Kıyıdaki Değirmen kitap kapağı

55. bölüm / 59

İkinci Bölüm — St Ogg Halkı Hükmünü Veriyor

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 59Şu an: İkinci Bölüm — St Ogg Halkı Hükmünü Veriyor
  1. 1 Birinci Kitap — Oğlan ve Kız. — Birinci Bölüm. — Dorlcote Değirmeni’nin Dışında606 kelime
  2. 2 İkinci Bölüm. — Dorlcote Değirmeni’nin Sahibi Bay Tulliver, Tom’la İlgili Kararını Açıklıyor1.655 kelime
  3. 3 Üçüncü Bölüm. — Bay Riley, Tom için bir okul konusunda öğüt veriyor3.697 kelime
  4. 4 Dördüncü Bölüm. — Tom’un Dönüşü Bekleniyor1.428 kelime
  5. 5 Beşinci Bölüm. — Tom Eve Dönüyor2.694 kelime
  6. 6 VI. Bölüm — Teyzelerle Amcalar Geliyor3.207 kelime
  7. 7 VII. Bölüm — Teyzeler ve Amcalar Sahneye Çıkıyor6.448 kelime
  8. 8 VIII. Bölüm — Bay Tulliver Zayıf Yanını Gösteriyor2.788 kelime
  9. 9 Bölüm IX. — Garum Firs’e3.843 kelime
  10. 10 X. Bölüm — Maggie Beklediğinden Daha Kötü Davranıyor1.648 kelime
  11. 11 XI. Bölüm. — Maggie Gölgesinden Kaçmaya Çalışıyor3.226 kelime
  12. 12 Bölüm XII. — Bay ve Bayan Glegg Evlerinde3.647 kelime
  13. 13 Bölüm XIII. — Bay Tulliver Hayatın Yumaklarını Daha da Dolaştırıyor816 kelime
  14. 14 İkinci Kitap. — Okul Zamanı. — Bölüm I. — Tom’un “İlk Dönemi”5.559 kelime
  15. 15 II. Bölüm — Noel Tatili2.143 kelime
  16. 16 Üçüncü Bölüm. — Yeni Okul Arkadaşı1.616 kelime
  17. 17 Bölüm IV.2.937 kelime
  18. 18 V. Bölüm — Maggie’nin İkinci Ziyareti1.247 kelime
  19. 19 VI. Bölüm. — Bir Aşk Sahnesi1.298 kelime
  20. 20 VII. Bölüm. — Altın Kapılar Aşılıyor1.799 kelime
  21. 21 Üçüncü Kitap — Çöküş. — Birinci Bölüm — Evde Neler Olmuştu1.773 kelime
  22. 22 İkinci Bölüm. — Bayan Tulliver’ın Ev Tanrıları1.256 kelime
  23. 23 Üçüncü Bölüm. — Aile Toplantısı4.155 kelime
  24. 24 Bölüm IV. — Sönüp Giden Bir Işık978 kelime
  25. 25 Bölüm V. — Tom İstiridyeyi Bıçağıyla Açmaya Girişiyor3.205 kelime
  26. 26 VI. Bölüm. — Cep Çakısı Armağanına Karşı Yaygın Önyargıyı Çürütmeye Doğru1.938 kelime
  27. 27 VII. Bölüm. — Tavuğun Hileye Başvurması3.320 kelime
  28. 28 Sekizinci Bölüm. — Enkaz Üzerine Gün Işığı2.178 kelime
  29. 29 Dokuzuncu Bölüm. — Aile Kaydına Eklenen Bir Kayıt1.532 kelime
  30. 30 Dördüncü Kitap — Aşağılanma Vadisi. — I. Bölüm — Bossuet’nin Bilmediği Bir Protestanlık Yorumu1.382 kelime
  31. 31 II. Bölüm — Yırtık Yuvayı Dikenler Deler1.511 kelime
  32. 32 III. Bölüm — Geçmişten Bir Ses4.179 kelime
  33. 33 Beşinci Kitap — Buğday ve Delice. — I. Bölüm — Kızıl Derinlikler3.392 kelime
  34. 34 İkinci Bölüm — Glegg Teyze, Bob’un Başparmağının Ne Kadar Geniş Olduğunu Öğreniyor4.774 kelime
  35. 35 Bölüm III. — Dengesiz Terazi1.872 kelime
  36. 36 Bölüm IV. — Yeni Bir Aşk Sahnesi1.544 kelime
  37. 37 Bölüm V. — Yarık Ağaç3.227 kelime
  38. 38 VI. Bölüm. — Güçlükle Kazanılan Zafer1.196 kelime
  39. 39 Bölüm VII. — Hesaplaşma Günü1.740 kelime
  40. 40 Altıncı Kitap — Büyük Ayartı. — Bölüm I. — Cennette Bir Düet2.266 kelime
  41. 41 II. Bölüm. — İlk İzlenimler3.587 kelime
  42. 42 Bölüm III. — Mahrem Anlar1.139 kelime
  43. 43 Bölüm IV. — Kardeş ve Kız Kardeş1.988 kelime
  44. 44 Bölüm V. — Tom’un İstiridyeyi Açtığını Gösteren Bölüm1.149 kelime
  45. 45 Bölüm VI. — Çekim Yasalarını Açıklayan Bölüm2.820 kelime
  46. 46 VII. Bölüm — Philip Yeniden Sahneye Çıkıyor3.715 kelime
  47. 47 Sekizinci Bölüm — Wakem’e Yeni Bir Gözle Bakış1.868 kelime
  48. 48 Dokuzuncu Bölüm. — Şıklara Bürünmüş Hayırseverlik2.666 kelime
  49. 49 X. Bölüm — Büyü Sanki Bozuluyor1.682 kelime
  50. 50 XI. Bölüm. — Yolda1.760 kelime
  51. 51 XII. Bölüm — Bir Aile Toplantısı1.797 kelime
  52. 52 XIII. Bölüm. — Gelgitin Sürüklediği3.693 kelime
  53. 53 Bölüm XIV. — Uyanış2.872 kelime
  54. 54 Yedinci Kitap — Son Kurtuluş. — I. Bölüm — Değirmene Dönüş1.899 kelime
  55. 55 İkinci Bölüm — St Ogg Halkı Hükmünü Veriyor2.488 kelime · Okuduğun bölüm
  56. 56 Üçüncü Bölüm — Eski Tanıdıkların Bizi Şaşırtabileceğini Gösteren Bölüm1.802 kelime
  57. 57 Bölüm IV. — Maggie ve Lucy1.772 kelime
  58. 58 V. Bölüm — Son Çatışma2.945 kelime
  59. 59 Sonuç227 kelime

İkinci Bölüm

St Ogg Halkı Hükmünü Veriyor
Miss Tulliver’ın geri döndüğü kısa sürede bütün St Ogg’da duyuldu. Demek Bay Stephen Guest’le evlenmek için kaçmamıştı; en azından Bay Stephen Guest onunla evlenmemişti. Suçluluğu bakımından ikisi de aynı kapıya çıkıyordu. Başkalarını sonuçlara bakarak yargılarız; başka nasıl yargılayabiliriz ki? Sonuçlara hangi süreçlerin yol açtığını bilmeyiz. Miss Tulliver birkaç ayını özenle seçilmiş yerlerde gezerek geçirmiş, ardından evlilikten sonraki çeyiziyle ve biricik oğlun en istenmeyen karısının bile sahip olduğu bütün avantajlarla Bayan Stephen Guest olarak dönmüş olsaydı, St Ogg’da da başka yerlerde olduğu gibi ne düşüneceğini daima bilen kamuoyu, o sonuçlarla tastamam tutarlı bir hüküm verirdi. Bu gibi durumlarda kamuoyu hep dişi cinsiyettendir; dünyanın kendisi değil, dünyanın karısıdır. O da St Ogg’ın en seçkin ailesinden genç bir beyefendiyle güzel bir genç kızın kendilerini yanlış bir durumda bulduklarını, en hafif ifadeyle pek akılsızca olan ve acı, hayal kırıklığı doğuran bir yola sürüklendiklerini görürdü; özellikle de o tatlı genç Miss Deane için. Bay Stephen Guest kuşkusuz iyi davranmamıştı; ama genç erkekler böyle ani, akıllarını başlarından alan tutkulara kapılabilirdi. Bayan Stephen Guest’in kuzeninin sevgilisinden gelen en ufak bir yakınlaşmayı kabul etmesi kötü görünse de—hatta genç Wakem’le nişanlı olduğu bile söylenmişti; bunu yaşlı Wakem’in kendisi de anlatmıştı—ne de olsa çok gençti. “Üstelik sakat bir genç, bilirsiniz! Genç Guest de öyle büyüleyici; onu düpedüz kutsadığını söylüyorlar (gerçi bu da uzun sürmez ya!) ve onu sandalla, hem de hiç istemediği hâlde kaçırdı; ne yapabilirdi ki? O sırada geri dönemezdi; kimse onunla konuşmazdı. Şu mısır sarısı saten kumaş tenine ne güzel yakışıyor! Önündeki pileler sanki iyice moda olmuş; elbiselerinin birçoğu öyle dikiliyor. Herhâlde onun için satın alırken hiçbir şeyi fazla gösterişli bulmuyor, derler. Zavallı Miss Deane! Çok acınacak durumda; ama ortada kesinleşmiş bir nişan da yoktu ve sahil havası ona iyi gelir. Sonuçta genç Guest ona bundan fazlasını hissetmiyorsa, evlenmemesi daha iyi olmuş. Miss Tulliver gibi bir kız için ne olağanüstü bir evlilik; tam bir romantik hikâye! Genç Guest bir sonraki seçimde ilçeden adaylığını koyacakmış. Artık ticaretin üstüne yok! Genç Wakem neredeyse aklını kaçırıyordu; zaten hep biraz tuhaf biriydi. Ama yeniden yurt dışına gitti, ortalıkta görünmemek için—sakat bir genç için en iyisi bu. Miss Unit, Bay ve Bayan Stephen Guest’i asla ziyaret etmeyeceğini ilan etmiş; ne saçmalık! Başkalarından üstünmüş gibi davranıyor. Özel hayatı böyle didik didik etseydik toplum yürümezdi; Hristiyanlık da bize kimse hakkında kötü düşünmememizi öğütler. Bana kalırsa Miss Unit’e davetiye gönderilmemiş.”

Ama bildiğimiz üzere, sonuçlar geçmişi böyle mazur göstermeye elverecek türden değildi. Maggie çeyizsiz, kocasız dönmüştü; hatanın insanı sürüklediği herkesçe bilinen o düşkün ve dışlanmış hâlde. Toplumun korunması için kendisine ince bir içgüdü verilmiş olan dünyanın karısı, Miss Tulliver’ın davranışının son derece ağır bir suç olduğunu hemen gördü. Bundan daha iğrenç ne olabilirdi? Dostlarına bunca şey borçlu bir kız—annesi de kendisi de Deane’lerden bunca iyilik görmüşken—kendi kuzeninin sevgisini ondan koparmayı tasarlıyordu; hem de ona kız kardeş gibi davranmış olan kuzeninin! Sevgisini kazanmak mı? Miss Tulliver gibi bir kız için bu doğru ifade değildi. Daha doğrusu, onu yalnızca kadınlığa yakışmayan bir cüret ve dizginsiz bir tutku harekete geçirmişti. Zaten onda hep kuşku uyandıran bir şey vardı. Genç Wakem’le yıllarca sürdürdüğü söylenen ilişki de hiç iyi görünmüyordu; doğrusu iğrençti! Ama böyle yaradılışta bir kızdan ne beklenirdi? Dünyanın karısına göre, Miss Tulliver’ın bedeninde bile ince duyulara sahip herkesin yaklaşan bir kötülüğün işareti sayacağı bir şey vardı. Zavallı Bay Stephen Guest’e gelince, o da acınacak hâldeydi; yirmi beş yaşındaki bir genç bu gibi durumlarda öyle ağır yargılanmamalıydı—hesapçı ve cüretkâr bir kızın elinde gerçekten çok savunmasız kalırdı. Üstelik kendini tutamayıp teslim olduğu belliydi: fırsat bulur bulmaz Maggie’den kurtulmuştu; zaten bu kadar çabuk ayrılmaları onun için çok ama çok kötü görünüyordu. Elbette bütün suçu üstüne alan, olayları Maggie’yi tümüyle masum gösterecek romantik bir dille anlatan bir mektup yazmıştı; tabii ki öyle yapacaktı! Ama dünyanın karısının ince içgüdüsü aldanacak değildi; neyse ki öyleydi! Yoksa toplumun hâli nice olurdu? Hem kendi kardeşi bile onu kapısından çevirmişti; insan, bunu yapmadan önce yeterince şey gördüğünden emin olabilirdi. Bay Tom Tulliver gerçekten saygıdeğer bir gençti; gelecekte yükselmesi çok muhtemeldi! Kız kardeşinin rezil olması doğal olarak ona ağır bir darbe indirmişti. Maggie’nin o mahalleden, Amerika’ya ya da başka bir yere gitmesi umuluyordu; böylece varlığının son derece tehlikeli lekesinden St Ogg’ın havası arınacaktı! Onun başına iyi bir şey gelemezdi. Yalnızca pişman olması ve Tanrı’nın ona merhamet etmesi umulabilirdi; Tanrı’nın, dünyanın karısı gibi toplumun yükünü sırtında taşımadığı da açıktı.

İnce içgüdünün bu kanaatlere varması neredeyse iki hafta sürdü. Nitekim Stephen’ın babasına gerçekleri anlattığı mektup ancak bir hafta sonra geldi; mektupta Hollanda’ya geçtiğini, Mudport’taki temsilcisinden para çektiğini ve şu anda hiçbir karara varacak durumda olmadığını da yazmıştı.

Maggie ise bütün bu süre boyunca, St Ogg halkının davranışları hakkında ne düşündüğüne kafa yoramayacak kadar büyük bir acıyla doluydu. Stephen, Lucy ve Philip için duyduğu kaygı; sevgiden, pişmanlıktan ve acımadan örülmüş sert, dinmek bilmez bir fırtına gibi zavallı yüreğini dövüyordu. Dışlanmayı ve haksızlığa uğramayı düşünmüş olsaydı, bunların yapabileceği en kötüyü zaten yaptıklarını; kardeşinin dudaklarından duyduğu sözlerden sonra onların hiçbir darbesinin dayanılmaz gelemeyeceğini düşünürdü. Sevdikleri ve incitilmiş olanlar için duyduğu bütün kaygının ötesinde, o sözler tekrar tekrar saplanıyordu içine; zevklerle dolu bir cennete bile sefalet ve korku getirecek korkunç bir sancı gibi. Mutluluğunu yeniden bulabileceği düşüncesi zihninde bir an bile parlamadı. İçindeki her hassas tel öylesine bütünüyle acının etkisi altındaydı ki başka bir duyguya yeniden titreşmesi olanaksız görünüyordu. Önünde uzanan hayat, baştan sona bir kefaret süreciydi. Gelecekteki payını düşündüğünde tek istediği, bir kez daha düşmesini önleyecek bir güvencenin olmasıydı. Kendi zayıflığı, içinde huzuru olanaksız kılan ürkütücü ihtimallerin hayali gibi peşini bırakmıyordu; huzur ancak güvenli bir sığınağa duyulan inançta bulunabilirdi.

Yine de somut niyetleri vardı. Bağımsız yaşama arzusu, güçlü bir miras ve alışkanlıktı; ekmeğini kazanması gerektiğini unutamazdı. Başka tasarılar belirsiz görününce, yeniden basit dikiş işlerine dönüp Bob’un evindeki odasının kirasını çıkaracak kadar kazanmayı düşündü. Bir süre sonra annesini değirmene dönüp Tom’la yeniden yaşamaya ikna edecekti; kendisi de bir şekilde St Ogg’da geçimini sağlayacaktı. Doktor Kenn belki ona yardım edip yol gösterebilirdi. Çarşıdaki vedalaşmalarını hatırladı. Onunla konuşurken içinde beliren o anlık güven duygusunu hatırladı; her şeyi ona anlatabileceği fırsatı özlemle bekledi. Annesi Lucy’nin nasıl olduğunu öğrenmek için her gün Bay Deane’lere uğruyordu; haber hep üzücüydü: Lucy, ilk şokla başlayan o güçsüz edilgenlik hâlinden henüz çıkmamıştı. Bayan Tulliver, Philip’ten ise hiçbir haber almamıştı; doğal olarak karşılaştığı hiç kimse kızını ilgilendiren şeylerden söz etmek istemiyordu. Ama sonunda Glegg Teyze’yi görmeye gitmeye cesaret etti; elbette her şeyi o bilirdi. Üstelik Bayan Tulliver yokken değirmene gidip Tom’u da görmüştü, gerçi Tom o sırada olup bitenler hakkında hiçbir şey anlatmamıştı.

Annesi gider gitmez Maggie şapkasını taktı. Papaz evine yürüyüp Doktor Kenn’le görüşmeyi istemeye karar vermişti. Doktor derin bir yas içindeydi ama böyle durumlarda başkasının kederi insanı rahatsız etmez. Maggie döndüğünden beri ilk kez dışarı çıkıyordu; yine de zihni yürüyüşünün amacına öylesine odaklanmıştı ki yolda insanlarla karşılaşmanın, onların bakışlarına maruz kalmanın tatsızlığını aklına getirmedi. Ama Bob’un evinden başlayıp içinden geçmek zorunda olduğu dar sokakları aşar aşmaz, insanların alışılmadık bakışlarını fark etti. Bunu fark edince sağa sola bakmaya korkarak sinirli sinirli hızlandı. Derken, ailesinin eskiden tanıdığı Bayan Turnbull ile Miss Turnbull’la burun buruna geldi. İkisi de ona tuhaf tuhaf baktı, sonra konuşmadan hafifçe yana çekildiler. Maggie için sert bakışların hepsi acı vericiydi ama kendini suçlaması öfkesinden ağır basıyordu. Benimle konuşmak istememelerine şaşmamalı, diye düşündü; Lucy’yi çok seviyorlar. Şimdi de bilardo salonunun kapısında duran bir grup beyin yanından geçmek üzere olduğunu fark etti. Genç Torry’nin gözüne dayadığı mercekle biraz öne çıkıp, arkadaş canlısı bir meyhane garsonuna gösterebileceği kayıtsızlık havasıyla kendisini selamladığını görmemesi mümkün değildi.

Maggie’nin gururu öylesine güçlüydü ki kederinin ortasında bile bu iğneyi hissetti. Lucy’ye verdiği sözü bozduğu için gördüğü kınamanın yanı sıra başka suçlamalara da uğrayacağı ilk kez aklına iyice yerleşti. Ama artık papaz evindeydi; belki orada cezalandırılmaktan başka bir şey bulurdu. Cezalandırma her sesten gelebilirdi: sokağın köşesindeki en katı, en zalim, en taş yürekli çocuk bile bunu yapabilirdi. Oysa doğru kimselerin sunması gereken yardım ve merhamet daha nadirdi ve daha çok ihtiyaç duyulan şeylerdi.

Adı haber verilir verilmez Maggie’yi yukarı, Doktor Kenn’in çalışma odasına aldılar. Doktor, pek iç açıcı bulmadığı kitap yığınlarının arasında oturmuş, üç yaşındaki en küçük çocuğu kızının başına yanağını dayamıştı. Çocuğu hizmetçiyle dışarı gönderdikten ve kapıyı kapattıktan sonra Doktor Kenn, Maggie’ye bir sandalye çekerek şöyle dedi:

“Ben sizi görmeye geliyordum, Miss Tulliver; benden önce davranmışsınız. Gelmenize sevindim.”

Maggie ona, çarşıda yaptığı gibi, çocukça bir doğrudanlıkla baktı ve “Size her şeyi anlatmak istiyorum,” dedi. Ama bunları söylerken gözleri hızla yaşlarla doldu; utanç verici yürüyüşü boyunca biriktirdiği bütün heyecan, daha fazlasını söyleyemeden boşalmak zorundaydı.

“Her şeyi anlatın,” dedi Doktor Kenn, ciddi ve kararlı sesindeki sakin bir şefkatle. “Beni, size yardım etmesini sağlayabilecek uzun bir deneyim kazanmış biri olarak görün.”

Maggie önce biraz çabalayarak, kesik kesik cümlelerle anlattı; ama içini dökmenin verdiği ferahlıkla çok geçmeden daha kolay konuşmaya başladı. Uzun bir kederin başlangıcı olması gereken bir mücadelenin kısa öyküsünü anlattı. Doktor Kenn, Stephen’ın mektubunun içeriğini daha bir gün önce öğrenmiş ve Maggie’nin anlattıklarıyla doğrulanmasını beklemeden ona hemen inanmıştı. Maggie’nin istemsizce söylediği “Ah, gitmeliyim,” sözü, onun içinde bir çatışma yaşadığının işareti olarak aklında kalmıştı.

Maggie, annesinin ve kardeşinin yanına dönmesine, geçmişin bütün anılarına sımsıkı sarılmasına yol açan duyguyu en uzun uzun anlattı. Sözünü bitirince Doktor Kenn birkaç dakika sustu; zihninde çözmesi gereken bir mesele vardı. Ayağa kalktı, ellerini arkasında kavuşturup şöminenin önünde bir aşağı bir yukarı yürüdü. Sonunda yeniden oturup Maggie’ye bakarak şöyle dedi:

“En yakın dostlarının yanına gitme, hayatının bütün bağlarının kurulduğu yerde kalma yönündeki iç sesin doğru bir sestir. Kilise de başlangıçtaki düzeni ve disipliniyle bu sese karşılık verir; tövbe edeni kollarını açarak karşılar, çocuklarını sonuna kadar gözetir ve umutsuzca yoldan çıkmış hâle gelmedikçe onları asla terk etmez. Kilise, toplumun duygularını temsil etmelidir; her cemaat, manevi bir babanın yönetiminde Hristiyan kardeşliğiyle birbirine bağlanmış bir aile olmalıdır. Oysa disiplin ve Hristiyan kardeşliği anlayışı bütünüyle zayıflamıştır; halkın zihninde artık var oldukları bile söylenemez. Ayrılıkçıların dar topluluklarında aldıkları kısmi ve çelişkili biçim dışında, neredeyse hiç yaşamazlar. Kilisenin sonunda, insan ihtiyaçlarına tek başına uygun olan bu düzenin bütün gücünü yeniden kazanacağına dair sarsılmaz inancım olmasa, kendi cemaatimdeki dayanışma ve karşılıklı sorumluluk duygusu eksikliğini gördükçe sık sık umudumu yitirirdim. Şimdilik her şey, geçmişte kök salmış yükümlülüklere bağlı kalmanın yerini keyfî tercihlere bırakmaya doğru gidiyor. Miss Tulliver, vicdanınız ve yüreğiniz bu konuda size doğru yolu göstermiş. Bütün bunları, karşı yöndeki koşullardan etkilenmemiş kendi duygu ve düşüncelerimden kaynaklansaydı sizin için dileğimin, size vereceğim öğüdün ne olacağını bilmeniz için söyledim.”

Doktor Kenn bir süre duraksadı. Tavrında taşkın bir iyilikseverlikten eser yoktu; bakışlarının ve sesinin ciddiyetinde neredeyse soğuk bir yan vardı. Maggie, onun iyilikseverliğinin ölçülülüğü oranında sebatkâr olduğunu bilmeseydi ürperip korkabilirdi. Ama bunu bildiğinden, sözlerinden işe yarar bir yardım çıkacağından emin olarak beklentiyle dinledi. Doktor Kenn devam etti.

“Dünyayı tanımayışınız, Miss Tulliver, davranışlarınız hakkında muhtemelen oluşacak son derece haksız yargıları bütünüyle öngörmenize engel oluyor. Bunlar, aksini kanıtlayan bilinen delillere rağmen bile, yıkıcı sonuçlar doğuracak yargılar.”

“Ah, biliyorum; görmeye başlıyorum,” dedi Maggie, yakın zamanda duyduğu acıyı dile getirmesine engel olamayarak. “Hakarete uğrayacağımı biliyorum. Olduğumdan daha kötü sanılacağım.”

“Belki henüz bilmiyorsunuz,” dedi Doktor Kenn, sesine kişisel bir şefkat katarak, “ama öyle bir mektup geldi ki, sizi tanıyan herkese, doğru yola dönmeyi seçtiğinizi ve bunu yapmanın en zor olduğu anda o dik ve çetin yola girdiğinizi anlatmaya yetecektir.”

“Ah, nerede o?” dedi zavallı Maggie; yanakları öyle kızarıp titredi ki, hiçbir varlık onu bundan alıkoyamazdı.

“Yurtdışına gitti; olup biten her şeyi babasına yazmış. Sizi tümüyle aklamış. Mektubun kuzeninize iletilmesinin onun üzerinde olumlu bir etkisi olacağını umuyorum.”

Doktor Kenn, devam etmeden önce Maggie’nin yeniden sakinleşmesini bekledi.

“Dediğim gibi, bu mektup hakkınızda yanlış izlenimler oluşmasını önlemeye yetmeli. Ama Miss Tulliver, yalnızca bütün hayatım boyunca edindiğim deneyim değil, son üç gündür gördüklerim de, yanlış suçlamaların acı veren etkisinden sizi kurtaracak hemen hiçbir kanıt bulunmadığından korkmama yol açıyor. Sizinki gibi vicdanlı bir mücadele veremeyen kişiler, tam da bu mücadeleye inanmayacakları için sizden uzaklaşmaya yatkın olanlardır. Buradaki hayatınızın size yalnızca çok acı değil, pek çok engel de getireceğinden korkuyorum. İşte bu nedenle, yalnızca bu nedenle, eski niyetinize uygun olarak uzakta bir iş bulmanızın belki sizin için daha iyi olup olmayacağını düşünmenizi istiyorum. Hemen sizin için bir iş bulmaya çalışacağım.”

“Ah, keşke burada kalabilsem!” dedi Maggie. “Yeniden yabancı bir hayata başlamak için hiç gücüm yok. Tutunacak hiçbir şeyim olmazdı. Geçmişten kopmuş, yalnız bir gezgin gibi hissederdim kendimi. Bana iş teklif eden hanıma özür dileyip gelemeyeceğimi yazdım. Burada kalsam belki Lucy’ye, başkalarına bir şekilde kendimi affettirebilir; pişman olduğuma onları inandırabilirdim. Hem,” diye ekledi; eski gururlu ateşinden bir kıvılcım gözlerinde parladı, “insanlar hakkımda yalan söylüyor diye gitmeyeceğim. Sözlerini geri almak zorunda kalacaklar. Eninde sonunda, çünkü… çünkü başkaları öyle istiyor diye gitmem gerekirse, şimdi gitmeyeceğim.”

“Peki,” dedi Doktor Kenn, biraz düşündükten sonra, “kararınız buysa, mevkiimin bana sağladığı bütün nüfuza güvenebilirsiniz, Miss Tulliver. Bir cemaat rahibi olarak görevim, size yardım etmemi ve arka çıkmamı zorunlu kılıyor. Ayrıca, sizin huzurunuz ve iyiliğiniz benim için kişisel olarak da çok önemli.”

“Tek istediğim, ekmeğimi kazanmamı ve bağımsız yaşamamı sağlayacak bir iş,” dedi Maggie. “Fazla bir şey istemem. Şu an kaldığım yerde oda kiralamayı sürdürebilirim.”

“Bu konuyu iyice düşünmem gerek,” dedi Doktor Kenn. “Birkaç gün içinde genel havayı daha iyi anlayabilirim. Sizi görmeye geleceğim; sizi sürekli aklımda tutacağım.”

Maggie yanından ayrılınca Doktor Kenn ellerini arkasında kavuşturmuş, gözlerini halıya dikmiş, sıkıntılı bir kuşku ve çıkmaz duygusuyla düşüncelere daldı. Okuduğu Stephen mektubunun tonu ve işin içindeki kişilerin gerçek ilişkileri, Stephen’la Maggie’nin sonunda evlenmelerinin en az kötü seçenek olduğu düşüncesini güçlü biçimde aklına getiriyordu. Yıllarca ayrı kalmadıkları sürece, başka türlü St Ogg’s’ta birbirlerine yakın olmalarının imkânsızlığı da Maggie’nin orada kalmasının önüne aşılması güç bir engel çıkarıyordu. Öte yandan, ruhsal çatışmayı tanımış, yıllarını insanlığa adanmış bir hizmetle geçirmiş birinin anlayışıyla Maggie’nin evliliğe razı olmayı vicdanına ve yüreğine saygısızlık saymasına yol açan hâlini kavrıyordu. Vicdanına dokunulmamalıydı; izlediği ilke, sonuçları tartıp biçmekten daha güvenilir bir yol göstericiydi. Deneyimi, müdahaleyi hafife alınamayacak kadar kuşkulu bir sorumluluk saymasını söylüyordu. Lucy ve Philip’le eski ilişkileri yeniden kurma çabasının ya da yeni bir duygunun bu taşkınlığına boyun eğmesini öğütlemenin olası sonucu karanlıktaydı; her acil adımın kötülüklerle çevrili olması bu karanlığı daha da aşılmaz kılıyordu.

Tutku ile görev arasındaki değişken ilişkinin büyük sorunu, onu kavrayabilecek hiç kimse için apaçık değildir. Bir insanın, artık etkili olacak bir vazgeçişte bulunma imkânının ötesine düşüp düşmediği ve bir zamanlar ihlal sayarak mücadele ettiği tutkunun egemenliğini kabullenmek zorunda kalıp kalmadığı sorusunun her duruma uyan bir anahtarı yoktur. Ahlak kuramcıları artık kınama sözüyle anılır oldu; ama onların sapkınlaşmış, en ince ayrımları gözeten anlayışı, gözlerin ve yüreklerin çoğu zaman ölümcül biçimde kapalı kaldığı bir hakikatin gölgesiydi: Ahlaki yargılar, kişinin yaşamını belirleyen özel koşullara sürekli başvurularak sınanıp aydınlatılmadıkça yanlış ve içi boş kalır.

Geniş ve güçlü bir sağduyuya sahip insanların hepsi, ilkelere göre yaşayanlara içgüdüsel bir tepki duyar. Çünkü böyle insanlar, yaşamımızın gizemli karmaşıklığının birtakım ilkelerle kavranamayacağını ve kendimizi bu tür kalıplara sokmanın, gelişen anlayış ve merhametten doğan bütün ilahi çağrıları ve esinleri bastırmak olduğunu erkenden fark eder. İlkelere bağlı insan, ahlaki yargılarını yalnızca genel kurallara göre veren zihinlerin halk arasındaki temsilcisidir. Bu kuralların, sabır, ayırt etme gücü ve tarafsızlık göstermeye zahmet etmeden; ayartının ne denli güçlü olduğunu güçlükle kazanılmış bir kavrayışla ya da insan olana karşı derin ve geniş bir yakınlık yaratacak kadar canlı, yoğun bir yaşamla anlayıp anlamadıklarını sorgulamadan, hazır bir yöntemle onları adalete götüreceğini sanır.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…