Mississippi'de Hayat kitap kapağı

42. bölüm / 63

40. Bölüm — Şatolar ve Kültür

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 63Şu an: 40. Bölüm — Şatolar ve Kültür
  1. 1 Ulusun Gövdesi208 kelime
  2. 2 Bölüm 1 — Nehir ve Tarihi1.521 kelime
  3. 3 Bölüm 2 — Nehir ve Kaşifleri1.327 kelime
  4. 4 Bölüm 3 — Geçmişten Freskler3.882 kelime
  5. 5 4. Bölüm — Çocukların Hırsı1.189 kelime
  6. 6 Bölüm 5 — Çırak Kılavuz Olmak İstiyorum1.061 kelime
  7. 7 Bölüm 6 — Bir Çırak Kılavuzun Deneyimi1.877 kelime
  8. 8 7. Bölüm — Gözü Pek Bir Eylem1.605 kelime
  9. 9 8. Bölüm — İçinden Çıkılmaz Dersler1.586 kelime
  10. 10 9. Bölüm — Bitmeyen Şaşkınlıklar1.662 kelime
  11. 11 10. Bölüm — Eğitimimi Tamamlarken1.440 kelime
  12. 12 11. Bölüm — Irmak Kabarmaya Başlıyor1.722 kelime
  13. 13 12. Bölüm — İskandil1.575 kelime
  14. 14 13. Bölüm — Bir Kılavuzun Gereksinimleri2.067 kelime
  15. 15 14. Bölüm — Kılavuzluğun Rütbesi ve İtibarı1.576 kelime
  16. 16 15. Bölüm — Kılavuzların Tekeli2.799 kelime
  17. 17 16. Bölüm — Yarış Günleri1.344 kelime
  18. 18 17. Bölüm — Kestirme Kanallar ve Stephen1.958 kelime
  19. 19 Bölüm 18 — Birkaç Ek Ders Alıyorum1.309 kelime
  20. 20 19. Bölüm — Brown'la Karşılıklı İltifatlarımız929 kelime
  21. 21 20. Bölüm — Bir Felaket1.431 kelime
  22. 22 21. Bölüm — Biyografimden Bir Kesit141 kelime
  23. 23 22. Bölüm — Asıl Konuma Geri Dönüyorum1.943 kelime
  24. 24 23. Bölüm — Kimliğimi Gizleyerek Yolculuk733 kelime
  25. 25 24. Bölüm — Kimliğim Ortaya Çıkıyor1.366 kelime
  26. 26 Bölüm 25 — Cairo’dan Hickman’a1.476 kelime
  27. 27 Bölüm 26 — Ateş Altında123 kelime
  28. 28 Kılavuzun İlk Savaşı1.533 kelime
  29. 29 Bölüm 27 — Dışarıdan Gelen Bazı Şeyler1.194 kelime
  30. 30 28. Bölüm — Mumford Amca Yük Boşaltıyor2.073 kelime
  31. 31 29. Bölüm — Birkaç Örnek Tuğla2.189 kelime
  32. 32 30. Bölüm — Yol Üstünden İzlenimler1.982 kelime
  33. 33 Bölüm 31 — Bir Başparmak İzi ve Sonrasında Olanlar3.486 kelime
  34. 34 Bölüm 32 — Bir Servetin Elden Çıkarılması960 kelime
  35. 35 33. Bölüm — İkramlar ve Ahlak1.144 kelime
  36. 36 34. Bölüm — Uçuk Hikâyeler428 kelime
  37. 37 35. Bölüm — Karışıklık Sırasında Vicksburg1.992 kelime
  38. 38 36. Bölüm — Profesörün Hikâyesi1.449 kelime
  39. 39 37. Bölüm200 kelime
  40. 40 38. Bölüm — Güzel Ev1.443 kelime
  41. 41 39. Bölüm — İmalathaneler ve Alçaklar1.335 kelime
  42. 42 40. Bölüm — Şatolar ve Kültür1.412 kelime · Okuduğun bölüm
  43. 43 41. Bölüm — Güney'in Metropolü898 kelime
  44. 44 42. Bölüm — Sağlık ve Duygusallık904 kelime
  45. 45 43. Bölüm — Gömme Sanatı879 kelime
  46. 46 44. Bölüm — Şehir Manzaraları1.578 kelime
  47. 47 45. Bölüm — Güney'de Spor1.951 kelime
  48. 48 46. Bölüm — Büyüler ve Büyücüler970 kelime
  49. 49 47. Bölüm — Uncle Remus ve Bay Cable543 kelime
  50. 50 48. Bölüm — Şeker ve Posta Ücreti1.506 kelime
  51. 51 Bölüm 49 — Kılavuzluk Yaşamından Kesitler1.290 kelime
  52. 52 50. Bölüm1.198 kelime
  53. 53 51. Bölüm — Anılar1.612 kelime
  54. 54 52. Bölüm — Yakan Bir Damga2.898 kelime
  55. 55 53. Bölüm — Çocukluk Yuvam1.244 kelime
  56. 56 54. Bölüm — Geçmiş ve Bugün1.861 kelime
  57. 57 55. Bölüm — Bir Kan Davası ve Başka Şeyler1.364 kelime
  58. 58 56. Bölüm — Bir Hukuk Meselesi1.193 kelime
  59. 59 57. Bölüm — Bir Başmelek1.419 kelime
  60. 60 58. Bölüm — Yukarı Irmak’ta1.514 kelime
  61. 61 59. Bölüm — Efsaneler ve Manzaralar1.667 kelime
  62. 62 60. Bölüm — Düşünceler ve Sonuçlar1.839 kelime
  63. 63 Ek8.314 kelime

40. Bölüm
Şatolar ve Kültür
Baton Rouge çiçeklere bürünmüştü; bir gelin gibiydi—hayır, daha da ötesi, bir sera gibiydi. Çünkü artık Güney’in tam göbeğindeydik; hiçbir yumuşatma, uzlaşma, yarım önlem yoktu. Meclis binasının arazisindeki manolya ağaçları, sık ve gür yapraklarıyla, kocaman kar topu biçimli çiçekleriyle güzel ve mis kokuluydu. Çiçeğin kokusu çok tatlıdır ama ona uzaktan yaklaşmalı; çünkü kokusu öylesine keskindir ki. Yatak odasında bulundurulacak çiçeklerden değildir; insan uykusunda boğulabilir. Sonunda gerçekten Güney’de olduğumuz kesindi; çünkü şeker bölgesi burada başlıyor, şeker fabrikasıyla siyahların barakalarının orta uzaklıkta kümelendiği uçsuz bucaksız yeşil düzlükler görünüyordu. Tepemizde tropik bir güneş, havadaysa tropik bir bunaltı vardı.

Burada kılavuzun cenneti de başlar: buradan New Orleans’a kadar geniş bir ırmak, kıyıdan kıyıya bol su, yolunda kum setleri, ırmak kütükleri, devrilmiş ağaçlar ya da batıklar yok.

Meclis binasından muhtemelen Sir Walter Scott sorumludur; çünkü birkaç kuşak önce halkı Orta Çağ romanlarıyla çılgına çevirmemiş olsaydı, bu küçük sahte şatonun inşa edilmesi akla bile gelmezdi. Güney, kitaplarının zayıflatıcı etkisinden henüz kurtulmuş değil. Scott’ın hayalî kahramanlarına, grotesk “şövalyelik” işlerine ve romantik çocuksu davranışlarına duyulan hayranlık, pamuk fabrikalarıyla lokomotiflerin sağlıklı ve pratik on dokuzuncu yüzyıl kokusunun çoktan duyulduğu bu ortamda hâlâ sürüyor; onun şişirilmiş dilinden ve başka kof safsatalarından izler de hâlâ yaşıyor. İçi de dışı da sahte malzemelerden yapılmış, olmadıkları şeylermiş gibi görünmeye çalışan kuleli, bilmem neli, beyaz badanalı bir şatonun bu başka bakımdan onurlu yerde inşa edilmiş olması yeterince acıklıdır. Ama günümüzde bu mimari yalanın onarılıp yaşatıldığını görmek daha da acıklıdır; oysa hayırsever bir yangının başlattığı işi dinamite bırakmak, sonra bu onarım parasını gerçek bir yapı kurmaya ayırmak ne kolay olurdu.

Baton Rouge’un taklit şatolar üzerinde patenti yok; tekel de kurmuş değil. İşte Tennessee, Columbia’daki “Kız Enstitüsü”nün ilanından bir resim. Aynı ilandan şu açıklama:

“Enstitü binası, çarpıcı ve güzel mimarisiyle uzun zamandır örnek gösterilir. Ziyaretçileri, kuleleri, burçlu duvarları ve sarmaşıklarla kaplı verandalarıyla eski şarkı ve öykü şatolarına benzerliği büyüler.”

Şatoda okul işletmek romantik bir şeydir; şatoda otel işletmek kadar romantik.

Taklit şato tek başına kuşkusuz zararsızdır ve pekâlâ hoş da sayılır. Ama dünyanın gördüğü bütün yüzyıllar arasında en sade, en sağlam, açık ara en büyük ve en değerli olanın tam ortasında Orta Çağ’a duyulan duygusal romantizmin simgesi, yayıcısı ve sürdürücüsü olduğunda, ister istemez zararlı bir şeye, bir yanlışa dönüşür.

İşte Kentucky’deki bir “Kız Koleji”nin tanıtım broşüründen bir alıntı. “Kız koleji” kulağa yeterince hoş geliyor; ama bu haksız biçimde kurulmuş ifadeyi kullanmalarının tek nedeni kısalık olduğuna göre, “dişi koleji” daha iyi olurdu diye düşünüyorum; daha kısa ve aynı anlama geliyor. Tabii iki ifade de bir anlam taşıyorsa—

“Rektör doğuştan, yetişme tarzı, eğitimi ve düşünceleri bakımından Güneylidir; öğretmenlerin hepsi düşünce bakımından Güneylidir ve Avrupa’da doğanlar dışında hepsi Güney’de doğup büyümüştür. Güneyliyi bu kıtanın gördüğü en yüksek uygarlık örneği saydığımızdan, genç hanımlar Güney’in incelik, zarafet, kadınlık, din ve görgü anlayışına göre yetiştirilir; bu nedenle Güney’e birinci sınıf bir kız koleji sunuyor ve Güney’in desteğini bekliyoruz.”

{dipnot [İlanı verenin düşüncesizlikle atladığına dair resimler:

KNOXVILLE, Tennessee, 19 Ekim.—Bu sabah saat onu birkaç dakika geçe General Joseph A. Mabry, Thomas O'Connor ve Joseph A. Mabry Jr. bir silahlı çatışmada öldürüldü. Olay dün öğleden sonra General Mabry'nin Binbaşı O'Connor'a saldırıp onu öldürmekle tehdit etmesiyle başladı. Bu, panayır alanında oldu; O'Connor, Mabry'ye aralarındaki meseleyi çözmek için buranın uygun yer olmadığını söyledi. Mabry de O'Connor'a uzun yaşamayacağını söyledi. Anlaşılan Mabry silahlıydı, O'Connor ise değildi. Olayın nedeni, Mabry'nin bazı mülkleri O'Connor'a devretmesiyle ilgili eski bir husumetti. Öğleden sonra Mabry, O'Connor'a onu görür görmez öldüreceğini haber gönderdi. Bu sabah Binbaşı O'Connor, başkanı olduğu Mechanics' National Bank'ın kapısında duruyordu. General Mabry ve başka bir bey, bankanın karşı tarafındaki Gay Sokağı'nda yürüyordu. O'Connor bankaya girip bir av tüfeği aldı, General Mabry'yi dikkatle nişanlayıp ateş etti. Sol yanından vurulan Mabry yere düşüp öldü. O'Connor, Mabry yere düşerken yeniden ateş etti; saçmalar Mabry'nin uyluğuna isabet etti. Sonra O'Connor bankaya uzanıp bir av tüfeği daha aldı. Tam o sırada General Mabry'nin oğlu Joseph A. Mabry Jr. sokağın aşağısından koşarak geldi. O'Connor onu, genç adam kırk fit kadar yaklaşana dek görmedi; o zaman genç adam tabancayla ateş etti ve mermi O'Connor'ın sağ göğsüne, kalbin yakınından geçerek bedenine isabet etti. Mabry ateş eder etmez O'Connor döndü ve ateş etti; saçmalar genç Mabry'nin sağ göğsüne ve yanına isabet etti. Yirmi saçmayla delik deşik olan Mabry yere düştü; hemen ardından O'Connor da hiç debelenmeden yere yığılıp öldü. Mabry doğrulmaya çalıştı, ama yeniden düşüp öldü. Bütün trajedi iki dakika içinde yaşandı ve vurulduktan sonra üçünden hiçbiri konuşmadı. General Mabry'nin bedeninde otuz kadar saçma vardı. Orada bulunan bir kişi uyluğundan saçmayla ağır biçimde yaralandı, bir başkası da kolundan yaralandı. Dört kişinin daha giysileri saçmalarla delindi. Olay büyük heyecan yarattı; Gay Sokağı binlerce insanla dolup taştı. General Mabry ile oğlu Joe, birkaç hafta önce öldürdükleri baba oğul Moses Lusby ve Don Lusby'nin cinayetinden yalnızca birkaç gün önce beraat etmişti. Will Mabry, geçen Noel'de Don Lusby tarafından öldürülmüştü. Buradaki Mechanics' National Bank'ın başkanı Binbaşı Thomas O'Connor, eyaletin en zengin adamıydı.—Associated Press Telgrafı.

Geçen ay bir gün, Somerville, Tennessee'deki Kız Koleji'nden Profesör Sharpe'a—“sessiz sakin, beyefendi gibi bir adam” diye nitelenen kişiye—kayınbiraderi Yüzbaşı Burton'ın onu öldürmekle tehdit ettiği söylendi. Anlaşılan Burton daha önce bir adamı öldürmüş, bir başkasına da bıçağını saplamıştı. Profesör çift namlulu bir av tüfeği kuşanıp kayınbiraderini aramaya çıktı; onu bir meyhanede bilardo oynarken buldu ve beynini dağıttı. Memphis Avalanche'ın bildirdiğine göre, Profesör'ün tutumu çevrede genel olarak onay gördü; toplumdaki mevcut duygu ikliminde yasanın onu korumaya gücü yetmeyeceğini bildiğinden, kendini korumuştu.

Aynı sıralarda, Kuzey Carolina'da iki genç bir kız yüzünden tartıştı ve aralarında “düşmanca mesajlar” gidip geldi. Arkadaşları onları barıştırmaya çalıştı, ama bütün çabaları boşa gitti. Ayın 24'ünde gençler ana yolda karşılaştı. Birinin elinde kalın bir sopa, diğerinin elinde baltası vardı. Sopalı adam canını kurtarmak için umutsuzca dövüştü, ama daha başından beri bu dövüşün kazanılması mümkün değildi. İyi nişanlanmış bir darbe sopayı elinden savurup attı; bir sonraki an adam ölmüştü.

Aynı sıralarda, Charlottesville'de bir hırdavatçı dükkânında kâtiplik yapan, “iyi ailelerden” iki genç Virjinyalı, şakalaşıp eğlenirken kavgaya tutuştu. Peter Dick, Charles Roads'ın gözüne biber attı; Roads özür dilemesini istedi; Dick reddetti. Sonunda düellonun kaçınılmaz olduğu konusunda anlaştılar, ama bir engel çıktı: Tarafların tabancası yoktu ve gece silah bulmak için çok geçti. Biri kasap bıçaklarının da iş göreceğini öne sürdü, diğeri bu öneriyi kabul etti. Sonunda Roads, karnında ölümcül olup olmayacağı belli olmayan derin bir yarayla yere yığıldı. Dick tutuklandıysa, haber henüz bize ulaşmadı. “Derin bir üzüntü duyduğunu belirtti”; Philadelphia Press'ın Staunton muhabirinden öğrendiğimize göre, “meseleyi örtbas etmek için elden gelen her şey yapılmış.” —Halkın Gazetelerinden Alıntılar.]

Hey, gardiyan, ho! Böyle kendinden memnun bir ezgi üfleyebilen adam, herhalde bunu bir şatodan üflüyordur.

Baton Rouge'dan New Orleans'a kadar büyük şeker plantasyonları ırmağın iki kıyısını da baştan sona kaplar; bir fersah boyunca uzanan düzlükleri gerideki sakallı selvi ormanlarının loş duvarlarına dek yayılır. Kıyılar artık ıssız değil. Her iki yakada da yol boyunca pek çok ev var; kimi uzun mesafeler boyunca öyle sık sıralanmış ki aralarında uzanan geniş ırmak, bir tür ferah sokağa dönüşüyor. Evleriyle insanı kendine yakın, mutlu bir bölge. Arada bir ağaçların arasına gömülmüş, sütunlu ve revaklı büyük bir malikâne görüyorsunuz. İşte yarım yüzyıl önce buralardan geçip giden yabancı turist kafilesinden bir iki kişinin tanıklığı. Bayan Trollope şöyle diyor—

“Mississippi kıyılarının kesintisiz düzlükleri, New Orleans'ın kilometrelerce yukarısına dek hiç değişmeden sürüyordu; ama zarif, gür palmetto ağaçları, koyu renkli görkemli pırnal meşeleri ve parlak portakallar her yerdeydi. Onlara bakmaktan yorulmamız günler aldı.”

Kaptan Basil Hall—

“Louisiana'nın aşağı kesimlerinde Mississippi'ye komşu bölge, her yerde şeker üreticileriyle doludur. Gösterişli evleri, canlı renkli verandaları, bakımlı bahçeleri ve tertemiz, düzenli köle köyleri ırmak manzarasına son derece müreffeh bir görünüm veriyordu.”

Kafiledeki herkes bu çekici manzarayı aynı şekilde resmediyor. Elli yıl önceki betimlemelerde, evlerin “bakımlılığı” dışında, bugün aynı bölgeyi olduğu gibi anlatmak için tek sözcüğü bile değiştirmek gerekmiyor. Zencilerin kulübelerindeki badana artık yok; bir zamanlar pırıl pırıl beyaz olan büyük malikânelerin çoğunun, belki de büyük bölümünün, boyası dökülmüş; binalar harap ve bakımsız görünüyor. Savaşın bıraktığı yıkım bu. Yirmi bir yıl önce “kıyı” boyunca her şey, bu turistlerin 1827'de anlattığı gibi, derli toplu, bakımlı ve parlaktı.

Talihsiz turistler! İnsanlar onları aptalca, saçma yalanlarla kandırdı; sonra da bunlara inanıp yazdıkları için onlara güldü. Bayan Trollope'a timsahların—onun deyişiyle krokodillerin—korkunç yaratıklar olduğunu söylediler ve bu iftiraya uğramış sürüngenlerden birinin bir gece gecekondudaki bir kulübeye girip bir kadını ve beş çocuğu yediğine dair kan dondurucu bir hikâyeyle söylediklerini desteklediler. Kadının tek başına olması bile sıradan bir timsahı fazlasıyla doyururdu; ama hayır, bu yalancılar zavallı hayvana beş çocuğu da tıka basa yedirmeliydi. Böyle sağlam bünyeli şakacıların alıngan olacağını kimse düşünmezdi—ama alınganlardı. Ağırbaşlı, dürüst, zeki, nazik, mert, hayırsever ve iyi niyetli Kaptan Basil Hall'un kitabının nasıl karşılandığını bugün anlamak zor, bunu haklı göstermekse imkânsız.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…