Mississippi'de Hayat kitap kapağı

17. bölüm / 63

16. Bölüm — Yarış Günleri

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 63Şu an: 16. Bölüm — Yarış Günleri
  1. 1 Ulusun Gövdesi208 kelime
  2. 2 Bölüm 1 — Nehir ve Tarihi1.521 kelime
  3. 3 Bölüm 2 — Nehir ve Kaşifleri1.327 kelime
  4. 4 Bölüm 3 — Geçmişten Freskler3.882 kelime
  5. 5 4. Bölüm — Çocukların Hırsı1.189 kelime
  6. 6 Bölüm 5 — Çırak Kılavuz Olmak İstiyorum1.061 kelime
  7. 7 Bölüm 6 — Bir Çırak Kılavuzun Deneyimi1.877 kelime
  8. 8 7. Bölüm — Gözü Pek Bir Eylem1.605 kelime
  9. 9 8. Bölüm — İçinden Çıkılmaz Dersler1.586 kelime
  10. 10 9. Bölüm — Bitmeyen Şaşkınlıklar1.662 kelime
  11. 11 10. Bölüm — Eğitimimi Tamamlarken1.440 kelime
  12. 12 11. Bölüm — Irmak Kabarmaya Başlıyor1.722 kelime
  13. 13 12. Bölüm — İskandil1.575 kelime
  14. 14 13. Bölüm — Bir Kılavuzun Gereksinimleri2.067 kelime
  15. 15 14. Bölüm — Kılavuzluğun Rütbesi ve İtibarı1.576 kelime
  16. 16 15. Bölüm — Kılavuzların Tekeli2.799 kelime
  17. 17 16. Bölüm — Yarış Günleri1.344 kelime · Okuduğun bölüm
  18. 18 17. Bölüm — Kestirme Kanallar ve Stephen1.958 kelime
  19. 19 Bölüm 18 — Birkaç Ek Ders Alıyorum1.309 kelime
  20. 20 19. Bölüm — Brown'la Karşılıklı İltifatlarımız929 kelime
  21. 21 20. Bölüm — Bir Felaket1.431 kelime
  22. 22 21. Bölüm — Biyografimden Bir Kesit141 kelime
  23. 23 22. Bölüm — Asıl Konuma Geri Dönüyorum1.943 kelime
  24. 24 23. Bölüm — Kimliğimi Gizleyerek Yolculuk733 kelime
  25. 25 24. Bölüm — Kimliğim Ortaya Çıkıyor1.366 kelime
  26. 26 Bölüm 25 — Cairo’dan Hickman’a1.476 kelime
  27. 27 Bölüm 26 — Ateş Altında123 kelime
  28. 28 Kılavuzun İlk Savaşı1.533 kelime
  29. 29 Bölüm 27 — Dışarıdan Gelen Bazı Şeyler1.194 kelime
  30. 30 28. Bölüm — Mumford Amca Yük Boşaltıyor2.073 kelime
  31. 31 29. Bölüm — Birkaç Örnek Tuğla2.189 kelime
  32. 32 30. Bölüm — Yol Üstünden İzlenimler1.982 kelime
  33. 33 Bölüm 31 — Bir Başparmak İzi ve Sonrasında Olanlar3.486 kelime
  34. 34 Bölüm 32 — Bir Servetin Elden Çıkarılması960 kelime
  35. 35 33. Bölüm — İkramlar ve Ahlak1.144 kelime
  36. 36 34. Bölüm — Uçuk Hikâyeler428 kelime
  37. 37 35. Bölüm — Karışıklık Sırasında Vicksburg1.992 kelime
  38. 38 36. Bölüm — Profesörün Hikâyesi1.449 kelime
  39. 39 37. Bölüm200 kelime
  40. 40 38. Bölüm — Güzel Ev1.443 kelime
  41. 41 39. Bölüm — İmalathaneler ve Alçaklar1.335 kelime
  42. 42 40. Bölüm — Şatolar ve Kültür1.412 kelime
  43. 43 41. Bölüm — Güney'in Metropolü898 kelime
  44. 44 42. Bölüm — Sağlık ve Duygusallık904 kelime
  45. 45 43. Bölüm — Gömme Sanatı879 kelime
  46. 46 44. Bölüm — Şehir Manzaraları1.578 kelime
  47. 47 45. Bölüm — Güney'de Spor1.951 kelime
  48. 48 46. Bölüm — Büyüler ve Büyücüler970 kelime
  49. 49 47. Bölüm — Uncle Remus ve Bay Cable543 kelime
  50. 50 48. Bölüm — Şeker ve Posta Ücreti1.506 kelime
  51. 51 Bölüm 49 — Kılavuzluk Yaşamından Kesitler1.290 kelime
  52. 52 50. Bölüm1.198 kelime
  53. 53 51. Bölüm — Anılar1.612 kelime
  54. 54 52. Bölüm — Yakan Bir Damga2.898 kelime
  55. 55 53. Bölüm — Çocukluk Yuvam1.244 kelime
  56. 56 54. Bölüm — Geçmiş ve Bugün1.861 kelime
  57. 57 55. Bölüm — Bir Kan Davası ve Başka Şeyler1.364 kelime
  58. 58 56. Bölüm — Bir Hukuk Meselesi1.193 kelime
  59. 59 57. Bölüm — Bir Başmelek1.419 kelime
  60. 60 58. Bölüm — Yukarı Irmak’ta1.514 kelime
  61. 61 59. Bölüm — Efsaneler ve Manzaralar1.667 kelime
  62. 62 60. Bölüm — Düşünceler ve Sonuçlar1.839 kelime
  63. 63 Ek8.314 kelime

16. Bölüm
Yarış Günleri
Vapurların New Orleans'tan öğleden sonra saat dörtle beş arasında ayrılması öteden beri âdettendi. Saat üçten başlayarak hazırlığın işareti olarak reçine ve katranlı çam odunu yakarlardı; böylece iki üç mil boyunca uzanan, göğe yükselen kapkara duman sütunlarından oluşmuş görkemli bir manzara ortaya çıkardı. Bu sütunlar, aynı dumanın birleşip kentin üzerine yayılarak oluşturduğu kara bir çatıyı taşıyan sütunlu bir galeriye benzerdi. Nehirden çıkacak her vapurun baş direğinde, bazen de kıçtaki uç direğinde ikinci bir bayrak dalgalanırdı. İki üç mil boyunca ikinci kaptanlar bağırıp çağırır, her zamankinden daha sert küfrederdi; yük fıçıları ve sandıklarından oluşan bitmek bilmez kafileler rıhtım boyunca hızla ilerleyip iskele tahtalarından gemiye taşınırdı. Son anda yetişen yolcular bu çılgın kalabalığın arasında eğilip bükülerek baş güverte merdivenine canlı ulaşmaya çalışır, ama bundan kuşku duyarlardı. El çantalarıyla şapka kutularını taşıyan kadınlar, halı çantaları ve ağlayan bebeklerle yüklenmiş kocalarına yetişmeye uğraşır, bu uğurda başlarını döndüren karmaşanın içinde ne yapacaklarını şaşırırlardı. Yük arabalarıyla bagaj vagonları çılgınca oradan oraya gürültüyle ilerler, sık sık birbirlerine takılıp yığılırdı; o zaman on saniye boyunca küfürlerin arasından onları görmek, belli belirsiz seçmek bile mümkün olmazdı. Uzun vapur dizisinin bir ucundan ötekine her ambar ağzına bağlı ırgatlar kulakları sağır eden bir vızıltıyla dönüp yükü ambara indirirken, onları çalıştıran ter içindeki, yarı çıplak Siyah tayfalar, “De Las' Sack! De Las' Sack!” diye şarkılar haykırıyordu. Herkesi çıldırtan kargaşa ve gürültü onları akıl almaz bir coşkuya sürüklüyordu.

Bu sırada vapurların fırtına ve kazan güverteleri yolcularla tıklım tıklım dolar, kapkara görünürdü. Bütün hat boyunca “son çanlar” çalmaya başlar, gürültü patırtı birden iki katına çıkardı. Bir iki an sonra son uyarı gelirdi: Çin gonglarının hep birlikte çıkardığı uğultuya, “Gidecek olmayanlar, lütfen karaya çıksın!” çağrısı karışırdı. Ve işte, gürültü patırtı dört katına çıkardı! İnsanlar, vapura binmeye çalışan heyecanlı yolcuları devirip karaya çıkmak için sel gibi akın ederdi. Bir an sonra uzun bir sıra hâlindeki iskele tahtaları içeri çekilirdi. Her birinin ucuna, her zamanki gibi son yolcu dişleriyle, tırnaklarıyla, eline ne geçerse onunla tutunmuş olur; her zamanki gibi son anda oyalanan yolcu da onun üzerinden karaya doğru çılgınca atlardı.

Şimdi vapurların birkaçı geriye doğru akıntıya çıkar, sıkışık sırada geniş boşluklar bırakır. Manzarayı seyretmek için gidecek olmayan vapurların güvertelerini kentliler doldurur. Vapur vapur doğrulur, bütün gücünü toplar ve az sonra muazzam bir buhar basıncıyla salınarak geçip gider; bayrağı dalgalanır, kara dumanı yuvarlana yuvarlana yükselir. Ateşçileriyle güverte tayfalarının (genellikle koyu tenli Siyahların) tümü baş güvertede toplanmıştır. Aralarındaki en gür sesli adam, ırgatın üzerine çıkıp ortalarından yükselir, şapkasını ya da bir bayrağı sallayarak güçlü bir koro başlatır. Ayrılık topları gümbürderken kalabalık seyirciler şapkalarını sallayıp coşkuyla bağırır. Vapur vapur sıraya girer, ağırbaşlı kafile kanatlanıp ırmağın yukarısına doğru yol alır.

Eskiden, kalabalıkların izlediği iki hızlı vapur yarışa çıkınca, özellikle akşam çökerken baş güverte meşale sepetlerinin kızıl parıltısıyla aydınlandığında, tayfaların şarkılarını duymak insana esin verirdi. Yarış yapmak şahane bir eğlenceydi. Halk, yarışın tehlikeli olduğunu düşünürdü; oysa tam tersi doğruydu—yani her vapurun inç kare başına düşen buhar basıncını belli bir sınırda tutan yasalar çıkıncaya kadarki dönem dışında. Bir yarışta yüreği işine bağlı hiçbir makinist uykulu ya da dikkatsiz olmazdı. Sürekli tetikte durur, gösterge musluklarını dener, her şeyi gözlerdi. Tehlikeli olan, yavaş yavaş ilerleyen vapurlardı; makinistler buralarda kestirir, çiplerin “doktor” denilen parçaya girip kazanlara su akışını kesmesine göz yumarlardı.

Vapur işletmeciliğinin “bolluk dönemlerinde”, hızlarıyla ün salmış iki vapurun yarışı son derece önemli bir olay sayılırdı. Yarış tarihi haftalar öncesinden belirlenir, o andan itibaren bütün Mississippi Vadisi'ni büyük bir heyecan sarardı. Siyaset de hava durumu da unutulur, insanlar yalnızca yaklaşan yarışı konuşurdu. Yarış yaklaştıkça iki vapur da “hafifletilir”, hazırlıklarını tamamlardı. Vapur bunlarsız idare edebilecekse, ağırlık yapan ya da rüzgâra ve suya karşı direnci artıran her şey sökülürdü. Direkler, hatta bazen onları destekleyen vinçler bile karaya çıkarılırdı; vapur karaya oturursa onu yeniden yüzdürecek hiçbir araç bırakılmazdı. Yıllar önce Eclipse ile A. L. Shotwell büyük yarışlarını yaptığında, Eclipse'in bacaları arasına asılı süslü armanın yaldızını kazımak için zahmet edildiği ve kaptanın o yolculukta eldivenlerini giymeyip saçını kazıttığı söylenirdi. Ama ben bunlara hep kuşkuyla baktım.

Vapurun en iyi hızını baştan beş buçuk, kıçtan beş ayak su çektiğinde yaptığı biliniyorsa, tam bu ölçüye göre dikkatle yüklenirdi; o noktadan sonra yük manifestosuna homeopatik hap dozunu bile eklemezdi. Yolcu da pek alınmazdı, çünkü yalnızca ağırlık yapmaz, vapurun dengesini de bozarlardı. Görülecek bir şey olduğunda hep bir yana koşuşurlardı; oysa vicdan sahibi, deneyimli bir vapurcu teknenin ortasında durur, saçını su terazisiyle ortadan ayırırdı.

Ara durak yükü ve ara durak yolcusu alınmazdı; yarış vapurları yalnızca en büyük kentlerde durur, orada da yalnızca “dokunup geçerdi”. Kömür ve odun mavnaları önceden ayarlanır, uçan vapurlara haber gelir gelmez bağlanmak üzere hazır tutulurdu. Bütün işler çabucak yapılabilsin diye iki kat tayfa taşınırdı.

Belirlenen tarih gelip her şey hazır olduğunda, iki büyük vapur akıntıya doğru geri çıkar, bir an orada manevra yaparak canlı varlıklarmış gibi birbirlerinin en küçük hareketini izlerdi. Bayrakları sarkar, biriken buhar emniyet supaplarından ıslık çalarak kaçardı; bacalardan kara duman yuvarlana yuvarlana çıkar, havayı karartırdı. Her yerde insanlar vardı: kıyılar, damlar, vapurlar ve gemiler insanlarla dolup taşardı. Geniş Mississippi'nin kıyılarının, bu yarışçıları karşılamak için kuzeyde bin iki yüz mil boyunca insanlarla kaplanacağını bilirdiniz.

Az sonra iki vapurun buhar çıkış borularından yüksek buhar sütunları fışkırır, iki top veda için gümbürderdi. Baş güvertelerde kümelenmiş tayfanın üzerinde, kırmızı gömlekli iki kahraman ırgatlara çıkıp küçük bayraklarını sallardı; iki dokunaklı solo birkaç bekleyiş saniyesi boyunca havada asılı kalır, ardından iki güçlü koro patlardı—ve işte geliyorlar! Bando takımları “Hail Columbia”yı çalarken kıyılardan peş peşe coşkulu haykırışlar yükselir, ağırbaşlı vapurlar rüzgâr gibi ıslık çalarak geçerdi.

Bu vapurlar New Orleans ile St. Louis arasında, büyük kentlerde bir iki saniyeliğine durmak ya da otuz kordluk odun yüklü tekneleri yanlarına bağlamak dışında bir an bile durmaz. Odun yüklü teknelerden birkaçını yedeğe alıp her birine bir sürü adamı doldurduklarında güvertede olmalısınız. Gözlüğünüzü silip yeniden takana kadar, o odunun başına ne geldiğini merak etmeye başlarsınız.

Birbirine denk iki vapur günlerce birbirini gözden kaybetmeden yol alır. Yan yana bile gidebilirlerdi; ama kılavuzların hepsi aynı olmadığından, yarışta en becerikli kılavuzlar kazanır. Vapurlardan birinde “şimşek gibi” bir kılavuz varsa ve onun “ortağı” biraz daha beceriksizse, her dört saatlik nöbet sırasında vapurun ilerleyip ilerlemediğine bakarak hangisinin nöbette olduğunu anlayabilirsiniz. En usta kılavuzun dümen kullanma yeteneği olağanüstü değilse vapuru yavaşlatması mümkündür. Dümen kullanmak çok ileri bir sanattır. Irmağın yukarısına hızlı çıkmak isteyen, dümeni vapurun kıç aynasına sürterek tutmamalıdır.

Elbette vapurlar arasında büyük farklar vardır. Uzun süre, limandan hangi yıl ayrıldığımızı unutacak kadar yavaş bir vapurda çalıştım. Ama elbette bu pek seyrek olurdu. Vapuru geçmemizi beklerken yolcuları yaşlanıp öldüğü için feribotlar değerli seferlerini kaçırırdı. Bu daha da seyrek olurdu. Bu olaylara ilişkin belgeler elimdeydi ama dikkatsizlik yüzünden kayboldular. John J. Roe adlı vapur öylesine yavaştı ki sonunda Madrid Bend'de battığında, sahiplerinin bunu duyması beş yıl sürdü. Bu gerçek hep kafamı karıştırdı, ama her hâlükârda kayıtlara böyle geçmiş. İçler acısı bir yavaşlığı vardı; yine de adalarla, sallarla ve benzeri şeylerle yarışırken sık sık epey heyecanlanırdık. Ancak bir yolculuğumuz fena sayılmazdı. St. Louis'e on altı günde vardık. Ama bu baş döndürücü hızla bile, beş mil uzunluğundaki Fort Adams düzlüğünde nöbeti üç kez değiştirdiğimizi sanıyorum. “Düzlük”, ırmağın düz bir bölümüdür; elbette akıntı böyle bir yerde epey hızlı akar.

O yolculukta New Orleans'tan Grand Gulf'a dört günde vardık (üç yüz kırk mil); Eclipse ile Shotwell aynı yolu bir günde aldı. Yedi yüz mildeki 63 numaralı kanala dokuz günde ulaşabildik; Eclipse ile Shotwell oraya iki günde vardı. Bir kuşaktan biraz fazla zaman önce, J. M. White adlı vapur New Orleans'tan Kahire'ye üç gün, altı saat, kırk dört dakikada gitti. 1853'te Eclipse aynı yolculuğu üç gün, üç saat, yirmi dakikada yaptı.{dipnot [Süre tartışmalıdır. Bazı kaynaklar buna 1 saat 16 dakika ekler.]} 1870'te R. E. Lee üç gün bir saatte gitti. Bu yolculuk, kayıtlardaki en hızlı sefer sayılır. Bunun doğru olmadığını göstermeye çalışacağım. Nedeni şu: J. M. White'ın sefer yaptığı dönemde New Orleans ile Kahire arasındaki mesafe yaklaşık bin yüz altı mildi; dolayısıyla ortalama hızı saatte on dört milin biraz üzerindeydi. Eclipse döneminde iki liman arasındaki mesafe bin seksen mile inmişti; dolayısıyla ortalama hızı saatte on dört ve sekizde üç milin biraz altındaydı. R. E. Lee zamanında mesafe yaklaşık bin otuz mile düşmüştü; dolayısıyla ortalaması saatte yaklaşık on dört ve sekizde bir mildi. Bu yüzden şimdiye kadar kaydedilmiş en hızlı sefer açıkça Eclipse'inkiydi.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…