Mississippi'de Hayat kitap kapağı

19. bölüm / 63

Bölüm 18 — Birkaç Ek Ders Alıyorum

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 63Şu an: Bölüm 18 — Birkaç Ek Ders Alıyorum
  1. 1 Ulusun Gövdesi208 kelime
  2. 2 Bölüm 1 — Nehir ve Tarihi1.521 kelime
  3. 3 Bölüm 2 — Nehir ve Kaşifleri1.327 kelime
  4. 4 Bölüm 3 — Geçmişten Freskler3.882 kelime
  5. 5 4. Bölüm — Çocukların Hırsı1.189 kelime
  6. 6 Bölüm 5 — Çırak Kılavuz Olmak İstiyorum1.061 kelime
  7. 7 Bölüm 6 — Bir Çırak Kılavuzun Deneyimi1.877 kelime
  8. 8 7. Bölüm — Gözü Pek Bir Eylem1.605 kelime
  9. 9 8. Bölüm — İçinden Çıkılmaz Dersler1.586 kelime
  10. 10 9. Bölüm — Bitmeyen Şaşkınlıklar1.662 kelime
  11. 11 10. Bölüm — Eğitimimi Tamamlarken1.440 kelime
  12. 12 11. Bölüm — Irmak Kabarmaya Başlıyor1.722 kelime
  13. 13 12. Bölüm — İskandil1.575 kelime
  14. 14 13. Bölüm — Bir Kılavuzun Gereksinimleri2.067 kelime
  15. 15 14. Bölüm — Kılavuzluğun Rütbesi ve İtibarı1.576 kelime
  16. 16 15. Bölüm — Kılavuzların Tekeli2.799 kelime
  17. 17 16. Bölüm — Yarış Günleri1.344 kelime
  18. 18 17. Bölüm — Kestirme Kanallar ve Stephen1.958 kelime
  19. 19 Bölüm 18 — Birkaç Ek Ders Alıyorum1.309 kelime · Okuduğun bölüm
  20. 20 19. Bölüm — Brown'la Karşılıklı İltifatlarımız929 kelime
  21. 21 20. Bölüm — Bir Felaket1.431 kelime
  22. 22 21. Bölüm — Biyografimden Bir Kesit141 kelime
  23. 23 22. Bölüm — Asıl Konuma Geri Dönüyorum1.943 kelime
  24. 24 23. Bölüm — Kimliğimi Gizleyerek Yolculuk733 kelime
  25. 25 24. Bölüm — Kimliğim Ortaya Çıkıyor1.366 kelime
  26. 26 Bölüm 25 — Cairo’dan Hickman’a1.476 kelime
  27. 27 Bölüm 26 — Ateş Altında123 kelime
  28. 28 Kılavuzun İlk Savaşı1.533 kelime
  29. 29 Bölüm 27 — Dışarıdan Gelen Bazı Şeyler1.194 kelime
  30. 30 28. Bölüm — Mumford Amca Yük Boşaltıyor2.073 kelime
  31. 31 29. Bölüm — Birkaç Örnek Tuğla2.189 kelime
  32. 32 30. Bölüm — Yol Üstünden İzlenimler1.982 kelime
  33. 33 Bölüm 31 — Bir Başparmak İzi ve Sonrasında Olanlar3.486 kelime
  34. 34 Bölüm 32 — Bir Servetin Elden Çıkarılması960 kelime
  35. 35 33. Bölüm — İkramlar ve Ahlak1.144 kelime
  36. 36 34. Bölüm — Uçuk Hikâyeler428 kelime
  37. 37 35. Bölüm — Karışıklık Sırasında Vicksburg1.992 kelime
  38. 38 36. Bölüm — Profesörün Hikâyesi1.449 kelime
  39. 39 37. Bölüm200 kelime
  40. 40 38. Bölüm — Güzel Ev1.443 kelime
  41. 41 39. Bölüm — İmalathaneler ve Alçaklar1.335 kelime
  42. 42 40. Bölüm — Şatolar ve Kültür1.412 kelime
  43. 43 41. Bölüm — Güney'in Metropolü898 kelime
  44. 44 42. Bölüm — Sağlık ve Duygusallık904 kelime
  45. 45 43. Bölüm — Gömme Sanatı879 kelime
  46. 46 44. Bölüm — Şehir Manzaraları1.578 kelime
  47. 47 45. Bölüm — Güney'de Spor1.951 kelime
  48. 48 46. Bölüm — Büyüler ve Büyücüler970 kelime
  49. 49 47. Bölüm — Uncle Remus ve Bay Cable543 kelime
  50. 50 48. Bölüm — Şeker ve Posta Ücreti1.506 kelime
  51. 51 Bölüm 49 — Kılavuzluk Yaşamından Kesitler1.290 kelime
  52. 52 50. Bölüm1.198 kelime
  53. 53 51. Bölüm — Anılar1.612 kelime
  54. 54 52. Bölüm — Yakan Bir Damga2.898 kelime
  55. 55 53. Bölüm — Çocukluk Yuvam1.244 kelime
  56. 56 54. Bölüm — Geçmiş ve Bugün1.861 kelime
  57. 57 55. Bölüm — Bir Kan Davası ve Başka Şeyler1.364 kelime
  58. 58 56. Bölüm — Bir Hukuk Meselesi1.193 kelime
  59. 59 57. Bölüm — Bir Başmelek1.419 kelime
  60. 60 58. Bölüm — Yukarı Irmak’ta1.514 kelime
  61. 61 59. Bölüm — Efsaneler ve Manzaralar1.667 kelime
  62. 62 60. Bölüm — Düşünceler ve Sonuçlar1.839 kelime
  63. 63 Ek8.314 kelime

Bölüm 18
Birkaç Ek Ders Alıyorum
Çıraklığımın iki ya da iki buçuk yılı boyunca birçok kılavuzun yanında çalıştım; türlü türlü vapur adamını ve çeşit çeşit vapuru tanıdım. Bay Bixby'nin beni her zaman yanında bulundurması elverişli olmuyordu; böyle durumlarda beni başkasının yanına gönderiyordu. O deneyimden bugün bile bir ölçüde yararlanıyorum; çünkü o kısa ve yoğun eğitim sırasında kurmacada, biyografide ya da tarihte rastlanan neredeyse bütün insan tiplerini yakından tanıdım. Kıyıda çalışarak bu tür bir eğitimi edinmenin ortalama kırk yıl sürdüğü her gün daha iyi anlaşılıyor. Bu deneyimden hâlâ yararlandığımı söylerken insanları tanıma konusunda beni yargıç yaptığını kastetmiyorum—hayır, yapmadı; insan sarrafı doğulur, sonradan olunmaz. Kazancımın türü ve derecesi değişiyor, ama en değerli bulduğum yanı, o ilk deneyimin sonraki okumalarıma kattığı zevk. Kurmacada ya da biyografide iyi çizilmiş bir karakterle karşılaştığımda genellikle ona karşı sıcak, kişisel bir ilgi duyarım; çünkü onu daha önce tanımış, ırmakta karşılaşmışımdır.

O kayıp zamanın gölgelerinden en sık karşıma çıkan kişi, daha önceki bir bölümde söz ettiğim, belleği çok güçlü ve insanı bezdiren Pennsylvania vapurundaki Brown'dur. Orta yaşlı, uzun boylu, ince, kemikli, sinekkaydı tıraşlı, at suratlı, cahil, cimri, kötücül, hırçın, kusur arayan ve pireyi deve yapan bir zorbaydı. Daha ilk zamanlardan nöbete yüreğim korkuyla çıkar oldum. Alt güvertede nöbet dışındaki arkadaşlarla ne kadar iyi vakit geçirmiş olursam olayım, yukarı çıkarken keyfim ne kadar yerinde olursa olsun, kaptan köşküne yaklaşır yaklaşmaz içim kurşun gibi ağırlaşırdı.

O adamın karşısına ilk çıkışımı hâlâ hatırlıyorum. Tekne St. Louis'den geri geri çıkmış, ırmakta aşağı doğru yolunu düzeltiyordu. Kaptan köşküne keyiften uçarak çıktım; böylesine hızlı ve ünlü bir teknenin yönetici kadrosunun yarı resmî bir üyesi olmaktan gurur duyuyordum. Brown dümenin başındaydı. Odanın ortasında durup selam vermeye hazırlandım, ama Brown arkasına bakmadı. Göz ucuyla gizlice bana baktığını sandım; bu kadarcık ilgi bile tekrarlanmayınca yanıldığımı düşündüm. O sırada keresteliklerin hizasında tehlikeli akıntı kırılmalarının arasından yolunu bulmaya çalışıyordu; onu bölmek doğru olmazdı. Bu yüzden sessizce yüksek sıraya geçip oturdum.

On dakika sessizlik oldu; sonra yeni patronum dönüp beni baştan ayağa, bana çeyrek saat kadar sürmüş gibi gelen bir süre boyunca dikkatle ve titizlikle süzdü. Ardından yüzünü öte yana çevirdi; birkaç saniye hiç göremedim. Sonra yeniden döndü ve şu soruyla karşılaştım—

“Horace Bigsby'nin çırağı mısın?”

“Evet efendim.”

Bunun ardından bir duraklama ve bir kez daha süzüş geldi. Sonra—

“Adın ne?”

Söyledim. Ardından tekrarladı. Galiba hayatında unuttuğu tek şey buydu; çünkü aylarca yanında çalıştığım halde bana bir daha başka türlü seslenmedi. “Hey!” der, arkasından da emrini verirdi.

“Nerede doğdun?”

“Florida, Missouri'de.”

Bir duraklama. Sonra—

“Ulan, orada kalsaydın ya!”

On kadar dosdoğru soruyla aile geçmişimi ağzımdan aldı.

İlk geçişte iskandil ölçülüyordu. Bu, sorgulamayı kesti. İskandil sırıkları toplandıktan sonra devam etti—

“Ne zamandır ırmaktasın?”

Söyledim. Bir duraklamanın ardından—

“Ayakkabıları nereden buldun?”

Bilgiyi verdim.

“Ayağını kaldır!”

Dediğini yaptım. Geri çekilip ayakkabıyı dikkatle ve küçümseyerek inceledi; düşünceli düşünceli başını kaşıdı, işini kolaylaştırmak için yüksek, şeker külahı biçimli şapkasını iyice öne eğdi, sonra da “Yok artık, kahretsin!” diye haykırıp dümenin başına döndü.

Bunun için neden böyle hayrete düşmesi gerektiği, o zaman olduğu kadar bugün de benim için bir sır. Herhalde tam on beş dakika—on beş dakikalık sıkıcı, sıla özlemiyle dolu sessizlik—geçmişti ki o uzun at yüzü yeniden bana döndü; bu kez ne değişim ama! Yüzü ateş gibi kızarmıştı, her kası oynuyordu. Ardından şu çığlık koptu—

“Hey! Bütün gün orada oturacak mısın?”

Şaşkınlığın elektriğiyle fırlayıp odanın ortasına indim. Sesimi toparlar toparlamaz özür dileyerek, “Emir almadım efendim,” dedim.

“Emir almamış! Vay canına, ne kibar bir kuşmuşuz! Emir almamız gerek! Babamız bir beyefendiydi—köle sahibiydi—biz de okula gittik. Evet, biz de beyefendiyiz, emir almamız gerek! Emir, öyle mi? İstediğin emir! Kahrolası derimi yüzsünler, seni şu kahrolası emirlerinle burada böbürlenip hava atmayı öğreteceğim! Dümenin başından çekil!” (Farkında olmadan dümenin yanına yaklaşmıştım.)

Bir iki adım geri gittim, bu çılgın saldırı bütün duyularımı uyuşturmuş halde rüyadaymış gibi durakaldım.

“Ne dikilip duruyorsun? Şu buzluğu texas kamarotuna götür, hadi yürü; bütün günü orada geçirme sakın!”

Kaptan köşküne döner dönmez Brown şöyle dedi—

“Hey! Bütün bu süre aşağıda ne yapıyordun?”

“Texas kamarotunu bulamadım; kiler bölümüne kadar gitmem gerekti.”

“İnanılır gibi değil! Sobayı doldur.”

Dediğini yaptım. Beni kedi gibi izliyordu. Biraz sonra bağırdı—

“Kürekle işi bırak! Gördüğüm en aptal herif; sobayı dolduracak aklı bile yok!”

Vardiya boyunca hep böyle şeyler oldu. Evet, aylar süren bir dönem boyunca sonraki vardiyalar da aşağı yukarı aynı geçti. Dediğim gibi, kısa sürede nöbete çıkmaktan korkar olmuştum. Yanına girer girmez, en karanlık gecede bile, o sarı gözlerin üzerimde olduğunu hisseder, sahibinin bana zehrini akıtmak için bir bahane kolladığını bilirdim. Önce şöyle derdi—

“Hey! Dümeni al.”

İki dakika sonra—

“Nereye gidiyorsun be? Dümeni kır! Kır!”

Bir an sonra—

“Hey! Bütün gün böyle mi tutacaksın? Bırak gitsin—karşıla! Karşıla!”

Sonra banktan fırlayıp dümeni elimden kapar, bütün bu süre boyunca öfkesini üzerime boca ederek tekneyi kendisi karşıya alırdı.

George Ritchie öteki kılavuzun çırağıydı. Şimdi keyfi yerindeydi; çünkü patronu George Ealer, Brown ne kadar aksi ise o kadar iyi kalpliydi. Ritchie önceki mevsim Brown'ın yanında çalışmıştı; dolayısıyla hem eğlenmenin hem de beni bezdirmenin yolunu iyi biliyordu. Ealer'in nöbetinde dümeni bir anlığına ben aldığımda, Ritchie bankta arkasına yaslanır, durmadan “Kap! Kap onu! Gördüğüm en lanetli çamur yayın balığı!” diye bağırarak Brown'ı taklit ederdi. “Hey! Şimdi nereye gidiyorsun? Şu kütüğe mi çarpacaksın?” “Kır şu dümeni! Duymuyor musun? Kır!” “İşte gidiyor! Beklediğim gibi! O resife böyle yanaşma demiştim. Çekil dümenin başından!”

Böylece hangi nöbet olursa olsun hep zor anlar yaşadım; bazen Ritchie'nin iyi niyetli takılmaları, Brown'ın son derece ciddi dırdırı kadar sinir bozucu geliyordu.

Brown'ı sık sık öldürmek istiyordum ama bunu yapamazdım. Bir çırak, patronunun sert yorumlarına ve eleştirilerine katlanmak zorundaydı; ayrıca hepimiz, görev başındaki bir kılavuza vurmanın ya da onu tehdit etmenin hapis cezası gerektiren bir suç olduğunu söyleyen bir Birleşik Devletler yasası bulunduğuna inanıyorduk. Yine de Brown'ı öldürdüğümü hayal edebilirdim; buna karşı yasa yoktu. Yatağa yatar yatmaz hep yaptığım da buydu. Görevim gereği ırmağı zihnimde baştan sona geçmek yerine, işi gücü bırakıp eğlenceye dalar, Brown'ı öldürürdüm. Aylar boyunca her gece öldürdüm onu; eski, bayat, sıradan yöntemlerle değil, yeni ve çarpıcı biçimlerde—tasarımının özgünlüğüyle, sahnenin ve çevrenin dehşetiyle kimi zaman insanı şaşırtan yöntemlerle.

Brown kusur bulmak için sürekli fırsat kollardı; makul bir bahane bulamazsa bir tane uydururdu. Kıyıya fazla yanaşsan da, yanaşmasan da; sığlığa fazla sokulsan da, sokulmasan da; izin verilmeden dümeni kırsan da, kırmasan da; emir almadan ateşi yükseltsen de, emir beklesen de azarlardı. Kısacası, yaptığına kusur bulmak değişmez kuralıydı; bir başka değişmez kuralı da sana bütün sözlerini hakaret biçiminde söylemekti.

Bir gün, yüklü halde akıntı yönünde ilerlerken New Madrid'e yaklaşıyorduk. Brown dümenin bir yanında tekneyi yönetiyor, ben öteki yanında durup dümeni “kırmaya” ya da “yukarı itmeye” hazır bekliyordum. Arada bir bana gizlice göz atıyordu. Bunun ne anlama geldiğini çoktan öğrenmiştim: Bana tuzak kuracak bir şey bulmaya çalışıyordu. Nasıl bir tuzak olacağını merak ettim. Derken dümenin başından çekilip her zamanki hırçın tavrıyla şöyle dedi—

“Hey! Bakalım tekneyi döndürecek kadar aklın var mı?”

Bu işin kesinlikle başarıya ulaşacağı belliydi; hiçbir şey bunu engelleyemezdi. Daha önce tekneyi döndürmeme hiç izin vermemişti; dolayısıyla nasıl yaparsam yapayım mutlaka kusur bulabilirdi. Geri çekilmiş, açgözlü gözlerle beni izliyordu. Beklenebileceği gibi, çeyrek dakika içinde aklımı yitirdim, ne yaptığımı bilemez oldum. Tekneyi döndürmeye çok erken başladım; ama Brown'ın gözünde yeşil bir sevinç parıltısı görünce hatamı düzelttim. Bir kez daha, bu kez hâlâ fazla yukarıdayken dönmeye başladım; zamanında yine kendimi toparladım. Başka yanlış hareketler de yaptım, ama onlardan da kurtulmayı başardım. Sonunda öyle şaşkın ve kaygılı hale geldim ki en büyük hatayı yaptım: Tekneyi döndürmeye başlamadan önce fazla aşağıya indim. Brown'ın beklediği fırsat gelmişti.

Öfkeden yüzü kıpkırmızı kesildi; bir hamlede üzerime atılıp kolunun tek bir savuruşuyla beni kaptan köşkünün öteki yanına fırlattı, dümeni hızla kırdı ve soluğu kesilene kadar hakaretler yağdırdı. Konuşması boyunca aklına gelen her tür ağır sözü söyledi; bir iki kez küfredecek sandım ama bu kez etmedi. Küfür etmenin vereceği zevke en çok yaklaştığı söz “Dod dern” oldu; çünkü cehennemin ateşine ve kükürdüne karşı sağlam bir saygıyla yetiştirilmişti.

Bu, insanı huzursuz eden bir saatti; fırtına güvertesinde kalabalık bir seyirci topluluğu vardı. O gece yatağa girdiğimde Brown'ı on yedi farklı biçimde öldürdüm; hepsi de yeniydi.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…