Mississippi'de Hayat kitap kapağı

53. bölüm / 63

51. Bölüm — Anılar

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 63Şu an: 51. Bölüm — Anılar
  1. 1 Ulusun Gövdesi208 kelime
  2. 2 Bölüm 1 — Nehir ve Tarihi1.521 kelime
  3. 3 Bölüm 2 — Nehir ve Kaşifleri1.327 kelime
  4. 4 Bölüm 3 — Geçmişten Freskler3.882 kelime
  5. 5 4. Bölüm — Çocukların Hırsı1.189 kelime
  6. 6 Bölüm 5 — Çırak Kılavuz Olmak İstiyorum1.061 kelime
  7. 7 Bölüm 6 — Bir Çırak Kılavuzun Deneyimi1.877 kelime
  8. 8 7. Bölüm — Gözü Pek Bir Eylem1.605 kelime
  9. 9 8. Bölüm — İçinden Çıkılmaz Dersler1.586 kelime
  10. 10 9. Bölüm — Bitmeyen Şaşkınlıklar1.662 kelime
  11. 11 10. Bölüm — Eğitimimi Tamamlarken1.440 kelime
  12. 12 11. Bölüm — Irmak Kabarmaya Başlıyor1.722 kelime
  13. 13 12. Bölüm — İskandil1.575 kelime
  14. 14 13. Bölüm — Bir Kılavuzun Gereksinimleri2.067 kelime
  15. 15 14. Bölüm — Kılavuzluğun Rütbesi ve İtibarı1.576 kelime
  16. 16 15. Bölüm — Kılavuzların Tekeli2.799 kelime
  17. 17 16. Bölüm — Yarış Günleri1.344 kelime
  18. 18 17. Bölüm — Kestirme Kanallar ve Stephen1.958 kelime
  19. 19 Bölüm 18 — Birkaç Ek Ders Alıyorum1.309 kelime
  20. 20 19. Bölüm — Brown'la Karşılıklı İltifatlarımız929 kelime
  21. 21 20. Bölüm — Bir Felaket1.431 kelime
  22. 22 21. Bölüm — Biyografimden Bir Kesit141 kelime
  23. 23 22. Bölüm — Asıl Konuma Geri Dönüyorum1.943 kelime
  24. 24 23. Bölüm — Kimliğimi Gizleyerek Yolculuk733 kelime
  25. 25 24. Bölüm — Kimliğim Ortaya Çıkıyor1.366 kelime
  26. 26 Bölüm 25 — Cairo’dan Hickman’a1.476 kelime
  27. 27 Bölüm 26 — Ateş Altında123 kelime
  28. 28 Kılavuzun İlk Savaşı1.533 kelime
  29. 29 Bölüm 27 — Dışarıdan Gelen Bazı Şeyler1.194 kelime
  30. 30 28. Bölüm — Mumford Amca Yük Boşaltıyor2.073 kelime
  31. 31 29. Bölüm — Birkaç Örnek Tuğla2.189 kelime
  32. 32 30. Bölüm — Yol Üstünden İzlenimler1.982 kelime
  33. 33 Bölüm 31 — Bir Başparmak İzi ve Sonrasında Olanlar3.486 kelime
  34. 34 Bölüm 32 — Bir Servetin Elden Çıkarılması960 kelime
  35. 35 33. Bölüm — İkramlar ve Ahlak1.144 kelime
  36. 36 34. Bölüm — Uçuk Hikâyeler428 kelime
  37. 37 35. Bölüm — Karışıklık Sırasında Vicksburg1.992 kelime
  38. 38 36. Bölüm — Profesörün Hikâyesi1.449 kelime
  39. 39 37. Bölüm200 kelime
  40. 40 38. Bölüm — Güzel Ev1.443 kelime
  41. 41 39. Bölüm — İmalathaneler ve Alçaklar1.335 kelime
  42. 42 40. Bölüm — Şatolar ve Kültür1.412 kelime
  43. 43 41. Bölüm — Güney'in Metropolü898 kelime
  44. 44 42. Bölüm — Sağlık ve Duygusallık904 kelime
  45. 45 43. Bölüm — Gömme Sanatı879 kelime
  46. 46 44. Bölüm — Şehir Manzaraları1.578 kelime
  47. 47 45. Bölüm — Güney'de Spor1.951 kelime
  48. 48 46. Bölüm — Büyüler ve Büyücüler970 kelime
  49. 49 47. Bölüm — Uncle Remus ve Bay Cable543 kelime
  50. 50 48. Bölüm — Şeker ve Posta Ücreti1.506 kelime
  51. 51 Bölüm 49 — Kılavuzluk Yaşamından Kesitler1.290 kelime
  52. 52 50. Bölüm1.198 kelime
  53. 53 51. Bölüm — Anılar1.612 kelime · Okuduğun bölüm
  54. 54 52. Bölüm — Yakan Bir Damga2.898 kelime
  55. 55 53. Bölüm — Çocukluk Yuvam1.244 kelime
  56. 56 54. Bölüm — Geçmiş ve Bugün1.861 kelime
  57. 57 55. Bölüm — Bir Kan Davası ve Başka Şeyler1.364 kelime
  58. 58 56. Bölüm — Bir Hukuk Meselesi1.193 kelime
  59. 59 57. Bölüm — Bir Başmelek1.419 kelime
  60. 60 58. Bölüm — Yukarı Irmak’ta1.514 kelime
  61. 61 59. Bölüm — Efsaneler ve Manzaralar1.667 kelime
  62. 62 60. Bölüm — Düşünceler ve Sonuçlar1.839 kelime
  63. 63 Ek8.314 kelime

51. Bölüm
Anılar
St. Louis'e “City of Baton Rouge” ile, insanın içine işleyen sıcaklıkta güzel bir günde yola çıktık; ama ziyaretimin asıl amacını ancak şöyle böyle gerçekleştirebilmiştim. Yüz vapurcuyu bulup onlarla konuşmayı ummuştum; kentin sosyal yaşamına öyle keyifle kapıldım ki meslekten iki düzine kadar kişiyle beşer dakikalık kısa konuşmalar yapmaktan fazlasını beceremedim.

Kalkış için kıçtan açılıp doğrulurken kaptan köşkünün oturma sırasındaydım—vapur, eski âdet üzere “hazır ol” işareti için duraklamış, bacalardan kara dumanlar yine eski âdet üzere yükseliyordu. Sonra hız kazanmaya başladık; az sonra yol almış, gürül gürül ilerliyorduk. Her şey, kıyıdaki manzaralar da, ırmaktaki hayatım hiç kesintiye uğramamış gibi doğal ve tanıdıktı. Bir çırak kılavuz vardı; şimdi dümeni onun alacağını düşündüm, gerçekten de aldı. Kaptan Bixby kaptan köşküne girdi. Derken çırak vapurlar sırasına yanaştı. Gemimizle diğer vapurlar arasında gereğinden fazla su payı bıraktığı için beni tedirgin etti. Ne olacağını gayet iyi biliyordum; kendi hayatımda geriye gidip olanları inceleyebiliyordum. Kaptan yarım dakika sessizce baktı, sonra dümeni kendi aldı ve vapuru öyle bir yanaştırdı ki gemilerin dibinden, aralarında ancak bir el genişliği kalacak kadar sıyırarak geçti. Çeyrek yüzyıl kadar önce, New Orleans limanından ilk kez vapurla çıktığımda tam aynı noktada bana yaptığı iyiliğin aynısıydı. Bu kez kurbanın bir başkası olduğunu görmek bana içtenlikle büyük bir keyif verdi.

Natchez'e (300 mil) yirmi iki buçuk saatte vardık—bu su yolunda yaptığım en hızlı yolculuktu.

Ertesi sabah saat dört nöbetine katıldım; Ritchie'nin Bixby'yle birlikte tasarlayıp patentini aldığı işaretli haritadan yararlanarak sis içinde yarım düzine geçişi başarıyla yaptığını gördüm. Bu, haritanın büyük değerini yeterince kanıtlıyordu.

Bir süre sonra sis dağılmaya başlayınca, taşmış bir kıyının durgun suyunda, altı yüz yarda ötedeki bir ağacın yansımasının hayalet gibi duran ağacın kendisinden daha belirgin ve daha kara olduğunu fark ettim. Parçalanıp incelen sisin ardından belli belirsiz görünen solgun, hayalet ağaçlar seyretmesi çok güzel şeylerdi.

Natchez'de şiddetli bir gök gürültülü fırtınaya, Vicksburg'da bir başkasına, Memphis'in yaklaşık elli mil aşağısında da bir başkasına yakalandık. Bunların eski usul bir gücü vardı; uzun zamandır alışık değildim. Üçüncü fırtınaya azgın bir rüzgâr eşlik ediyordu. Fırtınanın geldiğini görünce kıyıya bağlandık; benden başka herkes kaptan köşkünden çıktı. Rüzgâr genç ağaçları eğip yaprakların solgun alt yüzünü ortaya çıkarıyordu. Art arda gelen sert esintiler dalları şiddetle bir aşağı bir yukarı, bir o yana bir bu yana savuruyor; yaprakların hangi yüzünün açıkta kaldığına göre yeşil ve beyaz dalgalar yaratıyordu. Bu dalgalar, rüzgârın dövdüğü yulaf tarlasındaki dalgalar gibi birbirinin ardından koşuyordu. Görünen renklerin hiçbiri tam doğal değildi—tepemizdeki yoğun bulut yığınından bütün tonlara kurşuni bir renk sinmişti. Irmak kurşun rengiydi; uzaklar da öyle. Uzaklara dek uzanan, tarak gibi köpüklü dalga sıraları bile, kalabalık ordularının yürüdüğü koyu ve ağır havanın içinde donuk gölgelerle örtülmüştü. Gök gürültüsü sürekli ve sağır ediciydi; patlamalar arasında ancak önemsiz aralarla biri ötekini izliyor, sesler gittikçe keskinleşip tizleşiyor, kulağı daha çok zorluyordu. Şimşekler de gök gürültüsü kadar inatçıydı; gözü büyüleyen, her sinir boyunca kesintisiz bir sıra halinde hem haz hem korku karışımı elektrikli ürpertiler gönderen görüntüler yaratıyordu. Yağmur akıl almaz bir şiddetle yağıyordu; kulakları patlatan gök gürültüsü gittikçe yaklaşıyordu. Rüzgâr daha da kudurup dalları ve ağaç tepelerini koparmaya, onları havada uçurmaya başladı. Kaptan köşkü sallanıp geriliyor, çatırdıyor, sarsılıyordu. Saat kaç diye bakmak için ambara indim.

İnsanlar Alp gök gürültülü fırtınalarıyla çok övünür; ama Alpler'de görme fırsatı bulduğum fırtınalar, Mississippi Vadisi'nde gördüklerimin bazıları kadar güçlü değildi. Elbette Alpler'in en iyisini görmemiş olabilirim; Mississippi'yi geçebiliyorlarsa da geçmelerini istemem.

Bu yukarı yolculuğumda, son on dokuz yılda oluşmuş, yarım mil uzunluğunda küçük bir kum adacığı gördüm. Bir kum adacığının oluşmasına on dokuz yıl ayrılabilecek kadar bol zaman varsa, bütün bu yerküreyi başlangıçta altı günde yaratmak için neden acele edilmişti? Başta daha çok zaman alınsaydı, dünya herhalde gerektiği gibi yapılır, şimdi durmadan iyileştirme ve onarım gerekmezdi. Ama bir dünyayı ya da bir evi aceleye getirirseniz, bir kum adacığını, bir süpürge dolabını ya da başka küçük bir kolaylığı şurada burada eksik bıraktığınızı er ya da geç fark edersiniz; ne kadar masraf ve sıkıntı çıkarırsa çıkarsın, sonradan eklenmesi gerekir.

Irmakta yukarı doğru ilerlerken peş peşe kapkaranlık geceler yaşadık. Karaya her yanaştığımızda ağaçları elektrik ışığının yoğun güneş parıltısıyla birden aydınlatmamızın tuhaf bir etkisi olduğu hemen göze çarpıyordu: yüzlerce kuş, ışıldayan yeşil yaprak yığınlarının arasından anında fırlıyor, beyaz ışınların içinde bir o yana bir bu yana savruluyordu; çoğu kez de bir ötücü kuş sesini ayarlayıp şakımaya başlıyordu. Bu yapay gündüzü gerçek gündüz sanmış olmalılar, diye düşündük. Düzeniyle ün salmış o vapurda çok keyifli bir yolculuk yaptık; böylesine çabuk sona ermesine üzüldük. Gayret ve hareketlilik sayesinde eski dostların neredeyse hepsini bulup ziyaret edebildik. Yalnız biri eksikti; iki yıl önce, nereye gittiyse oraya göçmüştü. Ama başına gelenleri öğrendim. Onun hikâyesi, küçücük bir olayın etkisinin ne kadar kalıcı olabileceğini anlamama yardım etti. Ben köyümüzde okul çocuğuyken o çırak bir demirciydi. Bir gün iki genç İngiliz kasabaya gelip bir süre konakladı; bir gün ucuz kraliyet giysilerine bürünerek köy çocuklarının önünde, III. Richard'ın kılıç dövüşünü deliler gibi bir enerji ve müthiş bir tantanayla oynadılar. Bu toy demirci de oradaydı; tiyatro zehri iliklerine işledi. Hantal, kütük gibi, cahil ve kıt akıllı bu adam sahneye tutuldu; hem de kurtuluşu yoktu. Ortadan kayboldu, bir süre sonra St. Louis'de ortaya çıktı. Günün birinde orada ona rastladım. Bir sokak köşesinde dalgın dalgın duruyordu; sol eli belinde, sağ başparmağı çenesini destekliyor, başı öne eğik, kaşları çatık, siperli şapkası alnına kadar inmişti. Kendini Othello ya da öyle bir karakter sanıyor, gelip geçen kalabalığın onun trajik duruşunu fark ettiğini ve hayranlıkla ürperdiğini düşünüyordu.

Yanına gittim, onu bulutların üzerinden aşağı indirmeye çalıştım ama başaramadım. Derken bana gelişigüzel, Walnut Street Tiyatrosu kumpanyasının üyesi olduğunu söyledi. Umursamazca söylemeye çalıştı ama umursamazlığı pek inandırıcı değildi; altından büyük bir sevinç taşıyordu. O gece Julius Caesar'da bir rol aldığını, gelirsem onu görebileceğimi söyledi. Gelirsem! Ölü olsam bile gösteriyi kaçırmayacağımı söyledim.

Şaşkınlıktan sersemlemiş halde oradan ayrıldım ve kendi kendime şöyle diyordum: “Ne tuhaf! Bu adamı hep budala sanırdık; oysa zekânın ve takdirin bol olduğu büyük bir şehre gelir gelmez, bu eski püskü peçeteye sarılmış yetenek keşfedilip hemen karşılanıyor ve onurlandırılıyor.”

Ama o gece tiyatrodan düş kırıklığına uğramış ve gücenmiş halde çıktım; kahramanımı hiç görememiş, adını da oyun ilanlarında bulamamıştım. Ertesi sabah sokakta karşılaştık. Ben daha ağzımı açamadan sordu—

“Beni gördün mü?”

“Hayır, orada değildin.”

Şaşırmış ve düş kırıklığına uğramış görünüyordu. Şöyle dedi—

“Oradaydım. Hem de nasıl. Bir Roma askeriydim.”

“Hangisi?”

“Sahnenin arkasında sıra halinde duran, bazen de sahnenin çevresinde yürüyen Roma askerlerini görmedin mi?”

“Roma ordusu mu diyorsun? Gecelikleri içinde, teneke kalkanları ve miğferleriyle, birbirlerinin topuklarına basarak etrafta yürüyüp duran sandaletli altı kaba saba işçiyi mi? Onlara da kendileri gibi giyinmiş, örümcek bacaklı, veremli biri komuta ediyordu?”

“İşte onlar! Onlardan biriydim ben. Sondan bir öncekiydim. Altı ay önce hep en sondaki olurdum; ama terfi ettim.”

Bana anlattıklarına göre o zavallı adam sonuna dek—tam otuz dört yıl—Roma askeri olarak kalmış. Bazen ona konuşmalı bir rol verirlerdi, ama öyle uzun uzadıya değil. “Efendim, araba hazır,” deyip gitmesi beklenebilirdi; ama buna bir iki cümle daha eklemeye kalkışsalar hafızası zorlanır, büyük olasılıkla çuvallardı. Yine de zavallı şeytan, Hamlet rolünü otuz yılı aşkın süre sabırla çalışmış ve bir gün Hamlet'i oynamaya davet edileceği inancıyla yaşamış, o inançla ölmüştü!

İşte o genç İngilizlerin, çağlar önce köyümüze yaptıkları o kısa ziyaretin sonucu buydu! O İngilizler olmasa bu adam ne şahane nallar yapabilirdi; oysa ne yetersiz bir Roma askeri oldu!

St. Louis'e varışımızdan bir iki gün sonra Fourth Street'te yürürken kır saçlı bir adam yanımdan geçerken irkildi, durdu, geri döndü ve çatık kaşlarla beni dikkatle süzdü. Sonunda büyük bir hiddetle şöyle dedi—

“Hey, o içkiyi hâlâ ısmarlamadın mı?”

Önce deli biri olduğunu düşündüm. Ama bir anda kim olduğunu anladım. Her kasımımı zorlayarak kızarmaya çalıştım ve bildiğim en tatlı, en sevimli sesle cevap verdim—

“Biraz geciktim ama tam şimdi içkinin durduğu yere yaklaşıyorum. Gel de yardım et.”

Yumuşadı; bir şişe şampanya olursa kabul edeceğini söyledi. Adımı gazetelerde gördüğünü, bütün işlerini bir kenara bırakıp beni bulmaya ya da ölmeye karar vererek dışarı çıktığını anlattı. O soruya doyurucu bir cevap vermezsem beni öldürecekmiş. Gerçi az önceki sertliğinin çoğu gerçek değil, biraz rol icabıydı.

Bu karşılaşma, yaklaşık otuz yıl önceki St. Louis ayaklanmalarını hatırlattı. O sıralar orada bir pansiyonda bir hafta kalmış, genç dostumu da karşı koridorda komşu edinmiştim. Çatışmaların ve ölümlerin bir kısmını gördük. Sonra bir gece, bir askerin komutasında silahlanıp ayaklananlara karşı harekete geçmek üzere çağrı üzerine toplanmış iki yüz genç adamın bulunduğu bir cephaneliğe gittik. Saat ona kadar talim yaptık; sonra kasabanın güney ucunda büyük bir kalabalık toplandığı ve önüne çıkan her şeyi silip süpürdüğü haberi geldi. Kolumuz hemen yola çıktı. Gece çok sıcaktı, tüfeğim de çok ağırdı. Yürüdük de yürüdük; savaş alanına yaklaştıkça daha çok ısınıyor, daha çok susuyordum. Dostumun arkasındaydım; sonunda tüfeğimi tutmasını, benim de kenara çekilip su içmemi istedim. Sonra yoldan ayrılıp eve gittim. Onun için kaygılanmıyordum tabii; artık o kadar iyi silahlanmıştı ki başının çaresine kolayca bakabilirdi. Bundan kuşkum olsaydı ona başka bir tüfek ödünç verirdim. Ertesi sabah erkenden şehirden ayrıldım. St. Louis'deki bu kır saçlı adam geçenlerde gazetede adıma rastlayıp beni aramaya karar vermeseydi, onun ayaklanmalardan sağ salim çıkıp çıkmadığına dair yüreğimi kemiren bir kuşkuyu mezara kadar taşıyacaktım. Otuz yıl önce sormalıydım, biliyorum. Tüfekler bende olsaydı sorardım; ama o koşullarda soruşturmayı yürütmek için onun elinde daha iyi imkânlar varmış gibi görünüyordu.

St. Louis'e yaptığımız ziyaretin olduğu sıralarda, bir pazartesi günü Globe-Democrat pazar gününe ait birkaç sayfalık istatistik yayımladı. Buna göre önceki gün 119.448 St. Louis sakini sabah ve akşam kilise ayinlerine, 23.102 çocuk da pazar okuluna katılmıştı. Böylece şehrin toplam 400.000 nüfusundan 142.550 kişi pazar gününe dinsel açıdan saygı göstermiş oluyordu. Bu istatistikleri Associated Press'in bir telgrafında kısaltılmış biçimde bulup sakladım. St. Louis'in benim zamanımdakinden daha yüksek bir dinî olgunluk düzeyine ulaştığını gösteriyorlardı. Ama şimdi rakamları dikkatle inceleyince, telgrafın onları bozduğundan kuşkulanıyorum. Kasabada 150.000'den fazla Katolik olamaz; geri kalan 250.000 kişi Protestan sayılmalı. Bu kuşkulu telgrafa göre 250.000 Protestan'dan yalnızca 26.362'si kiliseye ve pazar okuluna katılmış; 150.000 Katolik'in ise 116.188'i kiliseye ve pazar okuluna gitmiş.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…