Mississippi'de Hayat kitap kapağı

48. bölüm / 63

46. Bölüm — Büyüler ve Büyücüler

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 63Şu an: 46. Bölüm — Büyüler ve Büyücüler
  1. 1 Ulusun Gövdesi208 kelime
  2. 2 Bölüm 1 — Nehir ve Tarihi1.521 kelime
  3. 3 Bölüm 2 — Nehir ve Kaşifleri1.327 kelime
  4. 4 Bölüm 3 — Geçmişten Freskler3.882 kelime
  5. 5 4. Bölüm — Çocukların Hırsı1.189 kelime
  6. 6 Bölüm 5 — Çırak Kılavuz Olmak İstiyorum1.061 kelime
  7. 7 Bölüm 6 — Bir Çırak Kılavuzun Deneyimi1.877 kelime
  8. 8 7. Bölüm — Gözü Pek Bir Eylem1.605 kelime
  9. 9 8. Bölüm — İçinden Çıkılmaz Dersler1.586 kelime
  10. 10 9. Bölüm — Bitmeyen Şaşkınlıklar1.662 kelime
  11. 11 10. Bölüm — Eğitimimi Tamamlarken1.440 kelime
  12. 12 11. Bölüm — Irmak Kabarmaya Başlıyor1.722 kelime
  13. 13 12. Bölüm — İskandil1.575 kelime
  14. 14 13. Bölüm — Bir Kılavuzun Gereksinimleri2.067 kelime
  15. 15 14. Bölüm — Kılavuzluğun Rütbesi ve İtibarı1.576 kelime
  16. 16 15. Bölüm — Kılavuzların Tekeli2.799 kelime
  17. 17 16. Bölüm — Yarış Günleri1.344 kelime
  18. 18 17. Bölüm — Kestirme Kanallar ve Stephen1.958 kelime
  19. 19 Bölüm 18 — Birkaç Ek Ders Alıyorum1.309 kelime
  20. 20 19. Bölüm — Brown'la Karşılıklı İltifatlarımız929 kelime
  21. 21 20. Bölüm — Bir Felaket1.431 kelime
  22. 22 21. Bölüm — Biyografimden Bir Kesit141 kelime
  23. 23 22. Bölüm — Asıl Konuma Geri Dönüyorum1.943 kelime
  24. 24 23. Bölüm — Kimliğimi Gizleyerek Yolculuk733 kelime
  25. 25 24. Bölüm — Kimliğim Ortaya Çıkıyor1.366 kelime
  26. 26 Bölüm 25 — Cairo’dan Hickman’a1.476 kelime
  27. 27 Bölüm 26 — Ateş Altında123 kelime
  28. 28 Kılavuzun İlk Savaşı1.533 kelime
  29. 29 Bölüm 27 — Dışarıdan Gelen Bazı Şeyler1.194 kelime
  30. 30 28. Bölüm — Mumford Amca Yük Boşaltıyor2.073 kelime
  31. 31 29. Bölüm — Birkaç Örnek Tuğla2.189 kelime
  32. 32 30. Bölüm — Yol Üstünden İzlenimler1.982 kelime
  33. 33 Bölüm 31 — Bir Başparmak İzi ve Sonrasında Olanlar3.486 kelime
  34. 34 Bölüm 32 — Bir Servetin Elden Çıkarılması960 kelime
  35. 35 33. Bölüm — İkramlar ve Ahlak1.144 kelime
  36. 36 34. Bölüm — Uçuk Hikâyeler428 kelime
  37. 37 35. Bölüm — Karışıklık Sırasında Vicksburg1.992 kelime
  38. 38 36. Bölüm — Profesörün Hikâyesi1.449 kelime
  39. 39 37. Bölüm200 kelime
  40. 40 38. Bölüm — Güzel Ev1.443 kelime
  41. 41 39. Bölüm — İmalathaneler ve Alçaklar1.335 kelime
  42. 42 40. Bölüm — Şatolar ve Kültür1.412 kelime
  43. 43 41. Bölüm — Güney'in Metropolü898 kelime
  44. 44 42. Bölüm — Sağlık ve Duygusallık904 kelime
  45. 45 43. Bölüm — Gömme Sanatı879 kelime
  46. 46 44. Bölüm — Şehir Manzaraları1.578 kelime
  47. 47 45. Bölüm — Güney'de Spor1.951 kelime
  48. 48 46. Bölüm — Büyüler ve Büyücüler970 kelime · Okuduğun bölüm
  49. 49 47. Bölüm — Uncle Remus ve Bay Cable543 kelime
  50. 50 48. Bölüm — Şeker ve Posta Ücreti1.506 kelime
  51. 51 Bölüm 49 — Kılavuzluk Yaşamından Kesitler1.290 kelime
  52. 52 50. Bölüm1.198 kelime
  53. 53 51. Bölüm — Anılar1.612 kelime
  54. 54 52. Bölüm — Yakan Bir Damga2.898 kelime
  55. 55 53. Bölüm — Çocukluk Yuvam1.244 kelime
  56. 56 54. Bölüm — Geçmiş ve Bugün1.861 kelime
  57. 57 55. Bölüm — Bir Kan Davası ve Başka Şeyler1.364 kelime
  58. 58 56. Bölüm — Bir Hukuk Meselesi1.193 kelime
  59. 59 57. Bölüm — Bir Başmelek1.419 kelime
  60. 60 58. Bölüm — Yukarı Irmak’ta1.514 kelime
  61. 61 59. Bölüm — Efsaneler ve Manzaralar1.667 kelime
  62. 62 60. Bölüm — Düşünceler ve Sonuçlar1.839 kelime
  63. 63 Ek8.314 kelime

46. Bölüm
Büyüler ve Büyücüler
NEW ORLEANS'taki en büyük yıllık etkinlik, örneğini görmek için geç kaldığımız bir şeydir: Mardi Gras şenlikleri. Yirmi dört yıl önce orada Comus'un Gizemli Alayı'nı görmüştüm; şövalyeler, soylular ve benzerleri, yalnızca o gecelik kullanım için tasarlanıp satın alınmış, Paris işi ipekten ve altından görkemli giysiler içindeydi. Arkalarından türlü devler, cüceler, ucubeler ve başka eğlenceli tuhaflıklar geliyordu. Tüten, titrek meşalelerin ışığında sokak boyunca ağırbaşlı ve sessizce ilerleyen bu alay, şaşırtıcı ve harika bir gösteriydi. Ama anlatılanlara göre son yıllarda gösteri masraf, ihtişam ve çeşitlilik bakımından hayli büyümüş. Başta “Rex” denen bir kişi var; yanlış hatırlamıyorsam ne bu kralı ne de çevresindeki kalabalık maiyetinden herhangi birini dışarıdan biri tanıyor. Bu insanların hepsi mevki ve nüfuz sahibi beyler; örgüte üye olmak gurur verici bir şey. Dolayısıyla kişiliklerini gizledikleri bu gizem, polis yüzünden değil, romantik bir hava yaratmak için.

Mardi Gras elbette Fransız ve İspanyol işgalinden kalma bir gelenektir; ama anladığım kadarıyla dinsel yanı artık neredeyse tümüyle silinmiş. Sir Walter, cüppeli ve tespihli beyleri geride bıraktı; kalıcı olacak. Canavarlar, tuhaflıklar ve peri diyarından sevimli yaratıklarla tamamlanan Orta Çağ gösterisi, rahiplerin dönemindeki şenlikçi kalabalığın zavallı, hayal ürünü icat ve gösterilerinden daha güzeldir; günü belirginleştirme ve insanlara dünyevi dönemle kutsal dönem arasındaki geçiş çizgisine ulaşıldığını hatırlatma işini de belki aynı ölçüde görür.

Yakın zamana kadar bu Mardi Gras alayı yalnızca New Orleans'a özgüydü. Ama şimdi Memphis'e, St. Louis'ye ve Baltimore'a da yayıldı. Muhtemelen varabileceği en son noktaya ulaştı. Pratik Kuzey'de pek varlığını sürdüremezdi; yaşasa bile çok kısa sürerdi, tıpkı Londra'da süreceği kadar kısa. Çünkü ruhu komik ya da tuhaf değil, romantiktir. Romantik gizemleri, kralları, şövalyeleri ve kulağa gösterişli gelen unvanları çıkarın; Güney'de Mardi Gras ölür. Güney'de onu yaşatan özellik—fazla kızsı romantizm—Kuzey'de ya da Londra'da onu öldürürdü. Puck ve Punch dergileriyle bütün basın üstüne çullanıp acımasızca alaya alırdı; ilk gösterisi aynı zamanda son gösterisi olurdu.

Fransız Devrimi'nin ve Bonaparte'ın suçlarının karşısına, zararı dengeleyen iki iyilik konabilir: Devrim, ancien régime'in ve Kilise'nin zincirlerini kırıp aşağılanmış kölelerden oluşan bir ulusu özgür insanlardan oluşan bir ulusa dönüştürdü; Bonaparte ise liyakati soydan üstün tuttu ve krallıktaki ilahiliği öylesine kökünden söküp attı ki Avrupa'da taçlı başlar eskiden tanrıyken sonradan yalnızca insan oldular; bir daha tanrı olamayacak, yalnızca göstermelik hükümdarlar olarak kalacak ve sıradan insanlar gibi yaptıklarından sorumlu tutulacaklardı. Bu iyilikler, Bonaparte'ın ve Devrim'in geçici zararını telafi eder; özgürlük, insanlık ve ilerleme adına yaptıkları bu büyük, kalıcı hizmetler için dünyayı onlara borçlu bırakır.

Sonra Sir Walter Scott büyüleriyle çıkagelir; tek başına, ilerleme dalgasını durdurur, hatta geri çevirir. Dünyayı düşlere ve hayaletlere; çürümüş, domuzca din biçimlerine; çürümüş, yozlaşmış yönetim düzenlerine; beyinsiz ve değersiz, çoktan yok olmuş bir toplumun saçmalıklarına, boşluklarına, sahte görkemine, sahte süslerine ve sahte şövalyelik anlayışına âşık eder. Ölçüsüz zarar verdi; belki de yazmış olan herkes içinde en gerçek ve kalıcı zararı o verdi. Dünyanın büyük bölümü bu zararların hatırı sayılır kısmını artık atlattı, gerçi hepsini değil; ama bizim Güney'de hâlâ epey güçlü biçimde boy veriyorlar. Belki bir kuşak önceki kadar güçlü değiller, ama yine de güçlüler. Orada, on dokuzuncu yüzyılın sahici, sağlıklı uygarlığı, Walter Scott'ın Orta Çağ'dan kalma sahte uygarlığıyla tuhaf biçimde iç içe geçmiştir. Böylece pratik, sağduyulu, ilerici fikirlerle ilerici işler; düello, şişirilmiş konuşma ve artık ölmüş, acıma duygusuyla toprağa verilmesi gereken saçma bir geçmişin toy romantizmiyle karışır. Sir Walter hastalığı olmasa, Güneyli'nin—Sir Walter'ın daha tumturaklı söyleyişine göre Southron'ın—karakteri, modernle Orta Çağ karışımı olmak yerine bütünüyle modern olur; Güney de bulunduğu yerden tam bir kuşak daha ileride olurdu. Savaştan önce Güney'deki her beyefendiyi Binbaşı ya da Albay, General ya da Yargıç yapan Sir Walter'dı; bu beyefendilere düzmece nişanlara değer vermeyi öğreten de oydu. Çünkü orada rütbeyi ve kastı, rütbe ve kasta duyulan saygıyı, bunlarla övünme ve bunlardan zevk alma alışkanlığını yaratan oydu. Köleliğe zaten yeterince suç yükleniyor; Sir Walter'ın yarattıklarını ve katkılarını da onun sırtına yüklemeyelim.

Savaş öncesinde Güneyli karakterinin şekillenmesinde Sir Walter'ın payı o kadar büyüktü ki, savaşın sorumluluğu da büyük ölçüde ona düşer. Sir Walter olmasa hiçbir savaş yaşamazdık demek, ölü bir adama karşı biraz sert görünüyor; ama belki de bu uçuk iddiayı destekleyecek makul bir sav ileri sürülebilir. Amerikan Devrimi'nin Güneyli'si de köle sahibiydi, İç Savaş'ın Güneyli'si de. Ama ilki, bir Fransız'ın bir İngiliz'e benzediği kadar benzer ikincisine. Karakterdeki değişim, Sir Walter'ın etkisine başka herhangi bir şeyin ya da kişinin etkisinden daha kolay bağlanabilir.

Bu etkinin ne kadar derine işlediğini ve ne kadar güçlü kaldığını bir iki işaretten anlayabiliriz. Kırk ya da elli yıl önce yayımlanmış bir Kuzey ya da Güney edebiyat dergisini açan kişi, dergiyi Sir Walter'dan taklit edilmiş, hem de epey kötü taklit edilmiş, tumturaklı, cafcaflı, çiçekli bir “belagat”, romantizm ve duygusallıkla dolu bulur; bunlar aslında onun üslubunun ve yöntemlerinin safça karikatürleridir. Ülkenin her iki kesiminde de bu tür edebiyat moda olduğundan, adil bir rekabet fırsatı vardı; sonuç olarak Güney, nüfusuna oranla Kuzey kadar tanınmış edebiyatçı adı ortaya koyabiliyordu.

Ama artık işler değişti; Kuzey ile Güney arasında adil bir rekabet fırsatı yok. Çünkü Kuzey o eski şişirilmiş üslubu bıraktı, Güneyli yazar ise hâlâ ona tutunuyor; tutunurken de bunun sonucunda eserleri için dar bir pazarla yetiniyor. Güney'de bugün de eskisi kadar edebî yetenek var elbette; ama mevcut koşullarda eserleri pek az yayılabiliyor. Yazarlar bugüne değil geçmişe yazıyor; eskimiş biçimler ve ölü bir dil kullanıyorlar. Ama yetenekli bir Güneyli modern İngilizceyle yazınca, kitabı artık koltuk değnekleriyle değil kanatlarla ilerliyor; kitap onu Amerika ve İngiltere'nin dört bir yanına, Almanya'daki büyük İngilizce yeniden basım yayınevlerine hızla taşıyor. Güney üslubuyla yazmayan az sayıdaki Güneyli yazardan Bay Cable ve Uncle Remus'un deneyimi buna örnek. Güney'in üç dört tanınmış edebiyatçısı olması yerine bir düzine, hatta iki düzine olmalı; Sir Walter'ın devri geçince olacak da.

Tek bir kitabın iyilik ya da kötülük yapma gücüne ilginç bir örnek, Don Quixote ile Ivanhoe'nun yarattığı etkilerde görülür. İlki, dünyanın Orta Çağ şövalyeliğine duyduğu hayranlığı ve bu saçmalığı silip süpürdü; öteki geri getirdi. Bizim Güney söz konusu olduğunda, Cervantes'in yaptığı iyilik neredeyse tümüyle unutulmuş durumda; Scott'ın zararlı eseri onu öylesine etkili biçimde baltalamış.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…