine özgü korkuya epey katkıda bulunmuştu. Anıları her zamankinden çok canlandığı öğleden sonraları, Wellington Dükü’nün (kıskançlık uyandırmamak için gizlice) o yiğit Poulter’a duyduğu saygıyı dile getirdiğini hatırlardı. Silahla yaralandıktan sonra hastanede ona bakan cerrah bile Bay Poulter’ın etinin üstünlüğünden derinden etkilenmişti; başka hiçbir et bu kadar kısa sürede iyileşemezdi. Bay Poulter, katıldığı önemli savaşlarla ilgili daha kişisel olmayan konularda ketum davranır, askerî tarih konusunda ileri geri konuşanlara otoritesini dayanak göstermemeye dikkat ederdi. Badajoz Kuşatması’nda ne olduğunu bildiğini iddia eden herkes Bay Poulter’ın sessizce acıdığı özel bir kişiydi. O geveze adamın ilk hücumda yere serilip nefesinin çiğnenerek kesilmesini isterdi; tıpkı kendisinin başına geldiği gibi. O zaman Badajoz Kuşatması hakkında konuşabilirdi! Tom, kendi talim öğretmenini zaman zaman kızdırmaktan kurtulamazdı; çünkü Bay Poulter’ın şahsen yaşadıklarının dışındaki askerî konuları da merak ediyordu.

“Peki General Wolfe, Bay Poulter; o harika bir savaşçı değil miydi?” dedi Tom. Meyhane tabelalarında anılan bütün savaş kahramanlarının Bony’yle yapılan savaşta yer aldığını sanıyordu.

“Hiç de değil!” dedi Bay Poulter küçümseyerek. “Hiç alakası yok! Başını dik tut!” diye sertçe emir verdi. Bu Tom’u çok sevindirdi; kendini tek başına bir alaymış gibi hissetti.

“Hayır, hayır!” Bay Poulter talime ara verince sürdürürdü. “General Wolfe’dan söz etmesinler bana. Yaptığı tek şey yarasından ölmekti; bence pek zavallıca bir eylem. Başka herhangi biri benim aldığım yaralardan ölürdü. Kılıç darbelerimden biri General Wolfe gibi birini öldürmeye yeterdi.”

“Bay Poulter,” derdi Tom, kılıçtan her söz edildiğinde, “keşke kılıcınızı getirip kılıç talimi yaptırsanız!”

Uzun süre Bay Poulter bu isteği anlamlı bir biçimde yalnızca başını sallayıp, Semele fazla iddialı isteğinde ısrar ettiğinde Jüpiter’in yapmış olabileceği gibi, himayeci bir gülümsemeyle karşıladı. Ama bir öğleden sonra, sağanak yağmur Bay Poulter’ı Black Swan’da her zamankinden yirmi dakika fazla alıkoyunca kılıç getirildi; Tom yalnızca ona baksın diye.

“Bu, bütün savaşlarda dövüştüğünüz gerçek kılıç mı, Bay Poulter?” dedi Tom kabzayı tutarak. “Hiç bir Fransız’ın kafasını kesti mi?”

“Kafasını mı? Ah, üç kafası olsaydı onları da keserdi.”

“Ama tüfeğinizle süngünüz de vardı, değil mi?” dedi Tom. “En çok tüfeğiyle süngüyü isterdim; önce ateş edip sonra da süngüleyebilirdiniz onları. Pat! Fısss!” Tom, tetiği çekmenin ve süngüyü saplamanın çifte zevkini göstermek için gereken hareketleri yaptı.

“Ah, ama iş göğüs göğüse çarpışmaya gelince kılıç başka,” dedi Bay Poulter; Tom’un coşkusuna istemsizce kapılıp kılıcı öyle aniden çekti ki Tom çevikçe geriye sıçradı.

“Ama Bay Poulter, talimi gösterecekseniz,” dedi Tom, bir İngiliz’e yakışır biçimde yerinde durmamış olduğunun biraz farkında olarak, “gidip Philip’i çağırayım. Sizi izlemek hoşuna gider, bilirsiniz.”

“Ne? Şu kambur oğlan mı?” dedi Bay Poulter küçümseyerek. “İzlese ne olacak?”

“Ama dövüşmek hakkında çok şey bilir,” dedi Tom, “yay ve okla, savaş baltalarıyla nasıl dövüştüklerini de.”

“Öyleyse gelsin. Ona yaylarından oklarından başka şeyler de gösteririm,” dedi Bay Poulter, öksürüp dikleşerek ve bileğini kısa bir hazırlık hareketiyle oynatarak.

Tom, öğleden sonraki tatilini salonda piyano başında kendi kendine ezgiler seçip söyleyerek geçiren Philip’in yanına koştu. Yüksek taburede biçimsiz bir bohça gibi oturmuş, başını arkaya atmış, gözlerini karşı duvardaki kornişe dikmiş, ağzını ardına kadar açarak Arne’nin hoşuna giden bir ezgisine gücü yettiğince doğaçlama heceler uyduruyordu; son derece mutluydu.

“Haydi Philip,” dedi Tom içeri dalarak, “orada ‘la la’ diye kükreyip durma; gel de ihtiyar Poulter’ı arabaların durduğu yerde kılıç talimi yaparken gör!”

Bu araya girişin yarattığı sarsıntı, Tom’un sesinin Philip’in ruhuyla bedeniyle titreştiği notaların arasına karışması, talim öğretmeni Poulter meselesi hiç olmasa bile Philip’in öfkesini zıvanadan çıkarmaya yeterdi. Üstelik Tom, kılıçtan sıçrayınca Bay Poulter’ın korktuğunu sanmasını önlemek için aceleyle söyleyecek bir şey ararken Philip’i çağırmayı akıl etmişti; oysa Philip’in, talim derslerinden söz etmesinden nefret ettiğini pekâlâ biliyordu. Tom, kişisel gururunun böylesine ağır baskısı altında olmasa, düşüncesizce böyle bir şey yapmazdı.

Philip müziğine ara verirken gözle görülür biçimde ürperdi. Sonra kıpkırmızı kesilip şiddetli bir öfkeyle şöyle dedi:

“Defol, hantal budala! Böğürerek üzerime gelme; bir araba atından başka hiçbir şeyle konuşmaya layık değilsin!”

Philip daha önce de Tom yüzünden öfkelenmişti ama Tom, anladığı bu kadar keskin sözlerle daha önce hiç saldırıya uğramamıştı.

“Sen zavallı, yüreksiz şeytan, seninle konuşacağıma daha iyisiyle konuşurum!” dedi Tom, Philip’in öfkesiyle birden alevlenerek. “Sana vurmayacağımı biliyorsun, çünkü bir kızdan farkın yok. Ama ben dürüst bir adamın oğluyum, senin baban da bir dolandırıcı; herkes öyle diyor!”

Tom odadan fırlayıp kapıyı arkasından çarptı; öfkesi onu tuhaf biçimde dikkatsizleştirmişti. Çünkü yakında olması muhtemel Bayan Stelling’in duyacağı yerde kapı çarpmak, ancak Virgilius’tan yirmi satır yazılarak bağışlanabilecek bir suçtu. Nitekim bu hanım az sonra gürültüye ve ardından Philip’in müziğinin kesilmesine iki kat şaşırarak odasından indi. Philip’i pufun üzerinde büzülmüş, acı acı ağlarken buldu.

“Ne oldu, Wakem? Bu gürültü neydi? Kapıyı kim çarptı?”

Philip başını kaldırıp gözlerini aceleyle sildi. “İçeri Tulliver geldi, dışarı çıkıp çıkmayacağımı sormaya.”

“Peki sen neden üzgünsün?” dedi Bayan Stelling.

İki öğrencisi arasında Bayan Stelling’in gözdesi Philip değildi; birçok işte işe yarayan Tom’dan daha az uyumluydu. Yine de babası, Bay Tulliver’dan daha fazla para ödüyordu ve Bayan Stelling ona son derece iyi davrandığını hissettirmek istiyordu. Ne var ki Philip, aralarında iyi bir ilişki kurmaya yönelik girişimlerini, okşanan bir yumuşakçanın kabuğundan çıkması için yapılan çağrıya verdiği tepkiye benzer biçimde karşılıyordu. Bayan Stelling sevgi dolu, yufka yürekli bir kadın değildi; eteği iyi duran, hâlinizi hatırınızı sorarken dalgınca belini düzelten, buklelerini okşayan bir kadındı. Şüphesiz bunlar toplumsal güç sayılırdı ama sevginin gücü değildi; Philip’i içine kapanıklığından çıkarabilecek başka bir güç de yoktu.

Sorusuna karşılık, “Dişim ağrımaya başladı, yine histerik oldum,” dedi.

Bir keresinde gerçekten böyle olmuştu; Philip, ağlamasını mazur gösterecek bu anıyı hatırladığına sevindi. Bu ona âdeta bir esin gibi gelmişti. Bunun sonucunda kolonyayı kabul edip kreozotu reddetmesi gerekiyordu; ama bu kolaydı.

Bu sırada Tom, Philip’in kalbine ilk kez zehirli bir ok saplamış olarak arabaların durduğu yere döndü. Bay Poulter’ı, sabit ve ciddi bakışlarla kılıç taliminin kusursuz hareketlerini muhtemelen bakan ama kıymetini bilmeyen farelere harcarken buldu. Bay Poulter başlı başına bir gösteriydi; yani kendisine, koskoca bir seyirci topluluğunun hayran olabileceğinden daha çok hayrandı. Tamamen kılıcın kesip saplama hareketlerine, o ciddi bir, iki, üç, dört sayışına dalmış olduğundan Tom’un dönüşünü fark etmedi. Tom ise Bay Poulter’ın sabit bakışıyla, kesmeye aç görünen kılıcından biraz ürkerek gösteriyi olabildiğince uzaktan hayranlıkla seyretti. Bay Poulter durup alnındaki teri silene dek Tom kılıç taliminin bütün çekiciliğini hissedemedi ve gösterinin tekrarlanmasını istedi.

“Bay Poulter,” dedi Tom, kılıç sonunda kınına sokulurken, “kılıcınızı bir süreliğine saklamam için bana ödünç verir misiniz?”

“Hayır, hayır, genç efendi,” dedi Bay Poulter kararlı bir biçimde başını sallayarak. “Kendinize zarar verebilirsiniz.”

“Hayır, eminim kendimi incitmem; dikkat ederim. Kılıcı kınından pek çıkarmam; ama onunla silahı yere koyma hareketini yapabilirim, daha başka şeyler de yaparım.”

“Hayır, hayır, olmaz diyorum sana; olmaz,” dedi Bay Poulter gitmeye hazırlanırken. “Bay Stelling bana ne der sonra?”

“Ah, ne olur Bay Poulter! Kılıcı bir hafta bende tutmama izin verirseniz beş şilinlik paramı size veririm. Bakın!” dedi Tom, göze hoş görünen büyük, yuvarlak gümüş parayı uzatarak. Genç köpek, bunun yaratacağı etkiyi bir filozof kadar iyi hesaplamıştı.

“Peki,” dedi Bay Poulter daha da ciddi bir tavırla, “gözden uzak tutman gerek, biliyorsun.”

“Elbette, yatağın altına koyarım,” dedi Tom hevesle, “ya da büyük sandığımın dibine.”

“Bir de bakalım, kendine zarar vermeden kılıcı kınından çıkarabiliyor musun.” Bu deneme birden çok kez yapıldıktan sonra Bay Poulter son derece vicdanlı davrandığını düşündü ve şöyle dedi: “Peki, genç Bay Tulliver, şu beş şilinlik gümüşü alıyorsam, kılıçla bir yaramazlık etmeyeceğinden emin olmak içindir.”

“Ah, elbette Bay Poulter,” dedi Tom sevinçle beş şilinlik gümüşü ona uzatıp kılıcı kavrayarak. Kılıcın biraz daha hafif olmasının iyi olacağını düşündü.

“Peki ya Bay Stelling seni onu içeri taşırken yakalarsa?” dedi Bay Poulter, bu yeni kuşkuyu dile getirirken parayı şimdilik cebine koyarak.

“Cumartesi öğleden sonraları hep üst kattaki çalışma odasında olur,” dedi Tom. Gizli saklı işlerden hoşlanmazdı ama değerli bir amaç uğruna küçük bir numaraya da karşı değildi. Böylece kılıcı zaferle, ama Bay ya da Bayan Stelling’e rastlama korkusuyla karışık bir endişe içinde yatak odasına götürdü; biraz düşündükten sonra giysilerin asılı olduğu dolabın arkasına sakladı. O gece, Maggie geldiğinde kılıçla onu şaşırtacağını düşünerek uykuya daldı: Kılıcı kırmızı atkısıyla beline bağlayacak, Maggie’yi kılıcın kendisine ait olduğuna ve asker olacağına inandıracaktı. Ona inanacak kadar saf olan, kılıcı olduğunu bilmesine göz yumabileceği tek kişi Maggie’ydi. Üstelik Maggie, Lucy’yle yatılı okula gitmeden önce Tom’u görmeye gerçekten gelecek hafta gelecekti.

On üç yaşındaki bir oğlanın bu kadar çocuksu davranmayacağını düşünüyorsanız, olağanüstü bilge bir adamsınız demektir. Sizi ağırbaşlı görünmeye zorlayan sivil bir mesleğe bağlı olsanız bile, sakalınız çıktığından beri aynanın önünde savaşçı pozu alıp kaşlarınızı çatmamışsınızdır. Evlerinde kendilerini asker sanmaktan hoşlanan barışsever insanlar olmasa askerlerimizin varlığını sürdürüp sürdüremeyeceği kuşkuludur. Savaş da başka dramatik gösteriler gibi, belki de “seyirci” bulamayınca sona erebilir.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…