Bölüm 16: Azade Barzani Aladağ

"Saçının teline kurban olduğum, benim kaderi ağır, yüreği yaralı anam..." Elimi beyaz saçlarına daldırdığımda alnına bir öpücük kondurdum. Annemide alıp getirdiğim yerde bakışlarımı gezdirdiğimde kendimden nefret ettim.
Gidecek bir yerim yoktu, acilen kendime bir ev almam lazımdı. Kafamı sokacak bir yer, Kudret Aladağ'dan kaçabileceğim bir yer... İçimde ki bu yangıın söndürebileceğim bana ait bir sığınak. Nereye gidersem gideyim beni bulacakmış gibi hissediyordum, nereye gidersem gideyim sanki Kudret'in gölgesi hep önümde, bana engel olacakmış gibi. Ondan asla kaçamayacakmışım gibi hissediyordum, ve bu histen o kadar nefret ediyordum ki. O kadar rahatsız edici bir durumdu ki, tüm gelecek planlarımı alt üst etmeye yetiyordu.
Bakışlarımı annemden çekerek mekanı izlemeye başladım. Çok hoş bir yerdi aslında, ama içmek için. Annemi alıp Ferhat'ın şarap evine getirdiğime ben de inanamıyordum ancak aklıma gelen ilk yer buraydı. Yutkunarak gözlerimi dolduran yaşlar akmasın diye çok büyük uğraşlar verdim, annemin, Azade sultanımın beni ağlarken görmesini istemiyordum.
"Biliyor musun anne? Ben çocukken, Bervan ile seni kurtarmak için doktor olma yemini etmiştik. Öyle boş bir yemin değil, kan yemini. İkimiz de senin o çok sevdiğin meyve bıçağınla elimizi keserek, Bervan'ın annemi eski halinden daha iyi yapıp iyileştireceğimize yemin ederiz yazdığı o kâğıda kanımızı damlatıp söz vermiştik birbirimize..."
Gözlerimi zorlayan damlalar süzülmeye başlamıştı, engel olmamıştım. Bu güçsüzlüğümden nefret ediyordum. Anneme belli etmemeye çalışarak hızlıca gözlerimi sildim.
"Sonra o gitti, ama ben bir yerlerde çok mutlu olduğuna eminim."
Derin bir nefes aldığımda kendimi avutmaya çalıştığımın farkındaydım. Bervan'ın öldü haberi geleli seneler olmuştu. Küçük kız kardeşim Berivan, abim Bervan ve ablam Bircan. Hepsini birer birer kaybetmiştim... Kudret yüzünden. Bircan'ın İtalya'da olduğunu biliyordum ondan arada sırada haber alabiliyordum, ancak Bervan ve Berivan'ın öldü haberini alalı yirmi yılı geçmişti ve başka hiçbir şey yoktu...
Babam olacak sahış onları bulduysa, kafalarına sıkmış olabilme ihtimali beni delirtiyordu, başka bir şekilde ölmüş olmalarını umuyordum. Onları öldüren öz babaları olamazdı... Bu kadarını yapmış olamazdı...
"Şu an sesini duymaya o kadar çok ihtiyacım var ki anne, keşke konuşabilsen..." dedikten hemen sonra gözlerimi kapattım. Aldığım nefese odaklanıp aklımda ki düşünceleri değiştirmeye çalıştım. Tam o sırada, avucumun içinde hissettiğim minik hareket ile gözlerimi açtım. Annemin, elimde ki eli hareket mi etmişti? "Anne?" tekrar hissetmek için tüm dikkatimi elime verdim. Tekrar yapabilirdi değil mi? Hareket etmişti, hayal değildi. Hayal olmasının istemiyordum.. Ancak aradan geçen dakikalar bana o hareketin zihnimin bir oyunu olduğunu göstermişti. Elim hâlâ annemin elini tutuyordu. Parmaklarını avucumun içinde hissediyordum ama hiçbir kıpırtı yoktu. Gözlerimi yavaşça kapattım.
Yıllar önce,
...Azade Barzani'nin hayatının değiştiği gün...
Mardin o gün bayram yerine dönmüştü. Sokaklar insan doluydu. Davul sesleri her köşeden yükseliyor, zurnalar susmuyordu. Aladağ konağının önünde kalabalık toplanmıştı. İnsanlar gülüyor, konuşuyor, birbirine hayırlı olsun diyordu.
Konakta hazırlık sabahın erken saatlerinde başlamıştı. Kadınlar gelin odasında toplanmıştı. Gelinlik düzeltiliyor, saçlar yapılıyor, takılar yerleştiriliyordu. Odanın içi konuşma ve fısıltılarla doluydu. Ama o kalabalığın ortasında sessiz kalan tek bir kişi vardı.
Azade.
Beyaz gelinliğin içinde sandalyede oturuyordu. Başındaki kırmızı duvak yüzünün yarısını kapatıyordu. Kadınlar saçını düzeltiyor, duvağını indiriyor, gelinliğini toparlıyordu. Ama kimse onun yüzüne uzun uzun bakmıyordu. Çünkü bakıldığında görülen şey mutluluk değildi.
Korkuydu.
Azade başını kaldırmıyordu. Dizlerinin üzerinde duran elleri birbirine kenetlenmişti. Parmakları o kadar sıkılmıştı ki rengi solmuştu. Dışarıdan gelen davul sesi odanın duvarlarına çarpıp içeri doluyordu. İnsanlar eğleniyordu. Ama gelin odasında oturan genç kadın için o sesler bir düğün değil, bir vedanın habercisiydi.
Kapının yanında babası duruyordu. Yüzünde gururla karışık sert bir ifade vardı. Bu evlilik onun için büyük bir meseleydi. Kızının Aladağ konağına gelin gitmesi Mardin'de büyük bir güç demekti. İnsanların yıllarca konuşacağı bir bağ kuruluyordu.
Ama o bağın içinde Azade'nin isteği yoktu.
Kadınlardan biri duvağı biraz daha indirip gelinliğin eteklerini düzeltti. Sonra kapıya doğru bakarak konuştu.
"Vakit geldi."
Azade başını kaldırmadı. Sadece derin bir nefes aldı. Sanki içinde büyüyen korkuyu o nefesle bastırmaya çalışıyordu. Tam o sırada kapı açıldı. Odaya Kudret Aladağ girdi.
Uzun boylu, sert yüzlü bir adamdı. Yirmili yaşlarının ortasındaydı. Bakışları soğuktu. Odaya girer girmez etrafına bakmadı bile, içeri girdiği anda içerideki bütün sesler kesildi. Kadınlar konuşmayı bıraktı. Herkes bir adım geri çekildi. Kudret Azade'ye baktı. Uzun uzun. Sanki bir kadına değil de satın aldığı bir şeye bakıyormuş gibi. Sonra tek bir cümle söyledi.
"Hazır mı?"
Kimse Azade'ye bir şey sormadı. Kimse onun ne istediğini merak etmedi. Çünkü o gün herkes için önemli olan tek şey vardı. Çocuk sayılabilecek bir yaştaydı. Çünkü Azade henüz on dört yaşındaydı. Ama o gün kimse onun yaşını konuşmuyordu. Kimse onun ne istediğini sormuyordu. O gün konuşulan tek şey Aladağlarla kurulacak bağdı.
Kudret birkaç adım geri çekildi. Azade'ye bir kez daha baktı. Sonra kapıya doğru yürüdü. Kadınlar hemen hareketlendi. Gelinliğin etekleri toparlandı, duvak yeniden düzeltildi. Azade ayağa kaldırıldı.
Azade'nin bacakları titriyordu.
Ama kimse bunu fark etmek istemiyordu.
Kapı açıldı. Davul sesi bir anda daha güçlü duyulmaya başladı. Avludaki kalabalık hareketlendi. İnsanlar gelini görmek için birbirine yaklaşmaya başladı.
Azade kapıdan çıkarıldığında yüzüne indirilen kırmızı duvağın arkasından etrafı görmeye çalıştı. Konağın büyük avlusu insan doluydu. Erkekler bir tarafta toplanmıştı, kadınlar başka bir tarafta. Herkes gülüyor, konuşuyor, düğünü izliyordu. Ama o kalabalığın içinde kimse Azade'nin yüzünü görmüyordu.
Kudret avlunun ortasında duruyordu. Azade dışarı çıkarıldığında bakışları bir an ona kaydı. Kudret kımıldamadı. Onu bekleyen bir damat gibi görünmüyordu. Daha çok olup biteni izleyen bir seyirci gibiydi.
Azade'nin yanına gelmesi için işaret etti. Kadınlar Azade'yi yavaşça onun yanına götürdü. Azade başını kaldırmaya cesaret edemiyordu. Ama Kudret'in bakışlarının üzerinde olduğunu hissediyordu. O bakış insanın içine işleyen türdendi. Yanına geldiğinde Kudret eğildi.
Sesi çok kısık ama sertti. "Bu evde kurallar vardır." Azade nefesini tuttu. Kudret devam etti. "Ve o kuralları ben koyarım."
Azade başını kaldırmadı. Ama o an içinden geçen tek şey korkuydu. Çünkü bu sözler bir uyarı gibi değildi. Bir hüküm gibiydi. Kudret doğruldu. Hiçbir şey söylemeden arkasını döndü. Azade'nin kolundan tutuldu ve arkasından yürütüldü.
Avlunun ortasında bir anda silah sesleri yükseldi.
Ardı ardına patlayan tüfekler gökyüzünü doldurdu. Sesler taş duvarlara çarpıp geri dönüyordu. Kalabalık alkışlarla bağırdı. Davul sesi daha da yükseldi. Zurnalar kesintisiz çalıyordu.
Düğün başlamıştı. Kalabalığın içinden biri bağırdı. "Halay!" Bir anda insanlar sıraya girdi. Erkekler omuz omuza dizildi. Kadınlar kendi taraflarında halka oluşturdu. Zurna daha yüksek çalmaya başladı. Halay başladı. Kudret eğildi. Sesi sadece Azade'nin duyabileceği kadar alçaktı.
"Başını kaldır." Azade birkaç saniye tereddüt etti. Sonra yavaşça başını kaldırdı. Kudret'in bakışları doğrudan gözlerinin içindeydi. O an Azade içinden geçen tek şeyi anladı. Bu düğün bir başlangıç değildi bu onun sonu olacaktı.
Halay uzadıkça davulun ritmi daha da hızlandı. Erkeklerin ayakları taş zemine sert sert vuruyor, zurnanın sesi avlunun duvarlarında yankılanıyordu. Kalabalık coşmuştu. İnsanlar gülüyor, bağırıyor, birbirini kutluyordu. O düğün Mardin'de uzun süre konuşulacak kadar büyük bir düğündü.
Ama o kalabalığın ortasında duran iki kişi için o günün anlamı çok farklıydı.
Azade başındaki kırmızı duvağın altında nefes almaya çalışıyordu. Gelinliğin ağırlığı omuzlarını bastırıyordu. İnsanların bakışlarını hissedebiliyordu ama yüzlerini göremiyordu. Kalabalık uğulduyor, davul çalıyordu ama Azade için bütün sesler uzak bir yerden geliyormuş gibiydi.
Kudret yanında hareketsiz duruyordu. Bir süre sonra avlunun ortasına doğru yürüdü. Azade'nin kolundan tutan kadınlar da onu arkasından götürdü. İnsanlar yol açtı. Kalabalık iki yana çekildi. Azade ilk defa bu kadar insanın ortasında olduğunu fark etti.
Her göz üzerindeydi. Ama kimse onun yüzünü görmüyordu. Konağın yaşlılarından biri öne çıktı. Elinde küçük bir Kur'an vardı. Kudret'in karşısında durdu. Azade'yi de yanına çağırdı.
Azade birkaç adım attı. Dizlerinin titrediğini hissediyordu. Yaşlı adam kısa bir dua okudu. Davul sesi o an için sustu. Avludaki kalabalık bir anda sessizleşti.
Sonra adam Kudret'e döndü. "Kabul ediyor musun?" diye sordu. Kudret hiç düşünmeden cevap verdi. "Ediyorum." Sesi net ve sakindi.
Adam bu sefer Azade'ye baktı. Ama soru sorulmadı. Azade'nin ne düşündüğü o düğünde kimsenin umurunda değildi. Yaşlı adam başını salladı. Duayı tamamladı.
Kalabalığın içinden bir alkış yükseldi. Davul tekrar çalmaya başladı. Zurnalar yeniden bağırdı. Silahlar bir kez daha patladı. İnsanlar birbirini tebrik ediyordu. Ama o an Azade'nin içinde hiçbir şey kıpırdamıyordu.
Sadece boşluk vardı. Kudret hafifçe ona doğru eğildi. Sesi yine alçaktı."Artık ölene kadar bu evdesin."
Aradan yıllar geçmişti. Aladağ konağının kalın taş duvarları arasında geçen zaman Azade'yi sessizce değiştirmişti. On dört yaşında bir çocukken gelin girdiği o evde artık genç bir kadın gibi görünüyordu ama içindeki yorgunluk çok daha eskiydi. İlk doğurduğu çocuk Bervan'dı. Onu kucağına aldığı gün Azade'nin gözlerinden yaşlar durmadan akmıştı. Korkudan değil, içindeki o büyük yalnızlığın ortasında ilk defa birine sarılabildiği için. Bervan büyüdükçe Azade'nin tek tesellisi olmuştu. Küçük elleriyle annesinin yüzünü tutar, saçlarına dokunurdu. Azade o anlarda dünyanın geri kalanını unutmaya çalışırdı.
Yıllar geçtikçe Azade'nin hayatı çocuk doğurmak ve o çocuklara tutunmaktan ibaret hâle geldi. On yedi yaşına geldiğinde Bircan doğdu. Küçük bir kız. Azade onu kucağına aldığında uzun süre yüzüne bakmıştı. O minik yüz, Azade'ye kendi çocukluğunu hatırlatıyordu. Ama içten içe şunu da biliyordu; o kız da bu konağın ağır gölgesinde büyüyecekti.
Aradan birkaç yıl daha geçti. Azade yirmi bir yaşına geldiğinde üçüncü çocuğunu doğurdu. Oğluna Berzan adını verdiler. Bervan ile arasında yedi yıl vardı. Ama Bervan o günden sonra kardeşine neredeyse bir baba gibi davranmaya başladı. Küçük Berzan ağladığında ilk koşan çoğu zaman Bervan olurdu. Azade uzaktan onları izlerdi. Büyük oğlunun küçücük kardeşini kucağına alışını, onu susturmaya çalışmasını... O anlarda Azade'nin yüzünde kısa süreli bir huzur belirirdi.
Evde üç çocuk vardı artık. Bervan büyüyordu, Bircan onun peşinden koşuyordu, Berzan ise annesinin kollarında uyuyordu. Ama Aladağ konağında mutluluk hiçbir zaman uzun süre kalmazdı.
Azade yirmi iki yaşına geldiğinde bir çocuk daha dünyaya getirdi. Küçük bir kız. Adını Berivan koydular. Ev artık çocuk sesleriyle doluydu. Avluda koşan ayak sesleri, odalarda yankılanan gülüşler... Ama o seslerin altında Azade'nin yorgunluğu da büyüyordu. Henüz yirmi iki yaşındaydı ama gözlerinde çok daha yaşlı bir kadının yorgunluğu vardı.
Ve sonra her şey bir sabah değişti. Azade yirmi üç yaşındaydı. O sabah konağın içinde bir telaş başladı. Hizmetçiler odalar arasında koşuşturuyor, kapılar açılıp kapanıyordu. Kadınlar fısıltıyla konuşuyor, çocuklar korkuyla ağlıyordu. Azade'nin odasının kapısı kapalıydı.
Saatler sonra kapı açıldığında Azade yatağın üzerinde hareketsiz yatıyordu. Gözleri açıktı. Ama bedeni artık ona ait değildi. Ne konuşabiliyordu. Ne ayağa kalkabiliyordu. Ne de çocuklarını kollarına alabiliyordu.
Azade Sultan o gün felç kaldı. Dört küçük çocuk kapının önünde durmuş annelerine bakıyordu. En önde Bervan vardı. Yanında Bircan, biraz geride Berzan ve yerde oturmuş ağlayan küçük Berivan...
Azade onların sesini duyuyordu. Ama cevap veremiyordu. Elini kaldırıp saçlarını okşamak istiyordu. Ama kolu kıpırdamıyordu. Konuşmak istiyordu. Ama dudakları açılmıyordu.
O günden sonra Azade Sultan Aladağ konağının en sessiz odasında yaşamaya başladı. Çocukları büyüdü. Acılar büyüdü. Ama Azade'nin sessizliği hiç değişmedi...