Mississippi'de Hayat kitap kapağı

3. bölüm / 63

Bölüm 2 — Nehir ve Kaşifleri

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 63Şu an: Bölüm 2 — Nehir ve Kaşifleri
  1. 1 Ulusun Gövdesi208 kelime
  2. 2 Bölüm 1 — Nehir ve Tarihi1.521 kelime
  3. 3 Bölüm 2 — Nehir ve Kaşifleri1.327 kelime · Okuduğun bölüm
  4. 4 Bölüm 3 — Geçmişten Freskler3.882 kelime
  5. 5 4. Bölüm — Çocukların Hırsı1.189 kelime
  6. 6 Bölüm 5 — Çırak Kılavuz Olmak İstiyorum1.061 kelime
  7. 7 Bölüm 6 — Bir Çırak Kılavuzun Deneyimi1.877 kelime
  8. 8 7. Bölüm — Gözü Pek Bir Eylem1.605 kelime
  9. 9 8. Bölüm — İçinden Çıkılmaz Dersler1.586 kelime
  10. 10 9. Bölüm — Bitmeyen Şaşkınlıklar1.662 kelime
  11. 11 10. Bölüm — Eğitimimi Tamamlarken1.440 kelime
  12. 12 11. Bölüm — Irmak Kabarmaya Başlıyor1.722 kelime
  13. 13 12. Bölüm — İskandil1.575 kelime
  14. 14 13. Bölüm — Bir Kılavuzun Gereksinimleri2.067 kelime
  15. 15 14. Bölüm — Kılavuzluğun Rütbesi ve İtibarı1.576 kelime
  16. 16 15. Bölüm — Kılavuzların Tekeli2.799 kelime
  17. 17 16. Bölüm — Yarış Günleri1.344 kelime
  18. 18 17. Bölüm — Kestirme Kanallar ve Stephen1.958 kelime
  19. 19 Bölüm 18 — Birkaç Ek Ders Alıyorum1.309 kelime
  20. 20 19. Bölüm — Brown'la Karşılıklı İltifatlarımız929 kelime
  21. 21 20. Bölüm — Bir Felaket1.431 kelime
  22. 22 21. Bölüm — Biyografimden Bir Kesit141 kelime
  23. 23 22. Bölüm — Asıl Konuma Geri Dönüyorum1.943 kelime
  24. 24 23. Bölüm — Kimliğimi Gizleyerek Yolculuk733 kelime
  25. 25 24. Bölüm — Kimliğim Ortaya Çıkıyor1.366 kelime
  26. 26 Bölüm 25 — Cairo’dan Hickman’a1.476 kelime
  27. 27 Bölüm 26 — Ateş Altında123 kelime
  28. 28 Kılavuzun İlk Savaşı1.533 kelime
  29. 29 Bölüm 27 — Dışarıdan Gelen Bazı Şeyler1.194 kelime
  30. 30 28. Bölüm — Mumford Amca Yük Boşaltıyor2.073 kelime
  31. 31 29. Bölüm — Birkaç Örnek Tuğla2.189 kelime
  32. 32 30. Bölüm — Yol Üstünden İzlenimler1.982 kelime
  33. 33 Bölüm 31 — Bir Başparmak İzi ve Sonrasında Olanlar3.486 kelime
  34. 34 Bölüm 32 — Bir Servetin Elden Çıkarılması960 kelime
  35. 35 33. Bölüm — İkramlar ve Ahlak1.144 kelime
  36. 36 34. Bölüm — Uçuk Hikâyeler428 kelime
  37. 37 35. Bölüm — Karışıklık Sırasında Vicksburg1.992 kelime
  38. 38 36. Bölüm — Profesörün Hikâyesi1.449 kelime
  39. 39 37. Bölüm200 kelime
  40. 40 38. Bölüm — Güzel Ev1.443 kelime
  41. 41 39. Bölüm — İmalathaneler ve Alçaklar1.335 kelime
  42. 42 40. Bölüm — Şatolar ve Kültür1.412 kelime
  43. 43 41. Bölüm — Güney'in Metropolü898 kelime
  44. 44 42. Bölüm — Sağlık ve Duygusallık904 kelime
  45. 45 43. Bölüm — Gömme Sanatı879 kelime
  46. 46 44. Bölüm — Şehir Manzaraları1.578 kelime
  47. 47 45. Bölüm — Güney'de Spor1.951 kelime
  48. 48 46. Bölüm — Büyüler ve Büyücüler970 kelime
  49. 49 47. Bölüm — Uncle Remus ve Bay Cable543 kelime
  50. 50 48. Bölüm — Şeker ve Posta Ücreti1.506 kelime
  51. 51 Bölüm 49 — Kılavuzluk Yaşamından Kesitler1.290 kelime
  52. 52 50. Bölüm1.198 kelime
  53. 53 51. Bölüm — Anılar1.612 kelime
  54. 54 52. Bölüm — Yakan Bir Damga2.898 kelime
  55. 55 53. Bölüm — Çocukluk Yuvam1.244 kelime
  56. 56 54. Bölüm — Geçmiş ve Bugün1.861 kelime
  57. 57 55. Bölüm — Bir Kan Davası ve Başka Şeyler1.364 kelime
  58. 58 56. Bölüm — Bir Hukuk Meselesi1.193 kelime
  59. 59 57. Bölüm — Bir Başmelek1.419 kelime
  60. 60 58. Bölüm — Yukarı Irmak’ta1.514 kelime
  61. 61 59. Bölüm — Efsaneler ve Manzaralar1.667 kelime
  62. 62 60. Bölüm — Düşünceler ve Sonuçlar1.839 kelime
  63. 63 Ek8.314 kelime

Bölüm 2
Nehir ve Kaşifleri
LA SALLE, kendisi için bazı yüksek ayrıcalıklar istedi ve bunlar, şanlı hatırası şişirilip duran XIV. Louis tarafından lütfedildi. Başlıcaları şunlardı: uzakları keşfetmek, kaleler kurmak, kıtaları sahiplenip aynılarını krala devretmek ve masrafları kendisinin ödemesi. Karşılığında ufak tefek birtakım avantajlar elde edecekti; bunlardan biri bufalo derilerinin ticaret tekeli idi. Mississippi'ye doğru yola çıkabileceği bir sefer düzenlemeyi sonunda başarana dek, birkaç yılını ve parasının neredeyse tümünü Montreal ile Illinois Nehri kıyısında kurduğu bir kale arasında yaptığı tehlikeli, zahmetli yolculuklara harcadı.

Bu sırada başkaları daha şanslı olmuştu. 1673'te tüccar Joliet ile rahip Marquette ülkeyi aşıp Mississippi kıyılarına ulaştı. Büyük Göller üzerinden, Green Bay'den de kanolarla Fox Nehri ve Wisconsin Nehri güzergâhını izleyerek geldiler. Marquette, Bakire'nin onu büyük nehri keşfetmeye muvaffak kılması hâlinde, onu Bakire'nin onuruna Conception diye adlandıracağına Meryem'in Günahsız Gebeliği Bayramı'nda ciddi biçimde söz vermişti. Sözünü tuttu. O devirde bütün kaşifler yanlarında rahiplerden oluşan bir kafileyle yolculuk ederdi. De Soto'nun yanında yirmi dört rahip vardı. La Salle'in de birkaç tane vardı. Seferlerde yiyecekleri sık sık tükenir, giysileri kıt olurdu; ama ayin için gerekli araç gereçleri her zaman yanlarında bulundururlardı. Dönemin tuhaf tarihçilerinden birinin deyişiyle, “vahşilere cehennemi anlatmaya” hep hazır olurlardı.

17 Haziran 1673'te Joliet ve Marquette'in kanoları, beş yardımcılarıyla birlikte, Wisconsin Nehri'nin Mississippi'yle birleştiği yere ulaştı. Bay Parkman şöyle der: “Önlerinde geniş ve hızlı bir akıntı, yüksek, sık ormanlarla örtülü yamaçların eteğinden geçerek yollarını kesiyordu.” Ardından şöyle devam eder: “Güneye dönüp ırmakta kürek çekerek ilerlediler; en ufak bir insan izinin bile bozmadığı ıssızlığın içinden geçtiler.”

Kocaman bir yayın balığı Marquette'in kanosuna çarpıp onu ürküttü; bunda şaşılacak bir şey yoktu, çünkü Yerliler ona bu yolculuğun gözü kara, hatta ölümcül bir iş olabileceğini söylemişti: Nehirde “kükreyişi çok uzaklardan duyulabilen ve onları yaşadığı uçuruma yutacak bir iblis” vardı. Mississippi'de altı ayaktan uzun ve iki yüz elli libre ağırlığında bir yayın balığı gördüm; Marquette'in balığı da onun gibiyse, nehrin kükreyen iblisinin geldiğini düşünmekte haklı sayılırdı.

“Sonunda bufalolar görünmeye başladı; o zamanlar nehrin kıyısındaki büyük çayırlarda sürüler hâlinde otluyorlardı. Marquette, yaşlı boğaların, kendilerini neredeyse kör eden karmakarışık yelelerinin arasından davetsiz misafirlere bakarken yüzlerine yerleşen vahşi ve budalaca ifadeyi anlatır.”

Yolcular temkinli ilerliyordu: “Gece karaya çıkıp akşam yemeklerini pişirmek için ateş yaktılar; sonra ateşi söndürdüler, yeniden kanolara binip biraz daha kürek çektiler ve sabaha dek nöbet tutması için bir adam bırakıp akıntıda demirlediler.”

Bunu günlerce, gecelerce yaptılar; iki haftanın sonunda tek bir insana bile rastlamamışlardı. O zamanlar nehir korkunç bir ıssızlıktı. Uzun bölümünün çoğunda bugün de öyle.

Ama iki haftanın sonunda bir gün batı kıyısının çamurunda insan ayak izlerine rastladılar. İzleri basılı bir sayfada görünce hâlâ insanın içine elektrik gibi bir ürperti salan bir Robinson Crusoe deneyimiydi bu. Nehirdeki Yerlilerin nehir iblisi kadar vahşi ve acımasız oldukları, kışkırtılmayı beklemeden gelen herkesi öldürdükleri konusunda uyarılmışlardı; ama ne olursa olsun Joliet ve Marquette, izlerin sahiplerini bulmak için ülkenin içlerine daldı. Nihayet onları buldular ve konukseverlikle karşılanıp iyi ağırlandılar — son paçavrasını çıkarıp en görkemli hâliyle karşılarına çıkmak isteyen bir Yerli şefin onları kabul etmesine konukseverlik denebilirse; balık, lapa ve köpek eti de dâhil başka av etlerinden bolca sunulup bunlar Yerlilerin eldivensiz parmaklarıyla ağızlarına tıkılıyorsa, buna da iyi ağırlanmak denebilirse. Ertesi sabah şef ve kabilesinden altı yüz kişi Fransızları nehre kadar geçirdi ve onlarla dostça vedalaştı.

Bugünkü Alton kentinin yukarısındaki kayalarda kaba ve tuhaf Yerli resimleri bulup bunları anlattılar. Biraz aşağıda, “sarı çamurdan bir sel, Mississippi'nin sakin mavi akıntısını öfkeyle yarıp önüne kattığı kütükleri, dalları ve kökünden sökülmüş ağaçları kaynayıp kabararak sürüklüyordu.” Bu, “o vahşi nehir” Missouri'nin ağzıydı; Missouri, “barbarlığın uçsuz bucaksız bilinmezliklerinden çılgın yolunu izleyerek iniyor, bulanık sularını nazik kız kardeşinin kucağına döküyordu.”

Derken Ohio'nun ağzını geçtiler; kamışlıkları aştılar; sivrisineklerle boğuştular; günlerce nehrin derin sessizliği ve yalnızlığı içinde süzüldüler, derme çatma tentelerin seyrek gölgesinde uyuklayıp sıcakta kavruldular; başka bir Yerli topluluğuyla karşılaşıp karşılıklı nezaket gösterdiler. Sonunda, yola çıkışlarından yaklaşık bir ay sonra Arkansas Nehri'nin ağzına vardılar. Savaş naraları atan bir vahşi topluluğu üzerlerine üşüşüp onları öldürmeye kalktı; ama Bakire'den yardım dilediler, böylece kavga yerine şölen, keyifli sohbet ve bir sürü tantana çıktı.

Mississippi'nin Kaliforniya Körfezi'ne ya da Atlas Okyanusu'na dökülmediğini kendi kanaatlerine göre kanıtlamışlardı. Meksika Körfezi'ne döküldüğüne inanıyorlardı. Şimdi geri dönüp büyük haberi Kanada'ya götürdüler.

Ama inanç kanıt değildir. Kanıtı sunma işi La Salle'e kalmıştı. Bir talihsizlik ötekini izleyip onu can sıkıcı biçimde geciktirdi; ama sonunda 1681 yılının bitiminde seferini yola çıkardı. Kışın ortasında, tontiniyi icat eden Lorenzo Tonty'nin oğlu ve teğmeni Henri de Tonty'yle birlikte, New England'dan getirilmiş on sekiz Yerli ve yirmi üç Fransızla Illinois Nehri'nde güneye doğru yola koyuldular. Donmuş nehir boyunca ayaklarıyla yürüyüp kızaklara yükledikleri kanoları arkalarından çekerek bir kafile hâlinde ilerlediler.

Peoria Gölü'nde açık suya ulaşıp oradan Mississippi'ye kürek çektiler ve başlarını güneye çevirdiler. Yüzen buz tarlalarını yararak Missouri'nin ağzının önünden, biraz zaman geçince de Ohio'nun ağzının önünden geçtiler; “kıyıdaki bataklıkların çoraklığı boyunca süzülüp 24 Şubat'ta Üçüncü Chickasaw Uçurumları'nın yakınında karaya çıktılar” ve orada durup Fort Prudhomme'u kurdular.

“Yeniden yola koyuldular,” der Bay Parkman; “ve serüven dolu yolculuklarının her aşamasında bu uçsuz bucaksız yeni dünyanın gizemi biraz daha açığa çıktı. Gittikçe daha çok bahar diyarına girdiler. Puslu güneş ışığı, ılık ve rehavet veren hava, taze yapraklar, açan çiçekler, doğanın yeniden canlanan yaşamına işaret ediyordu.”

Günler boyunca sık ormanların gölgesinde büyük kıvrımları aşarak aşağı süzüldüler ve sonunda Arkansas Nehri'nin ağzına vardılar. Önce, bu yöredeki yerliler onları Marquette'i daha önce karşıladıkları gibi karşıladı: savaş davullarının gümbürtüsü ve silahların gösterişli salınışıyla. Marquette'in başına gelen sorunu Bakire çözmüştü; La Salle'in işiniyse barış çubuğu gördü. Beyaz adamla kızıl adam el sıkışıp üç gün boyunca birbirini ağırladı. Sonra La Salle, “vahşilerin” hayran bakışları arasında üstünde Fransa'nın arması bulunan bir haç dikti ve bütün ülkeyi kral adına sahiplenip aldı — dönemin soğukkanlı âdeti buydu — rahip de bir ilahiyle bu yağmayı dindarca kutsadı. Rahip, vahşileri kurtuluşa erdirmek için inancın gizemlerini “işaretlerle” açıkladı; böylece az önce ellerinden alınan dünyadaki kesin mülklerinin karşılığında onlara cennette belki sahip olacakları şeyleri verdi. La Salle de işaretlerle, ormanların bu saf çocuklarından karşı kıyıdaki Kokuşmuş Louis'ye bağlılıklarını bildiren sözler aldı. Bu devasa ironilere kimse gülmedi.

Bu gösteriler, gelecekte Arkansas'taki Napoleon kasabasının kurulacağı yerde gerçekleşti; büyük nehrin kıyısındaki ilk müsadere haçı oraya dikildi. Marquette ile Joliet'nin keşif yolculuğu da aynı yerde, gelecekteki Napoleon kasabasının bulunduğu noktada sona ermişti. De Soto, sisli geçmişin ilk dönemlerinde nehre şöyle bir göz attığında, yine aynı noktadan — gelecekteki Arkansas Napoleon kasabasının yerinden — bakmıştı. Demek ki kudretli nehrin keşfi ve araştırılmasıyla bağlantılı dört önemli olaydan üçü, rastlantı eseri, bir ve aynı yerde gerçekleşmişti. İnsan durup düşününce bu son derece tuhaf bir ayrıcalık. Fransa o uçsuz bucaksız ülkeyi geleceğin Napoleon kasabasının bulunduğu yerde çalmıştı; derken Napoleon'un kendisi ülkeyi geri verecekti! Mülk sahiplerine değil, onların beyaz Amerikalı mirasçılarına iade edecekti.

Yolcular, ara sıra kıyıya uğrayarak yollarına devam ettiler; “sonradan tarihî önem kazanacak Vicksburg ve Grand Gulf yerleşimlerinin bulunduğu yerlerden” geçtiler ve Teche yöresinde, başkenti güneşte kurutulmuş saman karışımlı tuğlalardan yapılmış sağlam evlerden oluşan, etkileyici bir Yerli hükümdarı ziyaret ettiler — oradaki bugünkü evlerin çoğundan daha iyi evlerdi bunlar. Şefin evinde kırk ayak kare büyüklüğünde bir kabul salonu vardı; Tonty'yi orada, beyaz pelerinler giymiş altmış yaşlı adamın çevresinde bulunduğu hâlde devlet erkânına yaraşır biçimde kabul etti. Kasabada çevresini düşmanlarının güneşe kurban edilmiş kafataslarıyla süsledikleri çamur duvarın sardığı bir tapınak da vardı.

Yolcular, bugünkü Natchez kentinin yakınlarında yaşayan Natchez Yerlilerini ziyaret ettiler; orada “dinsel ve siyasal bir despotluk, güneş soyundan gelen ayrıcalıklı bir sınıf, bir tapınak ve kutsal bir ateş” buldular. Eve dönmüş gibi hissetmiş olmalılar; hatta aslında burası, XIV. Louis'si olmayan, daha avantajlı bir evdi.

Birkaç gün daha hızla geçti; La Salle, müsadere haçının gölgesinde, Delaware'den ve Itaska'dan, Pasifik kıyısına yakın sıradağlardan gelen suların Meksika Körfezi'nin sularıyla birleştiği yerde duruyordu. Görevini tamamlamış, büyük işini başarmıştı. Bay Parkman, büyüleyici anlatısını bitirirken olanları şöyle özetler:

“O gün Fransa ülkesi, bir parşömen üzerinde muazzam bir genişleme kazandı. Teksas'ın verimli ovaları; Mississippi'nin donmuş kuzey kaynaklarından Körfez'in kavurucu kıyılarına, Allegheny Dağları'nın ormanlık sırtlarından Kayalık Dağlar'ın çıplak doruklarına uzanan uçsuz bucaksız havzası; savanalarla ormanların, güneşin çatlatıp kuruttuğu çöllerle çimenli bozkırların, bin ırmağın suladığı ve bin savaşçı kabilenin dolaştığı bu bölge, Versay Sultanı'nın asasına bağlandı; hem de yarım mil öteden duyulamayan cılız bir insan sesinin gücüyle.”

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…