Bölümler 97Şu an: Beşinci Bölüm
- 1 Birinci Kısım — Birinci Bölüm1.610 kelime
- 2 İkinci Bölüm859 kelime
- 3 Üçüncü Bölüm587 kelime
- 4 Dördüncü Bölüm1.281 kelime
- 5 Beşinci Bölüm1.073 kelime
- 6 Altıncı Bölüm538 kelime
- 7 Yedinci Bölüm493 kelime
- 8 Sekizinci Bölüm1.197 kelime
- 9 Dokuzuncu Bölüm393 kelime
- 10 Onuncu Bölüm1.332 kelime
- 11 İkinci Kısım — Birinci Bölüm2.069 kelime
- 12 İkinci Bölüm1.337 kelime
- 13 Üçüncü Bölüm799 kelime
- 14 Dördüncü Bölüm1.273 kelime
- 15 Beşinci Bölüm1.198 kelime
- 16 Altıncı Bölüm871 kelime
- 17 Yedinci Bölüm1.688 kelime
- 18 Üçüncü Kısım — Birinci Bölüm1.863 kelime
- 19 İkinci Bölüm1.566 kelime
- 20 Üçüncü Bölüm1.153 kelime
- 21 Dördüncü Bölüm892 kelime
- 22 Beşinci Bölüm1.819 kelime
- 23 Altıncı Bölüm1.019 kelime
- 24 Yedinci Bölüm1.183 kelime
- 25 Sekizinci Bölüm1.719 kelime
- 26 Dokuzuncu Bölüm915 kelime
- 27 Onuncu Bölüm635 kelime
- 28 On Birinci Bölüm1.098 kelime
- 29 On İkinci Bölüm627 kelime
- 30 On Üçüncü Bölüm783 kelime
- 31 On Dördüncü Bölüm1.234 kelime
- 32 On Beşinci Bölüm795 kelime
- 33 Dördüncü Kısım — Birinci Bölüm1.403 kelime
- 34 İkinci Bölüm984 kelime
- 35 Üçüncü Bölüm2.766 kelime
- 36 Dördüncü Bölüm760 kelime
- 37 Beşinci Bölüm934 kelime
- 38 Altıncı Bölüm1.964 kelime
- 39 Yedinci Bölüm2.143 kelime
- 40 Sekizinci Bölüm2.030 kelime
- 41 Dokuzuncu Bölüm498 kelime
- 42 Onuncu Bölüm2.798 kelime
- 43 On Birinci Bölüm1.221 kelime
- 44 Beşinci Kısım — Birinci Bölüm1.982 kelime
- 45 İkinci Bölüm1.721 kelime
- 46 Üçüncü Bölüm1.877 kelime
- 47 Dördüncü Bölüm710 kelime
- 48 Beşinci Bölüm1.328 kelime · Okuduğun bölüm
- 49 Altıncı Bölüm823 kelime
- 50 Yedinci Bölüm864 kelime
- 51 Sekizinci Bölüm1.794 kelime
- 52 Dokuzuncu Bölüm1.365 kelime
- 53 Altıncı Kısım — Birinci Bölüm1.196 kelime
- 54 İkinci Bölüm1.214 kelime
- 55 Üçüncü Bölüm1.755 kelime
- 56 Dördüncü Bölüm2.561 kelime
- 57 Beşinci Bölüm1.856 kelime
- 58 Altıncı Bölüm3.428 kelime
- 59 Yedinci Bölüm1.770 kelime
- 60 Sekizinci Bölüm1.225 kelime
- 61 Dokuzuncu Bölüm1.787 kelime
- 62 Onuncu Bölüm2.699 kelime
- 63 On Birinci Bölüm973 kelime
- 64 Yedinci Kısım — Birinci Bölüm1.906 kelime
- 65 İkinci Bölüm904 kelime
- 66 Üçüncü Bölüm1.377 kelime
- 67 Dördüncü Bölüm1.133 kelime
- 68 Beşinci Bölüm1.794 kelime
- 69 Altıncı Bölüm1.245 kelime
- 70 Yedinci Bölüm930 kelime
- 71 Sekizinci Bölüm347 kelime
- 72 Sekizinci Kısım — Birinci Bölüm2.809 kelime
- 73 İkinci Bölüm2.156 kelime
- 74 Üçüncü Bölüm1.311 kelime
- 75 Dördüncü Bölüm2.481 kelime
- 76 Beşinci Bölüm4.230 kelime
- 77 Altıncı Bölüm3.104 kelime
- 78 Yedinci Bölüm3.692 kelime
- 79 Sekizinci Bölüm5.823 kelime
- 80 Dokuzuncu Bölüm1.187 kelime
- 81 Dokuzuncu Kısım — Birinci Bölüm3.110 kelime
- 82 İkinci Bölüm3.949 kelime
- 83 Üçüncü Bölüm1.284 kelime
- 84 Dördüncü Bölüm3.835 kelime
- 85 Onuncu Kısım — Birinci Bölüm1.989 kelime
- 86 İkinci Bölüm2.392 kelime
- 87 Üçüncü Bölüm2.587 kelime
- 88 Dördüncü Bölüm588 kelime
- 89 Beşinci Bölüm4.646 kelime
- 90 Altıncı Bölüm2.343 kelime
- 91 Yedinci Bölüm1.803 kelime
- 92 Sekizinci Bölüm1.866 kelime
- 93 Dokuzuncu Bölüm1.100 kelime
- 94 On Birinci Kısım — Birinci Bölüm1.517 kelime
- 95 İkinci Bölüm11.644 kelime
- 96 Üçüncü Bölüm785 kelime
- 97 Dördüncü Bölüm1.113 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
Beşinci Bölüm
Ölümler genellikle insanı göksel olana yönelten bir ruh hâli yaratır. Bu nedenle Konsolos hanımın kocasının ölümünden sonra daha önce kendisinde alışılmadık olan şu ya da bu son derece dindar ifadeyi kullanmasını kimse yadırgamadı.
Ancak kısa süre sonra bunun geçici olmadığı anlaşıldı. Şehirde, Konsolos hanımın merhumun anısını her şeyden önce, yaşlanmaya başladığı son yıllarda kocasının dinî eğilimlerine yakınlık duymuşken, şimdi onun dindar dünya görüşünü bütünüyle benimseyerek onurlandırmak istediği haberi hızla yayıldı.
Geniş evi, aramızdan ayrılanın ruhuyla, soylu bir gönül neşesini dışlamayan yumuşak ve Hristiyanlıkla yoğrulmuş bir ciddiyetle doldurmaya çalışıyordu. Sabah ve akşam duaları daha kapsamlı biçimde sürdürülmeye başlandı. Aile yemek salonunda, hizmetçilerse sütunlu holde toplanır; Konsolos hanım ya da Klara, kocaman harflerle basılmış büyük aile İncil’inden bir bölüm okurdu. Ardından ilahi kitabından birkaç dizeyi, Konsolos hanımın çaldığı armonyum eşliğinde söylerlerdi. Bazen İncil’in yerini siyah ciltli, yaldızlı kenarlı vaaz ve ibadet kitaplarından biri alırdı: Bu küçük hazine sandıkları, mezmurlar, ibadet saatleri, sabah ezgileri ve hacı değnekleri. Tatlı, sevimli İsa’ya gösterdikleri sürekli şefkat biraz mide bulandırıcıydı; üstelik evde bu kitaplardan fazlasıyla vardı.
Christian sabah ve akşam dualarına pek sık katılmazdı. Thomas’ın fırsatını bulduğunda bu ibadetlere karşı çok ihtiyatlı ve yarı şaka yollu dile getirdiği itiraz, yumuşaklıkla ve vakarla geri çevrilmişti. Bayan Grünlich’e gelince, ne yazık ki bu ibadetlerde her zaman bütünüyle usulüne uygun davranmıyordu. Bir sabah —o sırada Buddenbrookların evinde yabancı bir vaiz konuktu— törensel, inanç dolu ve içten bir ezgi eşliğinde şu sözleri söylemek zorunda kalındı:
»Ben tam bir karga leşiyim,
Gerçek bir günah sakatıyım,
Günahlarını içinde yiyip bitiren,
Pas soğanı nasıl kemirirse.
Ah Tanrım, beni, bir köpeği kulağından tutar gibi tut,
Lütuf kemiğini önüme at
Ve günahkâr yaramazı al
Lütuf cennetine!«
… Bunun üzerine Bayan Grünlich, içindeki derin pişmanlıktan ötürü kitabı fırlatıp salondan çıktı.
Konsolos hanım ise kendisinden, çocuklarından talep ettiğinden çok daha fazlasını talep ediyordu. Örneğin bir pazar okulu açtı. Pazar sabahları Mengstraße’de bir sürü küçük ilkokul kızı kapıyı çalardı. Mauer’de oturan Stine Voß, Glockengießerstraße’de oturan Mike Stuht ve Trave’de, Küçük Gröpelgrube’de ya da Engelswisch’te yaşayan Fike Snut, suyla taranmış, çörek sarısı saçlarıyla geniş giriş holünden geçip arkadaki aydınlık bahçe odasına giderlerdi. Uzun zamandır büro olarak kullanılmayan bu odada oturma sıraları kurulmuştu. Konsolos Buddenbrook —kızlık soyadı Kröger— ağır siyah saten elbisesi, beyaz, soylu yüzü ve daha da beyaz dantel başlığıyla, üzerinde bir bardak şekerli su duran küçük bir masanın ardında oturur, onlara bir saat boyunca din dersi verirdi.
Ayrıca “Kudüs Akşamı”nı da kurdu; Klara ve Klothilde’nin yanı sıra Tony de haftada bir bu toplantılara ister istemez katılmak zorundaydı. Haftada bir, yemek salonundaki uzun masanın çevresinde, lamba ve mum ışığında, cennette iyi bir yer aramanın vaktinin geldiği yaşlardaki yirmi kadar hanım oturur; çay ya da Bischof içer, özenle hazırlanmış sandviçlerle puding yer, dinî ilahiler ve yazılar okur, yıl sonunda bir kermeste satılacak el işleri yaparlardı. Elde edilen para misyonerlik çalışmaları için Kudüs’e gönderilirdi.
Dindar dernek çoğunlukla Konsolos hanımın toplumsal çevresinden hanımlardan oluşuyordu. Senatör hanım Langhals, Konsolos hanım Möllendorpf ve yaşlı Konsolos hanım Kistenmaker da üyeler arasındaydı. Buna karşılık, daha dünyevi ve din dışı yaradılıştaki başka yaşlı hanımlar, örneğin Bayan Köppen, arkadaşları Bethsy’yle alay ederlerdi. Kentin vaiz eşleri, dul Konsolos hanım Buddenbrook —kızlık soyadı Stüwing— ve eğitimsiz kız kardeşiyle birlikte Sesemi Weichbrodt da üyeydi. Ama İsa’nın önünde rütbe ve ayrım yoktur; bu yüzden Kudüs Akşamı’na daha yoksul ve tuhaf kişiler de katılırdı. Örneğin Kutsal Ruh Hastanesi’nde yaşayan, Himmelsbürger adında, Tanrı’ya bağlılığı ve tığ işi örnekleri bol, buruşuk, küçücük bir yaratık vardı; soyunun son temsilcisiydi… Hüzünle kendine “son Himmelsbürger hanımı” der, bu sırada kaşınmak için örgü şişini başlığının altına sokardı.
Ama başka iki üye çok daha dikkat çekiciydi: on sekizinci yüzyıldan kalma çoban şapkaları ve yıllar önce solup gitmiş elbiseleriyle kentte el ele dolaşıp iyilik yapan iki tuhaf yaşlı kız kardeş, bir ikiz çifti. Soyadları Gerhardt’tı ve Paul Gerhardt’ın doğrudan soyundan geldiklerini ileri sürüyorlardı. Varlıklı olmadıkları söylenemezdi; ama sefil bir yoksulluk içinde yaşar, her şeylerini yoksullara verirlerdi… “Sevgili dostlar!” derdi Konsolos hanım Buddenbrook, onlardan bazen biraz utandığı için, “Tanrı kalbe bakar ama giysileriniz pek de derli toplu değil… İnsan kendine biraz çeki düzen vermeli…” Ama sonra, dünya kadını olduğunu inkâr edemeyen zarif dostlarını yalnızca alnından öperlerdi… Kurtuluşu arayan soylunun karşısındaki yoksulun bütün hoşgörülü, sevgi dolu ve acıyan üstünlüğüyle. Hiç de aptal yaratıklar değillerdi; küçük, çirkin, buruşuk papağan başlarında, yumuşak bir perde ardındaki parlak kahverengi gözleri, tuhaf bir şefkat ve bilgelik ifadesiyle dünyaya bakardı… Kalpleri harikulade, gizemli bilgilerle doluydu. Son saatimiz geldiğinde Tanrı’ya bizden önce kavuşmuş bütün sevdiklerimizin, şarkılar ve mutluluk içinde bizi almaya geleceklerini bilirlerdi. “Rab” sözcüğünü, Usta’nın kendi ağzından “Az bir zaman sonra beni göreceksiniz” sözünü işitmiş ilk Hristiyanlar gibi rahat ve içten söylerlerdi. İçsel ışıklar ve sezgiler, düşünce aktarımı ve düşüncelerin dolaşımı üzerine en tuhaf kuramları vardı… İçlerinden Lea sağırdı; yine de konuşulanları neredeyse her zaman anlardı.
Lea Gerhardt sağır olduğundan, Kudüs Akşamları’nda okumayı genellikle o üstlenirdi; hanımlar onun güzel ve etkileyici okuduğunu düşünürlerdi. Çantasından, eninden gülünç biçimde çok daha uzun, eski bir kitap çıkarırdı. Ön kapağında, erkek atasının insanüstü tombul portresi bakır baskıyla işlenmişti. Kitabı iki eliyle tutar, kendisi de biraz duyabilsin diye, rüzgârın soba borusuna takılıp kalmasını andıran korkunç bir sesle okurdu:
»Şeytan beni yutacak olsa…«
Öyle mi! diye düşündü Tony Grünlich. Hangi şeytan yutmak ister ki onu! Ama bir şey demedi; pudingini yemeyi sürdürdü ve bir gün kendisinin de iki Gerhardt kız kardeş kadar çirkin olup olmayacağını düşündü.
Mutlu değildi; canı sıkılıyor, Konsolos’un ölümünden sonra belki de sayıları artan vaizlerle misyonerlerden rahatsız oluyordu. Tony’ye kalırsa, evde yönetimi gereğinden fazla ellerine almış, fazla da para alıyorlardı. Son mesele Thomas’ı ilgilendiriyordu; ama o bu konuda sesini çıkarmadı. Kız kardeşiyse ara sıra, dul kadınların evlerini yiyip bitiren ve bunu uzun dualar bahanesiyle yapan kişilerden söz eder gibi kendi kendine söylenirdi.
Bu siyah cüppeli adamlardan bütün kalbiyle nefret ediyordu. Hayatı tanımış, artık aptal bir kız olmayan olgun bir kadın olarak, onların mutlak kutsallığına inanacak durumda değildi. “Anne!” dedi. “Aman Tanrım, insan komşusunun arkasından kötü konuşmamalı… biliyorum! Ama şunu da söylemeden edemeyeceğim; hayat sana bunu öğretmediyse şaşarım: uzun cüppe giyip ‘Tanrım, Tanrım!’ diyen herkes her zaman kusursuz değildir!”
Thomas’ın, kız kardeşinin büyük bir inançla savunduğu bu gerçekler karşısında ne düşündüğü anlaşılamadı. Christian’ınsa hiçbir fikri yoktu; yalnızca o adamları burnunu buruşturarak gözlemler, sonra kulüpte ya da aile içinde taklitlerini yapardı…
Ama din adamı konuklardan en çok sıkıntı çekenin Tony olduğu doğru. Bir gün gerçekten, hem Suriye’de hem Arabistan’da bulunmuş Jonathan adında bir misyoner, iri, sitemkâr gözleri ve üzgünce sarkan yanaklarıyla Tony’nin karşısına dikildi; maşa ile kıvrılmış alın buklelerinin gerçekten Hristiyan tevazusuyla bağdaşıp bağdaşmadığı sorusuna karar vermesini kederli bir sertlikle istedi… Ah, Tony Grünlich’in sivri ve alaycı söz ustalığını hesaba katmamıştı. Tony birkaç an sustu; zihninin çalıştığı görülüyordu. Sonra şöyle dedi: “Rica etsem, Sayın Papaz, siz de kendi buklelerinizle ilgilenir misiniz?!”… Omuzlarını biraz kaldırıp başını geriye atarak, yine de çenesini göğsüne bastırmaya çalışır halde salondan fırtına gibi çıktı. Papaz Jonathan’ın başında pek az saç vardı; hatta kel demek daha doğru olurdu!
Bir keresinde ise çok daha büyük bir zafer kazandı. Berlinli Gözyaşı Trieschke lakaplı Papaz Trieschke, vaazının uygun bir yerinde her pazar bir kez ağlamaya başladığı için bu adı almıştı… Solgun yüzü, kızarmış gözleri ve düpedüz at çenelerini andıran çeneleriyle tanınan Gözyaşı Trieschke, sekiz ya da on gün boyunca Buddenbrooklarda kalmış; zavallı Klothilde’yle yemek yeme ve dua düzenleme konusunda sırayla yarışmıştı. Bu sırada Tony’ye âşık oldu… Ölümsüz ruhuna değil elbette; hayır, üst dudağına, gür saçlarına, güzel gözlerine ve canlı bedenine! Berlin’de bir karısı ve bir sürü çocuğu olan bu Tanrı adamı, uşak Anton aracılığıyla Bayan Grünlich’in ikinci kattaki yatak odasına bir mektup bıraktırmaktan utanmadı. Mektup, İncil’den alıntılarla tuhaf biçimde sokulgan bir şefkatin etkili bir karışımıydı… Tony yatmaya giderken mektubu buldu, okudu; sonra kararlı adımlarla merdivenlerden ara kata ve Konsolos hanımın yatak odasına indi. Annesine, din görevlisinin mektubunu mum ışığında, hiç çekinmeden ve yüksek sesle okudu. Böylece Gözyaşı Trieschke’nin Mengstraße’de işi bitti.
“Hepsi böyle!” dedi Bayan Grünlich… “Ah, hepsi böyle! Tanrım, eskiden ben de bir kaz, aptalın tekiydim anne; ama hayat insanlara duyduğum güveni elimden aldı. Çoğu düzenbaz… evet, ne yazık ki doğru. Grünlich!” Adı, biraz kalkık omuzları ve yukarı çevrilmiş gözleriyle havaya saldığı bir fanfar, küçük bir trompet sesi gibi yankılandı.
Bölüm etkileşimi
