Bölümler 63Şu an: 15. Bölüm — Kılavuzların Tekeli
- 1 Ulusun Gövdesi208 kelime
- 2 Bölüm 1 — Nehir ve Tarihi1.521 kelime
- 3 Bölüm 2 — Nehir ve Kaşifleri1.327 kelime
- 4 Bölüm 3 — Geçmişten Freskler3.882 kelime
- 5 4. Bölüm — Çocukların Hırsı1.189 kelime
- 6 Bölüm 5 — Çırak Kılavuz Olmak İstiyorum1.061 kelime
- 7 Bölüm 6 — Bir Çırak Kılavuzun Deneyimi1.877 kelime
- 8 7. Bölüm — Gözü Pek Bir Eylem1.605 kelime
- 9 8. Bölüm — İçinden Çıkılmaz Dersler1.586 kelime
- 10 9. Bölüm — Bitmeyen Şaşkınlıklar1.662 kelime
- 11 10. Bölüm — Eğitimimi Tamamlarken1.440 kelime
- 12 11. Bölüm — Irmak Kabarmaya Başlıyor1.722 kelime
- 13 12. Bölüm — İskandil1.575 kelime
- 14 13. Bölüm — Bir Kılavuzun Gereksinimleri2.067 kelime
- 15 14. Bölüm — Kılavuzluğun Rütbesi ve İtibarı1.576 kelime
- 16 15. Bölüm — Kılavuzların Tekeli2.799 kelime · Okuduğun bölüm
- 17 16. Bölüm — Yarış Günleri1.344 kelime
- 18 17. Bölüm — Kestirme Kanallar ve Stephen1.958 kelime
- 19 Bölüm 18 — Birkaç Ek Ders Alıyorum1.309 kelime
- 20 19. Bölüm — Brown'la Karşılıklı İltifatlarımız929 kelime
- 21 20. Bölüm — Bir Felaket1.431 kelime
- 22 21. Bölüm — Biyografimden Bir Kesit141 kelime
- 23 22. Bölüm — Asıl Konuma Geri Dönüyorum1.943 kelime
- 24 23. Bölüm — Kimliğimi Gizleyerek Yolculuk733 kelime
- 25 24. Bölüm — Kimliğim Ortaya Çıkıyor1.366 kelime
- 26 Bölüm 25 — Cairo’dan Hickman’a1.476 kelime
- 27 Bölüm 26 — Ateş Altında123 kelime
- 28 Kılavuzun İlk Savaşı1.533 kelime
- 29 Bölüm 27 — Dışarıdan Gelen Bazı Şeyler1.194 kelime
- 30 28. Bölüm — Mumford Amca Yük Boşaltıyor2.073 kelime
- 31 29. Bölüm — Birkaç Örnek Tuğla2.189 kelime
- 32 30. Bölüm — Yol Üstünden İzlenimler1.982 kelime
- 33 Bölüm 31 — Bir Başparmak İzi ve Sonrasında Olanlar3.486 kelime
- 34 Bölüm 32 — Bir Servetin Elden Çıkarılması960 kelime
- 35 33. Bölüm — İkramlar ve Ahlak1.144 kelime
- 36 34. Bölüm — Uçuk Hikâyeler428 kelime
- 37 35. Bölüm — Karışıklık Sırasında Vicksburg1.992 kelime
- 38 36. Bölüm — Profesörün Hikâyesi1.449 kelime
- 39 37. Bölüm200 kelime
- 40 38. Bölüm — Güzel Ev1.443 kelime
- 41 39. Bölüm — İmalathaneler ve Alçaklar1.335 kelime
- 42 40. Bölüm — Şatolar ve Kültür1.412 kelime
- 43 41. Bölüm — Güney'in Metropolü898 kelime
- 44 42. Bölüm — Sağlık ve Duygusallık904 kelime
- 45 43. Bölüm — Gömme Sanatı879 kelime
- 46 44. Bölüm — Şehir Manzaraları1.578 kelime
- 47 45. Bölüm — Güney'de Spor1.951 kelime
- 48 46. Bölüm — Büyüler ve Büyücüler970 kelime
- 49 47. Bölüm — Uncle Remus ve Bay Cable543 kelime
- 50 48. Bölüm — Şeker ve Posta Ücreti1.506 kelime
- 51 Bölüm 49 — Kılavuzluk Yaşamından Kesitler1.290 kelime
- 52 50. Bölüm1.198 kelime
- 53 51. Bölüm — Anılar1.612 kelime
- 54 52. Bölüm — Yakan Bir Damga2.898 kelime
- 55 53. Bölüm — Çocukluk Yuvam1.244 kelime
- 56 54. Bölüm — Geçmiş ve Bugün1.861 kelime
- 57 55. Bölüm — Bir Kan Davası ve Başka Şeyler1.364 kelime
- 58 56. Bölüm — Bir Hukuk Meselesi1.193 kelime
- 59 57. Bölüm — Bir Başmelek1.419 kelime
- 60 58. Bölüm — Yukarı Irmak’ta1.514 kelime
- 61 59. Bölüm — Efsaneler ve Manzaralar1.667 kelime
- 62 60. Bölüm — Düşünceler ve Sonuçlar1.839 kelime
- 63 Ek8.314 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
15. Bölüm
Kılavuzların Tekeli
Bir gün “Aleck Scott”ta, kaptanım Bay Bixby Cat Adası’ndaki dar bir geçitten dikkatle ilerliyordu; iki iskandilci de ölçüm yapıyor, herkes nefesini tutuyordu. Sinirli ve kaygılı bir adam olan kaptan elinden geldiğince sessiz kaldı, ama sonunda dayanamayarak fırtına güvertesinden bağırdı—
“Tanrı aşkına, buharı basın Bay Bixby! Buharı basın! Bu hızla resifi aşamaz!”
Bay Bixby üzerinde en ufak bir etki yaratmamış olacak ki insan söylenenleri hiç duymadığını sanırdı. Ama beş dakika sonra, tehlike geçip iskandil ipleri içeri alınınca, birden öfkeye kapıldı ve kaptana dinlediğim en şahane sövgü tiradını çekti. Kan dökülmedi; ama bunun tek nedeni kaptanın haksız durumda olmasıydı. Çünkü normalde kendisine böyle bir ders verilmesini sessizce karşılayacak biri değildi.
Artık kılavuzluk biliminin niteliğini ayrıntılarıyla ortaya koyduğuma ve kılavuzun vapurcular topluluğu içindeki rütbesini de anlattığıma göre, kılavuzların bir zamanlar mesleklerini korumak için kurduğu bir örgüt hakkında birkaç söz etmek için burası uygun bir yer gibi görünüyor. Bu örgüt tuhaf ve dikkate değerdi; çünkü insanlar arasında kurulmuş ticari örgütlerin belki de en sıkı, en eksiksiz ve en güçlü olanıydı.
Uzun süre ücretler ayda iki yüz elli dolardı; ama tuhaf biçimde, vapurlar çoğalıp işler arttıkça ücretler yavaş yavaş düşmeye başladı. Bunun nedenini anlamak kolaydı. Gereğinden fazla kılavuz “yetiştiriliyordu.” Bir “çırak”, bir dümenci bulundurmak güzeldi: ustası yüksek bir sıraya kurulup piposunu tüttürürken, birkaç yıl boyunca bütün ağır işleri bedavaya o görürdü. Kılavuzların ve kaptanların kılavuz olmak isteyen oğulları ya da yeğenleri vardı. Derken nehirdeki hemen her kılavuzun bir dümencisi oldu. Bir dümenci, meslekteki herhangi iki kılavuzun yeterli bulacağı kadar ilerleme kaydedince, bu ikisi Birleşik Devletler Müfettişi’ne hitaben bir başvuru imzalayıp onun için kılavuzluk ruhsatı alabiliyordu. Başka hiçbir şey gerekmiyordu; genellikle soru sorulmuyor, yeterlilik kanıtı istenmiyordu.
Pekâlâ, yeni kılavuzlardan oluşan bu büyüyen kalabalık, iş bulabilmek için ücretleri aşağı çekmeye başladı. Dümen başındaki şövalyeler hatalarını fark ettiğinde görünüşe göre iş işten geçmişti. Belli ki bir şey yapmak gerekiyordu, hem de hemen; ama ne yapmak? Sıkı bir örgütlenme. Başka hiçbir çözüm işe yaramazdı. Bunu gerçekleştirmek olanaksız görünüyordu; konu konuşuldu, konuşuldu, sonra kapandı. Bu işe girişenin başına dert açması pek muhtemeldi. Ama sonunda, nehirdeki en gözü pek kılavuzlardan yaklaşık bir düzinesi —üstelik aralarında en iyileri de vardı— bu girişime atıldı ve bütün riskleri göze aldı. Yasama organından geniş yetkiler içeren özel bir kuruluş belgesi aldılar; Kılavuzların Yardımlaşma Derneği adını koydular, yöneticilerini seçtiler, örgütlenmelerini tamamladılar, sermaye topladılar, “dernek ücreti”ni hemen ayda iki yüz elli dolara çıkardılar; sonra da evlerine çekildiler, çünkü işlerinden derhal çıkarılmışlardı. Fakat tüzüklerinde gözden kaçmış iki üç küçük madde vardı; bunlar zamanla büyüyüp çoğalacak tohumlar taşıyordu. Örneğin derneğin üyeliği geçerli olan işsiz üyelerinin tümü ayda yirmi beş dolar emekli ödeneği almaya hak kazanıyordu. Bu madde, durgun yaz mevsiminde yeni yetişmiş kılavuz saflarından birer ikişer kişinin derneğe katılmasını sağladı. Aç kalmaktansa yirmi beş dolar almak iyiydi; giriş ücreti yalnızca on iki dolardı ve işsizlerden aidat alınmıyordu.
Ayrıca, üyeliği geçerli olan vefat etmiş üyelerin dullarına ayda yirmi beş dolar, çocuklarının her biri için de belli bir miktar ödeniyordu. Üstelik vefat eden üye derneğin masrafıyla gömülüyordu. Bu maddeler Mississippi Vadisi’ndeki bütün emekli olmuş, unutulmuş kılavuzları yeniden hayata döndürdü. Çiftliklerden, iç kesimlerdeki köylerden, her yerden geldiler. Koltuk değnekleriyle, yük arabalarıyla, ambulanslarla —nasıl olursa olsun, yeter ki oraya ulaşsınlar— geldiler. On iki dolarlarını yatırır yatırmaz ayda yirmi beş dolar çekmeye ve cenaze masraflarını hesaplamaya başladılar.
Derken işe yaramaz, kendi başının çaresine bakamaz durumdaki kılavuzların tümüyle bir düzine birinci sınıf kılavuz derneğe katılmış; en iyi kılavuzların onda dokuzu ise derneğin dışında kalıp ona gülmeye başlamıştı. Dernek bütün nehrin maskarası olmuştu. Üyelerin derneği ayakta tutmak için her ay ücretlerinin yüzde onunu kasaya yatırmasını öngören tüzük maddesiyle herkes alay ediyordu; oysa üyelerin hepsi dışlanmış, damgalanmıştı ve hiç kimse onları işe almıyordu. Herkes, bütün değersiz kılavuzları yoldan çekip sahayı yetenekli ve hak edenlere bıraktığı için derneğe alaycı bir minnet duyuyordu; ayrıca yoğun sezon yaklaşırken ücretlerin yavaş yavaş yükselmesi gibi doğal bir sonuç için de şakacı bir minnet besliyordu. Ücretler ayda yüz dolarlık düşük düzeyden yüz yirmi beş dolara, bazı durumlarda yüz elli dolara çıkmıştı. Bu hoş gelişmeyi, dernek üyelerinden hiçbirine zerre kadar yarar sağlamamış bir topluluğun başardığını anlatmak büyük eğlenceydi. Şakacılardan bazıları dernek odalarına uğrayıp üyelerle güzelce dalga geçer, unutulmuş nehrin nasıl göründüğünü görsünler diye onlara bir seferliğine dümenci olarak iş teklif ederdi. Yine de dernek halinden memnundu; hiç değilse aksini belli etmiyordu. Arada bir “talihi yaver gitmeyen” bir kılavuzu ağına düşürüp listesine ekliyordu; sonradan katılanlar çok değerliydi, çünkü iyi kılavuzlardı; beceriksizlerin hepsi daha önce derneğe alınmıştı. İşler canlanınca ücretler yavaş yavaş ayda iki yüz elli dolara —derneğin belirlediği ücrete— yükseldi ve o düzeyde sağlamca yerleşti; yine de bu topluluğun hiçbir üyesi bundan yararlanmadı, çünkü hiçbir üye işe alınmıyordu. Derneğin pahasına kopan kahkahalar artık sınır tanımıyordu. Zavallı şehidin katlanmak zorunda kaldığı eğlencenin sonu yoktu.
Ama dönüp dolaşıp her yolun bir sonu gelir. Kış yaklaşıyor, işler ikiye üçe katlanıyor, Missouri, Illinois ve Yukarı Mississippi Nehri’nden gelen vapurlar New Orleans ticaretinde şanslarını denemek için çığ gibi aşağı akıyordu. Birdenbire kılavuzlara büyük talep doğdu ve kılavuz bulmak da aynı ölçüde güçleşti. İntikam vakti gelmişti. Sonunda dernek kılavuzlarını kabul etmek zorunda kalmak acı bir lokmaydı; yine de kaptanlarla gemi sahipleri başka yol olmadığı konusunda anlaştı. Ama bu dışlanmışlardan hiçbiri başvurmadı! Böylece yutulması daha da acı bir lokma çıktı karşılarına: onları bulup hizmetlerini istemeleri gerekiyordu. Bu lokmayı yutmak zorunda kalan ilk kişi Kaptan —— oldu; örgütü en çok küçümseyen de oydu. Derneğin en iyi kılavuzlarından birini bulup şöyle dedi—
“Pekâlâ delikanlılar, kısa bir süreliğine bizi epey alt ettiniz; ben de elimden geldiğince iyi bir tavırla boyun eğeceğim. Sizi işe almaya geldim; sandığınızı hemen gemiye taşıyın. Saat on ikide hareket etmek istiyorum.”
“Buna ne diyeceğimi bilemiyorum. Öteki kılavuzunuz kim?”
“I. S——. Neden sordun?”
“Onunla birlikte çalışamam. Dernek üyesi değil.”
“Ne!”
“Öyle.”
“Nehirdeki en iyi ve en kıdemli kılavuzlardan biri derneğinize üye değil diye onunla dümeni paylaşmayacağını mı söylüyorsun?”
“Evet, öyle.”
“Vay canına, ne havalara girmişsin! Sana iyilik ettiğimi sanıyordum; ama galiba iyiliğe muhtaç olan benim. Derneğinizin bir kuralına mı uyuyorsun?”
“Evet.”
“Göster bakalım.”
Bunun üzerine derneğin odalarına geçtiler. Kâtip kısa sürede kaptanı ikna etti. Kaptan şöyle dedi—
“Peki şimdi ne yapacağım? Bay S——’ı bütün sezon için işe aldım.”
“Sizin için birini ayarlarım,” dedi kâtip. “Yanınıza bir kılavuz görevlendireceğim; saat on ikide gemide olur.”
“Ama S——’ı işten çıkarırsam bütün sezonun ücretini benden ister.”
“Elbette bu, sizinle Bay S—— arasındaki bir mesele, kaptan. Özel işlerinize karışamayız.”
Kaptan öfkeyle bağırıp çağırdı, ama boşunaydı. Sonunda S——’ı işten çıkarmak, ona yaklaşık bin dolar ödemek ve yerine dernekten bir kılavuz almak zorunda kaldı. Kahkahalar artık öteki tarafa dönmeye başlamıştı. O günden sonra her gün yeni bir kurban düştü; her gün öfkeli bir kaptan, gözyaşları ve küfürler eşliğinde dernek dışından gözdesini işten çıkarıp yerine nefret ettiği dernek üyesini koydu. İşler canlı, hizmetlerine talep yüksek olduğu halde, çok geçmeden işsiz dernek dışı kılavuzların sayısı epey arttı. Kahkahaların öteki tarafın ağzına geçtiği apaçık görülüyordu. Bu kurbanlar, kaptanlar ve gemi sahipleri de bir süre sonra kahkahaları tümüyle kesti; geçici iş “patlaması” geçince alacakları intikamdan söz ederek öfkelenmeye başladılar.
Geriye yalnızca iki dernek dışı kılavuzu olan teknelerin sahipleriyle mürettebatı kalmıştı; gülenler onlardı. Ama zaferleri uzun sürmedi. Nedeni şuydu: Derneğin katı bir kuralına göre üyeleri, hiçbir koşulda, kanal hakkında herhangi bir “yabancıya” bilgi veremezdi. O sırada teknelerin yaklaşık yarısında yalnızca dernek kılavuzları, diğer yarısında ise yalnızca dernek dışından kılavuzlar vardı. İlk bakışta, nehirle ilgili bilgiyi vermeyi yasaklama konusunda bu iki tarafın eşit koşullarda yarışabileceği düşünülebilirdi; ama öyle değildi. Nehrin bir ucundan öbürüne kadar her büyükçe kasabada, kıyı iskelesi ya da rıhtım yerine yanaşılacak bir “iskele teknesi” vardı. Taşınacak yük burada depolanır, yolcu bekleyenler kamaralarında uyurdu. Dernek yöneticileri bu teknelerin her birine, başka hiçbir hizmette kullanılmayan, Birleşik Devletler posta hizmetine özgü tuhaf bir kilitle kapanan sağlam bir sandık yerleştirdi. Bu, mektup çantalarının kilidiydi; devletin kutsal bir eşyası. Hükümet, çokça yalvarılıp yakarıldıktan sonra derneğin bu kilidi kullanmasına izin vermişti. Her dernek üyesinde bu sandıkları açan bir anahtar vardı. O anahtar —ya da sahibi bir yabancıya nehir hakkında soru sorulduğunda anahtarı elde tutuş biçimi— dernek üyesinin nişanı ve üyelik belgesiydi; çünkü St. Louis ve New Orleans derneğinin başarısı, çevredeki bir düzine vapur hattında epey canlı kolların kurulmasını sağlamıştı. Yabancı da benzer bir anahtar çıkarıp önceden belirlenmiş biçimde tutarak karşılık vermezse, sorusu kibarca yanıtsız bırakılırdı.
Derneğin kâtibi her üyeye, faturabaşı gibi basılmış, güzel kâğıda sütunları özenle çizilmiş, az çok gösterişli formlardan bir paket verirdi. Faturabaşında aşağı yukarı şöyle yazardı—
Bu formlar yolculuk ilerledikçe her gün doldurulur ve çeşitli iskele teknelerindeki sandıklara bırakılırdı. Örneğin, St. Louis’ten çıkan ilk geçiş tamamlanır tamamlanmaz, ilgili başlıkların altına forma şöyle yazılırdı—
“St. Louis. Dokuz buçuk (fit). Kıç adliye binasına, baş kereste deposunun yukarısındaki ölü pamuk ağacına bakacak; ilk resifi geçene dek böyle tut, sonra tam karşıya çek.” Ardından Açıklamalar başlığı altında: “Enkazların hemen dışından geç; bu önemli. Tam doğrultuya geldiğin yerde yeni bir nehir kütüğü var; yukarısından geç.”
Bu formu Kahire’deki sandığa bırakan kılavuz (St. Louis’ten aşağıya kadar her geçişin ayrıntılarını da ekledikten sonra) yukarı çıkan vapurlardan gelmiş yarım düzine yeni raporu çıkarıp okur, Kahire ile Memphis arasındaki nehir hakkında bilgisini iyice tazeler, raporları sandığa geri koyar, sonra da kazaya karşı öyle donanmış olarak teknesine dönerdi ki teknesini başını derde sokmayı ancak hayranlık uyandıracak bir dikkatsizlik başarabilirdi.
Her gün yatağı değişen, bin iki yüz ya da bin üç yüz mil uzunluğundaki bir nehir parçasında böylesine kusursuz bir sistemin yararlarını düşünün! Eskiden sığ bir yeri ayda bir, belki iki kez görmeye mecbur kalan kılavuzun artık o yeri gözetleyen yüz keskin gözü, nasıl geçeceğini söyleyen kilelerce zeki beyni vardı. Elindeki bilgi nadiren yirmi dört saatten eski olurdu. Son sandıktaki raporlarda tehlikeli bir geçitle ilgili kuşku uyandıran bir şey bulursa çaresi hazırdı: yaklaşan bir tekne görür görmez kendine özgü bir biçimde düdük çalar; o teknenin kılavuzları dernek üyesiyse aynı biçimde karşılık verirdi. Sonra iki vapur yan yana gelir, soruyu soran kılavuzun sözlü ve ayrıntılı biçimde aldığı taze bilgiler bütün belirsizlikleri giderirdi.
New Orleans’a ya da St. Louis’e ulaşan bir kılavuzun yaptığı ilk iş, son ve ayrıntılı raporunu dernek salonlarına götürüp oraya asmaktı; bunu yaptıktan sonra ailesini ziyaret etmekte özgürdü. Bu salonlarda kanalın değişikliklerini tartışan bir kalabalık hep bulunurdu. Yeni biri gelir gelmez, en son haberleri verip son belirsizliği giderene kadar herkes konuşmayı keserdi. Başka meslek erbabı zaman zaman işi eve taşımaz, başka şeylerle ilgilenebilir. Bir kılavuzun böyle bir lüksü yoktur: mesleğine bütünüyle adanmalı, başka hiçbir şeyden söz etmemelidir; çünkü bir gün kusursuz olup ertesi gün yetersiz kalmanın faydası azdır. Bilgili kalmak istiyorsa boşa harcayacak ne zamanı ne de sözü vardır.
Ama dernek dışındakilerin işi zordu. Bilgi alışverişi yapacakları belirli bir buluşma yeri, iskele teknesi raporları yoktu; haberleri ancak tesadüfen ve güvenilmez yollarla edinebiliyorlardı. Sonuçta bir kılavuz bazen nehrin beş yüz milini bir haftalık ya da on günlük bilgiye dayanarak geçmek zorunda kalıyordu. Nehir olağan düzeydeyken bu işe yarayabilirdi; ama su iyice çekildiğinde sonuç yıkıcı oluyordu.
Şimdi de başka, son derece mantıklı bir sonuç ortaya çıktı. Dernek dışındakiler vapurları karaya oturtmaya, batırmaya, her tür belaya yol açmaya başladı; dernek üyelerinin başına ise kaza gelmiyor gibiydi. Bu yüzden, teknelerinde yalnızca dernek dışı kılavuzlar bulunan, daha önce dernekten tamamen bağımsız olduklarını düşünüp övünç ve kahkahayla teselli bulan sahiplerle kaptanlar bile huzursuzlanmaya başladı. Yine de bir kara gün gelip hepsinin kaptanlarına dernek dışı kılavuzları derhal işten çıkarmaları ve yerlerine dernek kılavuzlarını almaları resmen emredilene dek övünmeyi sürdürür gibi yaptılar. Peki, bunu yapmaya kim cüret etti? Ne yazık ki tahtın arkasında, tahtın kendisinden daha güçlü bir kuvvet vardı. Sigortacılardı!
Hesaplaşmanın sırası değildi. Dernek dışındaki her kılavuz sandığını hemen kıyıya çıkarmak zorunda kaldı. Elbette dernekle sigortacılar arasında gizli bir anlaşma olduğu sanıldı; ama öyle değildi. Sigortacılar derneğin “rapor” sisteminin ne kadar üstün olduğunu ve sağladığı güvenliği anlamış, kararlarını kendi aralarında ve açık ticari ilkeler doğrultusunda vermişlerdi.
Dernek dışındakilerin kampında şimdi ağlayıp sızlamalar, diş gıcırdatmalar vardı. Ama ne çıkar; izleyebilecekleri tek bir yol vardı ve onu izlediler. İkişer üçer öne çıkıp on iki dolarlarını sundular ve üyelik istediler. Yeni bazı tüzük maddelerinin çoktan eklendiğini öğrenince şaşırdılar. Örneğin giriş ücreti elli dolara yükseltilmişti; bu parayla birlikte, başvuranın derneğin kuruluşundan beri aldığı her ayın ücretinin yüzde onu da ödenmeliydi. Bu tutar birçok durumda üç dört yüz doları buluyordu. Yine de para peşin verilmedikçe dernek başvuruyu değerlendirmiyordu. Para hazır olsa bile tek bir ret oyu başvuruyu düşürüyordu. Her üye, tanıkların önünde ve şahsen “Evet” ya da “Hayır” oyu vermeliydi; çok sayıda kılavuz uzun yolculuklarda bulunduğundan, bir adayın kabulüne karar vermek haftalar sürüyordu. Ne var ki pişman günahkârlar birikimlerini bir araya getirdi ve zahmetli oylama sürecimizle teker teker derneğe alındı. Sonunda dışarıda yalnızca on kadar kişi kaldı. Başvuracaklarına açlıktan öleceklerini söylediler. Uzun süre işsiz kaldılar; çünkü elbette kimse onları işe almaya cesaret edemiyordu.
Derken dernek, belli bir tarihte ücretlerin ayda beş yüz dolara çıkarılacağını duyurdu. Bütün şube dernekleri artık güçlenmişti; Red River derneği ücretleri ayda yedi yüz dolara yükseltmişti. Dışarıda kalan on kişi de bütün bunları görünce isteksizce boyun eğip başvurdu. O zamana kadar eklenen yeni bir tüzük maddesi, onlardan yalnızca derneğin kuruluşundan beri aldıkları ücretlerin değil, çalışmaya devam edip aylaklık içinde küsmek üzere kenara çekilmeselerdi başvuru tarihine kadar alacakları ücretlerin de aidatını ödemelerini şart koşuyordu. Onları seçmek zor oldu, ama sonunda başarıldı. Bu gruptaki en azılı günahkâr, dışarıda o kadar uzun süre kalıp aleyhine “aidat” birikmesine izin vermişti ki başvurusuyla birlikte altı yüz yirmi beş dolar göndermek zorunda kaldı.
Derneğin banka hesabı artık doluydu ve kendisi de çok güçlüydü. Dışarıda kalan kimse yoktu. Yeni bir tüzük maddesi, beş yıl boyunca yeni çırak ya da aday alınmasını yasakladı; bu sürenin sonunda sınırlı sayıda kişi alınacaktı, ama bireyler tarafından değil, dernekçe. Koşullar şöyleydi: Başvuran on sekiz yaşından küçük olmayacak, saygın bir aileden gelecek ve iyi karakterli olacaktı; eğitim düzeyi sınavından geçecek, çırak olma ayrıcalığı için peşin bin dolar ödeyecek ve üyelerin büyük bir bölümü (sanırım yarısından fazlası) onun kılavuzluk ruhsatı başvurusunu imzalamaya razı olana dek derneğin emirlerine bağlı kalacaktı.
Daha önce sözleşmeyle alınmış bütün çıraklar artık ustalarından alınıp derneğin himayesine verildi. Başkanla kâtip, istedikleri bir teknede görev yapmaları için onları görevlendiriyor, belirli kurallara göre bir tekneden ötekine aktarıyordu. Bir kılavuz sağlığının bozuk olduğunu ve yardıma ihtiyacı bulunduğunu gösterebilirse, yanına çıraklardan biri gönderilirdi.
Dul ve yetimlerin listesi kabarıyordu; derneğin mali kaynakları da öyle. Dernek üyelerinin cenazelerine törenle katılıyor, masraflarını karşılıyordu. Gerektiğinde, vapur kazalarında kaybolan meslektaşlarının cesetlerini aramak üzere üyelerini nehir aşağı gönderiyordu; böyle bir arama bazen bin dolara mal oluyordu.
Dernek bir kuruluş belgesi alıp sigortacılık işine de girdi. Yalnızca üyelerinin hayatını sigortalamakla kalmıyor, vapurlar için de risk üstleniyordu.
Örgüt sanki yıkılmaz gibiydi. Dünyanın en sıkı tekeline sahipti. Amerika Birleşik Devletleri yasalarına göre, iki usulüne uygun ruhsat almış kılavuz başvurusunu imzalamadıkça hiç kimse kılavuz olamazdı; artık dernek dışında imza atabilecek yeterlilikte kimse kalmamıştı. Dolayısıyla kılavuz yetiştirme işi sona ermişti. Her yıl kimi ölecek, kimileri de yaşlılık ve hastalık yüzünden iş göremez hâle gelecekti; yerlerine yenileri alınmayacaktı. Zamanla dernek ücretleri istediği düzeye çıkarabilirdi; işi aşırıya vardırıp ulusal hükûmeti ruhsat sistemini değiştirmeye itecek kadar akılsız davranmadığı sürece, vapur sahipleri buna boyun eğmek zorunda kalacaktı, çünkü başka çareleri yoktu.
Dernekle mutlak iktidar arasındaki tek engel vapur sahipleriyle kaptanlardı; sonunda bu engel de ortadan kalktı. İnanması güç ama bunu bilerek kendileri yaptılar. Kılavuzlar derneği aylar öncesinden, 1 Eylül 1861'de ücretlerin ayda beş yüz dolara çıkarılacağını duyurunca, sahiplerle kaptanlar navlun ücretlerine hemen birkaç sent zam yaptı ve ırmak kıyısındaki çiftçilere, kurulmak üzere olan ağır ücret tarifesini göstererek bunun neden gerekli olduğunu anlattı. Pek zayıf bir gerekçeydi ama çiftçiler bunu fark etmiş görünmüyordu. Bir kile mısırın navlununa beş sent eklemenin koşullar gereği haklı olduğunu düşünüyorlardı; kırk bin çuval yük taşıyan bir vapurda bu artışın yeni ücretleri karşılamak için gerekenden çok daha fazla olduğunu gözden kaçırıyorlardı.
Bunun üzerine kaptanlarla vapur sahipleri hemen kendi derneklerini kurdular; kaptanların ücretlerini de ayda beş yüz dolara çıkarmayı ve navlunlara yeniden zam yapmayı önerdiler. Bu yeni bir fikirdi ama elbette bir kez elde edilen sonuç yine elde edilebilirdi. Yeni dernek (bu, dışarıdaki bütün kılavuzlar derneğe alınmadan önceydi), dernek üyesi olmayan bir kılavuzu çalıştıran kaptanın onu işten çıkarmak zorunda kalacağına ve ayrıca beş yüz dolar ceza ödeyeceğine hükmetti. Kaptanlar örgütü üyeleri üzerinde tam yetki kuracak kadar güçlenmeden önce bu ağır cezalardan birkaçını ödediler; ama kısa süre sonra bu uygulama tamamen sona erdi. Kaptanlar, kılavuzların kendi örgütlerinden olmayan bir kaptanın yanında çalışmasını yasaklamasını sağlamaya çalıştı; ancak bu öneri reddedildi. Kılavuzlar zaten kaptanların ve sigortacıların kendilerini destekleyeceğini gördüler; bu yüzden akıllıca davranıp bağlayıcı ittifaklara girmekten kaçındılar.
Dediğim gibi, kılavuzlar derneği artık belki de dünyanın en sıkı tekeline sahipti ve sanki yıkılması mümkün değildi. Oysa görkemli günleri sayılıydı. Önce, Mississippi, Tennessee ve Kentucky'den geçip kuzeydeki demiryolu merkezlerine uzanan yeni demiryolu yolcu trafiğini vapurlardan çekmeye başladı; ardından savaş çıktı ve vapur işletmeciliğini birkaç yıl boyunca neredeyse tümüyle yok etti, kılavuzların çoğunu işsiz bıraktı; üstelik hayat pahalılığı sürekli artıyordu. Sonra St. Louis derneğinin saymanı elini kasaya atıp yeterli miktardaki fondaki her kuruşla birlikte ortadan kayboldu. Son olarak demiryolları her yere yayılınca, savaş bittiğinde vapurların yapacağı pek az şey kalmıştı; yalnızca yük taşıyorlardı. Derken Atlantik kıyılarından gelen bir dâhinin aklına, on iki vapurun yükünü sıradan, küçücük bir römorkörün arkasına takıp New Orleans'a çekmek geldi; ve işte, sanki göz açıp kapayıncaya kadar, dernek ve kılavuzluk soylu bilimi ölüp gitmiş, dokunaklı bir geçmişin parçası olmuştu!
Bölüm etkileşimi
