Bölümler 59Şu an: II. Bölüm — Yırtık Yuvayı Dikenler Deler
- 1 Birinci Kitap — Oğlan ve Kız. — Birinci Bölüm. — Dorlcote Değirmeni’nin Dışında606 kelime
- 2 İkinci Bölüm. — Dorlcote Değirmeni’nin Sahibi Bay Tulliver, Tom’la İlgili Kararını Açıklıyor1.655 kelime
- 3 Üçüncü Bölüm. — Bay Riley, Tom için bir okul konusunda öğüt veriyor3.697 kelime
- 4 Dördüncü Bölüm. — Tom’un Dönüşü Bekleniyor1.428 kelime
- 5 Beşinci Bölüm. — Tom Eve Dönüyor2.694 kelime
- 6 VI. Bölüm — Teyzelerle Amcalar Geliyor3.207 kelime
- 7 VII. Bölüm — Teyzeler ve Amcalar Sahneye Çıkıyor6.448 kelime
- 8 VIII. Bölüm — Bay Tulliver Zayıf Yanını Gösteriyor2.788 kelime
- 9 Bölüm IX. — Garum Firs’e3.843 kelime
- 10 X. Bölüm — Maggie Beklediğinden Daha Kötü Davranıyor1.648 kelime
- 11 XI. Bölüm. — Maggie Gölgesinden Kaçmaya Çalışıyor3.226 kelime
- 12 Bölüm XII. — Bay ve Bayan Glegg Evlerinde3.647 kelime
- 13 Bölüm XIII. — Bay Tulliver Hayatın Yumaklarını Daha da Dolaştırıyor816 kelime
- 14 İkinci Kitap. — Okul Zamanı. — Bölüm I. — Tom’un “İlk Dönemi”5.559 kelime
- 15 II. Bölüm — Noel Tatili2.143 kelime
- 16 Üçüncü Bölüm. — Yeni Okul Arkadaşı1.616 kelime
- 17 Bölüm IV.2.937 kelime
- 18 V. Bölüm — Maggie’nin İkinci Ziyareti1.247 kelime
- 19 VI. Bölüm. — Bir Aşk Sahnesi1.298 kelime
- 20 VII. Bölüm. — Altın Kapılar Aşılıyor1.799 kelime
- 21 Üçüncü Kitap — Çöküş. — Birinci Bölüm — Evde Neler Olmuştu1.773 kelime
- 22 İkinci Bölüm. — Bayan Tulliver’ın Ev Tanrıları1.256 kelime
- 23 Üçüncü Bölüm. — Aile Toplantısı4.155 kelime
- 24 Bölüm IV. — Sönüp Giden Bir Işık978 kelime
- 25 Bölüm V. — Tom İstiridyeyi Bıçağıyla Açmaya Girişiyor3.205 kelime
- 26 VI. Bölüm. — Cep Çakısı Armağanına Karşı Yaygın Önyargıyı Çürütmeye Doğru1.938 kelime
- 27 VII. Bölüm. — Tavuğun Hileye Başvurması3.320 kelime
- 28 Sekizinci Bölüm. — Enkaz Üzerine Gün Işığı2.178 kelime
- 29 Dokuzuncu Bölüm. — Aile Kaydına Eklenen Bir Kayıt1.532 kelime
- 30 Dördüncü Kitap — Aşağılanma Vadisi. — I. Bölüm — Bossuet’nin Bilmediği Bir Protestanlık Yorumu1.382 kelime
- 31 II. Bölüm — Yırtık Yuvayı Dikenler Deler1.511 kelime · Okuduğun bölüm
- 32 III. Bölüm — Geçmişten Bir Ses4.179 kelime
- 33 Beşinci Kitap — Buğday ve Delice. — I. Bölüm — Kızıl Derinlikler3.392 kelime
- 34 İkinci Bölüm — Glegg Teyze, Bob’un Başparmağının Ne Kadar Geniş Olduğunu Öğreniyor4.774 kelime
- 35 Bölüm III. — Dengesiz Terazi1.872 kelime
- 36 Bölüm IV. — Yeni Bir Aşk Sahnesi1.544 kelime
- 37 Bölüm V. — Yarık Ağaç3.227 kelime
- 38 VI. Bölüm. — Güçlükle Kazanılan Zafer1.196 kelime
- 39 Bölüm VII. — Hesaplaşma Günü1.740 kelime
- 40 Altıncı Kitap — Büyük Ayartı. — Bölüm I. — Cennette Bir Düet2.266 kelime
- 41 II. Bölüm. — İlk İzlenimler3.587 kelime
- 42 Bölüm III. — Mahrem Anlar1.139 kelime
- 43 Bölüm IV. — Kardeş ve Kız Kardeş1.988 kelime
- 44 Bölüm V. — Tom’un İstiridyeyi Açtığını Gösteren Bölüm1.149 kelime
- 45 Bölüm VI. — Çekim Yasalarını Açıklayan Bölüm2.820 kelime
- 46 VII. Bölüm — Philip Yeniden Sahneye Çıkıyor3.715 kelime
- 47 Sekizinci Bölüm — Wakem’e Yeni Bir Gözle Bakış1.868 kelime
- 48 Dokuzuncu Bölüm. — Şıklara Bürünmüş Hayırseverlik2.666 kelime
- 49 X. Bölüm — Büyü Sanki Bozuluyor1.682 kelime
- 50 XI. Bölüm. — Yolda1.760 kelime
- 51 XII. Bölüm — Bir Aile Toplantısı1.797 kelime
- 52 XIII. Bölüm. — Gelgitin Sürüklediği3.693 kelime
- 53 Bölüm XIV. — Uyanış2.872 kelime
- 54 Yedinci Kitap — Son Kurtuluş. — I. Bölüm — Değirmene Dönüş1.899 kelime
- 55 İkinci Bölüm — St Ogg Halkı Hükmünü Veriyor2.488 kelime
- 56 Üçüncü Bölüm — Eski Tanıdıkların Bizi Şaşırtabileceğini Gösteren Bölüm1.802 kelime
- 57 Bölüm IV. — Maggie ve Lucy1.772 kelime
- 58 V. Bölüm — Son Çatışma2.945 kelime
- 59 Sonuç227 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
II. Bölüm
Yırtık Yuvayı Dikenler Deler
Sıkıntının ilk darbelerine eşlik eden çalkantının kendisi bile insana dayanma gücü verir; tıpkı keskin bir ağrının çoğu zaman uyarıcı olup geçici bir güç yarattığı gibi. Asıl umutsuzluk, ardından gelen yavaş ve değişmiş hayatta belirir: kederin köreldiği, acısını dengeleyen duygusal yoğunluğunu artık yitirdiği zamanda; günlerin beklentisiz, tekdüze bir donuklukla birbirini izlediği, sınavın kasvetli bir rutine dönüştüğü zamanda. İşte o zaman umutsuzluk kapıyı çalar; ruhun amansız açlığı o zaman hissedilir ve dayanmayı bir doyuma dönüştürecek, varoluşumuzun öğrenilmemiş bir sırrına ulaşmak için gözler ve kulaklar dört açılır.
Maggie’nin başına bu en büyük ihtiyaç zamanı, henüz on üç yaşındayken gelmişti. Kızın alışılmış erken gelişmişliğine, her hayal gücü kuvvetli ve tutkulu yaradılışın payına düşen o erken mücadele deneyimini, iç dürtü ile dış gerçeklik arasındaki çatışmayı da ekleyin. Tavan arasındaki kurt yemiş rafların arasında, tahta fetişine çivileri çaktığı günden beri geçen yıllar; Gerçeklik, Kitaplar ve Uyanık Düşler’den oluşan üçlü dünyada öylesine ateşli bir hayatla dolmuştu ki Maggie, Tom’u zihinsel açıdan hâlâ çocukça kılan özelliklerin ortasında erkekçe davranmasını sağlayan ihtiyat ve özdenetimden tümüyle yoksun oluşu dışında, yaşına göre tuhaf biçimde olgundu. Şimdiyse yaşamı, onu her zamankinden fazla kendi içine yönelten sessiz, kederli bir tekdüzeliğe bürünmeye başlamıştı. Babası yeniden işlerinin başına geçebiliyor, işleri yoluna konmuş bulunuyor ve eski yerinde Wakem’in yöneticisi olarak çalışıyordu. Tom her sabah gidip akşam dönüyor, evde geçirdiği kısa aralarda gittikçe daha da suskunlaşıyordu; ne konuşacaktı ki? Her gün ötekine benziyordu; hayatın her yanından geri püskürtülüp ezilen Tom’un ilgisi, talihsizliğe karşı hırslı bir direnişin tek kanalında toplanıyordu. Babasının ve annesinin kendilerine özgü yanları, rahat ve varlıklı bir ev hayatının yumuşatıcı koşulları ortadan kalkınca Tom’a çok dokunuyordu; çünkü Tom’un duyguların ya da hayallerin sisleriyle kolay kolay buğulanmayan, açık seçik, gerçekçi gözleri vardı. Zavallı Bayan Tulliver eski hâline, o sakin ev işlerini görme alışkanlığına bir daha kavuşamayacak gibiydi; nasıl kavuşabilirdi ki? Zihninin huzur içinde dolaştığı her şey yok olmuştu: dünyayı çeyrek yüzyıl boyunca, şeker maşasını ilk satın aldığı günden beri, bütünüyle anlaşılır kılan bütün o küçük umutlar, tasarılar, hesaplar; hazineleriyle ilgili hoş, ufak tefek kaygılar bir anda elinden alınmıştı ve o, bu boş hayatın içinde şaşkın kalakalmıştı. Başka kadınların başına gelmeyen şeyin neden onun başına geldiği, geçmişle bugünü durmadan karşılaştırıp dururken dile getirdiği ve çözümsüz kalan bir soruydu. Alımlı kadının, hem bedensel hem zihinsel bir huzursuzlukla giderek zayıflayıp yıpranışını görmek acı vericiydi. İşini bitirince boş evde dolaşmaya çıkar, Maggie onun için kaygılanıp kendisini arayana kadar dolaşmayı sürdürürdü; Maggie de oturup dinlenmeyerek sağlığını bozmasının Tom’u ne kadar üzdüğünü söyleyip onu aşağı indirirdi. Yine de bu çaresiz sersemliğin içinde, Maggie’nin zavallı annesinin zihinsel güçsüzlüğünden kaynaklanan yıpratıcı küçük kederlere rağmen ona şefkat duymasını sağlayan, alçakgönüllü ve kendini adayan anneliğin dokunaklı bir yanı vardı. Maggie’ye, en ağır ve elleri en çok kirleten işleri yaptırmaz; Maggie ocak ızgarasını fırçalayarak temizlemesine, ovup parlatmasına yardım etmeye kalkınca da epey huysuzlanırdı: “Bırak canım; ellerin taş gibi sertleşir,” derdi. “Bunu annen yapmalı. Dikiş dikemiyorum, gözlerim görmüyor.” Yine de Maggie’nin saçlarını fırçalar, özenle düzeltirdi; saçları kıvrılmayı reddetse de artık iyice uzayıp gürleştiğinden buna alışmıştı. Maggie onun gözdesi değildi; genel olarak bakılırsa, bambaşka biri olsaydı çok daha iyi olurdu. Ama küçücük kişisel arzuları böylesine örselenmiş bu kadın yüreği, bu genç kızın hayatında tutunacak bir gelecek bulmuştu; anne de içinde çok daha fazla hayat taşıyan o elleri korumak için kendi ellerini yıpratmaktan mutluluk duyuyordu.
Annesinin pişmanlıkla karışık şaşkınlığının sürekli gözlerinin önünde oluşu, Maggie’ye babasının somurtkan ve içine kapanık çökkünlüğünden daha az acı veriyordu. Felç hâli sürdüğü ve babası hep bir çocuğun bağımlı durumunda kalacakmış gibi göründüğü, sıkıntısının henüz ancak yarı yarıya farkına vardığı sürece Maggie’nin şefkatli sevgisinin güçlü akışı ona neredeyse bir esin, babası uğruna en zor hayatı bile kolaylaştıracak yeni bir güç gibi gelmişti. Ama çocuksu bağımlılığın yerini, eski ateşli konuşkanlığıyla ve canlılığıyla tuhaf bir karşıtlık içindeki suskun, katı bir amaç yoğunlaşması almıştı; bu durum günler, haftalar boyunca sürdü, donuk gözleri hiçbir hevesle ya da sevinçle aydınlanmadı. Hayatı hayal kırıklığı ve hoşnutsuzlukla sonuçlanmış orta yaşlı ve yaşlı insanların bu kasvetli tekdüzeliği, genç yaradılışlara acımasızca anlaşılmaz gelir. Yüzlerine öyle yabancılaşır ki gülümsemek; dudaklarının ve alınlarının çevresindeki kederli çizgiler gülümsemeyi fark etmiyor gibidir, gülümseme de karşılık bulamayınca hemen silinip gider. “Neden bazen canlanıp sevinmiyorlar?” diye düşünür gençliğin diri gücü. “İsteseler ne kolay olurdu.” Hiç dağılmayan bu kurşuni bulutlar, daha belirgin sıkıntı zamanlarında yalnızca şefkat ve acımayla kendini gösteren evlat sevgisinin içinde bile sabırsızlık yaratabilir.
Bay Tulliver evden uzakta hiçbir yerde oyalanmıyordu; pazardan aceleyle dönüyor, eskiden iş için uğradığı evlerde oturup sohbet etme davetlerini geri çeviriyordu. Kaderine razı olamıyordu. Gururunun incinmediği bir duruş yoktu; kendisine ister iyi ister soğuk davranılsın, her davranışta koşullarının değiştiğine dair bir ima seziyordu. Wakem’in arazileri dolaşıp işleri soruşturmak için geldiği günler bile, kendisiyle bir borç ödeme uzlaşmasını kabul etmiş birkaç alacaklıyla karşılaştığı pazar günleri kadar kara geçmiyordu. Şimdi bütün düşüncelerini ve çabalarını, o alacaklılara geri ödemek üzere bir şeyler biriktirmeye yöneltmişti. Bu, yaradılışını bütünüyle ele geçiren isteğin etkisiyle, evinde ne kendisinin ne de başkasının elini kolunu bağlamaya tahammül edemeyen, biraz savurgan adam, lokmaların hesabını tutan, eli sıkı birine dönüşüyordu. Bayan Tulliver yiyecek ve yakacakta onu memnun edecek kadar tasarruf edemiyordu; kendisi de en kaba saba nitelikte olmayan hiçbir şeyi yemiyordu. Tom, babasının somurtkanlığından ve evdeki kasvetten dolayı üzgün ve ondan uzaklaşmış olsa da alacaklıları ödeme konusunda babasının duygularını bütünüyle paylaşıyordu. Zavallı delikanlı ilk üç aylık ücretini, başarmış olmanın tatlı heyecanıyla getirip birikimlerin konduğu teneke kutuya koyması için babasına verdi. Kutudaki küçük altın lira birikimi, değirmencinin gözlerine belli belirsiz bir sevinç ışığı getiren tek şey gibiydi. Bu ışık kısa sürüyordu; çünkü daracık birikimlerin nefret ettiği borç yükünü ortadan kaldırmasına daha çok zaman olduğunu, belki de ömrünün buna yetmeyeceğini düşününce hemen sönüyordu. Faizi işlemeye devam eden beş yüz sterlini aşkın açık, Tom’un muhtemel birikimleri de eklense, haftada otuz şilinden biriktirilen parayla doldurulması gereken derin bir kuyu gibiydi. Yatmaya yakın, onlara ucuz bir sıcaklık veren, sönmekteki çalı çırpı ateşinin çevresinde oturan, birbirinden çok farklı dört kişinin duygu birliği içinde olduğu tek konu buydu. Bayan Tulliver, Dodson’ların onurlu dürüstlüğünü kanında taşıyordu. İnsanların parasını, yani borçlu olmayı, bir tür ahlaki teşhir direği saymayı öğrenmişti; kocasının “doğru olanı yapma” ve adını temize çıkarma isteğine karşı çıkmak ona göre kötülük olurdu. Alacaklıların hepsine ödeme yapılınca gümüş takımlarının ve çamaşırlarının kendisine geri verilmesi gerektiğine dair bulanık, düşsel bir fikri vardı; ama insanlar ödeyemedikleri bir borca sahipken hiçbir şeyi hakkıyla kendilerinin sayamayacaklarını içgüdüsel olarak kavrıyordu. Bay Tulliver’ın Bay ve Bayan Moss’tan geri ödeme olarak herhangi bir şey almayı böylesine kesin biçimde reddetmesine biraz söylendi. Ama ev ekonomisiyle ilgili bütün taleplerine öylesine boyun eğdi ki tadından başka bir özelliği olmayan en ucuz lükslerden bile vazgeçti; tek karşı koyuşu, Tom’a her zamankinden biraz daha iyi bir akşam yemeği çıkarmak için mutfağa gizlice bir şeyler sokmaktı.
Eski kafalı Tulliver’ların borç konusundaki bu dar görüşleri, geniş ticari bakışların ve her şeyin bizim hiçbir zahmetimize gerek kalmadan yoluna girdiği geniş felsefenin hüküm sürdüğü bugünlerde pek çok okurun yüzünde belki bir gülümseme uyandırabilir. Esnafıma borçlu kalışım, başkasının esnafının başka birinden alacaklı olduğu yolundaki huzur verici kesinlik ışığında değerlendirilmelidir. Dünyada mutlaka ödenmeyen borçlar olacaksa, o hâlde yurttaşlarımız yerine özellikle bizim borçlanmamızı istememek sırf bencilliktir. Ben, kişisel dürüstlük ve onur hakkında hiçbir zaman aydınlatıcı bir kuşku duymamış, son derece sade insanların hikâyesini anlatıyorum.
Bütün bu kasvetli kederin ve arzuların giderek daralan odağının içinde Bay Tulliver, “küçük kızına” duyduğu sevgiyi koruyordu; Maggie’nin varlığı ona gerekliydi, her ne kadar bu varlık içini neşelendirmeye yetmese de. Gözünün hâlâ aradığı kişi oydu; ama babalık sevgisinin tatlı kaynağı artık her şey gibi acıyla karışmıştı. Maggie geceleri işini bırakınca alçak bir tabure alıp babasının dizinin yanına oturur, yanağını dizine yaslardı. Ah, keşke babası başını okşasa ya da onu seven bir kızı olduğunu bilmenin kendisini yatıştırdığını belli eden bir işaret verseydi! Ama artık ne babasından ne de hayatının iki putu olan Tom’dan küçük okşamalarına karşılık alabiliyordu. Tom evde olduğu kısa aralarda yorgun ve dalgındı; babası da kızın büyüyüp serpildiğini, bir kadına dönüştüğünü düşünüp acı çekiyordu: Yaşamda nasıl başarılı olacaktı? Düştükleri bu durumdayken iyi bir evlilik yapma şansı zayıftı. Babası, Gritty Teyze gibi kötü bir evlilik yapması fikrinden nefret ediyordu; kız çocukların ve işin gücün altında ezilip Moss Teyze gibi olması, mezarında ters dönmesine yol açardı. Dar bir kişisel deneyim alanına hapsolmuş eğitimsiz zihinler, sürekli talihsizlik baskısı altında kaldıklarında, iç dünyaları durmadan yinelenen bir kederli ve acı düşünceler döngüsüne dönüşebilir; aynı sözler ve sahneler tekrar tekrar gözden geçirilir, onlara hep aynı ruh hâli eşlik eder. Yıl sona erdiğinde, yinelenen hareketlere göre kurulmuş makineler gibi, yılın başında olduklarından pek farklı olmazlar.
Günlerin tekdüzeliğini az sayıdaki ziyaretçi bozuyordu. Amcalar ve teyzeler artık yalnızca kısa süreliğine uğruyordu; elbette yemeğe kalamazlardı. Bay Tulliver’ın amansız suskunluğunun yarattığı gerginlik, teyzeler konuşurken halısız, çıplak odanın yankısını daha da derinleştiriyor, aile ziyaretlerinin tatsızlığını herkes için artırıp seyrekleşmelerine yol açıyordu. Öteki tanıdıklara gelince, dünyada yoksullaşmış insanların çevresinde soğuk bir hava dolaşır; insanlar soğuk bir odadan kaçar gibi onlardan uzaklaşmaya can atar. Eşyasız, size sunacak hiçbir şeyi olmayan, artık kimse sayılmayan insanlar; onları görmeyi istemek için ya da onlarla konuşacak konu bulmak için ortada sebep bırakmayan, insanı mahcup eden bir yokluk sunar. O uzak dönemde, kökensel konumlarının altına düşmüş aileler için bu ülkelerin medeni Hristiyan toplumunda kasvetli bir yalnızlık vardı; ancak kutsal ateşi duvarlarla çevreleyip bir parça kardeşlik sıcaklığı elde eden mezhep kiliselerine mensuplarsa durum değişirdi.
Bölüm etkileşimi
