Mississippi'de Hayat kitap kapağı

55. bölüm / 63

53. Bölüm — Çocukluk Yuvam

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 63Şu an: 53. Bölüm — Çocukluk Yuvam
  1. 1 Ulusun Gövdesi208 kelime
  2. 2 Bölüm 1 — Nehir ve Tarihi1.521 kelime
  3. 3 Bölüm 2 — Nehir ve Kaşifleri1.327 kelime
  4. 4 Bölüm 3 — Geçmişten Freskler3.882 kelime
  5. 5 4. Bölüm — Çocukların Hırsı1.189 kelime
  6. 6 Bölüm 5 — Çırak Kılavuz Olmak İstiyorum1.061 kelime
  7. 7 Bölüm 6 — Bir Çırak Kılavuzun Deneyimi1.877 kelime
  8. 8 7. Bölüm — Gözü Pek Bir Eylem1.605 kelime
  9. 9 8. Bölüm — İçinden Çıkılmaz Dersler1.586 kelime
  10. 10 9. Bölüm — Bitmeyen Şaşkınlıklar1.662 kelime
  11. 11 10. Bölüm — Eğitimimi Tamamlarken1.440 kelime
  12. 12 11. Bölüm — Irmak Kabarmaya Başlıyor1.722 kelime
  13. 13 12. Bölüm — İskandil1.575 kelime
  14. 14 13. Bölüm — Bir Kılavuzun Gereksinimleri2.067 kelime
  15. 15 14. Bölüm — Kılavuzluğun Rütbesi ve İtibarı1.576 kelime
  16. 16 15. Bölüm — Kılavuzların Tekeli2.799 kelime
  17. 17 16. Bölüm — Yarış Günleri1.344 kelime
  18. 18 17. Bölüm — Kestirme Kanallar ve Stephen1.958 kelime
  19. 19 Bölüm 18 — Birkaç Ek Ders Alıyorum1.309 kelime
  20. 20 19. Bölüm — Brown'la Karşılıklı İltifatlarımız929 kelime
  21. 21 20. Bölüm — Bir Felaket1.431 kelime
  22. 22 21. Bölüm — Biyografimden Bir Kesit141 kelime
  23. 23 22. Bölüm — Asıl Konuma Geri Dönüyorum1.943 kelime
  24. 24 23. Bölüm — Kimliğimi Gizleyerek Yolculuk733 kelime
  25. 25 24. Bölüm — Kimliğim Ortaya Çıkıyor1.366 kelime
  26. 26 Bölüm 25 — Cairo’dan Hickman’a1.476 kelime
  27. 27 Bölüm 26 — Ateş Altında123 kelime
  28. 28 Kılavuzun İlk Savaşı1.533 kelime
  29. 29 Bölüm 27 — Dışarıdan Gelen Bazı Şeyler1.194 kelime
  30. 30 28. Bölüm — Mumford Amca Yük Boşaltıyor2.073 kelime
  31. 31 29. Bölüm — Birkaç Örnek Tuğla2.189 kelime
  32. 32 30. Bölüm — Yol Üstünden İzlenimler1.982 kelime
  33. 33 Bölüm 31 — Bir Başparmak İzi ve Sonrasında Olanlar3.486 kelime
  34. 34 Bölüm 32 — Bir Servetin Elden Çıkarılması960 kelime
  35. 35 33. Bölüm — İkramlar ve Ahlak1.144 kelime
  36. 36 34. Bölüm — Uçuk Hikâyeler428 kelime
  37. 37 35. Bölüm — Karışıklık Sırasında Vicksburg1.992 kelime
  38. 38 36. Bölüm — Profesörün Hikâyesi1.449 kelime
  39. 39 37. Bölüm200 kelime
  40. 40 38. Bölüm — Güzel Ev1.443 kelime
  41. 41 39. Bölüm — İmalathaneler ve Alçaklar1.335 kelime
  42. 42 40. Bölüm — Şatolar ve Kültür1.412 kelime
  43. 43 41. Bölüm — Güney'in Metropolü898 kelime
  44. 44 42. Bölüm — Sağlık ve Duygusallık904 kelime
  45. 45 43. Bölüm — Gömme Sanatı879 kelime
  46. 46 44. Bölüm — Şehir Manzaraları1.578 kelime
  47. 47 45. Bölüm — Güney'de Spor1.951 kelime
  48. 48 46. Bölüm — Büyüler ve Büyücüler970 kelime
  49. 49 47. Bölüm — Uncle Remus ve Bay Cable543 kelime
  50. 50 48. Bölüm — Şeker ve Posta Ücreti1.506 kelime
  51. 51 Bölüm 49 — Kılavuzluk Yaşamından Kesitler1.290 kelime
  52. 52 50. Bölüm1.198 kelime
  53. 53 51. Bölüm — Anılar1.612 kelime
  54. 54 52. Bölüm — Yakan Bir Damga2.898 kelime
  55. 55 53. Bölüm — Çocukluk Yuvam1.244 kelime · Okuduğun bölüm
  56. 56 54. Bölüm — Geçmiş ve Bugün1.861 kelime
  57. 57 55. Bölüm — Bir Kan Davası ve Başka Şeyler1.364 kelime
  58. 58 56. Bölüm — Bir Hukuk Meselesi1.193 kelime
  59. 59 57. Bölüm — Bir Başmelek1.419 kelime
  60. 60 58. Bölüm — Yukarı Irmak’ta1.514 kelime
  61. 61 59. Bölüm — Efsaneler ve Manzaralar1.667 kelime
  62. 62 60. Bölüm — Düşünceler ve Sonuçlar1.839 kelime
  63. 63 Ek8.314 kelime

53. Bölüm
Çocukluk Yuvam
St. Louis ve St. Paul Paket Şirketinin hızlı vapurlarından birinde yer ayırttık ve nehir yukarı yola çıktık.

Missouri Nehri'nin ağzını çocukken ilk gördüğümde, kılavuzların tahminine göre St. Louis'in yirmi iki ya da yirmi üç mil yukarısındaydı; kıyıların aşınması onu o zamandan beri sekiz mil aşağıya taşımış. Kılavuzlar, beş yıl içinde nehrin yatağını yarıp ağzını beş mil daha aşağı taşıyacağını, böylece ağzın St. Louis'e on mil mesafede kalacağını söylüyor.

Akşam karanlığı çökerken Illinois’in büyük ve gelişen kasabası Alton’dan geçtik; ertesi sabah gün ağarmadan da Missouri’deki Louisiana kasabasına vardık. Benim çocukluğumda uykulu bir köy olan bu yer şimdi hareketli bir demiryolu merkeziydi; gerçi oralardaki bütün kasabalar artık demiryolu merkezi olmuştu. Burayı pek çıkaramadım. Bu bana tuhaf geldi; çünkü 61’de isyancı ordudan ayrılırken düzenli bir biçimde Louisiana’ya çekilmiştim. En azından, savaş kurallarına göre geri çekilmeyi henüz öğrenmemiş ve doğuştan gelen yeteneğine güvenmek zorunda kalmış biri için yeterince düzenliydi. İlk geri çekilme denemem için fena sayılmazdı, diye düşündüm. O seferde yaptığım hiçbir ileri harekât bunun yanına yaklaşamazdı.

Burada nehrin üzerinden geçen bir demiryolu köprüsü vardı; ışıl ışıl ışıklarla donanmıştı ve çok güzel görünüyordu.

Sabah yedide, çocukluğumun geçtiği Missouri’deki Hannibal’e vardık. On beş yıl önce orayı şöyle bir görmüş, ondan altı yıl önce de bir kez daha göz ucuyla seçmiştim; ama ikisi de o kadar kısa sürmüştü ki neredeyse sayılmazdı. Kasabaya dair aklımda kalan tek şey, yirmi dokuz yıl önce, oradan ilk ayrıldığım zamanki hâlinin anısıydı. O görüntü, fotoğraf gibi berrak ve canlı duruyordu zihnimde. Kıyıya, ölüp gitmiş bir kuşaktan geri dönen biri gibi çıktım. Yıllarca tutsak kaldıktan sonra dışarı çıkıp Paris’e baktıklarında, tanıdıkla yabancının önlerinde nasıl tuhaf biçimde iç içe geçtiğini gören Bastille mahkûmlarının ne hissetmiş olabileceğini bir ölçüde anladım. Yeni evleri gördüm—hem de apaçık gördüm—ama zihnimdeki eski görüntüyü etkilemediler; çünkü sağlam tuğlalarının ve harçlarının içinden, bir zamanlar orada duran, artık yok olmuş evleri kusursuz bir açıklıkla görüyordum.

Pazar sabahıydı; herkes hâlâ yataktaydı. Ben de bomboş sokaklardan geçtim; kasabayı şimdiki hâliyle değil, eskiden olduğu hâliyle görmeyi sürdürdüm. Artık var olmayan, tanıdık yüz nesneyi tanıyıp mecazen el sıkıştım; sonunda da geniş bir manzara görmek için Holiday’s Hill’e tırmandım. Bütün kasaba aşağıda önümde serilmişti; her yeri, her ayrıntıyı seçip belleğime kazıyabiliyordum. Doğal olarak epey duygulandım. “Çocukluğumun bu sakin sığınağında bir zamanlar tanıdığım insanların çoğu şimdi cennette; umarım bazıları da öteki yerdedir,” dedim. Çevremdeki ve önümdeki şeyler beni yeniden çocuk gibi hissettirdi—yeniden çocuk olduğuma, yalnızca alışılmadık ölçüde uzun bir düş görmüş olduğuma inandırdı. Ama düşüncelerim bu duyguyu bozdu; çünkü beni şöyle demeye zorladı: “Şurada aşağıda elli eski ev görüyorum. Her birine girsem, son gördüğümde bebek ya da henüz doğmamış olan bir kadın veya erkekle ya da o zamanlar tombul, genç bir gelinken şimdi büyükanne olmuş biriyle karşılaşabilirim.”

Bu yüksek noktadan nehrin yukarı ve aşağı yönlerine, Illinois’in ormanlarla kaplı geniş düzlüklerine uzanan manzara çok güzeldir—bence Mississippi üzerindeki en güzel manzaralardan biridir. Böyle söylemek iddialı; çünkü St. Louis ile St. Paul arasındaki sekiz yüz millik nehir boyunca birbirini izleyen, kesintisiz bir güzellik dizisi vardır. Belki de sözünü ettiğim yere duyduğum sevgi, yargımı onun lehine etkiliyordur; bundan emin değilim. Her neyse, benim için doyurucu ölçüde güzeldi. Yeniden selamlamaya hazırlandığım öteki dostlarının hepsine karşı bir üstünlüğü vardı: hiç değişmemişti; eskisi gibi genç, taze, güzel ve sevimliydi. Ötekilerin yüzleri ise yaşlanmış, hayatın mücadelelerinde yara bere içinde kalmış, kederleriyle yenilgilerinin izlerini taşır hâle gelmiş olacaktı; bana ruhumu yükseltecek hiçbir şey vermeyeceklerdi.

Sabah erkenden yürüyüşe çıkmış yaşlı bir beyefendi yanıma geldi. Havadan söz ettik, sonra başka konulara geçtik. Yüzünü hatırlayamıyordum. Yirmi sekiz yıldır burada yaşadığını söyledi. Demek ki ben gittikten sonra gelmişti; onu daha önce hiç görmemiştim. Ona çeşitli sorular sordum; önce, pazar okulundan bir arkadaşımın—başına ne geldiğini sordum.

“Doğu’daki bir yüksekokuldan dereceyle mezun oldu, sonra dünyanın bir yerlerine savruldu; hiçbir işte başarı sağlayamadı, yıllar önce herkesin belleğinden silindi ve yoldan çıkıp gittiği sanılıyor.”

“Çocukken zeki biriydi, geleceği parlak görünüyordu.”

“Evet, ama sonunda olanlar bütün bunları boşa çıkardı.”

Ben çocukken köy okulumuzun açık ara en parlak öğrencisi olan başka bir delikanlıyı sordum.

“O da Doğu’daki bir yüksekokuldan dereceyle mezun oldu; ama hayat her savaşta, baştan sona onu yendi. Yıllar önce bölgelerden birinde, yenilmiş bir adam olarak öldü.”

Parlak çocuklardan bir başkasını sordum.

“Başarılı biri; hep öyleydi, sanırım hep öyle olacak.”

Ben çocukken mesleklerden birini öğrenmek için kasabaya gelen genç bir adamı sordum.

“İşini bitiremeden başka bir alana geçti—tıp okurken hukuka ya da hukuk okurken tıbba yöneldi—sonra da başka bir yeniliğe atıldı. Bir yıllığına gitti, genç bir eşle geri döndü; içkiye başladı, sonra kapı arkasında kumar oynamaya koyuldu. Sonunda karısını ve iki küçük çocuğunu onun babasının evine bıraktı, Meksika’ya gitti; gittikçe kötüleşti ve orada, kefen alacak bir kuruşu ve cenazesine katılacak bir dostu olmadan öldü.”

“Yazık olmuş; gelmiş geçmiş en iyi huylu, en neşeli ve en umutlu gençlerden biriydi.”

Başka bir çocuğun adını söyledim.

“Ah, onun durumu iyi. Hâlâ burada yaşıyor; eşi ve çocukları var, işleri yolunda.”

Öteki çocuklar için de benzer şeyler söylendi.

Üç kız öğrencinin adını söyledim.

“İlk ikisi burada yaşıyor, evliler ve çocukları var; öteki çoktan öldü—hiç evlenmedi.”

İlk aşklarımdan birinin adını duygulanarak söyledim.

“Onun durumu iyi. Üç kez evlendi; iki kocasını toprağa verdi, üçüncüsünden boşandı. Colorado’da bir yerlerde yaşayan yaşlı bir adamla evlenmeye hazırlandığını duydum. Çocukları şuraya buraya dağılmış; neredeyse her yerdeler.”

Birkaç başka soruma kısa ve yalın yanıtlar aldım—

“Savaşta öldü.”

Başka bir çocuğun adını söyledim.

“İşte, onun hikâyesi ilginç! Bu kasabada, o çocuğun tam bir aptal olduğunu bilmeyen tek bir kişi yoktu; tam bir sersem, bildiğin budala. Herkes bunu bilirdi, herkes de söylerdi. E, o çocuk bugün Missouri Eyaleti’nin en önde gelen avukatı değilse, ben Demokrat değilim!”

“Öyle mi?”

“Gerçekten öyle. Sana doğruyu söylüyorum.”

“Peki, bunu nasıl açıklıyorsun?”

“Açıklamak mı? Açıklanacak bir yanı yok; ancak şu var: Lanet olası bir aptalı St. Louis’e gönderir, oradakilere onun lanet olası bir aptal olduğunu söylemezsen bunu asla anlamazlar. Şundan eminim: Elimde lanet olası bir aptal olsa ne yapacağımı bilirim; onu St. Louis’e yollarım. O tür bir mal için dünyanın en seçkin pazarı orası. Eh, her yönüyle bakıp düşünüp taşınınca, insanın duyduğu her şeyden daha şaşırtıcı değil mi?”

“Evet, öyle görünüyor. Ama belki de çocuk hakkında yanılan Hannibal halkıydı, St. Louis halkı değil; sence de öyle olabilir mi?”

“Ah, saçmalık! Buradakiler onu beşikten beri tanıyor; St. Louis’in aptalları onu tanıdıysa, buradakilerin bildiğinin yüzde birini bile bilmiyorlardır. Hayır, elinde paraya çevirmek istediğin lanet olası aptallar varsa, sözümü dinle: St. Louis’e gönder.”

Eskiden tanıdığım pek çok kişiden söz ettim. Kimi ölmüş, kimi başka yerlere gitmiş, kimi başarılı olmuş, kimi de hiçbir yere varamamıştı; ama içlerinden bir düzine kadarına verilen yanıt içimi rahatlattı:

“Durumları iyi; hâlâ burada yaşıyorlar; kasaba çocuklarıyla dolu.”

Bayan ——’ı sordum.

Üç dört yıl önce akıl hastanesinde öldü. Girdiği günden beri hiç dışarı çıkmamıştı; üstelik hep acı çekiyordu. Aklından tek bir kırıntıyı bile geri kazanamadı.”

Doğru söylüyorsa, bu gerçekten de büyük bir trajediydi. Birkaç genç budala eğlensin diye akıl hastanesinde otuz altı yıl! O sırada küçük bir çocuktum; o başıboş genç kızların, gece yarısı bir lambanın ışığında kitap okuyan Bayan ——’ın odasına parmak uçlarında süzülerek girdiklerini gördüm. Kafile başındaki kız kefene bürünmüş, yüzüne de hamur gibi beyaz bir maske takmıştı. Kurbanının arkasından sokulup omzuna dokundu; kadın başını kaldırıp çığlık attı, ardından nöbet geçirdi. Korkunun etkisinden kurtulamadı ve aklını yitirdi. İnsanların hayaletlere inandığı günlerin bu kadar yakın geçmişte kaldığı düşünülünce, bugün buna inanmak güç geliyor. Ama inanıyorlardı.

Aklıma gelen başka kişilerin de hâlini hatırını sorduktan sonra, sonunda kendimi sordum:

“Eh, yeterince başarılı oldu; bir başka lanet olası aptal vakası. Onu St. Louis’e gönderselerdi daha erken başarıya ulaşırdı.”

Bu açık sözlü beyefendiye en başta adımın Smith olduğunu söylemiş olmanın bilgeliğini büyük bir memnuniyetle fark ettim.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…