Buddenbrooklar kitap kapağı

14. bölüm / 97

Dördüncü Bölüm

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 97Şu an: Dördüncü Bölüm
  1. 1 Birinci Kısım — Birinci Bölüm1.610 kelime
  2. 2 İkinci Bölüm859 kelime
  3. 3 Üçüncü Bölüm587 kelime
  4. 4 Dördüncü Bölüm1.281 kelime
  5. 5 Beşinci Bölüm1.073 kelime
  6. 6 Altıncı Bölüm538 kelime
  7. 7 Yedinci Bölüm493 kelime
  8. 8 Sekizinci Bölüm1.197 kelime
  9. 9 Dokuzuncu Bölüm393 kelime
  10. 10 Onuncu Bölüm1.332 kelime
  11. 11 İkinci Kısım — Birinci Bölüm2.069 kelime
  12. 12 İkinci Bölüm1.337 kelime
  13. 13 Üçüncü Bölüm799 kelime
  14. 14 Dördüncü Bölüm1.273 kelime · Okuduğun bölüm
  15. 15 Beşinci Bölüm1.198 kelime
  16. 16 Altıncı Bölüm871 kelime
  17. 17 Yedinci Bölüm1.688 kelime
  18. 18 Üçüncü Kısım — Birinci Bölüm1.863 kelime
  19. 19 İkinci Bölüm1.566 kelime
  20. 20 Üçüncü Bölüm1.153 kelime
  21. 21 Dördüncü Bölüm892 kelime
  22. 22 Beşinci Bölüm1.819 kelime
  23. 23 Altıncı Bölüm1.019 kelime
  24. 24 Yedinci Bölüm1.183 kelime
  25. 25 Sekizinci Bölüm1.719 kelime
  26. 26 Dokuzuncu Bölüm915 kelime
  27. 27 Onuncu Bölüm635 kelime
  28. 28 On Birinci Bölüm1.098 kelime
  29. 29 On İkinci Bölüm627 kelime
  30. 30 On Üçüncü Bölüm783 kelime
  31. 31 On Dördüncü Bölüm1.234 kelime
  32. 32 On Beşinci Bölüm795 kelime
  33. 33 Dördüncü Kısım — Birinci Bölüm1.403 kelime
  34. 34 İkinci Bölüm984 kelime
  35. 35 Üçüncü Bölüm2.766 kelime
  36. 36 Dördüncü Bölüm760 kelime
  37. 37 Beşinci Bölüm934 kelime
  38. 38 Altıncı Bölüm1.964 kelime
  39. 39 Yedinci Bölüm2.143 kelime
  40. 40 Sekizinci Bölüm2.030 kelime
  41. 41 Dokuzuncu Bölüm498 kelime
  42. 42 Onuncu Bölüm2.798 kelime
  43. 43 On Birinci Bölüm1.221 kelime
  44. 44 Beşinci Kısım — Birinci Bölüm1.982 kelime
  45. 45 İkinci Bölüm1.721 kelime
  46. 46 Üçüncü Bölüm1.877 kelime
  47. 47 Dördüncü Bölüm710 kelime
  48. 48 Beşinci Bölüm1.328 kelime
  49. 49 Altıncı Bölüm823 kelime
  50. 50 Yedinci Bölüm864 kelime
  51. 51 Sekizinci Bölüm1.794 kelime
  52. 52 Dokuzuncu Bölüm1.365 kelime
  53. 53 Altıncı Kısım — Birinci Bölüm1.196 kelime
  54. 54 İkinci Bölüm1.214 kelime
  55. 55 Üçüncü Bölüm1.755 kelime
  56. 56 Dördüncü Bölüm2.561 kelime
  57. 57 Beşinci Bölüm1.856 kelime
  58. 58 Altıncı Bölüm3.428 kelime
  59. 59 Yedinci Bölüm1.770 kelime
  60. 60 Sekizinci Bölüm1.225 kelime
  61. 61 Dokuzuncu Bölüm1.787 kelime
  62. 62 Onuncu Bölüm2.699 kelime
  63. 63 On Birinci Bölüm973 kelime
  64. 64 Yedinci Kısım — Birinci Bölüm1.906 kelime
  65. 65 İkinci Bölüm904 kelime
  66. 66 Üçüncü Bölüm1.377 kelime
  67. 67 Dördüncü Bölüm1.133 kelime
  68. 68 Beşinci Bölüm1.794 kelime
  69. 69 Altıncı Bölüm1.245 kelime
  70. 70 Yedinci Bölüm930 kelime
  71. 71 Sekizinci Bölüm347 kelime
  72. 72 Sekizinci Kısım — Birinci Bölüm2.809 kelime
  73. 73 İkinci Bölüm2.156 kelime
  74. 74 Üçüncü Bölüm1.311 kelime
  75. 75 Dördüncü Bölüm2.481 kelime
  76. 76 Beşinci Bölüm4.230 kelime
  77. 77 Altıncı Bölüm3.104 kelime
  78. 78 Yedinci Bölüm3.692 kelime
  79. 79 Sekizinci Bölüm5.823 kelime
  80. 80 Dokuzuncu Bölüm1.187 kelime
  81. 81 Dokuzuncu Kısım — Birinci Bölüm3.110 kelime
  82. 82 İkinci Bölüm3.949 kelime
  83. 83 Üçüncü Bölüm1.284 kelime
  84. 84 Dördüncü Bölüm3.835 kelime
  85. 85 Onuncu Kısım — Birinci Bölüm1.989 kelime
  86. 86 İkinci Bölüm2.392 kelime
  87. 87 Üçüncü Bölüm2.587 kelime
  88. 88 Dördüncü Bölüm588 kelime
  89. 89 Beşinci Bölüm4.646 kelime
  90. 90 Altıncı Bölüm2.343 kelime
  91. 91 Yedinci Bölüm1.803 kelime
  92. 92 Sekizinci Bölüm1.866 kelime
  93. 93 Dokuzuncu Bölüm1.100 kelime
  94. 94 On Birinci Kısım — Birinci Bölüm1.517 kelime
  95. 95 İkinci Bölüm11.644 kelime
  96. 96 Üçüncü Bölüm785 kelime
  97. 97 Dördüncü Bölüm1.113 kelime

Dördüncü Bölüm
Yaşlı Madame Antoinette Buddenbrook’u, aile Mengstraße’deki eve taşındıktan yaklaşık altı yıl sonra, soğuk bir ocak günü yatak odasındaki yüksek gölgelikli yatağına son kez düşüren şey yalnızca yaşlılıktan kaynaklanan güçsüzlük değildi. Yaşlı hanım son günlerine dek dinç kalmış, gür, beyaz, iki yandaki buklelerini dimdik bir vakarla taşımıştı. Kocası ve çocuklarıyla birlikte kentte verilen en önemli yemek davetlerine katılmış; Buddenbrookların kendi davetlerinde de zarif gelini kadar iyi ev sahipliği yapmıştı. Ama bir gün, ansızın, adı pek konamayan bir hastalık baş gösterdi: Başlangıçta hafif bir bağırsak nezlesiydi; Doktor Grabow buna karşı biraz güvercin etiyle beyaz ekmek önermişti. Ardından kusmanın eşlik ettiği bir kolik geldi; açıklanamaz bir hızla güçten düşmesine ve kaygı verici biçimde nazik, bitkin bir hâle gelmesine yol açtı.

Doktor Grabow konsolosla dışarıdaki merdivende kısa ve ciddi bir görüşme yaptıktan, sonradan çağrılan ikinci doktor, tıknaz, kara sakallı, somurtkan bakışlı bir adam, Grabow’nun yanına gelip gitmeye başladıktan sonra evin çehresi değişti. Herkes parmak uçlarında yürüyordu; ciddi ciddi fısıldaşıyor, arabaları holde sürmüyorlardı. Eve yeni, yabancı, olağanüstü bir şey girmiş gibiydi: Birinin ötekinin gözlerinde okuduğu bir sır. Ölüm düşüncesi içeri sızmış, geniş odalara sessizce hükmetmeye başlamıştı.

Bu sırada kutlama yapılamazdı, çünkü misafir geliyordu. Hastalık on dört ya da on beş gün sürdü. Bir hafta sonra yaşlı Senatör Duchamps, ölmekte olan kadının erkek kardeşi, kızıyla birlikte Hamburg’dan geldi. Birkaç gün sonra da konsolosun kız kardeşi, Frankfurtlu bankacı kocasıyla çıkageldi. Konuklar evde kalıyordu. Ida Jungmann’ın elleri, farklı yatak odalarını hazırlamak ve yengeçle Porto şarabının eksik olmadığı güzel kahvaltılar düzenlemekle doluydu; mutfakta ise kızartıp hamur işi yapıyorlardı…

Yukarıda Johann Buddenbrook hasta yatağının başında oturuyordu. Yaşlı Nette’sinin güçsüz elini kendi elinde tutmuş, kaşlarını kaldırmış, alt dudağı hafifçe sarkmış, sessizce önüne bakıyordu. Duvar saati boğuk bir sesle ve uzun aralarla tik tak ediyordu; hasta kadınsa daha da seyrek, kısa ve yüzeysel bir nefes alıyordu… Siyah giysili bir hemşire, denemek için hâlâ vermek istedikleri et suyuyla masada uğraşıyordu. Arada bir aileden biri sessizce içeri girip tekrar çıkıyordu.

Yaşlı adam, kırk altı yıl önce ilk kez karısının ölüm döşeği başında oturduğu günü hatırlamış olabilirdi. O zaman içinde başkaldıran vahşi umutsuzlukla, şimdi kendisi de yaşlanmışken, değişmiş, ifadesiz ve korkunç derecede kayıtsız yaşlı kadının yüzüne bakarken duyduğu düşünceli hüznü karşılaştırmış olabilirdi. Kadın ona ne büyük bir mutluluk ne de büyük bir acı vermişti; ama uzun yıllar boyunca aklı başında bir vakarla onun yanında durmuş, şimdi de yavaşça çekip gidiyordu.

Pek düşünmüyordu. Hayatına ve genel olarak hayata, yalnızca şaşkınlıkla hafifçe başını sallayarak bakıyordu. Birden kendisine çok uzak ve tuhaf görünmüştü: Bir zamanlar ortasında durduğu, sonra fark ettirmeden ondan uzaklaşan, şimdi de şaşkınlıkla kulak kabartan işitme duyusuna uzaktan ulaşan o gereksiz gürültülü kalabalık… Bazen yarım sesle kendi kendine şöyle diyordu:

“Tuhaf! Tuhaf!”

Madame Buddenbrook son, kısacık ve mücadelesiz nefesini verdiğinde; cenaze duasının yapıldığı yemek salonunda taşıyıcılar çiçeklerle örtülü tabutu hantalca götürmek üzere kaldırdıklarında, Johann’ın ruh hâli değişmedi, ağlamadı bile. Ama o sessiz, şaşkın baş sallayışı kaldı; neredeyse gülümseyerek söylediği “Tuhaf!” sözü de en sevdiği söz oldu… Johann Buddenbrook’un da sonu yaklaşıyordu, kuşku yoktu.

Aile içinde sessiz ve dalgın oturmaya başladı. Küçük Klara’yı dizlerine alıp ona belki eski, neşeli şarkılarından birini söylerdi; mesela:

“Otobüs şehrin içinden geçiyor…”

ya da

“Bak, duvarda kocaman bir böcek var…”

böyle söyleyip birden susabiliyordu, sonra da uzun, yarı bilinçsiz bir düşünce akışından çıkmışçasına, başını şaşkınlıkla sallayarak “Tuhaf!” deyip torununu yere bırakıyor ve yüzünü çeviriyordu… Bir gün şöyle dedi:

“Jean, yeter, ha?”

Çok geçmeden, tertemiz basılmış ve iki imza taşıyan formlar şehirde dolaşmaya başladı. Bu formlarda Johann Buddenbrook kıdemli, ilerleyen yaşının kendisini şimdiye dek sürdürdüğü ticari faaliyetlerden çekilmeye yönelttiğini ve bu nedenle rahmetli babasının 1768 yılında kurduğu Johann Buddenbrook ticarethanesini, aktif ve pasifleriyle birlikte, aynı firma adı altında bugünden itibaren oğlu ve bugüne kadarki ortağı Johann Buddenbrook’a tek sahibi olarak devrettiğini duyuruyordu; kendisine pek çok yönden gösterilmiş güvenin oğluna da gösterilmesini rica ediyordu… Saygılarımla — imza atmayı bırakacak olan Johann Buddenbrook kıdemli.

Bu duyuru yapıldıktan ve yaşlı adam bundan böyle büroya bir adım bile atmayı reddettikten sonra, düşünceli ilgisizliği korkutucu biçimde arttı. Mart ortasında, karısının ölümünden yalnızca birkaç ay sonra, küçücük bir bahar nezlesi onu yatağa düşürmeye yetti; ardından bir gece, ailenin yatağının çevresinde toplandığı saat geldi ve Johann Konsolos’a şöyle dedi:

“Her şey gönlünce olsun, Jean! Hep cesur ol!”

Thomas’a da:

“Babana yardım et!”

Christian’a da:

“Adam ol, işe yarar biri ol!”

Sonra sustu, hepsine baktı ve son bir “Tuhaf!” diyerek yüzünü duvara döndü…

Sonuna dek Gotthold’dan hiç söz etmemişti. Konsolosun, babasının ölüm döşeğinde bulunması için yazılı davetine de en büyük oğlu sessizlikle karşılık vermişti. Ne var ki ertesi sabah, henüz çok erkenden, ölüm ilanları gönderilmemişken ve Konsolos gerekli işleri halletmek üzere büroya gitmek için merdivene çıkmışken, tuhaf bir şey oldu: Breite Straße’deki Siegmund Stüwing & Ortakları keten ticarethanesi sahibi Gotthold Buddenbrook hızlı adımlarla giriş holünü geçti. Kırk altı yaşındaydı; kısa boylu ve şişmandı; beyaz tellerin karıştığı, gür, kül sarısı favorileri vardı. Bacakları kısaydı; kaba, kareli kumaştan, çuval gibi bol pantolon giyiyordu. Konsolos’a doğru merdivenleri çıkarken kaşlarını gri şapkasının siperinin altından yukarı kaldırıyor, ama yine de çatıyordu.

“Johann,” dedi, kardeşine elini uzatmadan, tiz ve hoş sesiyle. “Nasıl, ne durumda?”

“Bu gece aramızdan ayrıldı!” dedi Konsolos duygulanarak ve şemsiye tuttuğu kardeşinin elini kavradı. “En iyi babaydı!”

Gotthold kaşlarını, göz kapakları kapanana dek indirdi. Bir süre sustuktan sonra vurgulayarak sordu:

“Sonuna kadar hiçbir şey değiştirilmedi, değil mi Johann?”

Konsolos hemen elini bıraktı, hatta bir basamak geri çekildi. Yuvarlak, çukur gözleri berraklaşırken şöyle dedi:

“Hiçbir şey.”

Gotthold’un kaşları yeniden şapkasının siperinin altına çıktı; gözlerini çabayla kardeşine dikti.

“Peki senin adaletinden ne bekleyebilirim?” dedi alçak sesle.

Bu kez Konsolos gözlerini indirdi. Sonra yeniden kaldırmadan, elini kararlı bir biçimde yukarıdan aşağıya doğru hareket ettirip alçak ve kesin bir sesle cevap verdi:

“Bu ağır ve ciddi anda sana kardeşin olarak elimi uzattım. Ama iş meselelerine gelince, bundan böyle ancak tek sahibi olduğum o saygın firmanın yöneticisi olarak karşında durabilirim. Bu sıfatın üzerime yüklediği yükümlülüklere aykırı düşecek hiçbir şeyi benden bekleyemezsin; başka türlü hissettiklerim susmalı.”

Gotthold gitti… Ama cenaze günü, akrabaların, tanıdıkların, iş dostlarının, heyetlerin, tahıl hamallarının, büro çalışanlarının ve antrepo işçilerinin odaları, merdivenleri ve koridorları doldurduğu; şehrin bütün kiralık arabalarının Mengstraße boyunca sıralandığı sırada, Konsolos’un içten sevincine vesile olarak cenazeye yeniden geldi. Üstelik kızlık soyadı Stüwing olan karısını ve artık yetişkin üç kızını da yanında getirdi: İkisi de çok uzun boylu ve sıska Friederike ile Henriette; bir de fazlasıyla kısa boylu ve şişman görünen, on sekiz yaşındaki en küçükleri Pfiffi.

Sonra, şehir kapısının dışında, mezarlık koruluğunun kıyısındaki Buddenbrook aile mezarında, kalın kafalı, gürbüz yapılı ve kaba konuşan Aziz Meryem Kilisesi papazı Kölling, merhumun ölçülü ve Tanrı’yı hoşnut eden yaşamını “sefihlerin, oburların ve ayyaşların” yaşamıyla karşılaştırarak övdü. Bu onun kendi sözleriydi; yakın zamanda ölen yaşlı Wunderlich’in ketumluğunu hatırlayan bazı kişiler başlarını sallasa da… Törenler ve resmî işler bitince, yetmiş ya da seksen kiralık araba şehre doğru dönmeye başladı… Gotthold Buddenbrook, Konsolos’a eşlik etmeyi teklif etti; onunla baş başa konuşmak istiyordu. Ve bakın, burada, yüksek, geniş ve hantal arabanın arka koltuğunda üvey kardeşinin yanında oturmuş, kısa bacaklarından birini ötekinin üzerine atmış hâlde, barışçı ve yumuşak huylu görünüyordu. Konsolos’un böyle davranmak zorunda olduğunu gittikçe daha iyi anladığını söyledi; babasının hatırasının kendisi için kötü olmayacağını da ekledi. Haklarından vazgeçiyordu; üstelik bütün işlerden çekilip mirası ve elinde kalan başka şeylerle huzura kavuşmaya karar verdiğinden, bunu seve seve yapıyordu. Keten ticareti ona pek zevk vermiyor, işler de öyle durgun gidiyordu ki artık daha fazla sermaye yatırmaya yanaşmayacaktı… “Babaya karşı çıkmak ona hayır getirmedi!” diye düşündü Konsolos, içinden dindarca bir bakışla; Gotthold da muhtemelen aynı şeyi düşündü.

Mengstraße’de Gotthold kardeşine kahvaltı odasına kadar eşlik etti. Bahar havasında fraklarıyla uzun süre ayakta kaldıklarından üşüyen iki bey, orada eski bir konyak içti. Gotthold yengesiyle birkaç nazik ve ciddi söz ettikten, çocukların başını okşadıktan sonra ayrıldı; bir sonraki “çocuk günü” Krögerlerin bahçe evine gitmek üzere… Tasfiye işlemine çoktan başlamıştı.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…