Buddenbrooklar kitap kapağı

81. bölüm / 97

Dokuzuncu Kısım — Birinci Bölüm

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 97Şu an: Dokuzuncu Kısım — Birinci Bölüm
  1. 1 Birinci Kısım — Birinci Bölüm1.610 kelime
  2. 2 İkinci Bölüm859 kelime
  3. 3 Üçüncü Bölüm587 kelime
  4. 4 Dördüncü Bölüm1.281 kelime
  5. 5 Beşinci Bölüm1.073 kelime
  6. 6 Altıncı Bölüm538 kelime
  7. 7 Yedinci Bölüm493 kelime
  8. 8 Sekizinci Bölüm1.197 kelime
  9. 9 Dokuzuncu Bölüm393 kelime
  10. 10 Onuncu Bölüm1.332 kelime
  11. 11 İkinci Kısım — Birinci Bölüm2.069 kelime
  12. 12 İkinci Bölüm1.337 kelime
  13. 13 Üçüncü Bölüm799 kelime
  14. 14 Dördüncü Bölüm1.273 kelime
  15. 15 Beşinci Bölüm1.198 kelime
  16. 16 Altıncı Bölüm871 kelime
  17. 17 Yedinci Bölüm1.688 kelime
  18. 18 Üçüncü Kısım — Birinci Bölüm1.863 kelime
  19. 19 İkinci Bölüm1.566 kelime
  20. 20 Üçüncü Bölüm1.153 kelime
  21. 21 Dördüncü Bölüm892 kelime
  22. 22 Beşinci Bölüm1.819 kelime
  23. 23 Altıncı Bölüm1.019 kelime
  24. 24 Yedinci Bölüm1.183 kelime
  25. 25 Sekizinci Bölüm1.719 kelime
  26. 26 Dokuzuncu Bölüm915 kelime
  27. 27 Onuncu Bölüm635 kelime
  28. 28 On Birinci Bölüm1.098 kelime
  29. 29 On İkinci Bölüm627 kelime
  30. 30 On Üçüncü Bölüm783 kelime
  31. 31 On Dördüncü Bölüm1.234 kelime
  32. 32 On Beşinci Bölüm795 kelime
  33. 33 Dördüncü Kısım — Birinci Bölüm1.403 kelime
  34. 34 İkinci Bölüm984 kelime
  35. 35 Üçüncü Bölüm2.766 kelime
  36. 36 Dördüncü Bölüm760 kelime
  37. 37 Beşinci Bölüm934 kelime
  38. 38 Altıncı Bölüm1.964 kelime
  39. 39 Yedinci Bölüm2.143 kelime
  40. 40 Sekizinci Bölüm2.030 kelime
  41. 41 Dokuzuncu Bölüm498 kelime
  42. 42 Onuncu Bölüm2.798 kelime
  43. 43 On Birinci Bölüm1.221 kelime
  44. 44 Beşinci Kısım — Birinci Bölüm1.982 kelime
  45. 45 İkinci Bölüm1.721 kelime
  46. 46 Üçüncü Bölüm1.877 kelime
  47. 47 Dördüncü Bölüm710 kelime
  48. 48 Beşinci Bölüm1.328 kelime
  49. 49 Altıncı Bölüm823 kelime
  50. 50 Yedinci Bölüm864 kelime
  51. 51 Sekizinci Bölüm1.794 kelime
  52. 52 Dokuzuncu Bölüm1.365 kelime
  53. 53 Altıncı Kısım — Birinci Bölüm1.196 kelime
  54. 54 İkinci Bölüm1.214 kelime
  55. 55 Üçüncü Bölüm1.755 kelime
  56. 56 Dördüncü Bölüm2.561 kelime
  57. 57 Beşinci Bölüm1.856 kelime
  58. 58 Altıncı Bölüm3.428 kelime
  59. 59 Yedinci Bölüm1.770 kelime
  60. 60 Sekizinci Bölüm1.225 kelime
  61. 61 Dokuzuncu Bölüm1.787 kelime
  62. 62 Onuncu Bölüm2.699 kelime
  63. 63 On Birinci Bölüm973 kelime
  64. 64 Yedinci Kısım — Birinci Bölüm1.906 kelime
  65. 65 İkinci Bölüm904 kelime
  66. 66 Üçüncü Bölüm1.377 kelime
  67. 67 Dördüncü Bölüm1.133 kelime
  68. 68 Beşinci Bölüm1.794 kelime
  69. 69 Altıncı Bölüm1.245 kelime
  70. 70 Yedinci Bölüm930 kelime
  71. 71 Sekizinci Bölüm347 kelime
  72. 72 Sekizinci Kısım — Birinci Bölüm2.809 kelime
  73. 73 İkinci Bölüm2.156 kelime
  74. 74 Üçüncü Bölüm1.311 kelime
  75. 75 Dördüncü Bölüm2.481 kelime
  76. 76 Beşinci Bölüm4.230 kelime
  77. 77 Altıncı Bölüm3.104 kelime
  78. 78 Yedinci Bölüm3.692 kelime
  79. 79 Sekizinci Bölüm5.823 kelime
  80. 80 Dokuzuncu Bölüm1.187 kelime
  81. 81 Dokuzuncu Kısım — Birinci Bölüm3.110 kelime · Okuduğun bölüm
  82. 82 İkinci Bölüm3.949 kelime
  83. 83 Üçüncü Bölüm1.284 kelime
  84. 84 Dördüncü Bölüm3.835 kelime
  85. 85 Onuncu Kısım — Birinci Bölüm1.989 kelime
  86. 86 İkinci Bölüm2.392 kelime
  87. 87 Üçüncü Bölüm2.587 kelime
  88. 88 Dördüncü Bölüm588 kelime
  89. 89 Beşinci Bölüm4.646 kelime
  90. 90 Altıncı Bölüm2.343 kelime
  91. 91 Yedinci Bölüm1.803 kelime
  92. 92 Sekizinci Bölüm1.866 kelime
  93. 93 Dokuzuncu Bölüm1.100 kelime
  94. 94 On Birinci Kısım — Birinci Bölüm1.517 kelime
  95. 95 İkinci Bölüm11.644 kelime
  96. 96 Üçüncü Bölüm785 kelime
  97. 97 Dördüncü Bölüm1.113 kelime

Dokuzuncu Kısım
Birinci Bölüm
Yaşlı Doktor Grabow ile Langhals ailesinden, yaklaşık bir yıldır şehirde hekimlik yapan genç Doktor Langhals’ın arkasından Senatör Buddenbrook, Konsolos hanımın yatak odasından kahvaltı odasına çıktı ve kapıyı kapattı.

“Beyefendiler, sizi bir anlığına buraya alabilir miyim?” dedi. Onları merdivenlerden yukarı, koridordan ve sütunlu salondan geçirip Manzara Odası’na götürdü; nemli ve soğuk sonbahar havası yüzünden oda çoktan ısıtılmıştı. “Ne kadar kaygılandığımı anlayacaksınız… Buyurun, oturun! Mümkünse içimi rahatlatın!”

“Aman Tanrım, sevgili Senatör!” diye karşılık verdi Doktor Grabow. Çenesini boyun bağının içine gömmüş, rahatça arkasına yaslanmıştı; şapkasının kenarını iki eliyle midesine bastırıyordu. Sivri kesilmiş sakallı, gür dik saçlı, güzel gözlü ve kibirli yüz ifadeli, tıknaz esmer Doktor Langhals ise silindir şapkasını yanındaki halının üzerine koymuş, olağanüstü küçük, siyah kıllı ellerine bakıyordu… “Şimdilik ciddi biçimde kaygılanmak için kesinlikle hiçbir neden yok; lütfen… Muhterem Konsolos hanım gibi dayanıklı bir hasta… İnanın bana, deneyimli bir danışman olarak bu dayanıklılığı bilirim. Yaşı için gerçekten şaşırtıcı… Ne diyorsam odur…”

“Evet, işte yaşı yüzünden…” dedi Senatör huzursuzca, bıyığının uzun ucunu kıvırarak.

“Sevgili annenizin yarın yeniden yürüyüşe çıkabileceğini elbette söylemiyorum,” diye yumuşak bir sesle devam etti Doktor Grabow. “Hasta size böyle bir izlenim vermemiştir, sevgili Senatör. Ne var ki nezlenin son yirmi dört saatte can sıkıcı bir seyir izlediğini inkâr edemeyiz. Dün akşamki titreme pek içime sinmedi; bugün de doğrusu biraz yan ağrısı ve nefes darlığı var. Biraz ateşi de var; önemsiz, ama ateşi var. Kısacası sevgili Senatör, akciğerin biraz etkilendiği o can sıkıcı gerçekle yüzleşmek gerekiyor…”

“Yani zatürre mi?” diye sordu Senatör, bir doktordan ötekine bakarak…

“Evet, pnömoni,” dedi Doktor Langhals ciddi ve ölçülü bir reveransla.

“Gerçekten de sağ tarafta hafif bir zatürre,” diye karşılık verdi aile doktoru, “bunu çok dikkatli biçimde sınırlamaya çalışmamız gerekiyor…”

“Öyleyse ciddi biçimde kaygılanmak için yine de neden var mı?” Senatör kıpırtısız oturuyor, konuşanın yüzüne gözlerini ayırmadan bakıyordu.

“Kaygı mı? Ah… Dediğim gibi, hastalığı sınırlamak, öksürüğü hafifletmek, ateşle mücadele etmek için kaygılanmalıyız… Kinin işini görecektir… Bir de şu var, sevgili Senatör… Her belirti karşısında telaşa kapılmamak gerek, değil mi? Nefes darlığı biraz artarsa, gece belki sayıkladığı olursa ya da yarın biraz balgam çıkarırsa… Bilirsiniz, kan da içeren kızılımsı kahverengi bir balgam… Bunların hepsi son derece mantıklı, hastalığın seyrine uygun ve bütünüyle normal. Lütfen, bakımı böylesine özveriyle üstlenen sevgili ve muhterem Madam Permaneder’i de buna hazırlayın… Bu arada kendisi nasıl? Son günlerde midesinin nasıl olduğunu sormayı tamamen unutmuşum…”

“Her zamanki gibi. Yeni bir şey bilmiyorum. Şimdi doğal olarak onun sağlığıyla ilgili kaygı biraz geri planda kalıyor…”

“Elbette. Bu arada… Aklıma bir şey geldi. Kız kardeşinizin dinlenmesi gerek, özellikle geceleri; yalnız Mamsell Severin herhalde yetmez… Bir hasta bakıcıya ne dersiniz, sevgili Senatör? Bizim iyi Katolik Gri Rahibelerimiz var; siz de onları her zaman çok desteklersiniz… Başrahibe size hizmet edebilecek olmaktan memnuniyet duyar.”

“Yani bunu gerekli mi görüyorsunuz?”

“Bir öneri olarak sunuyorum. Çok rahatlatıcı olur… Rahibeler paha biçilmezdir. Deneyimleri ve soğukkanlılıkları hastaları öyle sakinleştirir ki… Hele dediğim gibi, insanı ürküten bir dizi belirtinin eşlik ettiği bu hastalıklarda… Kısacası, yineleyeyim: Sakin olun, sevgili Senatör, değil mi? Hem göreceğiz… Göreceğiz… Bu akşam yine uğrayacağız…”

“İyimser olun,” dedi Doktor Langhals, silindir şapkasını alıp kıdemli meslektaşıyla birlikte ayağa kalktı. Ama Senatör hâlâ oturuyordu; işi bitmemişti, aklında bir soru daha vardı, bir yoklama daha yapmak istiyordu…

“Beyefendiler,” dedi, “bir şey daha… Kardeşim Christian sinirlidir; kısacası, pek dayanıklı değildir… Hastalığı ona haber vermemi önerir misiniz? Belki… geri dönmesini söylemeli miyim?”

“Kardeşiniz Christian şehirde değil mi?”

“Hayır, Hamburg’da. Geçici olarak. Bildiğim kadarıyla işleri var…”

Doktor Grabow meslektaşına bir bakış attı; sonra gülerek Senatör’ün elini sıktı ve şöyle dedi: “Bırakalım işlerine baksın! Onu boşuna neden korkutalım? Hastanın durumunda, onu sakinleştirmek ya da moralini yükseltmek için varlığını gerektirecek bir değişiklik olursa… o zaman söylemeye hâlâ vakit olur… Daha çok vakit…”

Beyefendiler sütunlu salondan ve koridordan geri yürürken, merdiven sahanlığında bir süre durdular; başka konulardan, siyasetten, henüz sona ermiş savaşın yarattığı sarsıntı ve altüst oluşlardan konuştular…

“E, şimdi iyi günler geliyor, öyle değil mi, Bay Senatör? Ülkede para var… Her yerde hava taze…”

Senatör de buna aşağı yukarı katıldı. Savaşın patlak vermesinin Rusya’dan yapılan tahıl ticaretini büyük ölçüde canlandırdığını doğruladı ve o dönemde orduya erzak sağlamak amacıyla yulaf ithalatının ulaştığı büyük boyutlardan söz etti. Ama kâr çok eşitsiz dağılmıştı…

Doktorlar gitti; Senatör Buddenbrook yeniden hasta odasına dönmek üzere yöneldi. Grabow’un söylediklerini düşünüyordu… Sözlerinde öyle çok imalı bir yan vardı ki… Kesin bir şey söylemekten kaçındığı hissediliyordu. Söylediği tek açık söz “zatürre” olmuştu; Doktor Langhals’ın bunu bilim diliyle ifade etmesi de sözü daha iç açıcı kılmamıştı. Konsolos hanımın yaşında zatürre… İki doktorun gelip gitmesi bile duruma kaygı verici bir görünüm kazandırıyordu. Grabow bunu öylesine hafifçe ve neredeyse fark ettirmeden ayarlamıştı. Yakında emekliye ayrılmayı düşündüğünü söylemişti; genç Langhals’ın muayenehanesini devralmaya çağrıldığına göre, kendisi, yani Grabow, onu şimdiden ara sıra yanına alıp işe alıştırmaktan ve tanıtmaktan mutluluk duyuyormuş…

Senatör loş yatak odasına girerken yüzünde canlı bir ifade, duruşunda kararlılık vardı. Kaygıyı ve yorgunluğu üstün bir güven havasının ardına gizlemeye öylesine alışmıştı ki kapıyı açarken bu maske, küçücük bir irade çabasıyla neredeyse kendiliğinden yüzüne yerleşmişti.

Madam Permaneder, perdeleri açılmış gölgelikli yatağın yanında oturuyor, yastıklara yaslanmış annesinin elini tutuyordu. Annesi başını içeri girene çevirdi ve açık mavi gözleriyle yüzünü dikkatle süzdü. Bu, denetimli bir sükûnet ve gergin, kaçınılmaz bir ısrar taşıyan bir bakıştı; biraz yandan geldiği için neredeyse pusuda bekliyormuş gibiydi. Yanaklarında ateşten doğan birkaç kızıl leke belirmesine yol açan solgunluğu dışında, yüzünde yorgunluk ya da güçsüzlük belirtisi yoktu. Yaşlı hanım olup biteni çevresindekilerden bile daha dikkatli izliyordu; çünkü sonuçta en doğrudan etkilenen kendisiydi. Bu hastalığa güvenmiyor, yatağa yatıp olup biteni kendi akışına bırakmaya hiç niyetli görünmüyordu…

“Ne dediler, Thomas?” diye öyle kararlı ve canlı bir sesle sordu ki hemen şiddetli bir öksürük nöbeti başladı. Dudaklarını kapatıp öksürüğü bastırmaya çalıştı, ama öksürük patladı; sağ yanına elini bastırmak zorunda kaldı.

Nöbet geçince Senatör elini okşayarak cevap verdi… “İyi annemizin birkaç güne ayağa kalkacağını söylediler. Henüz kalkamamanın nedenini biliyorsun: şu aptal öksürük doğal olarak akciğerini biraz hırpalamış… Tam olarak zatürre değil,” dedi; bakışlarının daha da ısrarcılaştığını görünce, “öyle olsa da dünyanın sonu olmazdı, ah, daha kötüsü de var! Kısacası ikisi de akciğerin biraz tahriş olduğunu söylüyor; herhalde haklılar… Severin nerede?”

“Eczaneye gitti,” dedi Madam Permaneder.

“Gördünüz mü, yine eczaneye gitti; sen de Tony, her an uyuyakalacakmış gibi görünüyorsun. Hayır, bu böyle sürmez. Birkaç günlüğüne bile olsa… Burada bir hasta bakıcı bulundurmamız gerek, sizce de öyle değil mi? Bekleyin, şimdi Gri Rahibelerin başrahibesine haber salıp boşta biri var mı diye sordurayım…”

“Thomas,” dedi Konsolos hanım, öksürük dürtüsünü yeniden uyandırmamak için sesini dikkatle alçaltarak, “inan bana, Katoliklere gösterdiğin sürekli ayrıcalıkla Siyah Protestanların tepkisini çekiyorsun. Birilerine doğrudan yarar sağladın, ötekiler için hiçbir şey yapmıyorsun. Pastor Pringsheim geçenlerde bu konuda bana açıkça yakındı…”

“Yakınması bir işe yaramaz. Gri Rahibelerin Siyahlardan daha sadık, özverili ve fedakâr olduğuna eminim. Şu Protestan kadınlarda iş yok. İlk fırsatta hepsi evlenmeye kalkıyor… Kısacası dünyaya bağlı, bencil ve sıradanlar… Gri Rahibeler daha dünyevi kaygılardan uzak; evet, kesinlikle, göğe daha yakınlar. Hem bana minnet borçlu oldukları için onları tercih etmek gerekir. Hanno’nun diş krampları tuttuğunda Rahibe Leandra bize nasıl da yardımcı olmuştu! Umarım müsaittir…”

Rahibe Leandra geldi. Küçük el çantasını, pelerinini ve beyaz başlığının üzerine taktığı gri başlığını sessizce çıkardı; kemerine bağlı tespihi hafifçe şıkırdarken yumuşak, sevecen sözler ve hareketlerle işine koyuldu. Şımartılmış ve her zaman sabırlı olmayan hastaya gece gündüz baktı; sonra boyun eğdiği insani zayıflıktan neredeyse utanır gibi, sessizce çekildi. Yerine başka bir rahibe geldi; Leandra evine gidip biraz uyuduktan sonra yeniden döndü.

Çünkü Konsolos hanım yatağının başında sürekli birinin bulunmasını istiyordu. Durumu kötüleştikçe bütün düşünceleri ve ilgisi hastalığına yöneliyor, hastalığı korkuyla ve apaçık, saf bir nefretle izliyordu. Eskiden dünya kadını olan; rahat yaşama ve genel olarak hayata karşı sakin, doğal ve köklü bir sevgisi bulunan bu kadın, son yıllarını dindarlık ve hayır işleriyle doldurmuştu… Neden? Belki yalnızca ölmüş kocasına duyduğu saygıdan değil, güçlü yaşama isteğiyle göğü uzlaştırıp bir gün, hayata sıkı sıkıya bağlı olmasına rağmen, kendisine yumuşak bir ölüm bahşetmesini sağlamak için duyduğu bilinçsiz bir dürtüden de… Ama yumuşakça ölemezdi. Pek çok acı deneyime karşın dimdik duruşu hiç bozulmamış, gözleri berrak kalmıştı. Güzel yemekler yemeyi, şık ve pahalı giyinmeyi, çevresinde var olan ya da yaşanan tatsızlıkları görmezden gelip örtbas etmeyi ve büyük oğlunun dört bir yanda kazandığı saygınlıktan gurur duymayı severdi. Bu hastalık, bu zatürre, dik duran bedenine, ruhunu önceden hazırlayan hiçbir süreç olmaksızın girmişti; yani acının, insanı yavaş yavaş ve ıstırap içinde hayattan, hiç değilse hayata geldiği koşullardan uzaklaştıran; içinde bir sona, başka koşullara ya da huzura duyulan tatlı özlemi uyandıran o kemirici çalışması olmadan… Hayır, yaşlı Konsolos hanım son yıllarını Hristiyan yaşamına göre geçirmiş olsa da ölmeye aslında hazır olmadığını hissediyordu. Bunun son hastalığı olması hâlinde, hastalığın son anda, tek başına ve korkunç bir hızla, bedensel acılarla direncini kırıp teslim olmasını sağlayacağına dair belirsiz düşünce onu korkuya boğuyordu.

Çok dua ediyordu; ama kendine geldiği her an durumunu bundan da dikkatle izliyor, nabzını kendi ölçüyor, ateşini takip ediyor, öksürüğünü bastırmaya çalışıyordu… Nabzı kötü seyrediyordu; biraz düştükten sonra ateşi daha da yükseliyor, onu titreme nöbetlerinden hararetli sayıkladığı zamanlara savuruyordu. İç ağrılarıyla birlikte gelen, kanlı balgam çıkarmasına yol açan öksürük artıyor; nefes darlığı onu korkutuyordu. Bütün bunlar, artık yalnızca sağ akciğerinin bir bölümünün değil, tamamının etkilenmesinden kaynaklanıyordu; hatta yanılmıyorsak aynı sürecin izleri sol tarafta da belirmeye başlamıştı. Doktor Langhals tırnaklarına bakarken bu sürece “hepatizasyon” diyordu; Doktor Grabow ise bu konuda konuşmayı yeğlemiyordu… Ateş durmadan gücünü tüketiyordu. Midesi iflas etmeye başladı. Güçten düşüş, durdurulamaz ve inatçı bir yavaşlıkla ilerliyordu.

Hastalığın seyrini izliyor; gücü yettiğinde kendisine verilen yoğun besleyici yiyecekleri hevesle yiyor, ilaç saatlerine bakıcılarından bile daha dikkatle uyuyor ve öylesine meşgul oluyordu ki neredeyse yalnızca doktorlarla konuşuyor, içten ilgisini de ancak onlarla konuşurken gösteriyordu. Başlangıçta içeri alınan ziyaretçileri, arkadaşlarını, “Kudüs Akşamı” üyelerini, yaşlı sosyete hanımlarını ve papaz eşlerini ya ilgisizce ya da dalgın bir sevecenlikle karşılıyor, çabucak uğurluyordu. Yakınları, yaşlı hanımın kendilerine gösterdiği kayıtsızlıktan inciniyordu; bu tavır, “Nasıl olsa bana yardım edemezsiniz,” diyen bir tür küçümseme gibi görünüyordu. Katlanılabilir bir saatinde içeri alınan küçük Hanno’nun bile yanağını şöyle bir okşayıp ardından yüzünü çevirdi. Sanki şöyle demek istiyordu: “Çocuklar, hepiniz iyi insanlarsınız ama ben… belki de ölmek üzereyim!” İki doktoruysa canlı ve ilgili bir sıcaklıkla karşılıyor, onlarla uzun uzun görüşüyordu…

Bir gün Paul Gerhardt’ın soyundan gelen yaşlı Gerhardt hanımlar geldi. Yoksulları ziyaret ederken giydikleri mantillaları ve tabak gibi şapkaları üzerlerinde, erzak çantaları yanlarındaydı; hasta arkadaşlarını görmelerine engel olunamadı. Onu yalnız bıraktılar; yatağının başında otururlarken kendisine ne söylediklerini bir tek Tanrı bilir. Giderlerken gözleri ve yüzleri öncekinden de berrak, yumuşak ve kutsal bir dinginlikle doluydu. İçeride Konsolos hanım da aynı gözler ve aynı yüz ifadesiyle yatıyordu; bütünüyle hareketsiz ve huzurluydu, hiç olmadığı kadar huzurlu. Nefesi seyrek ve yumuşaktı; gözle görülür biçimde gittikçe güçten düşüyordu. Gerhardt hanımların ardından sert bir söz mırıldanan Madam Permaneder hemen doktorları çağırttı. İki beyefendi kapıda görünür görünmez Konsolos hanımda tam ve şaşırtıcı bir değişiklik oldu. Uyandı, kıpırdandı, neredeyse doğruldu. Bu adamları, tıp bilgileri ancak şöyle böyle olan bu iki doktoru görmek onu bir anda yeniden dünyaya bağladı. İki elini de onlara uzatıp konuşmaya başladı: “Hoş geldiniz beyefendiler! Durum şimdi öyle bir noktada ki bugün gün içinde…”

Ama çift taraflı zatürreyi artık inkâr etmenin mümkün olmadığı gün çoktan gelmişti.

“Evet, sevgili Bay Senatör,” demişti Doktor Grabow, Thomas Buddenbrook’un ellerini tutarak… “Bunu önleyemedik; artık iki taraflı ve sizin de benim kadar iyi bildiğiniz gibi, bu her zaman kaygı vericidir. Lafı dolandırmayacağım… Hasta ister yirmi ister yetmiş yaşında olsun, her koşulda ciddiye alınması gereken bir durumdur. Bu nedenle bugün bana yeniden kardeşiniz Christian’a yazıp belki kısa bir telgraf çekmeniz gerekip gerekmediğini sorsaydınız, karşı çıkmazdım; buna engel olmaya kalkışmadan önce iyice düşünürdüm… Bu arada kendisi nasıl? Eğlenceli bir adamdır; onu hep çok sevmişimdir… Tanrı aşkına, sözlerimden aşırı sonuçlar çıkarmayın, sevgili Senatör! Hemen bir tehlike var demek istemiyorum… Ah, ağzıma almam bile ne budalalık! Ama bu koşullarda, bilirsiniz, uzakta olanlar için her zaman öngörülemeyen rastlantıları hesaba katmak gerekir… Muhterem anneniz hastamız olduğu için son derece memnunuz. Bize çok yardımcı oluyor, bizi yarı yolda bırakmıyor… Hayır, iltifat olsun diye söylemiyorum; ondan iyi hasta olmaz! Bu yüzden umut edelim, sevgili Bay Senatör, umut edelim! Her zaman en iyisini umalım!”

Ama bir an gelir; o andan sonra yakınların umudu yapmacık ve samimiyetsiz olur. Hasta çoktan değişmiştir; yaşarken temsil ettiği kişiliğe yabancı bir şey davranışlarına yerleşmiştir. Ağzından tuhaf, alışılmadık sözler çıkar; ne cevap vereceğimizi bilemeyiz. Bu sözler sanki ona geri dönüş yolunu kapatır ve onu ölüme bağlar. Bize herkesten yakın olsa bile, artık bütün bunlardan sonra ayağa kalkıp yürümesini isteyemeyiz. Yine de kalksa, tabutundan çıkmış biri gibi çevresine dehşet saçardı…

Organları inatçı bir iradeyle hâlâ çalışırken çürümenin korkunç belirtileri belirmeye başladı. Konsolos hanım nezle yüzünden yatağa düşeli haftalar olmuştu; uzun süre yatmaktan bedeninde yaralar çıkmış, bunlar kapanmayıp korkunç bir hâl almıştı. Artık uyumuyordu. Önce ağrı, öksürük ve nefes darlığı buna engel oluyordu; sonra kendisi uykuya direniyor, uyanıklığa tutunuyordu. Yalnızca ateş içinde bilinci birkaç dakikalığına kapanıyordu; ama bilinci yerindeyken de çoktan ölmüş kişilerle yüksek sesle konuşuyordu. Bir gün alacakaranlıkta, öğleden sonra aniden, biraz korkulu ama içten ve coşkulu bir sesle şöyle dedi: “Evet, sevgili Jean, geliyorum!” Bu yanıt öylesine anlık ve inandırıcıydı ki sonradan, kendisini çağıran ölmüş Konsolos’un sesini duyduklarına inanıldı.

Christian geldi; Hamburg’dan gelmişti. Söylediğine göre orada işleri varmış. Hasta odasında fazla kalmadı; sonra alnını sıvazlayıp gözlerini dolaştırarak odadan çıktı ve şöyle dedi: “Bu korkunç… Bu korkunç… Artık dayanamıyorum.”

Pastor Pringsheim da geldi; Rahibe Leandra’ya soğuk bir bakış attı ve Konsolos hanımın yatağının başında sesini iniş çıkışlarla ayarlayarak dua etti.

Sonra kısa süreli iyileşme, yeniden canlanma geldi: ateşin düşmesi, gücün aldatıcı biçimde geri dönmesi, ağrıların dinmesi, çevresindekilerin gözlerini sevinç yaşlarıyla dolduran birkaç açık ve umut verici söz…

“Çocuklar, onu yanımızda tutacağız, göreceksiniz, her şeye rağmen onu yanımızda tutacağız!” dedi Thomas Buddenbrook. “Noel’i bizimle geçirecek; o sırada her zamanki gibi heyecanlanmasına izin vermeyeceğiz…”

Ama bir sonraki gece, Gerda ile kocası yatağa girdikten kısa süre sonra, Madam Permaneder onları hastanın ölümle pençeleştiği haberiyle Mengstraße’ye çağırttı. Rüzgâr soğuk yağmura çarpıyor, yağan yağmuru şiddetle pencere camlarına savuruyordu.

Senatör ve karısı, iki kollu şamdanların masanın üzerinde yanan mumlarıyla aydınlanan odaya girdiklerinde iki doktor da oradaydı. Christian da odasından aşağı indirilmişti; bir yerde oturuyor, gölgelikli yatağa sırtını dönmüş, başını öne eğerek alnını iki eline dayıyordu. Hastanın kardeşi Konsolos Justus Kröger’in de gelmesi bekleniyordu; onu da çağırmışlardı. Madam Permaneder ile Erika Weinschenk yatağın ayakucunda sessizce hıçkırıyordu. Rahibe Leandra ile Mamsell Severin’in artık yapacak işi kalmamıştı; ölmekte olan kadının yüzüne kederle bakıyorlardı.

Konsolos hanım birkaç yastıkla desteklenmiş hâlde sırtüstü yatıyordu. İki eli, o güzel, soluk mavi damarları görünen elleri, şimdi öylesine zayıf ve bitkin düşmüşlerdi ki yorganı telaşla, titrek bir aceleyle durmadan okşuyorlardı. Beyaz bir gece takkesiyle örtülü başı, korku uyandıran düzenli bir ritimle bir o yana bir bu yana dönüyordu. Dudakları içe çekilmiş gibi duran ağzı, her acılı nefes alma çabasında şapırdayarak açılıp kapanıyor; çukurlaşmış gözleri yardım ararcasına çevrede dolaşıyor, ara sıra da odadakilerden birine, kıskançlığın sarsıcı bir ifadesiyle takılıp kalıyordu. Onlar giyinikti, nefes alabiliyorlardı; hayat onlarındı ve bu sevgi fedakârlığından, gözlerini bu manzaradan ayırmamaktan başka bir şey yapamıyorlardı. Gece ilerledi; hiçbir değişiklik olmadı.

Doktor Langhals hastaya bir enjeksiyon yaparken Thomas Buddenbrook sessizce, yaşlı Doktor Grabow’u odanın arka tarafına çekti. Bayan Permaneder de mendilini ağzına bastırarak yanlarına geldi.
“Daha ne kadar sürer?” diye sordu.

“Hiç belli olmaz, sevgili senatör,” diye yanıtladı Doktor Grabow. “Anneniz beş dakika içinde kurtulabilir; saatlerce de yaşayabilir… Size bir şey söyleyemem. Buna halk arasında boğulma nöbeti denir… Bir ödem…”

“Biliyorum,” dedi Bayan Permaneder, gözyaşları yanaklarından süzülürken mendiline doğru başını sallayarak. “Zatürrede sık görülür… Akciğer keseciklerinde sulu bir sıvı birikiyor; ağırlaşınca insan artık nefes alamıyor… Evet, biliyorum…”

Senatör ellerini önünde kavuşturup gölgelikli yatağa baktı.

“Kim bilir ne korkunç acılar çekiyor!” diye fısıldadı.

“Hayır!” dedi Doktor Grabow, aynı alçak sesle ama büyük bir otoriteyle. Uzun, yumuşak yüzünü kararlı bir ifadeyle buruşturdu… “Görünen sizi yanıltıyor, inanın bana, sevgili dostum, yanıltıyor! Bilinci çok bulanık… Gördüklerinizin büyük bölümü refleks hareketleri… İnanın bana…”

Thomas, “Tanrı öyle olmasını nasip etsin!” diye karşılık verdi. Ama Konsolos hanımın tamamen bilincinin açık olduğunu ve her şeyi hissettiğini gözlerinden her çocuk anlayabilirdi…

Herkes yeniden yerini aldı… Konsolos Kröger de gelmişti; bastonunun sapına eğilmiş, gözleri kızarmış hâlde yatağın yanında oturuyordu.

Hastanın hareketleri artmıştı. Ölümün pençesindeki bu bedeni baştan ayağa korkunç bir huzursuzluğun, tarifsiz bir dehşet ve sıkıntının, kaçınılmaz ve sınırsız bir terk edilmişlik ve çaresizlik duygusunun kaplamış olması gerekirdi. O zavallı, yalvaran, acıyla haykıran gözleri hırıltılı baş dönüşleri sırasında bazen ölümün donuk ifadesiyle kapanıyor, bazen de öylesine büyüyordu ki göz küresindeki ince damarlar kan kırmızısı hâlde beliriyordu. Ve bir kez bile bayılmıyordu!

Saat üçü biraz geçe Christian’ın ayağa kalktığını gördüler. “Artık dayanamıyorum,” dedi. Yoluna çıkan mobilyalara tutunarak, aksaya aksaya kapıdan çıktı.
Bu arada, muhtemelen tekdüze inleme sesleriyle uykuya dalan Erika Weinschenk ile Mamsell Severin sandalyelerinde uyuyakalmış, uykuda yanakları pembeleşmişti.

Saat dörtte durumu gittikçe kötüleşti. Hastayı destekleyip alnındaki teri sildiler. Solunumu bütünüyle kesilecek gibiydi; korkusu da artıyordu. “Biraz uyumak…!” diye çıkardı ağzından. “Bir ilaç…!” Ama ona uyuması için bir şey vermek akıllarından bile geçmiyordu.

Birden, daha önce yaptığı gibi, başkalarının duymadığı bir şeye yeniden yanıt vermeye başladı. “Evet, Jean, çok az kaldı!”… Hemen ardından da, “Evet, sevgili Klara, geliyorum!…” dedi.

Sonra mücadele yeniden başladı… Hâlâ ölümle mi boğuşuyordu? Hayır, artık ölümle yaşamı karşı karşıya getirmiş, yaşamla ölümü için boğuşuyordu. “Seve seve…,” diye soludu… “Yapamıyorum… Uyuyacak bir şey!… Beyler, merhamet edin! Uyuyacak bir şey…!”

Bu “merhamet olsun diye” sözü Bayan Permaneder’in hıçkırarak ağlamasına, Thomas’ın da bir an başını ellerinin arasına alıp sessizce inlemesine yol açtı. Ama doktorlar görevlerini biliyorlardı. Yakınları için bu yaşamı olabildiğince uzun süre korumak gerekiyordu; oysa uyuşturucu bir ilaç, hastanın bilincinin direnç göstermeden teslim olmasına hemen yol açardı. Doktorlar ölümü getirmek için değil, yaşamı her ne pahasına olursa olsun korumak için vardı. Üstelik üniversitede pekâlâ öğrendikleri, o anda akıllarına gelmese de bazı dinî ve ahlaki gerekçeler de bunu gerektiriyordu… Aksine, çeşitli ilaçlarla kalbini güçlendirdiler; birkaç kez kusturarak geçici bir rahatlama sağladılar.

Saat beşte mücadele daha korkunç bir hâl alamazdı. Kramp içinde doğrulan, gözleri ardına kadar açık Konsolos hanım kollarını iki yana savuruyordu; sanki tutunacak bir yer ya da kendisine uzanan eller arıyordu. Yalnızca onun duyduğu ve gitgide sıklaşıp acilleşiyor gibi görünen çağrılara durmadan, havaya ve odanın her yanına doğru yanıt veriyordu. Sanki yalnızca ölmüş kocasıyla kızı değil, anne babası, kayınvalidesi ve kayınpederi ile kendisinden önce ölmüş başka akrabaları da bir yerlerde hazır bulunuyordu. Öyle adlar söylüyordu ki odadakiler, bunların hangi ölüleri kastettiğini hemen çıkaramazdı. “Evet!” diye bağırıp farklı yönlere döndü… “Şimdi geliyorum… Hemen… Bu an… Öyle… Yapamıyorum… Beyler, bir ilaç…”

Saat beş buçukta bir anlık sükûnet oldu. Ardından yaşlılıktan ve acıdan yıpranmış yüzünde bir seğirme belirdi; birdenbire dehşetli bir sevinç, derin, ürpertici ve korkulu bir şefkat ifadesi yayıldı. Kollarını şimşek hızıyla açtı. Duyduğu şeyle verdiği yanıt arasında bir an bile geçmediği belliydi. Mutlak bir itaat, sınırsız bir korku ve sevgiyle boyun eğiş, kendini bırakış içindeymiş gibi yüksek sesle, “Buradayım!” diye haykırdı… ve öldü.

Herkes irkildi. Bu neydi? Hemen ardından gittiği çağrıyı kim yapmıştı?

Biri pencerenin perdesini çekip mumları söndürürken Doktor Grabow, yumuşak bir ifadeyle ölünün gözlerini kapattı.

Solgun sonbahar sabahı odayı doldururken herkes ürperdi. Rahibe Leandra, tuvalet masasının aynasını bir örtüyle kapattı.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…