Buddenbrooklar kitap kapağı

35. bölüm / 97

Üçüncü Bölüm

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 97Şu an: Üçüncü Bölüm
  1. 1 Birinci Kısım — Birinci Bölüm1.610 kelime
  2. 2 İkinci Bölüm859 kelime
  3. 3 Üçüncü Bölüm587 kelime
  4. 4 Dördüncü Bölüm1.281 kelime
  5. 5 Beşinci Bölüm1.073 kelime
  6. 6 Altıncı Bölüm538 kelime
  7. 7 Yedinci Bölüm493 kelime
  8. 8 Sekizinci Bölüm1.197 kelime
  9. 9 Dokuzuncu Bölüm393 kelime
  10. 10 Onuncu Bölüm1.332 kelime
  11. 11 İkinci Kısım — Birinci Bölüm2.069 kelime
  12. 12 İkinci Bölüm1.337 kelime
  13. 13 Üçüncü Bölüm799 kelime
  14. 14 Dördüncü Bölüm1.273 kelime
  15. 15 Beşinci Bölüm1.198 kelime
  16. 16 Altıncı Bölüm871 kelime
  17. 17 Yedinci Bölüm1.688 kelime
  18. 18 Üçüncü Kısım — Birinci Bölüm1.863 kelime
  19. 19 İkinci Bölüm1.566 kelime
  20. 20 Üçüncü Bölüm1.153 kelime
  21. 21 Dördüncü Bölüm892 kelime
  22. 22 Beşinci Bölüm1.819 kelime
  23. 23 Altıncı Bölüm1.019 kelime
  24. 24 Yedinci Bölüm1.183 kelime
  25. 25 Sekizinci Bölüm1.719 kelime
  26. 26 Dokuzuncu Bölüm915 kelime
  27. 27 Onuncu Bölüm635 kelime
  28. 28 On Birinci Bölüm1.098 kelime
  29. 29 On İkinci Bölüm627 kelime
  30. 30 On Üçüncü Bölüm783 kelime
  31. 31 On Dördüncü Bölüm1.234 kelime
  32. 32 On Beşinci Bölüm795 kelime
  33. 33 Dördüncü Kısım — Birinci Bölüm1.403 kelime
  34. 34 İkinci Bölüm984 kelime
  35. 35 Üçüncü Bölüm2.766 kelime · Okuduğun bölüm
  36. 36 Dördüncü Bölüm760 kelime
  37. 37 Beşinci Bölüm934 kelime
  38. 38 Altıncı Bölüm1.964 kelime
  39. 39 Yedinci Bölüm2.143 kelime
  40. 40 Sekizinci Bölüm2.030 kelime
  41. 41 Dokuzuncu Bölüm498 kelime
  42. 42 Onuncu Bölüm2.798 kelime
  43. 43 On Birinci Bölüm1.221 kelime
  44. 44 Beşinci Kısım — Birinci Bölüm1.982 kelime
  45. 45 İkinci Bölüm1.721 kelime
  46. 46 Üçüncü Bölüm1.877 kelime
  47. 47 Dördüncü Bölüm710 kelime
  48. 48 Beşinci Bölüm1.328 kelime
  49. 49 Altıncı Bölüm823 kelime
  50. 50 Yedinci Bölüm864 kelime
  51. 51 Sekizinci Bölüm1.794 kelime
  52. 52 Dokuzuncu Bölüm1.365 kelime
  53. 53 Altıncı Kısım — Birinci Bölüm1.196 kelime
  54. 54 İkinci Bölüm1.214 kelime
  55. 55 Üçüncü Bölüm1.755 kelime
  56. 56 Dördüncü Bölüm2.561 kelime
  57. 57 Beşinci Bölüm1.856 kelime
  58. 58 Altıncı Bölüm3.428 kelime
  59. 59 Yedinci Bölüm1.770 kelime
  60. 60 Sekizinci Bölüm1.225 kelime
  61. 61 Dokuzuncu Bölüm1.787 kelime
  62. 62 Onuncu Bölüm2.699 kelime
  63. 63 On Birinci Bölüm973 kelime
  64. 64 Yedinci Kısım — Birinci Bölüm1.906 kelime
  65. 65 İkinci Bölüm904 kelime
  66. 66 Üçüncü Bölüm1.377 kelime
  67. 67 Dördüncü Bölüm1.133 kelime
  68. 68 Beşinci Bölüm1.794 kelime
  69. 69 Altıncı Bölüm1.245 kelime
  70. 70 Yedinci Bölüm930 kelime
  71. 71 Sekizinci Bölüm347 kelime
  72. 72 Sekizinci Kısım — Birinci Bölüm2.809 kelime
  73. 73 İkinci Bölüm2.156 kelime
  74. 74 Üçüncü Bölüm1.311 kelime
  75. 75 Dördüncü Bölüm2.481 kelime
  76. 76 Beşinci Bölüm4.230 kelime
  77. 77 Altıncı Bölüm3.104 kelime
  78. 78 Yedinci Bölüm3.692 kelime
  79. 79 Sekizinci Bölüm5.823 kelime
  80. 80 Dokuzuncu Bölüm1.187 kelime
  81. 81 Dokuzuncu Kısım — Birinci Bölüm3.110 kelime
  82. 82 İkinci Bölüm3.949 kelime
  83. 83 Üçüncü Bölüm1.284 kelime
  84. 84 Dördüncü Bölüm3.835 kelime
  85. 85 Onuncu Kısım — Birinci Bölüm1.989 kelime
  86. 86 İkinci Bölüm2.392 kelime
  87. 87 Üçüncü Bölüm2.587 kelime
  88. 88 Dördüncü Bölüm588 kelime
  89. 89 Beşinci Bölüm4.646 kelime
  90. 90 Altıncı Bölüm2.343 kelime
  91. 91 Yedinci Bölüm1.803 kelime
  92. 92 Sekizinci Bölüm1.866 kelime
  93. 93 Dokuzuncu Bölüm1.100 kelime
  94. 94 On Birinci Kısım — Birinci Bölüm1.517 kelime
  95. 95 İkinci Bölüm11.644 kelime
  96. 96 Üçüncü Bölüm785 kelime
  97. 97 Dördüncü Bölüm1.113 kelime

Üçüncü Bölüm
Konsolos Buddenbrook geniş arazisini aceleyle geçti. Bäckergrube sokağına çıktığında arkasından ayak sesleri duydu ve komisyoncu Gosch’u gördü. Uzun paltosuna ressamca bürünmüş Gosch da yokuş yukarı, toplantıya doğru gidiyordu. Uzun ve ince ellerinden biriyle Cizvit şapkasını kaldırırken ötekiyle düzgün, alçakgönüllü bir selam verdi; sıkılmış ve öfkeli bir sesle, ‘Konsolos bey… selamlar!’ dedi.

Kırklarında bekâr bir adam olan bu komisyoncu Siegismund Gosch, bütün tavırlarına rağmen dünyanın en dürüst ve iyi yürekli insanıydı; yalnızca bir güzel sanatlar meraklısı, özgün bir kafaydı. Tıraşlı yüzünü kıvrık burnu, sivri ve öne çıkık çenesi, keskin hatları, ince dudaklarını içine kapanık ve kötü niyetli bir tavırla bastırdığı geniş, aşağı dönük ağzı belirginleştiriyordu. Vahşi, güzel ve şeytani bir entrikacının başını sergilemeye çalışıyordu —hem de fena başarmıyordu—; Mephistopheles ile Napoléon arasında, kötü, alaycı, ilginç ve korku uyandıran bir kişilik… Kırlaşmış saçlarını alnına koyu ve kasvetli biçimde tarardı. Sırtının kambur olmamasına içtenlikle üzülürdü. — Eski ticaret kentinin sakinleri arasında yabansı ve sevimli bir görünüşü vardı. Yurttaşlık hayatının içinde, küçük, sağlam ve alçakgönüllülüğüyle saygı gören bir aracılık işi yürüttüğü için onlardan biriydi. Ne var ki daracık, karanlık bürosunda bütün dillerde şiir kitaplarıyla dolu büyük bir kitaplık dururdu; yirmi yaşından beri Lope de Vega’nın bütün oyunlarını çevirdiği söylenirdi… Bir keresinde Schiller’in ‘Don Carlos’ oyununu amatör bir temsilde oynamış, Domingo rolünü üstlenmişti. Hayatının doruk noktası buydu. — Ağzından soylu olmayan tek bir söz çıkmamıştı; iş konuşurken bile alışılmış kalıpları dişlerinin arasından, ‘Alçak herif, ha! Atalarını mezarda lanetleyeceğim!’ der gibi bir yüz ifadesiyle söylerdi. Bir bakıma rahmetli Jean Jacques Hoffstede’nin mirasçısı ve ardılıydı; ama mizacı daha kasvetli ve daha gösterişliydi, ayrıca eski Johann Buddenbrook’un dostunun geçen yüzyıldan taşıdığı şakacı neşeden onda eser yoktu. — Bir gün borsada, spekülasyon amacıyla satın aldığı iki ya da üç senette bir anda altı buçuk kurant taler kaybetti. Bunun üzerine dramatik duyguları onu sürükledi ve bir gösteri yaptı. Waterloo Savaşı’nı kaybetmiş gibi bir tavırla banka oturdu, yumruğunu alnına bastırdı ve gözlerini Tanrı’ya meydan okurcasına devirerek birkaç kez ‘Ah, lanet olsun!’ diye yineledi. Şu ya da bu arsayı satarken elde ettiği küçük, düzenli ve güvenli kazançlar aslında onu sıkıyordu; göğün entrikacı Gosch’a indirdiği bu kayıp, bu trajik darbe onun için bir zevk, haftalarca tadını çıkardığı bir mutluluktu. ‘Talihsizlik yaşadığınızı duydum, Bay Gosch. Üzüldüm…’ diye seslenildiğinde, ‘Ah, değerli dostum! Uomo non educato dal dolore riman sempre bambino!’ diye yanıt verirdi. Kimsenin anlamaması doğaldı. Lope de Vega’dan mıydı? Siegismund Gosch’un bilgili ve tuhaf bir insan olduğu kesindi.

‘Ne zamanlarda yaşıyoruz!’ dedi Konsolos Buddenbrook’a; bastonuna kambur bir halde dayanıp yanında yokuşu çıkarken. ‘Fırtına ve değişim zamanları!’

‘Haklısınız,’ diye karşılık verdi Konsolos. Zamanın hareketli olduğunu söyledi. Bugünkü toplantı merakla beklenebilirdi. Zümre ilkesi…

‘Hayır, dinleyin!’ diye devam etti Bay Gosch. ‘Bütün gün sokaklardaydım, ayaktakımını gözlemledim. Aralarında gözleri nefret ve coşkuyla alev alev yanan harika delikanlılar vardı…’

Johann Buddenbrook gülmeye başladı. ‘Siz de pek iyisiniz doğrusu, dostum! Hoşunuza gidiyor galiba? Hayır, izin verin… Bütün bunlar çocukça! Bu insanlar ne istiyor? Biraz gürültü çıkarmak için fırsattan yararlanan bir grup terbiyesiz delikanlı…’

‘Elbette! Ama inkâr edilemez… Kasap çırağı Berkemeyer’in Bay Benthien’in vitrin camını kırdığı sırada oradaydım… Panter gibiydi!’ Bay Gosch son sözcüğü özellikle dişlerini sıkarak söyledi, ardından devam etti: ‘Ah, bu işin yüce bir yanı olduğunu inkâr edemeyiz! Sonunda, bilirsiniz, sıradan olmayan bir şey; şiddetli bir şey: fırtına, vahşet… gök gürültülü bir sağanak… Ah, halk cahildir, bunu biliyorum! Ama yüreğim, işte bu yüreğim onlarla…’ Sade, sarı yağlıboyayla boyanmış evin önüne varmışlardı. Yurttaşlar Meclisinin toplantı salonu, binanın zemin katındaydı.

Bu salon, Suerkringel adlı bir dul kadının işlettiği bira ve danshaneye aitti; ama belirli günlerde ‘Yurttaşlar Meclisi’ üyelerinin kullanımına ayrılırdı. Sağ tarafında lokantalar bulunan, bira ve yemek kokan dar, taş döşeli bir koridordan geçip soldaki kapıdan salona girilirdi. Yeşile boyalı tahtalardan yapılmış kapının ne kolu ne de kilidi vardı; o kadar dar ve alçaktı ki arkasında böylesine büyük bir oda olduğunu kimse düşünmezdi. Salon soğuk, çıplak ve ahır gibiydi; kirişleri görünen tavanı ve duvarları beyaza boyanmıştı. Epey yüksek üç penceresinin çerçeveleri yeşildi ve perdeleri yoktu. Karşı tarafta koltuk sıraları bir amfi gibi yükseliyor, sıraların önündeki yeşil örtülü masada başkan, tutanak kâtibi ve toplantıya katılan Senato komiserleri için büyük bir çan, evraklar ve yazı gereçleri duruyordu. Kapıların karşısındaki duvarda, paltolarla şapkaların asıldığı birkaç yüksek askılık vardı.

Dar kapıdan arka arkaya salona girdiklerinde Konsolosla yoldaşı bir ses uğultusuyla karşılaştı. Görünüşe bakılırsa toplantıya en son onlar gelmişti. Salon; elleri ceplerinde, arkalarında ya da havada, kümeler halinde durup tartışan yurttaşlarla doluydu. Meclisin 120 üyesinden yüzü mutlaka oradaydı. Kırsal bölgelerden gelen temsilcilerden bir kısmı, mevcut koşullar yüzünden evde kalmayı tercih etmişti.

Girişe en yakın yerde, kısa boylu birkaç adamdan, önemsiz iki üç esnaftan, bir lise öğretmeninden, ‘yetimlerin babası’ Bay Mindermann’dan ve sevilen berber Bay Wenzel’den oluşan bir grup duruyordu. Siyah bıyıklı, ufak tefek, güçlü, akıllı yüzlü ve elleri kırmızı Bay Wenzel, Konsolosu daha o sabah tıraş etmişti; burada ise onunla eşitti. Yalnızca seçkin çevredekileri tıraş ederdi; neredeyse yalnızca Möllendorpf, Langhals, Buddenbrook ve Överdieck ailelerine giderdi. Kent işleri hakkındaki derin bilgisi, cana yakınlığı ve becerikliliği, ayrıca herkesin karşısında eğilse de sezilen özgüveni sayesinde Yurttaşlar Meclisine seçilmişti.

‘Konsolos bey, son haberleri biliyor musunuz?’ diye seslendi hamisi olan Konsolosa; hevesliydi, gözleri ciddiydi…

‘Ne bilmem gerekiyor, sevgili Wenzel?’

‘Bu sabah henüz öğrenmiş olamazdınız… Konsolos bey, bağışlayın, bu son haber! Halk belediye binasının önüne ya da pazar yerine gitmiyor! Buraya geliyor, Yurttaşlar Meclisini tehdit etmek istiyor! Editör Rübsam kışkırttı onları…’

‘Olur şey değil!’ dedi Konsolos. Ön grupların arasından sıyrılıp salonun ortasına ilerledi; orada kayınpederini, toplantıya katılan Senatör Doktor Langhals ve James Möllendorpf’la birlikte gördü. ‘Doğru mu bu, beyler?’ diye sordu ve onlarla el sıkıştı…

Gerçekten de bütün toplantı bu konudan söz ediyordu; kalabalık buraya doğru geliyordu, sesleri şimdiden duyuluyordu…

“Alçaklar!” dedi Lebrecht Kröger soğuk ve küçümseyen bir tavırla. Buraya kendi arabasıyla gelmişti. Eski “moda beyefendisi”nin uzun boylu, seçkin görünüşlü bedeni, olağan koşullarda seksen yaşının yükü altında eğilmeye başlamıştı; ama bugün dimdik duruyordu. Yarı kapalı gözleriyle, kısa beyaz bıyığının uçlarının dikildiği ağzının kenarlarını soylu bir küçümsemeyle aşağı sarkıtmıştı. Siyah kadife yeleğinde iki sıra mücevher düğmesi parlıyordu…

Bu grubun yakınında, kızıl gri favorileri, mavi kareli yeleğinin üzerinde kalın bir saat zinciri ve önü açık ceketiyle tıknaz, şişman bir beyefendi olan Hinrich Hagenström göze çarpıyordu. Ortağı Bay Strunck’la birlikte duruyor, Konsolosu hiç selamlamıyordu.

İleride, varlıklı görünüşlü bir adam olan kumaş tüccarı Benthien, çevresinde toplanmış çok sayıda başka beyefendiye pencere camının nasıl kırıldığını en ince ayrıntısına kadar anlatıyordu… “Bir tuğla, yarım tuğla, beyefendiler! Pat… Camı delip geçti, sonra da yeşil reps kumaşından bir topun üzerine düştü… Ayak takımı! Neyse, bu devletin işi…”

Bir köşeden, Glockengießerstraße’de oturan Bay Stuht’un sesi durmadan duyuluyordu. Yün gömleğinin üzerine siyah ceket geçirmiş, tartışmaya katılmış ve öfkesini vurgulayan bir sesle tekrar tekrar şunu söylüyordu: “İnanılır gibi değil, alçaklık!” Bu arada “alçaklık” sözcüğünü “alçaklıyık” diye söylüyordu.

Johann Buddenbrook bir yanda eski dostu C. F. Köppen’i, öte yanda onun rakibi Konsolos Kistenmaker’ı selamlamak için dolaşıyordu. Doktor Grabow’la el sıkıştı, İtfaiye Müdürü Gieseke, mimar Voigt, Senatör’ün kardeşi ve sözcü Doktor Langhals, tüccarlar, öğretmenler ve avukatlarla birkaç söz etti…

Oturum açılmamıştı ama tartışma son derece canlıydı. Beyefendilerin hepsi, bu kalem efendisini, bu editörü, kalabalığı kışkırttığını bildikleri Rübsam’ı lanetliyordu… Peki neye karşı kışkırtmıştı? Burada, halk temsilciliğinde zümre ilkesinin korunup korunmayacağını ya da genel ve eşit oy hakkının getirilip getirilmeyeceğini karara bağlamak için bulunuyorlardı. Senato, ikincisini çoktan önermişti. Peki halk ne istiyordu? Beyefendileri yakalarından tutmak istiyordu; hepsi bu. Kahretsin, beyefendiler kendilerini hayatlarında hiç bu kadar berbat bir durumda bulmamışlardı! Senato komiserleri, görüşlerini öğrenmek için çevrelerini saranların arasında kalmıştı. Belediye Başkanı Överdieck’in bu konuda nasıl düşündüğünü bilmesi gereken Konsolos Buddenbrook’un da etrafını sardılar; çünkü geçen yıl Konsolos Justus Kröger’in kayınbiraderi Senatör Doktor Överdieck Senato Başkanı olduğundan beri Buddenbrooklar Belediye Başkanı’yla akraba olmuş, bu da halkın gözündeki saygınlıklarını epey artırmıştı…

Birden dışarıdaki gürültü kabardı… Devrim, toplantı salonunun pencerelerine dayanmıştı! İçerideki hararetli görüşmeler bir anda kesildi. Herkes dehşet içinde, ellerini karınlarının üzerinde kavuşturup sustu; birbirlerinin yüzüne ya da yumrukların kalktığı pencerelere baktılar. Dışarıda taşkın, anlamsız, kulakları sağır eden bir “ho-ho” ve “hö-hö” uğultusu havayı dolduruyordu. Sonra, isyancılar kendi davranışlarından ürkmüş gibi, hiç beklenmedik biçimde dışarısı salon kadar sessizleşti. Her şeyi kaplayan derin sessizlikte, yalnızca en alt sıraların olduğu yönden, Lebrecht Kröger’in oturduğu yerden, sessizliği soğuk, yavaş ve vurgulu bir biçimde yaran bir söz duyuldu: “Alçaklar!”

Hemen ardından, bir köşeden boğuk ve öfkeli bir ses yükseldi: “İnanılır gibi değil, alçaklıyık!”

Sonra kumaş tüccarı Benthien’in telaşlı, titrek ve gizemli sesi birden toplantı salonunun üzerinde uçuştu…

“Beyefendiler… beyefendiler… beni dinleyin… Bu binayı bilirim… Çatıya çıkarsanız orada bir tavan kapağı var… Çocukken kedileri oradan vururdum… Yan binanın çatısına gayet rahat tırmanıp güvenli bir yere geçilebilir…”

“Alçakça bir korkaklık!” diye tısladı simsar Gosch, dişlerinin arasından. Sözcü masasının yanında kollarını kavuşturmuş, başı öne eğik, dehşet verici bir bakışla pencerelere dikilmişti.

“Korkaklık mı, beyefendi? Nasıl yani? Tanrının belası… İnsanlar tuğla atıyor! Benim artık canıma tak etti…”

Tam o sırada dışarıdaki gürültü yeniden yükseldi; ama ilk baştaki fırtınalı şiddetine ulaşmadan, sakin ve kesintisiz biçimde sürüp gitti. Sabırlı, şarkı söyler gibi, neredeyse neşeli bir uğultuydu bu; arada ıslıklar ve “İlke!” ya da “Yurttaşlık hakkı!” gibi tek tük bağırışlar seçiliyordu… Yurttaşlar Meclisi huşu içinde dinliyordu.

Bir süre sonra sözcü Bay Doktor Langhals, sesi alçak, toplantıya hitap etti: “Beyefendiler, şimdi oturumu açarsam sizinle aynı görüşte olduğumu umuyorum…”

Bu, pek önemsenmeyen bir öneriydi; ne var ki hiçbir yerde en ufak bir destek bulmadı.

“Ben buna razı değilim,” dedi biri, itiraz kabul etmeyen dürüst bir kararlılıkla. Bu kişi, Ritzerau kırsal bölgesinden, Klein-Schretstaken köyünün temsilcisi köylü Bay Pfahl’dı. Görüşmeler sırasında onun sesini daha önce duyduğunu hatırlayan yoktu; ama içinde bulunulan durumda en sade kafanın düşüncesi bile büyük ağırlık taşıyordu… Bay Pfahl, yılmadan ve sağlam bir siyasi sezgiyle bütün Yurttaşlar Meclisinin görüşünü dile getirmişti.

“Tanrı korusun!” dedi Bay Benthien öfkeyle. “Şu sıralarda, sokaktan insanı görebilirler! Tuğla atıyorlar! Yok, Tanrının belası, benim artık canıma tak etti…”

“Lanet olası kapı da ne kadar dar!” diye umutsuzca söylendi şarap tüccarı Köppen. “Dışarı çıkmak istesek ezilip kalırız… Sıkışa sıkışa çıkarız herhalde!”

“İnanılır gibi değil, alçaklıyık,” dedi Bay Stuht boğuk bir sesle.

Sözcü yeniden, ısrarla söze başladı: “Beyefendiler! Lütfen bir düşünün… Bugün tutulacak tutanağın bir nüshasını üç gün içinde yönetici belediye başkanına ulaştırmam gerekiyor… Üstelik kent, tutanağın basılıp yayımlanmasını bekliyor… Her durumda, oturumun açılıp açılmaması konusunda oylamaya geçmek istiyorum…”

Sözcüyü destekleyen birkaç yurttaş dışında, gündeme geçmeye hazır kimse çıkmadı. Oylama yapmak boşuna olurdu. Halkı kışkırtmamak gerekiyordu. Ne istediğini kimse bilmiyordu. Bir kararla halkı herhangi bir yönde karşısına almamak gerekirdi. Beklemek, kımıldamamak gerekiyordu. Marienkirche’den saat dört buçuk çaldı…

Birbirlerini sabırla beklemeye devam etme kararında pekiştirdiler. Dışarıda kabaran, azalan, duraklayan ve yeniden başlayan gürültüye alışmaya başladılar. Biraz sakinleşip rahat etmeye, alt sıralara ve sandalyelere oturmaya koyuldular… Bu çalışkan yurttaşların faaliyetleri kıpırdanmaya başladı… Arada işlerden konuşmaya, hatta iş bağlamaya bile cesaret ettiler… Simsarlar büyük tüccarların yanına sokuldu… İçeride mahsur kalmış beyefendiler, şiddetli bir fırtınada birlikte oturup başka şeylerden söz eden, arada ciddi ve saygılı yüzlerle gök gürültüsünü dinleyen insanlar gibi sohbet ediyorlardı. Saat beş, beş buçuk oldu; hava kararmaya başladı. Arada biri, karısının kahvesinin başında beklediğinden yakındı; bunun üzerine Bay Benthien tavan kapağını hatırlatma cüretini gösterdi. Ama çoğu, kaderci bir tavırla başını sallayıp “Ben zaten fazla şişmanım, sığamam!” diyen Bay Stuht gibi düşünüyordu.

Konsolos hanımın uyarısını aklında tutan Johann Buddenbrook, kayınpederinin yanından ayrılmamıştı. Ona biraz kaygıyla bakarak sordu: “Umarım bu küçük macera sizi fazla üzmüyordur, baba?”

Kar gibi beyaz peruk altındaki Lebrecht Kröger’in alnında iki mavimsi damar kaygı verici biçimde şişmişti. Aristokrat ellerinden biri yeleğindeki opal düğmelerle oynarken, iri bir pırlantayla süslü öteki eli dizlerinin üzerinde titriyordu.

“Boş ver, Buddenbrook!” dedi tuhaf bir yorgunlukla. “Canım sıkılıyor, hepsi bu.” Ama birden tıslayarak söyledikleri, kendi sözünü yalanlıyordu: “Lanet olsun, Jean! Şu alçak kalemşörlere saygıyı barutla kurşunu bedenlerine işleterek öğretmeli… Ayak takımı… Alçaklar!”

Konsolos yatıştırmak istercesine mırıldandı: “Öyle… öyle… Haklısınız, bu epey onur kırıcı bir komedi… Ama ne yapmalı? Durumu idare etmek gerek. Akşam oluyor. İnsanlar birazdan dağılır…”

“Arabam nerede? Arabamı istiyorum!” diye buyurdu Lebrecht Kröger, büsbütün kendinden geçmiş halde. Öfkesi patladı, bütün bedeni titriyordu. “Saat beşe çağırmıştım! Nerede? Oturum yapılmayacak… Burada ne işim var? Benimle alay edilmesine izin vermem! Arabamı istiyorum! Arabacıma hakaret mi ediyorlar? Gidip bakın, Buddenbrook!”

“Sevgili kayınpederim, Tanrı aşkına sakin olun! Kendinizi fazla üzüyorsunuz… Bu size iyi gelmez! Elbette… Şimdi gidip arabanıza bakacağım. Ben de bu durumdan bıktım. İnsanlarla konuşup evlerine gitmelerini isteyeceğim…”

Lebrecht Kröger karşı çıksa ve birden buz gibi, küçümseyen bir sesle “Durun, burada kalın! Bir şey kaybetmezsiniz, Buddenbrook!” diye buyursa da Konsolos hızla salonu geçti.

Küçük yeşil kapının yanında, Siegismund Gosch ona yetişti; kemikli eliyle kolundan tutup korkunç bir fısıltıyla sordu: “Nereye, Konsolos bey?”

Simsarın yüzü binlerce derin çizgiyle kırışmıştı. Vahşi bir kararlılıkla sivri çenesi neredeyse burnuna kadar yükseldi; gri saçları şakaklarına ve alnına karanlık bir gölge gibi dökülüyordu. Başını omuzlarının arasına öyle derin gömmüştü ki, gerçekten de kambur bir görünüm almıştı. Sonunda şöyle haykırdı: “Halkla konuşmaya niyetli olduğumu görüyorsunuz!”

Konsolos, “Hayır, bırakın bunu ben yapayım, Gosch… İnsanların arasında muhtemelen daha çok tanıdığım var…” dedi.

“Peki,” diye karşılık verdi simsar, sesi cansızdı. “Siz benden daha büyük bir insansınız.” Sonra sesini yükselterek sürdürdü: “Ama size eşlik edeceğim, Konsolos Buddenbrook! Azgın kölelerin öfkesi beni paramparça etse bile…”

Dışarı çıkarlarken, “Ah, ne gün! Ne akşam!” dedi… Hayatında kendini hiç bu kadar mutlu hissetmemişti. “Ha, Konsolos bey! İşte halk!”

İkisi koridoru geçip dış kapının önüne çıktılar ve kaldırıma inen üç dar basamağın en üstünde durdular. Sokak tuhaf bir manzara sunuyordu. Terk edilmişti; çevredeki evlerin açık ve çoktan aydınlanmış pencerelerinde, Yurttaşlar Meclisi binasının önünde sıkış tepiş duran karaltılı isyancı kalabalığına bakan meraklılar vardı. Kalabalığın sayısı salondaki toplantınınkini pek aşmıyordu. Genç liman ve depo işçilerinden, hamallardan, halk okulu öğrencilerinden, ticaret gemilerinde çalışan birkaç denizciden ve kentin yoksul semtlerindeki “Twieten”, “Gängen”, “Wischen” ve “Höfen” denen sokak ve avlularda yaşayan başka insanlardan oluşuyordu. Aralarında, bu girişimden Buddenbrookların aşçısı gibi bir sonuç uman üç dört kadın da vardı. Ayakta durmaktan yorulan isyancılardan bazıları ayaklarını oluğa sarkıtarak kaldırıma oturmuş, tereyağlı ekmek yiyordu.

Saat altıya yaklaşıyordu. Hava iyice kararmış olduğu halde, petrol lambaları yolun üzerindeki zincirlerinde hâlâ yakılmadan asılı duruyordu. Konsolos Buddenbrook’u içtenlikle öfkelendiren ilk şey, bu apaçık ve akıl almaz düzen ihlali oldu; bu yüzden epey kısa ve kızgın bir sesle konuşmaya başladı: “Millet, yaptığınız bu saçmalık da neyin nesi?”

Atıştıranlar kaldırımdan fırlayıp ayağa kalktı. Yolun öte yanında kalanlar parmak uçlarında yükseldi. Konsolosun yanında çalışan birkaç liman işçisi şapkalarını çıkardı. Dikkat kesildiler, birbirlerini dürtüp alçak sesle şöyle dediler: “Konsolos Buddenbrook bu! Konsolos Buddenbrook konuşacak! Sus Krischan, fena halde kızabilir! Şu da Simsar Gosch… bak! Maymunun teki! Biraz kaçık mı acaba?”

Konsolos, küçük ve çukur gözlerini, basamakların hemen önünde duran, bacakları çarpık, yaklaşık yirmi iki yaşlarında bir depo işçisine çevirdi. Şapkasını elinde tutan bu genç adamın ağzı ekmekle doluydu. “Corl Smolt!” diye yeniden söze başladı. “Hadi anlat bakalım, Corl Smolt! Artık vakti geldi! Bütün öğleden sonra burada avazınız çıktığı kadar bağırdınız…”

“Şey, Konsolos bey…” diye çiğneyerek söze girdi Corl Smolt. “İş biraz… ama… artık bu noktaya geldi… Şimdi devrim yapıyoruz.”

“Bu ne terbiyesizlik, Smolt!”

“Şey, Konsolos bey, öyle diyorsunuz ama iş bu noktaya geldi… Artık bu durumdan memnun değiliz… Yeni bir düzen istiyoruz; zaten artık ortada doğru dürüst bir şey de kalmadı…”

“Dinle Smolt, siz de dinleyin! Aklı başında bir adamsan eve gidersin, devrimi de umursamaz, burada düzeni de bozmazsın…”

“Kutsal düzen!” diye tıslayarak sözünü kesti Bay Gosch…

“Düzen diyorum!” diye sözünü tamamladı Konsolos Buddenbrook. “Lambalar bile yakılmamış… Bu devrim de artık işi fazla ileri götürdü!”

Corl Smolt lokmasını yutmuştu. Kalabalık arkasındayken bacaklarını açıp dimdik durdu ve itirazlarını sıraladı…

“Şey, Konsolos bey, öyle diyorsunuz ama mesele yalnızca genel oy hakkı ilkesi…”

“Ulu Tanrım, budala!” diye bağırdı Konsolos; öfkesinden yöre ağzını konuşmayı unutmuştu… “Ağzından çıkan tek şey saçmalık…”

“Şey, Konsolos bey,” dedi Corl Smolt biraz ürkekçe, “olan oldu artık. Ama devrim olacak, orası kesin. Devrim her yerde; Berlin’de de Paris’te de…”

“Smolt, peki siz aslında ne istiyorsunuz? Söyle bakalım!”

“Şey, Konsolos bey, ben yalnızca şunu diyorum: Cumhuriyet istiyoruz, yalnızca bunu diyorum…”

“Ama sen budalanın tekisin… Zaten bir tane cumhuriyetiniz var!”

“Şey, Konsolos bey, öyleyse bir tane daha istiyoruz.”

Daha iyi bilenlerden bazıları ağır ağır ve içtenlikle gülmeye başladı. Corl Smolt’un yanıtını pek az kişi anlamış olsa da bu neşe yayıldı; sonunda Cumhuriyetçi kalabalığın tamamı geniş ve iyi niyetli bir kahkahayla gülüyordu. Yurttaşlar Meclisinin pencerelerinde, ellerinde bira maşrapalarıyla meraklı birkaç beyefendi göründü… Bu gidişattan hayal kırıklığına uğrayan ve üzülen tek kişi Siegismund Gosch’tu.

Sonunda Konsolos Buddenbrook, “Hadi millet,” dedi, “bence şimdi hepinizin eve gitmesi en iyisi!”

Yarattığı etkiye büsbütün şaşırmış olan Corl Smolt şöyle karşılık verdi: “Şey, Konsolos bey, madem öyle, meseleyi burada bırakmak gerek herhalde. Konsolos bey bana gücenmediği için de mutluyum. Hoşça kalın o halde, Konsolos bey…”

Kalabalık neşesi yerinde bir halde dağılmaya başladı.

“Smolt, bir dakika bekle!” diye seslendi Konsolos. “Söylesene, Krögerlerin arabasını, kale kapısının önündeki faytonu görmedin mi?”

“Elbette, Konsolos bey! Geldi. Aşağıdan Konsolos beyin avlusuna girdi…”

“Güzel; hadi çabuk git Smolt, Jochen’e biraz aşağıya gelmesini söyle; efendisi eve gitmek istiyor.”

“Elbette, Konsolos bey!”… Corl Smolt şapkasını başına geçirip deri siperliği gözlerine kadar indirerek, geniş adımlarla salına salına sokağın aşağısına doğru koştu.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…