Buddenbrooklar kitap kapağı

58. bölüm / 97

Altıncı Bölüm

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 97Şu an: Altıncı Bölüm
  1. 1 Birinci Kısım — Birinci Bölüm1.610 kelime
  2. 2 İkinci Bölüm859 kelime
  3. 3 Üçüncü Bölüm587 kelime
  4. 4 Dördüncü Bölüm1.281 kelime
  5. 5 Beşinci Bölüm1.073 kelime
  6. 6 Altıncı Bölüm538 kelime
  7. 7 Yedinci Bölüm493 kelime
  8. 8 Sekizinci Bölüm1.197 kelime
  9. 9 Dokuzuncu Bölüm393 kelime
  10. 10 Onuncu Bölüm1.332 kelime
  11. 11 İkinci Kısım — Birinci Bölüm2.069 kelime
  12. 12 İkinci Bölüm1.337 kelime
  13. 13 Üçüncü Bölüm799 kelime
  14. 14 Dördüncü Bölüm1.273 kelime
  15. 15 Beşinci Bölüm1.198 kelime
  16. 16 Altıncı Bölüm871 kelime
  17. 17 Yedinci Bölüm1.688 kelime
  18. 18 Üçüncü Kısım — Birinci Bölüm1.863 kelime
  19. 19 İkinci Bölüm1.566 kelime
  20. 20 Üçüncü Bölüm1.153 kelime
  21. 21 Dördüncü Bölüm892 kelime
  22. 22 Beşinci Bölüm1.819 kelime
  23. 23 Altıncı Bölüm1.019 kelime
  24. 24 Yedinci Bölüm1.183 kelime
  25. 25 Sekizinci Bölüm1.719 kelime
  26. 26 Dokuzuncu Bölüm915 kelime
  27. 27 Onuncu Bölüm635 kelime
  28. 28 On Birinci Bölüm1.098 kelime
  29. 29 On İkinci Bölüm627 kelime
  30. 30 On Üçüncü Bölüm783 kelime
  31. 31 On Dördüncü Bölüm1.234 kelime
  32. 32 On Beşinci Bölüm795 kelime
  33. 33 Dördüncü Kısım — Birinci Bölüm1.403 kelime
  34. 34 İkinci Bölüm984 kelime
  35. 35 Üçüncü Bölüm2.766 kelime
  36. 36 Dördüncü Bölüm760 kelime
  37. 37 Beşinci Bölüm934 kelime
  38. 38 Altıncı Bölüm1.964 kelime
  39. 39 Yedinci Bölüm2.143 kelime
  40. 40 Sekizinci Bölüm2.030 kelime
  41. 41 Dokuzuncu Bölüm498 kelime
  42. 42 Onuncu Bölüm2.798 kelime
  43. 43 On Birinci Bölüm1.221 kelime
  44. 44 Beşinci Kısım — Birinci Bölüm1.982 kelime
  45. 45 İkinci Bölüm1.721 kelime
  46. 46 Üçüncü Bölüm1.877 kelime
  47. 47 Dördüncü Bölüm710 kelime
  48. 48 Beşinci Bölüm1.328 kelime
  49. 49 Altıncı Bölüm823 kelime
  50. 50 Yedinci Bölüm864 kelime
  51. 51 Sekizinci Bölüm1.794 kelime
  52. 52 Dokuzuncu Bölüm1.365 kelime
  53. 53 Altıncı Kısım — Birinci Bölüm1.196 kelime
  54. 54 İkinci Bölüm1.214 kelime
  55. 55 Üçüncü Bölüm1.755 kelime
  56. 56 Dördüncü Bölüm2.561 kelime
  57. 57 Beşinci Bölüm1.856 kelime
  58. 58 Altıncı Bölüm3.428 kelime · Okuduğun bölüm
  59. 59 Yedinci Bölüm1.770 kelime
  60. 60 Sekizinci Bölüm1.225 kelime
  61. 61 Dokuzuncu Bölüm1.787 kelime
  62. 62 Onuncu Bölüm2.699 kelime
  63. 63 On Birinci Bölüm973 kelime
  64. 64 Yedinci Kısım — Birinci Bölüm1.906 kelime
  65. 65 İkinci Bölüm904 kelime
  66. 66 Üçüncü Bölüm1.377 kelime
  67. 67 Dördüncü Bölüm1.133 kelime
  68. 68 Beşinci Bölüm1.794 kelime
  69. 69 Altıncı Bölüm1.245 kelime
  70. 70 Yedinci Bölüm930 kelime
  71. 71 Sekizinci Bölüm347 kelime
  72. 72 Sekizinci Kısım — Birinci Bölüm2.809 kelime
  73. 73 İkinci Bölüm2.156 kelime
  74. 74 Üçüncü Bölüm1.311 kelime
  75. 75 Dördüncü Bölüm2.481 kelime
  76. 76 Beşinci Bölüm4.230 kelime
  77. 77 Altıncı Bölüm3.104 kelime
  78. 78 Yedinci Bölüm3.692 kelime
  79. 79 Sekizinci Bölüm5.823 kelime
  80. 80 Dokuzuncu Bölüm1.187 kelime
  81. 81 Dokuzuncu Kısım — Birinci Bölüm3.110 kelime
  82. 82 İkinci Bölüm3.949 kelime
  83. 83 Üçüncü Bölüm1.284 kelime
  84. 84 Dördüncü Bölüm3.835 kelime
  85. 85 Onuncu Kısım — Birinci Bölüm1.989 kelime
  86. 86 İkinci Bölüm2.392 kelime
  87. 87 Üçüncü Bölüm2.587 kelime
  88. 88 Dördüncü Bölüm588 kelime
  89. 89 Beşinci Bölüm4.646 kelime
  90. 90 Altıncı Bölüm2.343 kelime
  91. 91 Yedinci Bölüm1.803 kelime
  92. 92 Sekizinci Bölüm1.866 kelime
  93. 93 Dokuzuncu Bölüm1.100 kelime
  94. 94 On Birinci Kısım — Birinci Bölüm1.517 kelime
  95. 95 İkinci Bölüm11.644 kelime
  96. 96 Üçüncü Bölüm785 kelime
  97. 97 Dördüncü Bölüm1.113 kelime

Altıncı Bölüm
Şehrin üzerine bir pus çökmüştü ama Johannisstraße’deki kiralık araba sahibi Bay Longuet, saat sekizde bizzat Mengstraße’ye gelip üstü kapalı, yanları açık bir gezi arabasıyla durduğunda, “Bir saate kalmaz güneş çıkar,” dedi; böylece herkes rahatladı.

Konsolos hanım, Antonie, Bay Permaneder, Erika ve Ida Jungmann birlikte kahvaltı etmişlerdi. Şimdi, Gerda’yla Tom’u beklemek üzere, biri ötekini izleyerek büyük holde yola çıkmaya hazır halde toplandılar. Çene altındaki saten kravatıyla krem rengi elbisesini giymiş Bayan Grünlich, kısa gece uykusuna rağmen son derece iyi görünüyordu. Kaygıları ve soruları sanki sona ermişti; konukla konuşurken ince eldivenlerinin düğmelerini yavaşça kapatan yüzü sakin, kararlı, neredeyse törenseldi… Eski zamanlardan iyi bildiği ruh haline yeniden kavuşmuştu. Önemli olduğu duygusu, kararın taşıdığı ağırlık, ailesinin tarihine ciddi bir kararlılıkla müdahale etmesini gerektiren bir günün yeniden geldiğini bilmek içini dolduruyor, kalbinin daha hızlı çarpmasına neden oluyordu. O gece rüyasında aile kayıtlarında, ikinci nişanını not etmeyi düşündüğü yeri görmüştü… Sayfalardaki kara lekeyi silecek ve anlamsız kılacak bu gerçeği. Şimdi Tom’un ortaya çıkacağı ve onu ciddi bir baş selamıyla karşılayacağı anı heyecanla bekliyordu…

Biraz gecikerek—çünkü genç Konsolos hanım Buddenbrook tuvaletini bu kadar erken bitirmeye alışık değildi—Konsolos karısıyla birlikte geldi. Geniş yakaları yazlık yeleğinin kenarlarını gösteren açık kahverengi, küçük kareli takımı içinde iyi ve dinç görünüyordu; Tony’nin eşsiz ağırbaşlı yüzünü fark edince gözleri gülümsedi. Gerda ise, biraz hastalıklı ve esrarengiz güzelliğiyle görümcesinin sağlıklı güzelliğinin tuhaf bir karşıtını oluşturuyor, hiç de pazar gezintisine çıkacakmış gibi görünmüyordu. Herhalde uykusunu alamamıştı. Elbisesinin temel rengini oluşturan koyu leylak, ağır kızıl saçlarıyla son derece kendine özgü bir uyum içindeydi; tenini daha beyaz, daha solgun gösteriyordu. Birbirine yakın duran kahverengi gözlerinin kenarlarında mavimsi gölgeler her zamankinden daha derin ve koyuydu… Kayınvalidesine öpmek üzere soğukça alnını uzattı, Bay Permaneder’e oldukça alaycı bir ifadeyle elini verdi. Bayan Grünlich onu görünce ellerini çırparak yüksek sesle, “Gerda, aman Tanrım, yine ne kadar güzelsin!” diye haykırdığında ise yalnızca reddedercesine gülümsedi.

Bugünkü gibi gezilerden, hele yazın ve hele pazar günü yapılanlardan hiç hoşlanmazdı. Evlerinin perdeleri genellikle kapalı, odaları loş olurdu; seyrek dışarı çıkardı. Güneşten, tozdan, bayramlıklarını giymiş küçük burjuvalardan, kahve, bira ve tütün kokusundan korkardı… Dünyada en çok da sıcaktan, bunalmaktan nefret ederdi. Schwartau’ya ve “Riesebusch”a gezi yapılması kararlaştırıldığında Thomas’a gelişigüzel, “Sevgili dostum, bilirsin, beni Tanrı nasıl yarattıysa öyleyim; huzura ve gündelik düzene muhtacım… Böyle bir durumda insan heyecan ve değişiklik için yaratılmamıştır. Beni mazur görürsünüz, değil mi?” demişti; böyle şeylerden hoşlanmıyorsa bile kocasının buna razı olacağından emin olmasa onunla evlenmezdi.

Böyle şeylerde onun da aynı fikirde olacağından büyük ölçüde emin olmasaydı, onunla evlenmezdi.

“Evet, sevgili Tanrım, elbette haklısın Gerda. Böyle şeylerden zevk almak çoğu zaman yalnızca kuruntudan ibaret… Ama yine de katılır insan; başkalarının ve kendinin gözünde tuhaf biri gibi görünmek istemez. Herkes böyle bir kibir taşır, sen de öyle değil misin?… Yoksa insan kolayca yalnız, mutsuz görünür ve saygınlığını yitirir. Bir şey daha var sevgili Gerda… Bay Permaneder’e biraz iltifat etmemiz için hepimizin nedeni var. Durumu görüyorsundur. Burada bir şeyler gelişiyor; bunun gerçekleşmemesi yazık olur, gerçekten yazık…”

“Sevgili dostum, burada bulunmamın ne anlamı olduğunu anlayamıyorum… Ama neyse. Madem istiyorsun, öyle olsun. Bu eğlenceye katlanalım.”

“Sana içtenlikle minnettar kalacağım.” —

Sokağa çıktılar… Gerçekten de güneş sabah sisini delmeye başlamıştı; Aziz Meryem’in çanları pazar sabahına özgü bir tınıyla çalıyor, kuş cıvıltıları havayı dolduruyordu. Arabacı şapkasını çıkardı. Konsolos hanım, Thomas’ı bazen biraz utandıran o babacan sevecenlikle başını kaldırıp ona son derece içten bir “Günaydın, sevgili dostum!” dedi. “Haydi bakalım, binin arabaya sevgililer! Sabah ayinine yetişmek mümkün olurdu ama bugün Tanrı’yı özgür doğanın içinde, yüreklerimizle öveceğiz; değil mi Bay Permaneder?”

“Olur, Konsolos hanım.”

Herkes sırayla iki sac basamağı aşıp dar arka kapıdan, on kişiyi alabilecek arabaya tırmandı ve koltuklara rahatça yerleşti. Koltuklar—kuşkusuz Bay Permaneder şerefine—mavi beyaz çizgiliydi. Kapı kapandı, Bay Longuet diliyle şaklattı ve çeşitli “Deh! Hişt!” sesleri çıkardı; güçlü doru atları arabayı çekti. Araç Mengstraße’den aşağı indi, Trave kıyısı boyunca Holsten Kapısı’nı geçti ve sonra Schwartau yolu üzerinde sağa döndü…

Tarlalar, çayırlar, ağaç kümeleri, çiftlikler… Gittikçe yükselen, incelen, mavileşen pusun içinde seslerini duydukları tarla kuşlarını arıyorlardı. Sigara içen Thomas, tahıl ekili alanların yanından geçerken dikkatle bakıyor ve Bay Permaneder’e ekinlerin durumunu gösteriyordu. Şerbetçiotu tüccarının keyfi gençler gibi yerindeydi. Keçi sakallı yeşil şapkasını biraz yana yatırmıştı; kocaman boynuz saplı bastonunu geniş, beyaz avucunda, hatta alt dudağının üstünde dengeliyordu. Bu hüneri sürekli başarısız olsa da özellikle küçük Erika’dan bol bol alkış alıyordu. Birkaç kez, “Zugspitze olmayacak elbet ama biraz tırmanırız, hem eğleniriz, öyle değil mi Bayan Grünlich? Hem de öyle bir eğleniriz ki!” diye tekrarladı.

Sonra sırt çantası ve buz kazmasıyla yapılan dağ gezilerini büyük bir coşkuyla anlatmaya başladı. Konsolos hanım da hayranlıkla birkaç kez “Aman ne güzel!” diye karşılık verdi. Ardından, bir düşünce zincirinin ucundan tutup heyecanlı sözlerle Christian’ın yokluğuna üzüldü; onun ne kadar neşeli bir beyefendi olduğunu duymuştu.

“Duruma göre değişir,” dedi Konsolos. “Ama böyle gezilerde eşi bulunmaz, bu doğru. Bay Permaneder, yengeç yiyeceğiz!” diye neşeyle seslendi. “Yengeç ve Baltık karidesi! Annemde birkaç kez tatmıştınız ama lokantanın sahibi dostum Dieckmann, ‘Zum Riesebusch’ta her zaman birinci sınıf kalitede bulundurur. Bir de bu bölgenin ünlü biberli kurabiyeleri! Şöhretleri Isar kıyılarına kadar ulaşmadı mı henüz? Neyse, göreceksiniz.”

Bayan Grünlich, anayolun kenarında haşhaş ve peygamberçiçekleri toplamak için arabayı iki üç kez durdurdu. Bay Permaneder her seferinde gerçekten büyük bir heyecanla yardım etmek istediğini söyledi; ama arabaya binip inerken biraz korktuğundan yine de yerinden kalkmadı.

Uçan her kargaya Erika sevinçle bağırıyor, Ida Jungmann ise hava kesinlikle yağmursuz görünmesine rağmen her zamanki gibi uzun, önü açık bir yağmurlukla şemsiye taşıyordu. Gerçek bir çocuk bakıcısı gibi, çocukların duygularına yalnızca dışarıdan eşlik etmiyor, onlarla aynı çocukça coşkuyu paylaşıyordu. Kendini tutmayan, kişneyi andıran kahkahasıyla Erika’ya katılınca, ailede yaşlanıp saçlarının ağardığını görmemiş olan Gerda ona birkaç kez soğuk ve şaşkın şaşkın baktı…

Oldenburg bölgesindeydiler. Kayın ormanları göründü. Araba kasabanın içinden, tulumbalı küçük pazar meydanından geçti; yeniden açık araziye çıktı, Au Çayı’nın üzerindeki köprüden ilerleyip sonunda tek katlı “Zum Riesebusch” hanının önünde durdu. Han, çimenlikleri, kumlu yolları ve köy işi çiçek tarhları olan düzlük bir alanın bir kenarındaydı; alanın öteki yanında orman bir amfitiyatro gibi yükseliyordu. Basamakları andıran bölümler, gelişigüzel yapılmış merdivenlerle birbirine bağlanmıştı; merdivenlerde dışarı taşan ağaç kökleriyle çıkıntılı kayalar kullanılmıştı. Basamakların üzerinde, ağaçların arasında, beyaza boyanmış masa, sıra ve sandalyeler duruyordu.

Buddenbrooklar ilk konuklar değildi. İyi besili birkaç hizmetçi kız, hatta yağ lekeli frak giymiş bir garson bile meydanda telaşla koşturup soğuk yemekleri, limonataları, sütü ve birayı ailelerin oturduğu masalara taşıyordu. Masalarda, aralarında genişçe mesafeler bırakılmış olsa da çocuklu birkaç aile şimdiden yerini almıştı.

Han sahibi Bay Dieckmann, sarı işlemeli takkesi ve gömlek kollarıyla, beylerin arabadan inmesine yardım etmek için bizzat kapıya geldi. Longuet arabayı çözmek üzere kenara çekerken Konsolos hanım, “Önce biraz gezineceğiz dostum, sonra bir ya da bir buçuk saat içinde kahvaltı etmek isteriz. Lütfen şuraya, karşı tarafa servis yapın… Ama çok yukarıya değil; ikinci düzlük uygun olur sanırım…” dedi.

Konsolos ekledi: “Elinizden geleni yapın Dieckmann. Şımarık bir konuğumuz var…”

Bay Permaneder itiraz etti. “Hiç de değil! Bir bira, bir peynir yeter…”

Ama Bay Dieckmann onu anlamadı ve büyük bir rahatlıkla saymaya başladı: “Ne varsa, Konsolos bey… Yengeç, karides, türlü sosis, çeşit çeşit peynir, tütsülenmiş yılan balığı, tütsülenmiş somon, tütsülenmiş mersin balığı…”

“Pekâlâ Dieckmann, siz bilirsiniz. Bize de altı bardak süt ve bir maşrapa bira verin; yanılmıyorsam, Bay Permaneder, değil mi?…”

“Bir bira, altı süt… Tatlı süt, yayık ayranı, koyu süt, kaymaklı süt, Konsolos bey…”

“Yarısı yarıya Dieckmann; tatlı sütle yayık ayranı. Bir saat sonra o hâlde.”

Meydandan geçtiler.

“Önce kaynağa gitmemiz gerekiyor Bay Permaneder,” dedi Thomas. “Kaynak derken Au Çayı’nın kaynağını kastediyorum; Au, Schwartau’nun kıyısında kurulu küçük bir çaydır. Orta Çağ’ın karanlıklarında şehrimiz başlangıçta onun kıyısındaymış, ta ki yanana kadar… Herhalde pek dayanıklı bir yerleşim değilmiş, bilirsiniz. Sonra Trave kıyısında yeniden kurulmuş. Bu çayın adı acı bir anıyı da akla getirir. Çocukken birbirimizin kolunu çimdikleyip ‘Schwartau’daki çayın adı ne?’ diye sormayı komik bulurduk. Canı yandığı için insan istemeden çayın adını haykırırdı… İşte!” Yokuşun on adım uzağında ansızın sözünü kesti. “Bizi geçmişler. Möllendorpf’lar ve Hagenström’ler.”

Gerçekten de, ormanlık terasın üçüncü düzlüğünde, bu iki itibarlı aileden başlıca kişiler yan yana çekilmiş iki masaya oturmuş, canlı bir sohbet eşliğinde yemek yiyorlardı. Yaşlı Senatör Möllendorpf baş köşedeydi; solgun yüzlü, beyaz, ince ve sivri favorileri olan bir adamdı; şeker hastasıydı. Langhals ailesinden doğan karısı, uzun saplı lorgnettiyle uğraşıyor, dağınık gri saçları yine başını çevreliyordu. Oğulları August da oradaydı: varlıklı bir görünüme sahip, sarışın genç bir adam ve Julchen’in kocasıydı. Hagenström ailesinden doğan Julchen ise küçük yapılı, canlı, iri, parlak siyah gözlüydü; kulak memelerinde neredeyse gözleri kadar iri pırlantalarla, kardeşleri Hermann ve Moritz’in arasında oturuyordu. Konsolos Hermann Hagenström iyice irileşmeye başlamıştı; çünkü çok iyi besleniyordu ve sabahları daha gözünü açar açmaz kaz ciğeri ezmesiyle kahvaltı ettiği söyleniyordu. Kızılımsı sarı, kısa kesilmiş gür bir sakalı vardı; annesinin burnu olan burnu, üst dudağının üzerine dikkat çekecek kadar basık bir biçimde uzanıyordu. Göğsü düz, teni sarımtırak Doktor Moritz, hararetli sohbet sırasında sivri, aralıklı dişlerini gösteriyordu. İki kardeş de eşleriyle gelmişti; hukukçu da birkaç yıldır evliydi, Hamburg’dan Puttfarken ailesinden bir hanımla. Tereyağı renginde saçları ve fazlasıyla duygusuz görünen, belli ki İngiliz tarzından etkilenmiş ama son derece güzel ve düzgün yüz hatları vardı; Doktor Hagenström, güzel zevkleriyle tanınan biri olarak, çirkin bir kızla evlenemezdi. Son olarak, Hermann Hagenström’ün küçük kızıyla Moritz Hagenström’ün küçük oğlu da oradaydı. Beyazlar giymiş bu iki çocuk, şimdiden neredeyse nişanlı sayılırlardı; çünkü Huneuslarla Hagenström’lerin serveti bölünüp dağılmamalıydı. Hepsi jambonlu çırpılmış yumurta yiyordu.

Buddenbrooklar, topluluğun yanından biraz ötede geçerken birbirlerini selamladılar. Konsolos hanım başını biraz dalgın ve sanki şaşırmış gibi eğdi; Thomas, bir nezaket sözü söyleyecekmişçesine dudaklarını oynatarak şapkasını kaldırdı; Gerda ise yabancı ve resmî bir tavırla eğildi. Yokuşu tırmanmanın verdiği neşeyle Bay Permaneder yeşil şapkasını içtenlikle sallayıp yüksek ve şen bir sesle, “Günaydınlar, pek güzel bir sabah!” diye seslendi. Bunun üzerine Senatör Möllendorpf lorgnetti eline aldı… Tony ise omuzlarını hafifçe kaldırdı, başını geriye attı; yine de çenesini göğsüne bastırmaya çalışarak selam verdi. Sanki erişilmez bir yükseklikten bakıyordu; gözlerini Julchen Möllendorpf’un geniş kenarlı, zarif şapkasının üzerinden ayırmadı… O anda kararı içinde kesin ve sarsılmaz biçimde yer etti…

“Tom, kahvaltıyı bir saat sonra edeceğimize Tanrı’ya şükürler olsun! Şu Julchen’in yanında lokmamı yutarken gözümün önünde olmasını hiç istemezdim, biliyor musun… Selam verişini gördün mü? Neredeyse hiç selam vermedi. Üstelik bana kalırsa şapkası da son derece zevksizdi…”

“Şapkaya gelince… Selam verme konusunda sen de pek daha nazik sayılmazdın, sevgilim. Hem kızma; kırışıklık yapar.”

“Kızmak mı, Tom? Ah, hayır! Bu insanlar kendilerini en önde sanıyorsa, buna gülüp geçmekten başka ne gelir elden? Sorabilir miyim, şu Julchen’le benim aramda ne fark var? Ida’nın diyeceği gibi, onun kocası bir düzenbaz değil de yalnızca bir ‘Duschack’ çıkmış; bir de hayatında benim durumuma düşseydi, ikinci birini bulabilecek miydi, görürdük…”

“Peki senin birini bulacağını nereden çıkarıyorsun?”

“Bir Duschack mı, Thomas?”

“Bir zamparadan çok daha iyidir.”

“İkisi de olmak zorunda değil. Ama bu konuda konuşulmaz.”

“Doğru. Biz de geride kalıyoruz. Bay Permaneder hayli çevik tırmanıyor…”

Gölgeli orman yolu düzleşti; çok geçmeden küçük bir uçurumun üzerindeki ahşap köprüsü, yarılmış yamaçları ve kökleri açığa çıkmış, dalları sarkan ağaçlarıyla güzel, romantik bir köşe olan “kaynağa” vardılar. Konsolos hanımın yanında getirdiği gümüş, iç içe geçebilen maşrapayla, suyun çıktığı yerin hemen altındaki küçük taş havuzdan su alıp taze, demirli sudan içerek ferahladılar. Bay Permaneder’in küçük bir centilmenlik nöbeti tuttu; Bayan Grünlich’in kendisine suyu sunması için ısrar etti. Minnettarlığını dile getirdi, birkaç kez “Ah, ne hoş bu!” diye tekrarladı; hem Konsolos hanım ve Thomas’la hem Gerda ve Tony’yle, hatta küçük Erika’yla bile özenle ve dikkatle sohbet etti… O zamana dek hararet basmış ve sessiz, donuk bir sinir gerginliği içinde dolaşmış olan Gerda bile canlanmaya başladı. Hızlıca dönüp hanın önüne geldiklerinde ve orman terasının ikinci düzlüğünde, yemeklerle dolup taşan bir masaya oturduklarında, Bay Permaneder’in ayrılışının bu kadar yakın olmasına üzüldüğünü nazik sözlerle dile getiren Gerda oldu. Artık birbirlerini biraz tanımışlardı; örneğin, iki tarafın da lehçe yüzünden yaşadığı yanlış anlamalarla birbirini anlayamama hâllerinin giderek seyrekleştiği kolayca fark ediliyordu… Arkadaşı ve yengesi Tony’nin iki üç kez “Pfüaht Gott!” deyişini ustalıkla başardığını söyleyebilirdi…

Bay Permaneder, “ayrılış” sözüne doğrulayıcı bir karşılık vermedi; şimdilik kendini, sofrayı donatan ve Tuna’nın öte yanında her gün bulamadığı nefis yiyeceklere verdi.

Güzel yiyecekleri ağır ağır yediler. Küçük Erika, evdeki büyük keten peçetelerden kıyaslanamayacak kadar güzel bulduğu ipek kâğıttan peçetelere neredeyse herkesten çok sevindi; garsonun izniyle birkaçını hatıra olsun diye cebine bile koydu. Sonra Bay Permaneder bira eşliğinde kapkara birkaç puro, Konsolos da sigaralarını içerken aile konuğuyla birlikte uzun süre oturup sohbet etti. Dikkat çekici olan, artık kimsenin Bay Permaneder’in ayrılışından söz etmemesi ve geleceğe dair hiçbir şeyin konuşulmamasıydı. Bunun yerine anılarını paylaştılar, son yılların siyasi olaylarını konuştular. Konsolos hanımın, ölen kocasına anlattığı kırk sekiz devrimiyle ilgili birkaç fıkrayı dinlerken gülmekten kendini kaybeden Bay Permaneder, sonra Münih Devrimi’ni ve Bayan Grünlich’in pek büyük ilgi duyduğu Lola Montez’i anlattı. Ardından öğleden sonraki ilk saat yavaş yavaş geçerken, Erika Ida’yla yaptığı gezintiden, sıcaktan kıpkırmızı kesilmiş, papatyalar, çayır köpükçiçekleri ve otlarla dolu olarak dönüp alınması gereken zencefilli kurabiyeleri hatırlattı. Bunun üzerine kasabaya doğru yürümek için yola koyuldular… Ancak bugün bütün konuklarını ağırlayan Konsolos hanım, hesabı azımsanmayacak büyüklükte bir altın parayla ödedikten sonra.

Han kapısının önünde, bir saat sonra araba hazır olsun diye emir verildi; çünkü şehirde öğle yemeğinden önce biraz dinlenmek istiyorlardı. Sonra güneşin tozları kavurduğu, alçak evleriyle küçük kasabaya doğru ağır ağır yürüdüler.

Au Köprüsü’nü geçer geçmez, yol boyunca bozulmayacak sıra kendiliğinden oluştu: En önde, uzun adımları sayesinde Mamsell Jungmann, yorulmadan sıçrayıp lahana kelebeklerini kovalayan Erika’nın yanındaydı. Ardından Konsolos hanım, Thomas ve Gerda birlikte yürüdü; en arkada ise biraz aralıkla Bayan Grünlich’le Bay Permaneder vardı. Önde ses çoktu; küçük kız sevinç çığlıkları atıyor, Ida da kendine özgü, derinden gelen, iyi huylu kişnemesiyle ona katılıyordu. Ortadaki üçü sessizdi; Gerda toz yüzünden yeniden sinirli bir yılgınlığa kapılmıştı, yaşlı Konsolos hanım da oğlu da düşüncelere dalmıştı. Arkası da sessizdi… ama yalnızca görünüşte; Tony ile Bavyeralı konuk alçak sesle, içten içe konuşuyorlardı. Neden mi söz ediyorlardı? Bay Grünlich’ten…

Bay Permaneder, Erika’nın “pek sevimli ve güzel bir çocuk” olduğunu, ama buna rağmen annesine neredeyse hiç benzemediğini yerinde bir tespitle söylemişti. Tony de şöyle karşılık vermişti: “Tam babasının kızı; hatta bunun onun aleyhine olmadığı söylenebilir, çünkü dış görünüş bakımından Grünlich bir centilmendi—doğruya doğru! Altın sarısı favorileri vardı; eşi benzeri yoktu. Bir daha öyle bir şey görmedim…”

Tony, Münih’te Niederpaurlar’dayken evliliğinin öyküsünü ona oldukça ayrıntılı anlatmış olmasına rağmen, Bay Permaneder bir kez daha her şeyi dikkatle sordu; iflasla ilgili bütün ayrıntıları da kaygılı bir ilgiyle göz kırparak uzun uzun öğrenmeye çalıştı…

“Kötü bir insandı, Bay Permaneder; yoksa babam beni yeniden onun elinden almazdı, bana inanabilirsiniz. Herkesin yüreği her zaman iyi değildir; hayat bana bunu öğretti. Biliyorsunuz, on yıldır dul ya da ona benzer bir durumda olan biri için hâlâ gencim. O kötüydü; bankacısı Kesselmeyer daha da kötüydü, üstelik genç bir köpek kadar aptaldı. Ama bu, kendimi melek saydığım ya da bütün suçlardan uzak gördüğüm anlamına gelmesin… Yanlış anlamayın beni! Grünlich beni ihmal ederdi; yanıma oturduğunda da gazete okurdu. Beni aldatır, şehirde içinde bulunduğu bataklığı öğrenmeyeyim diye beni durmadan Eimsbüttel’de bırakırdı… Ama ben de yalnızca zayıf bir kadınım; kusurlarım var ve her zaman doğru davranmadığımdan eminim. Örneğin düşüncesizliğim, savurganlığım ve yeni sabahlıklar almam kocama kaygılanıp yakınması için neden verdi… Ama şunu da ekleyebilirim: Kendimi mazur gösterecek bir nedenim var; evlendiğimde çocuktum, bir kazdım, aptalın tekiydim. Örneğin nişanlanmamdan çok kısa süre öncesine kadar, dört yıl önce üniversitelerle basın hakkındaki federal yasaların yenilendiğini bildiğimi sanıyor musunuz? Ne güzel yasalardı doğrusu!… Ah, evet, insanın yalnızca bir kez yaşaması, hayatına yeniden başlayamaması gerçekten çok üzücü, Bay Permaneder; insan birçok şeyi daha ustaca yapardı…”

Sustu ve dikkatle yola baktı. Ona ustalıkla bir ipucu vermişti: yepyeni bir hayata başlamanın imkânsız olduğu düşünülebilirdi ama daha iyi, yeni bir evliliğe yeniden başlamanın önünde bir engel yoktu. Ne var ki Bay Permaneder bu fırsatı kaçırdı; kendini Bay Grünlich’i sert sözlerle azarlamakla sınırladı. Küçük, yuvarlak çenesinin üzerindeki sakal tutamı diken diken oldu…

“Ne tatsız herif, ne mendebur! Şu köpeği, şu utanmazı elime bir geçirsem, bir tokat yemeden kurtulamaz…”

“Ayıp, Bay Permaneder! Hayır, artık bırakmalısınız. Bağışlamalı ve unutmalıyız; ‘Öç benimdir,’ diyor Rab… Anneme sorun yeter. Aman… Grünlich’in nerede yaşadığını, başına neler geldiğini bilmiyorum; ama belki hak etmemiş olsa da ona her türlü iyiliği dilerim…”

Kasabaya varmış, fırının bulunduğu küçük evin önünde durmuşlardı. Neredeyse farkında olmadan durmuş; hesap vermeksizin, Erika’nın, Ida’nın, Konsolos hanımın, Thomas’ın ve Gerda’nın gülünç derecede alçak dükkân kapısından eğilerek içeri girmelerini ciddi ve dalgın gözlerle izlemişlerdi. Sohbetlerine öyle dalmışlardı ki şimdiye dek yalnızca gereksiz, saçma şeylerden söz etmişlerdi.

Yanlarında bir çit, çitin boyunca uzanan uzun ve dar bir çiçeklik vardı; birkaç rezeda yetişiyordu. Bayan Grünlich başını eğmiş, biraz hararetle, şemsiyesinin ucuyla gevşek, kara toprağı büyük bir gayretle sürüyordu. Dağ keçisi sakallı yeşil şapkası alnına kaymış olan Bay Permaneder hemen yanında durmuş, ara sıra bastonuyla toprağı eşeleyerek ona katılıyordu. Onun da başı öne eğikti; ama artık iyice parlayan, hatta biraz kızarmış küçük, açık mavi, şiş gözleri, boyun eğmişlik, keder ve beklenti karışımı bir ifadeyle aşağıdan ona bakıyordu. Püskülleri sökülmüş bıyığı da aynı ifadeyle ağzının üzerine sarkıyordu…

“Şimdi,” dedi, “evlilikten fena hâlde korkuyorsunuz herhâlde; bir daha denemek de istemiyorsunuz, öyle mi, Bayan Grünlich…?”

Ne beceriksizce! diye düşündü. Bunu doğrulamak zorunda kalacağım… Şöyle karşılık verdi: “Evet sevgili Bay Permaneder, açıkça söyleyeyim: Birine bir ömür boyu evet demek bana zor gelir. Çünkü bunun ne kadar korkunç derecede ciddi bir karar olduğunu öğrendim, biliyorsunuz… Bunun için gerçekten dürüst, soylu, yüreği iyilik dolu bir adam olduğuna kesinlikle inanmam gerekir…”

Bunun üzerine, kendisini böyle bir adam sayıp saymadığını sormaya cesaret etti; o da, “Evet Bay Permaneder, sizi öyle biri sayıyorum,” diye karşılık verdi.

Sonra nişanı ilan eden birkaç kısa, alçak sesli söz daha söylendi; Bay Permaneder’e de eve dönünce Konsolos hanımla Thomas’a başvurma izni verildi…

Topluluktaki diğerleri, birkaç büyük kese dolusu zencefilli kurabiyeyle yeniden dışarı çıktıklarında, Konsolos gözlerini incelikle ikisinin başlarının üzerinden gezdirdi; çünkü ikisi de çok mahcuptu: Bay Permaneder bunu gizlemeye çalışmıyordu, Tony ise neredeyse soylu bir vakar maskesi takmıştı.

Gökyüzü kapanıp yağmur damlaları düşmeye başlayınca arabaya yetişmek için acele ettiler.

*

Tony’nin tahmin ettiği gibi, kardeşi Bay Permaneder’in gelişinden kısa süre sonra yaşam koşullarını ayrıntısıyla araştırmıştı. Sonuçta X. Noppe & Ortakları’nın biraz küçük ama son derece sağlam bir şirket olduğu; Niederpaur’un müdürlüğünü yaptığı anonim bira fabrikasıyla birlikte çalışarak iyi kazanç sağladığı; Tony’nin 17.000 kurant taleriyle Bay Permaneder’in payının, lüks içinde olmasa da varlıklı bir burjuva hayatı sürdürmeye yeteceği ortaya çıkmıştı. Konsolos hanım bu konuda bilgilendirilmişti. Nişan gününün akşamı Manzara Odası’nda kendisi, Bay Permaneder, Antonie ve Thomas arasında yapılan uzun bir konuşmada bütün meseleler sorunsuzca çözüme bağlandı. Küçük Erika’nın durumu da konuşuldu; Tony’nin isteği ve nişanlısının duygulanarak verdiği onayla o da Münih’e taşınacaktı.

İki gün sonra şerbetçiotu tüccarı, “Yoksa Noppe beni azarlar,” diyerek yola çıktı. Ama daha temmuzda Bayan Grünlich, Tom ve Gerda’yla birlikte onun memleketinde kendisiyle yeniden karşılaştı; Tom ve Gerda’yla birlikte dört ya da beş haftalığına Bad Kreuth’a gitmişti, bu sırada Konsolos hanım Erika ve Mamsell Jungmann’la Baltık kıyısında kalmıştı. Bu arada iki çift, Münih’te Bay Permaneder’in Niederpaurların evine yakın, Kaufinger Sokağı’nda satın almak üzere olduğu evi görme fırsatı bulmuştu. Bay Permaneder evin büyük bölümünü kiraya vermeyi düşünüyordu. Çok tuhaf, eski bir evdi; dar merdiveni, giriş kapısının hemen arkasından başlayıp sahanlık ya da dönüş olmaksızın göğe uzanan bir merdiven gibi dosdoğru birinci kata çıkıyordu. Oraya varınca da koridor boyunca geri yürüyerek koridorun iki yanındaki öne bakan odalara ulaşılabiliyordu…

Ağustos ortasında Tony eve döndü; sonraki haftalarını çeyizinin hazırlanmasıyla geçirecekti. İlk evliliğinden kalan pek çok şey vardı ama yenileriyle tamamlanmaları gerekiyordu. Bir gün Hamburg’dan, bazı eşyaların oradan alındığı şehirden, bir sabahlık bile geldi… Bu kez kadife değil, yalnızca kumaş fiyonklarla süslenmişti.

Sonbahar iyice ilerlediğinde Bay Permaneder Mengstraße’ye yeniden geldi; işi daha fazla geciktirmek istemiyorlardı…

Düğün kutlamaları Tony’nin beklediği ve istediği gibi geçti: fazla tantana yapılmadı. “Gösterişi bırakalım,” dedi Konsolos; “yeniden evleniyorsun, sanki hiç evliliği bırakmamışsın gibi, mesele bu kadar basit.” Yalnızca birkaç nişan duyurusu gönderilmişti; Julchen Möllendorpf’un, Hagenström ailesinden doğan Julchen’in de bir tane almasını ise Madam Grünlich sağlamıştı. Bay Permaneder “böyle tantanalı işleri” sevmediği, yaz tatilinden yeni dönmüş Tony de Münih yolunu çok uzak bulduğu için balayı yolculuğundan vazgeçildi. Bu kez nikâh, sütunlu salonda değil Meryem Ana Kilisesi’nde, yalnızca yakın aile çevresinde kıyıldı. Tony mersin yerine portakal çiçeklerini vakarla taşıdı. Başpapaz Kölling, eskisinden biraz daha kısık bir sesle ama yine ölçülülüğü güçlü ifadelerle öven bir vaaz verdi.

Christian Hamburg’dan geldi; çok şık giyinmiş, biraz yorgun ama neşeli görünüyordu. Burmeester’le işlerinin “kusursuz” olduğunu anlattı. Klothilde’yle onun “yukarıda” evleneceklerini açıkladı — “Yani: Herkes kendi başına!…” — ve kulübe uğradığı için kiliseye çok geç geldi. Amca Justus çok duygulanmıştı; her zamanki gibi eli açık davranıp yeni evlilere olağanüstü güzel, ağır gümüş bir masa süsü armağan etti… O ve karısı evde neredeyse aç kalıyorlardı; çünkü güçsüz anneleri, çoktan mirastan çıkarılıp evlatlıktan reddedilmiş Jakob’un borçlarını hâlâ evin geçim parasından ödüyordu. Söylentiye göre Jakob o sırada Paris’teydi. Breitenstraße’deki Buddenbrook hanımları, “Umarız bu kez tutar,” diye yorum yaptılar. Asıl tatsız olan, bunu gerçekten umup ummadıklarına dair genel kuşkuydu… Sesemi Weichbrodt ise parmak uçlarında yükselip yetiştirmesi olan, artık Bayan Permaneder’e dönüşmüş Tony’yi, hafifçe şap diye ses çıkararak alnından öptü ve en içten sesli harfleriyle, “Mutlu ol, iyi yavrucak!” dedi.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…