Mississippi'de Hayat kitap kapağı

7. bölüm / 63

Bölüm 6 — Bir Çırak Kılavuzun Deneyimi

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 63Şu an: Bölüm 6 — Bir Çırak Kılavuzun Deneyimi
  1. 1 Ulusun Gövdesi208 kelime
  2. 2 Bölüm 1 — Nehir ve Tarihi1.521 kelime
  3. 3 Bölüm 2 — Nehir ve Kaşifleri1.327 kelime
  4. 4 Bölüm 3 — Geçmişten Freskler3.882 kelime
  5. 5 4. Bölüm — Çocukların Hırsı1.189 kelime
  6. 6 Bölüm 5 — Çırak Kılavuz Olmak İstiyorum1.061 kelime
  7. 7 Bölüm 6 — Bir Çırak Kılavuzun Deneyimi1.877 kelime · Okuduğun bölüm
  8. 8 7. Bölüm — Gözü Pek Bir Eylem1.605 kelime
  9. 9 8. Bölüm — İçinden Çıkılmaz Dersler1.586 kelime
  10. 10 9. Bölüm — Bitmeyen Şaşkınlıklar1.662 kelime
  11. 11 10. Bölüm — Eğitimimi Tamamlarken1.440 kelime
  12. 12 11. Bölüm — Irmak Kabarmaya Başlıyor1.722 kelime
  13. 13 12. Bölüm — İskandil1.575 kelime
  14. 14 13. Bölüm — Bir Kılavuzun Gereksinimleri2.067 kelime
  15. 15 14. Bölüm — Kılavuzluğun Rütbesi ve İtibarı1.576 kelime
  16. 16 15. Bölüm — Kılavuzların Tekeli2.799 kelime
  17. 17 16. Bölüm — Yarış Günleri1.344 kelime
  18. 18 17. Bölüm — Kestirme Kanallar ve Stephen1.958 kelime
  19. 19 Bölüm 18 — Birkaç Ek Ders Alıyorum1.309 kelime
  20. 20 19. Bölüm — Brown'la Karşılıklı İltifatlarımız929 kelime
  21. 21 20. Bölüm — Bir Felaket1.431 kelime
  22. 22 21. Bölüm — Biyografimden Bir Kesit141 kelime
  23. 23 22. Bölüm — Asıl Konuma Geri Dönüyorum1.943 kelime
  24. 24 23. Bölüm — Kimliğimi Gizleyerek Yolculuk733 kelime
  25. 25 24. Bölüm — Kimliğim Ortaya Çıkıyor1.366 kelime
  26. 26 Bölüm 25 — Cairo’dan Hickman’a1.476 kelime
  27. 27 Bölüm 26 — Ateş Altında123 kelime
  28. 28 Kılavuzun İlk Savaşı1.533 kelime
  29. 29 Bölüm 27 — Dışarıdan Gelen Bazı Şeyler1.194 kelime
  30. 30 28. Bölüm — Mumford Amca Yük Boşaltıyor2.073 kelime
  31. 31 29. Bölüm — Birkaç Örnek Tuğla2.189 kelime
  32. 32 30. Bölüm — Yol Üstünden İzlenimler1.982 kelime
  33. 33 Bölüm 31 — Bir Başparmak İzi ve Sonrasında Olanlar3.486 kelime
  34. 34 Bölüm 32 — Bir Servetin Elden Çıkarılması960 kelime
  35. 35 33. Bölüm — İkramlar ve Ahlak1.144 kelime
  36. 36 34. Bölüm — Uçuk Hikâyeler428 kelime
  37. 37 35. Bölüm — Karışıklık Sırasında Vicksburg1.992 kelime
  38. 38 36. Bölüm — Profesörün Hikâyesi1.449 kelime
  39. 39 37. Bölüm200 kelime
  40. 40 38. Bölüm — Güzel Ev1.443 kelime
  41. 41 39. Bölüm — İmalathaneler ve Alçaklar1.335 kelime
  42. 42 40. Bölüm — Şatolar ve Kültür1.412 kelime
  43. 43 41. Bölüm — Güney'in Metropolü898 kelime
  44. 44 42. Bölüm — Sağlık ve Duygusallık904 kelime
  45. 45 43. Bölüm — Gömme Sanatı879 kelime
  46. 46 44. Bölüm — Şehir Manzaraları1.578 kelime
  47. 47 45. Bölüm — Güney'de Spor1.951 kelime
  48. 48 46. Bölüm — Büyüler ve Büyücüler970 kelime
  49. 49 47. Bölüm — Uncle Remus ve Bay Cable543 kelime
  50. 50 48. Bölüm — Şeker ve Posta Ücreti1.506 kelime
  51. 51 Bölüm 49 — Kılavuzluk Yaşamından Kesitler1.290 kelime
  52. 52 50. Bölüm1.198 kelime
  53. 53 51. Bölüm — Anılar1.612 kelime
  54. 54 52. Bölüm — Yakan Bir Damga2.898 kelime
  55. 55 53. Bölüm — Çocukluk Yuvam1.244 kelime
  56. 56 54. Bölüm — Geçmiş ve Bugün1.861 kelime
  57. 57 55. Bölüm — Bir Kan Davası ve Başka Şeyler1.364 kelime
  58. 58 56. Bölüm — Bir Hukuk Meselesi1.193 kelime
  59. 59 57. Bölüm — Bir Başmelek1.419 kelime
  60. 60 58. Bölüm — Yukarı Irmak’ta1.514 kelime
  61. 61 59. Bölüm — Efsaneler ve Manzaralar1.667 kelime
  62. 62 60. Bölüm — Düşünceler ve Sonuçlar1.839 kelime
  63. 63 Ek8.314 kelime

Bölüm 6
Bir Çırak Kılavuzun Deneyimi
Louisville’de kayaların üzerinde dört gün mahsur kalmamız ve başka gecikmeler yüzünden, zavallı eski “Paul Jones” Cincinnati’den New Orleans’a yaptığı yolculuğu yaklaşık iki haftada tamamladı. Bu sayede kılavuzlardan biriyle tanışma fırsatı buldum. Bana vapuru nasıl kullanacağımı öğretti; böylece nehir hayatının çekiciliği beni eskisinden de fazla sardı.

Bu yolculuk, güverte yolculuğunu seçmiş bir delikanlıyla tanışmama da vesile oldu—ne yazık ki! Benden kolayca altı dolar borç aldı; varacağımız günün ertesi vapura geri dönüp parayı ödeyeceğine söz vermişti. Ama muhtemelen öldü ya da unuttu, çünkü bir daha gelmedi. Varlıklı bir ailesi olduğunu söylediğine ve güvertede yolculuk etmeyi sırf daha serin olduğu için seçtiğine göre, kuşkusuz ilk ihtimal daha olasıydı.{footnote [1. “Güverte” yolculuğu, yani alt güverte yolculuğu.]}

Kısa süre içinde iki şeyi anladım. Birincisi, Amazon Nehri’nin ağzına gidecek bir geminin on ya da on iki yıl boyunca yola çıkma ihtimali yok gibiydi. İkincisi, cebimde kalan dokuz on dolar, bir gemiyi beklemeyi karşılayabilsem bile, tasarladığım kadar büyük çaplı bir keşif için yetmezdi. Öyleyse yeni bir hayat yolu bulmalıydım. “Paul Jones” artık St. Louis’e gidiyordu. Kılavuzuma karşı bir kuşatma planı yaptım; üç çetin günün sonunda teslim oldu. Mezuniyetimin ardından alacağım ilk maaştan ödenmek üzere, New Orleans’tan St. Louis’e kadar Mississippi Nehri’ni bana beş yüz dolara öğretmeyi kabul etti. Büyük Mississippi’nin on iki ya da on üç yüz milini “öğrenme” gibi küçük bir işe, gençliğin verdiği rahat güvenle giriştim. Yeteneklerimden neler isteyeceğimi gerçekten bilseydim, başlamaya cesaret edemezdim. Bir kılavuzun tek yapması gerekenin vapurunu nehrin içinde tutmak olduğunu sanıyordum; nehir bu kadar geniş olduğuna göre bunun pek de zor bir iş olamayacağını düşünüyordum.

Vapur New Orleans’tan öğleden sonra saat dörtte geri geri açıldı; sekize kadar “bizim nöbetimiz” sürecekti. Şefim Bay Bixby vapuru “doğrulttu”, rıhtımda demirlemiş öteki teknelerin kıç taraflarının yanından sürüp götürdü, sonra da, “Al bakalım; şu buharlı gemilerin yanından, elma soyar gibi yakın geç,” dedi. Dümenin başına geçtim; kalbim dakikada yüzü aşkın atımla çırpınmaya başladı. Öyle yakındık ki sıradaki bütün gemilerin bordasını sıyırıp parçalayacağız sanıyordum. Nefesimi tutup tehlikeden uzaklaşmak için vapuru yana çekmeye başladım. Bizi bu tehlikeye sokmaktan daha iyisini bilemeyen kılavuza içimden demediğimi bırakmıyordum ama bunu dile getirmeyecek kadar akıllıydım. Yarım dakika içinde “Paul Jones” ile gemiler arasında geniş bir güvenlik mesafesi oluştu; on saniye geçmeden utanç içinde kenara alındım. Bay Bixby yeniden tehlikeye giriyor, korkaklığım yüzünden beni azarlayarak derimi yüzüyordu. İçime oturmuştu ama şefimin dümenin bir yanından öbürüne rahatça salınırken gemilerin yanından öyle yakın geçişini, felaketin her an kapıda olduğu duygusunu uyandırmasını takdir etmeden de edemedim. Biraz sakinleşince bana kıyıya yakın yerlerde suyun kolay, akıntınınsa dış tarafta olduğunu söyledi; bu yüzden kolay sudan yararlanmak için akıntıya karşı giderken kıyıyı izlemeli, akıntıdan yararlanmak için akıntı yönünde giderken de açıkta kalmalıydık. İçimden, akıntı yönünde giden kılavuz olmayı, akıntıya karşı gitme işini tedbir nedir bilmeyenlere bırakmaya karar verdim.

Arada sırada Bay Bixby dikkatimi bazı şeylere çekerdi. “Burası Altı Mil Burnu,” derdi. Başımı sallardım. Bilmek hoştu ama bunun ne işe yarayacağını anlayamıyordum. Bana ilgi çekici gelecek bir şey olduğunun farkında bile değildim. Bir başka sefer, “Burası Dokuz Mil Burnu,” dedi. Daha sonra da, “Burası On İki Mil Burnu,” dedi. Hepsi su hizasındaydı; bana hepsi birbirine benzer görünüyordu; tekdüze ve manzarasız yerlerdi. Bay Bixby’nin konuyu değiştirmesini umuyordum. Ama hayır; bir burnun çevresinde kıyıya sevgiyle sokulur, sonra, “Sakin su burada, şu Çin ağaçları kümesinin hizasında biter; şimdi karşıya geçiyoruz,” derdi. Sonra da karşıya geçerdi. Dümeni bir iki kez bana verdi ama şansım yaver gitmedi. Ya bir şeker kamışı plantasyonunun kıyısını az kalsın koparacak kadar yaklaşıyor ya da kıyıdan fazla açılıp yeniden gözden düşüyor ve azar işitiyordum.

Nöbet nihayet sona erdi; akşam yemeğimizi yiyip yattık. Gece yarısı bir fenerin ışığı gözlerime vurdu. Gece nöbetçisi şöyle dedi:

“Haydi! Kalk!”

Sonra gitti. Bu tuhaf davranışın nedenini anlayamadım; bir süre sonra anlamaya çalışmaktan vazgeçip uyuklamaya başladım. Çok geçmeden nöbetçi geri geldi; bu kez sesi sertti. Rahatsız olmuştum. Şöyle dedim:

“Gecenin bu saatinde gelip burada ne diye rahatsız ediyorsun? Şimdi büyük olasılıkla bir daha uyuyamayacağım.”

Nöbetçi şöyle dedi:

“Eh, bu kadarı da fazla, yemin ederim.”

“Nöbet dışındaki” tayfa tam yatmaya gidiyordu. Kaba saba kahkahalarını, “Hey nöbetçi! Yeni çırak hâlâ kalkmadı mı? Pek narin galiba. Bir beze şeker koyup ağzına verin, sonra da kadın kamarotu çağırıp ona ‘Dandini dandini dastana’yı söyletin,” gibi laflar ettiklerini duydum.

Tam o sırada Bay Bixby göründü. Bir dakika kadar sonra, giysilerimin bir kısmı üzerimde, kalanı kollarımda, kaptan köşkünün merdivenlerini çıkıyordum. Bay Bixby hemen arkamdaydı, söylenip duruyordu. İşte yeni bir şey: gecenin ortasında kalkıp işe gitmek. Kılavuzluğun bu yanı aklıma hiç gelmemişti. Gemilerin bütün gece yol aldığını biliyordum ama onları yürütmek için birilerinin sıcacık yatağından kalkması gerektiğini nedense hiç düşünmemiştim. Kılavuzluğun hayal ettiğim kadar romantik olmayabileceğinden korkmaya başladım; bu yeni yanı fazlasıyla gerçek, düpedüz iş gibiydi.

Gece epey kapalıydı, gerçi gökyüzünde hayli yıldız vardı. İri yarı ikinci kaptan dümen başındaydı; eski tekneyi bir yıldıza doğrultmuş, nehrin tam ortasından dümdüz götürüyordu. İki kıyının arası yarım milden biraz fazlaydı ama kıyılar harikulade uzak, son derece belirsiz ve seçilmez görünüyordu. İkinci kaptan şöyle dedi:

“Jones’un plantasyonuna yanaşmamız gerekiyor, efendim.”

İçimdeki öç alma duygusu sevinçle kabardı. Kendi kendime, “İşinde kolay gelsin, Bay Bixby. Böyle bir gecede Bay Jones’un plantasyonunu bulmak epey eğlenceli olacak; umarım yaşadığın sürece de bulamazsın,” dedim.

Bay Bixby ikinci kaptana şöyle dedi:

“Plantasyonun yukarı ucu mu, aşağı ucu mu?”

“Yukarı ucu.”

“Oraya gidemem. Bu su düzeyinde oradaki kütükler suyun dışında kalıyor. Aşağı ucu pek uzak değil; orasıyla yetinmeniz gerekecek.”

“Peki efendim. Jones hoşlanmazsa da katlanacak artık, sanırım.”

Sonra ikinci kaptan gitti. Sevinç duygum yatışmaya, merakım kabarmaya başladı. Karşımda, böyle bir gecede bu plantasyonu bulmayı, üstelik onun istediğin iki ucundan birini bulmayı göze alan bir adam vardı. Öyle çok soru sormak istiyordum ki! Ama aklımda taşıyabileceğim kısa cevap sayısı yük ambarımın alacağı kadardı; ben de sustum. Bay Bixby’ye sormak istediğim tek şey, bütün plantasyonların aynı göründüğü ve aynı renge büründüğü bir gecede o plantasyonu bulacağını gerçekten sanacak kadar eşek olup olmadığıydı. Ama kendimi tuttum. O günlerde ihtiyat konusunda parlak fikirlerim olurdu.

Bay Bixby kıyıya yöneldi ve çok geçmeden, sanki gündüzmüş gibi kıyıyı sıyırarak ilerliyordu. Üstelik şarkı söylüyordu:

“Gökteki Babamız, gün sona eriyor,” vesaire.

Hayatımı tuhaf biçimde gözü kara, dışlanmış birinin ellerine teslim etmişim gibi geliyordu. Biraz sonra bana dönüp şöyle dedi:

“New Orleans’ın yukarısındaki ilk burnun adı ne?”

Hemen cevap verebildiğim için memnun oldum; verdim de. “Bilmiyorum,” dedim.

“Bilmiyor musun?”

Bu tavır beni sarstı. Bir anda yeniden en dibe inmiştim. Ama az önce söylediğimi tekrarlamaktan başka çarem yoktu.

“Vay, ne akıllısın!” dedi Bay Bixby. “Peki ya sıradaki burnun adı?”

Yine bilmiyordum.

“Bu da olacak iş değil! Söyle bakalım, sana söylediğim herhangi bir burun ya da yerin adını.”

Bir süre düşündüm ve bunu yapamayacağıma karar verdim.

“Baksana! On İki Mil Burnu’nun yukarısında karşıya geçmek için nereden yola çıkılır?”

“B-bilmiyorum.”

“S-sen bilmiyor musun?” diye uzatarak konuşma tarzımı taklit etti. “Peki ne biliyorsun?”

“Kesin olarak hiçbir şey bilmiyorum.”

“Yüce Sezar’ın hayaleti aşkına, sana inanıyorum! Gördüğüm ya da duyduğum en aptal budalasın, Musa hakkı için! Senin kılavuz olacağın kimin aklına gelir? Bir ineği dar bir yolda yürütecek kadar bile bilgin yok.”

Ah, öfkesi bir kabarmıştı! Sinirli bir adamdı; zemin kızgınmış gibi dümenin bir yanından ötekine gidip geliyordu. Bir süre kendi kendine kaynar, sonra taşar, beni yeniden haşlardı.

“Baksana! Sence o burunların adlarını sana niye söyledim?”

Titreyerek bir an düşündüm; sonra ayartıcı şeytan beni şöyle demeye itti:

“Şey... eğlenceli olsun diye... sanmıştım.”

Bu, boğanın önüne tutulan kırmızı bez oldu. O sırada nehrin karşısına geçiyordu; öyle öfkelenip gürledi ki gözlerinin kör olduğunu sandım, çünkü bir ticaret teknesinin dümen küreğine çarptı. Elbette tüccarlar da ona kızgın küfürlerden oluşan bir yaylım ateşiyle karşılık verdi. Bay Bixby kadar memnun olan kimse görülmemiştir: içi ağzına kadar dolmuştu ve sonunda karşılık verecek birileri çıkmıştı. Bir pencereyi açıp başını dışarı uzattı; ardından öyle bir küfür seli boşaldı ki daha önce hiç duymamıştım. Teknedekilerin küfürleri ne kadar cılızlaşıp uzaklaştıysa Bay Bixby’nin sesi o kadar yükseldi, sıfatları da o kadar ağırlaştı. Pencereyi kapatınca içini boşaltmıştı. İçinden bir ağ çekip geçirseniz, annenizi rahatsız etmeye yetecek kadar küfür yakalayamazdınız. Biraz sonra bana en yumuşak sesiyle şöyle dedi:

“Oğlum, küçük bir not defteri edinmelisin. Sana bir şey söylediğimde hemen yaz. Kılavuz olmanın tek yolu bütün nehri ezberlemektir. A B C’yi bilir gibi bilmelisin.”

Bu, iç karartıcı bir keşifti; çünkü belleğim boş fişeklerden başka bir şeyle dolmazdı. Yine de uzun süre yılmadım. Herhalde Bay Bixby abartıyordu, diye düşünüp ona biraz pay bırakmak gerektiğine karar verdim. Az sonra bir ipi çekti, büyük çana birkaç kez vurdu. Yıldızların hepsi kaybolmuştu; gece mürekkep gibi karanlıktı. Çarkların kıyı boyunca suyu çalkaladığını duyabiliyordum ama kıyıyı görebildiğimden emin değildim. Görünmez nöbetçinin sesi fırtına güvertesinden yukarı seslendi:

“Burası neresi, efendim?”

“Jones’un plantasyonu.”

Kendi kendime, “Değilse küçük bir bahse girmeye cesaret edebilsem keşke,” dedim. Ama sesimi çıkarmadım; yalnızca sonucu bekledim. Bay Bixby makine çanlarını yönetti. Zamanı gelince teknenin burnu kıyıya yanaştı, baş güverteden bir meşale parladı, bir adam karaya atladı. Kıyıdaki bir Siyah’ın sesi duyuldu: “Valizi ver bana, Bay Jones.” Bir sonraki an yeniden nehir yukarı gidiyorduk; her şey yolundaydı. Bir süre derin derin düşündüm, sonra —ama sesli değil— şöyle dedim: “Şu plantasyonu bulması gelmiş geçmiş en talihli rastlantıydı; ama yüz yıl geçse bir daha olmaz.” Bunun da bir rastlantı olduğuna bütünüyle inanıyordum.

Nehirde yedi sekiz yüz mil ilerlediğimizde, gündüzleri akıntıya karşı giderken epey cesur bir dümenci olmayı öğrenmiştim. St. Louis’e varmadan önce gece çalışmasında da azıcık ilerlemiştim, ama gerçekten azıcık. Defterim kasabaların, “burunların”, sığlıkların, adaların, kıvrımların, düz uzanan kesimlerin ve benzerlerinin adlarıyla dolup taşıyordu; ama bilgiler yalnızca defterimdeydi, kafamda hiçbiri yoktu. Nehrin ancak yarısını yazabildiğimi düşündükçe içim sızlıyordu. Çünkü nöbetlerimiz gece gündüz dört saat çalışıp dört saat dinlenme biçimindeydi; yolculuk başladığından beri her uyuduğumda defterimde dört saatlik koca bir boşluk kalmıştı.

Şefim kısa süre sonra New Orleans’a giden büyük bir vapurda işe alındı; ben de çantamı topladım ve onunla gittim. Muhteşem bir gemiydi. Kaptan köşküne çıktığımda suyun o kadar üzerindeydim ki kendimi dağın tepesine tünemiş gibi hissettim. Güverteleri önümde ve arkamda, aşağıda öyle uzağa uzanıyordu ki küçücük “Paul Jones”u nasıl olup da büyük bir gemi sayabildiğime şaştım. Başka farklar da vardı. “Paul Jones”un kaptan köşkü ucuz, kasvetli, hırpalanmış bir salaştı; daracık bir yerdi. Buradaysa gösterişli bir cam tapınak vardı; dans edecek kadar genişti. Albenili kırmızı altın rengi perdeler, heybetli bir kanepe, konuk kılavuzların oturup nehir hakkında hikâyeler anlatması ve “nehre bakması” için yüksek sıranın deri minderleri ve arkalığı; talaş dolu geniş tahta bir kutu yerine göz alıcı, süslü “tükürük hokkaları”; yerde yeni ve temiz muşamba; kış için davetkâr büyük bir soba; başım kadar yüksek, kakma işi pahalı bir dümen; tel dümen halatı; çanların pirinçten parlak tokmakları; bir de nöbet sırasında, gündüz gece, turta, dondurma ve kahve getiren, temiz beyaz önlüklü Siyah “texas kamarotu”. İşte bu, “bir şeye benziyordu”; kılavuzluğun sonunda romantik bir meslek olduğuna yeniden inanmaya başlamıştım. Yola koyulur koyulmaz koca vapurun içinde keyifle dolaşmaya başladım. Bir salon kadar temiz ve zarifti. Uzun, yaldızlı salonuna baktığımda görkemli bir tünele bakar gibi oluyordum. Her kamarasının kapısında yetenekli bir tabela ressamının yağlı boya tablosu vardı; prizmalarla süslü avizeleri saymakla bitmiyordu. Kâtip odası zarif, barı olağanüstüydü; barmeni de akıl almaz bir masrafla tıraş edilip giydirilmişti. Kazan güvertesi —teknenin ikinci katı diyelim— bana bir kilise kadar geniş görünmüştü; baş güverte de öyleydi. Aşağıda bir avuç güverteci, ateşçi ve hamal yoktu; tam bir tabur adam vardı. Uzun bir fırın sırasından alevler şiddetle parlıyor, üzerlerinde sekiz dev kazan yükseliyordu! Bu, anlatılamaz bir ihtişamdı. Heybetli makineler... Ama bu kadar yeter. Daha önce kendimi hiç bu kadar önemli hissetmemiştim. Bir de bakımlı hizmetçiler birliği bana saygıyla “efendim” deyince memnuniyetim tamamlandı.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…