Mississippi'de Hayat kitap kapağı

11. bölüm / 63

10. Bölüm — Eğitimimi Tamamlarken

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 63Şu an: 10. Bölüm — Eğitimimi Tamamlarken
  1. 1 Ulusun Gövdesi208 kelime
  2. 2 Bölüm 1 — Nehir ve Tarihi1.521 kelime
  3. 3 Bölüm 2 — Nehir ve Kaşifleri1.327 kelime
  4. 4 Bölüm 3 — Geçmişten Freskler3.882 kelime
  5. 5 4. Bölüm — Çocukların Hırsı1.189 kelime
  6. 6 Bölüm 5 — Çırak Kılavuz Olmak İstiyorum1.061 kelime
  7. 7 Bölüm 6 — Bir Çırak Kılavuzun Deneyimi1.877 kelime
  8. 8 7. Bölüm — Gözü Pek Bir Eylem1.605 kelime
  9. 9 8. Bölüm — İçinden Çıkılmaz Dersler1.586 kelime
  10. 10 9. Bölüm — Bitmeyen Şaşkınlıklar1.662 kelime
  11. 11 10. Bölüm — Eğitimimi Tamamlarken1.440 kelime · Okuduğun bölüm
  12. 12 11. Bölüm — Irmak Kabarmaya Başlıyor1.722 kelime
  13. 13 12. Bölüm — İskandil1.575 kelime
  14. 14 13. Bölüm — Bir Kılavuzun Gereksinimleri2.067 kelime
  15. 15 14. Bölüm — Kılavuzluğun Rütbesi ve İtibarı1.576 kelime
  16. 16 15. Bölüm — Kılavuzların Tekeli2.799 kelime
  17. 17 16. Bölüm — Yarış Günleri1.344 kelime
  18. 18 17. Bölüm — Kestirme Kanallar ve Stephen1.958 kelime
  19. 19 Bölüm 18 — Birkaç Ek Ders Alıyorum1.309 kelime
  20. 20 19. Bölüm — Brown'la Karşılıklı İltifatlarımız929 kelime
  21. 21 20. Bölüm — Bir Felaket1.431 kelime
  22. 22 21. Bölüm — Biyografimden Bir Kesit141 kelime
  23. 23 22. Bölüm — Asıl Konuma Geri Dönüyorum1.943 kelime
  24. 24 23. Bölüm — Kimliğimi Gizleyerek Yolculuk733 kelime
  25. 25 24. Bölüm — Kimliğim Ortaya Çıkıyor1.366 kelime
  26. 26 Bölüm 25 — Cairo’dan Hickman’a1.476 kelime
  27. 27 Bölüm 26 — Ateş Altında123 kelime
  28. 28 Kılavuzun İlk Savaşı1.533 kelime
  29. 29 Bölüm 27 — Dışarıdan Gelen Bazı Şeyler1.194 kelime
  30. 30 28. Bölüm — Mumford Amca Yük Boşaltıyor2.073 kelime
  31. 31 29. Bölüm — Birkaç Örnek Tuğla2.189 kelime
  32. 32 30. Bölüm — Yol Üstünden İzlenimler1.982 kelime
  33. 33 Bölüm 31 — Bir Başparmak İzi ve Sonrasında Olanlar3.486 kelime
  34. 34 Bölüm 32 — Bir Servetin Elden Çıkarılması960 kelime
  35. 35 33. Bölüm — İkramlar ve Ahlak1.144 kelime
  36. 36 34. Bölüm — Uçuk Hikâyeler428 kelime
  37. 37 35. Bölüm — Karışıklık Sırasında Vicksburg1.992 kelime
  38. 38 36. Bölüm — Profesörün Hikâyesi1.449 kelime
  39. 39 37. Bölüm200 kelime
  40. 40 38. Bölüm — Güzel Ev1.443 kelime
  41. 41 39. Bölüm — İmalathaneler ve Alçaklar1.335 kelime
  42. 42 40. Bölüm — Şatolar ve Kültür1.412 kelime
  43. 43 41. Bölüm — Güney'in Metropolü898 kelime
  44. 44 42. Bölüm — Sağlık ve Duygusallık904 kelime
  45. 45 43. Bölüm — Gömme Sanatı879 kelime
  46. 46 44. Bölüm — Şehir Manzaraları1.578 kelime
  47. 47 45. Bölüm — Güney'de Spor1.951 kelime
  48. 48 46. Bölüm — Büyüler ve Büyücüler970 kelime
  49. 49 47. Bölüm — Uncle Remus ve Bay Cable543 kelime
  50. 50 48. Bölüm — Şeker ve Posta Ücreti1.506 kelime
  51. 51 Bölüm 49 — Kılavuzluk Yaşamından Kesitler1.290 kelime
  52. 52 50. Bölüm1.198 kelime
  53. 53 51. Bölüm — Anılar1.612 kelime
  54. 54 52. Bölüm — Yakan Bir Damga2.898 kelime
  55. 55 53. Bölüm — Çocukluk Yuvam1.244 kelime
  56. 56 54. Bölüm — Geçmiş ve Bugün1.861 kelime
  57. 57 55. Bölüm — Bir Kan Davası ve Başka Şeyler1.364 kelime
  58. 58 56. Bölüm — Bir Hukuk Meselesi1.193 kelime
  59. 59 57. Bölüm — Bir Başmelek1.419 kelime
  60. 60 58. Bölüm — Yukarı Irmak’ta1.514 kelime
  61. 61 59. Bölüm — Efsaneler ve Manzaralar1.667 kelime
  62. 62 60. Bölüm — Düşünceler ve Sonuçlar1.839 kelime
  63. 63 Ek8.314 kelime

10. Bölüm
Eğitimimi Tamamlarken
ÖNCEKİ bölümlerimi okuma inceliğini göstermiş olan herkes, kılavuzluğu bir bilim dalı olarak bu kadar ayrıntılı ele almama belki şaşırabilir. O bölümlerin başlıca amacı buydu; üstelik henüz işim bitmedi. Bu bilimin ne kadar harika olduğunu en sabırlı ve titiz biçimde göstermek istiyorum. Gemi kanallarının şamandıraları ve ışıkları vardır; bu yüzden oralarda yol almayı öğrenmek görece kolaydır. Tabanı çakıllı, suyu berrak nehirlerin kanalları çok yavaş değişir; dolayısıyla onları bir kez öğrenmek yeter. Ama söz konusu, kıyıları alüvyonlu, sürekli çöken ve değişen; batık kütükleri durmadan yeni yerler arayan; kum setleri asla yerinde durmayan; kanalları sürekli kıvrılıp kaçan; engelleri ise tek bir fenerin, tek bir şamandıranın yardımı olmadan, her gece ve her türlü havada aşılması gereken Mississippi ve Missouri gibi uçsuz bucaksız ırmaklar olunca kılavuzluk bambaşka bir hâl alır. Çünkü bu uğursuz ırmakların üç dört bin millik uzunluğu boyunca hiçbir yerde ne fener ne de şamandıra bulunur.{footnote [Sözü edilen dönemde doğruydu; artık doğru değil (1882).]} Bu büyük bilim üzerine uzun uzun yazmayı haklı görüyorum; çünkü bu konuda şimdiye dek, bir buharlı gemiyi bizzat kılavuzlamış ve konuyu uygulamalı olarak öğrenmiş hiç kimsenin bir paragraf bile yazmadığından eminim. Konu çok işlenmiş olsaydı okura karşı ölçülü davranmak zorunda kalırdım; ama bütünüyle yeni olduğu için ona epey yer ayırmakta özgür hissettim.

Irmağın görünen her özelliğinin adını ve yerini öğrendiğimde; biçimini öyle kavradığımda ki gözlerimi kapatıp St. Louis’den New Orleans’a kadar izini sürebiliyordum; suyun yüzünü, sabah gazetesinden haberleri ayıklar gibi okumayı öğrendiğimde; son olarak da silik belleğimi bitmek bilmeyen iskandil ölçümlerini ve geçiş işaretlerini saklayıp akılda tutacak biçimde eğittiğimde, eğitimimi tamamladığıma karar verdim. Ben de şapkamı başımın yanına eğip dümenin başında ağzıma kürdan almaya başladım. Bay Bixby bu havalarımı fark etmişti. Bir gün şöyle dedi—

“Şuradaki, Burgess’teki kıyı ne kadar yüksek?”

“Nasıl söyleyebilirim efendim? Üç çeyrek mil uzakta.”

“Gözün hiç iyi değil, hiç iyi değil. Dürbünü al.”

Dürbünü aldım, sonra da şöyle dedim: “Söyleyemiyorum. Herhâlde kıyı bir buçuk ayak kadar yüksek.”

“Bir buçuk ayak! O kıyı altı ayak yüksekliğinde. Geçen sefer burada kıyı ne kadar yüksekti?”

“Bilmiyorum; hiç dikkat etmemiştim.”

“Etmedin mi? Bundan böyle hep dikkat edeceksin.”

“Neden?”

“Çünkü sana birçok şey anlatacak. Her şeyden önce ırmağın seviyesini söyler; geçen seferden bu yana buralarda suyun artıp artmadığını bildirir.”

“İskandilciler söylüyor bunu.” Orada üstünlüğün bende olduğunu düşünmüştüm.

“Evet, ama ya iskandilciler yanılıyorsa? Kıyı sana bunu söyler, sen de iskandilcileri biraz harekete geçirirsin. Geçen sefer burada on ayaklık bir kıyı vardı, şimdi ise yalnızca altı ayak. Bu ne anlama geliyor?”

“Irmak geçen seferkinden dört ayak daha yüksek demek.”

“Çok iyi. Irmak yükseliyor mu, alçalıyor mu?”

“Yükseliyor.”

“Hayır, yükselmiyor.”

“Sanırım haklıyım efendim. Şurada akıntıyla aşağı süzülen bir miktar sürüklenmiş odun var.”

“Yükseliş sürüklenmiş odunları harekete geçirir; ama ırmak yükselmeyi bıraktıktan sonra da odunlar bir süre yüzmeye devam eder. Kıyı bunu da anlatır. Biraz eğimli bir yere gelene kadar bekle. İşte, şuradaki ince tortu şeridini görüyor musun? Su daha yüksekken çökelmiş. Sürüklenen odunların da kıyıya oturmaya başladığını görüyorsun. Kıyı başka biçimlerde de işe yarar. Şu yalancı burundaki kütüğü görüyor musun?”

“Evet efendim.”

“İyi. Su tam köklerine kadar çıkmış. Bunu not etmelisin.”

“Neden?”

“Çünkü bu, 103 numaralı kestirmede yedi ayak su olduğu anlamına gelir.”

“Ama 103 daha epey yukarıda.”

“Kıyının yararı da burada. 103’te şimdi yeterince su var, ama biz oraya varana kadar kalmayabilir; kıyı ise yol boyunca bize bilgi verir. Irmak alçalırken akıntıya karşı dar kestirmelere girilmez; akıntıyla giderken de girmenize izin verilenlerin sayısı pek azdır. Buna karşı bir Birleşik Devletler yasası var. 103’e vardığımızda ırmak yükseliyor olabilir; o durumda kestirmeden geçeriz. Gemimiz kaç ayak çekiyor?”

“Kıçta altı ayak, başta altı buçuk.”

“Bir şeyler biliyor gibisin.”

“Ama özellikle bilmek istediğim şu: Bu ırmağın kıyılarını, bin iki yüz mil boyunca, aylarca, durmadan ölçmem mi gerekecek?”

“Elbette!”

Bir süre duygularım söze sığmayacak kadar derindi. Sonra şöyle dedim—

“Peki ya şu kestirmeler? Çok var mı?”

“Hem de nasıl. Sanırım bu sefer ırmağın hiçbir yerinden, şimdiye dek gördüğün gibi geçmeyeceğiz—tabiri caizse. Irmak yeniden yükselmeye başlarsa, şimdiye kadar ırmağın ortasında bir evin çatısı gibi yüksek ve kuru durduğunu gördüğün kum setlerinin arkasından ilerleyeceğiz; hiç fark etmediğin alçak yerlerden, ırmağın üç yüz akrını kaplayan kum setlerinin tam ortasından geçeceğiz; şimdiye dek sağlam kara sandığın yarıklardan süzüleceğiz; ormanın içinden hızla geçip ırmağın yirmi beş millik bölümünü bir yana bırakacağız; New Orleans ile Kahire arasındaki her adanın arka yüzünü göreceğiz.”

“Demek işe koyulup, bildiğim kadar ırmağı bir kez daha öğrenmem gerekecek.”

“Elinden geldiğince hesaplarsan, bildiğinin yaklaşık iki katını daha.”

“İnsan yaşadıkça öğreniyor. Sanırım bu işe girerken aptallık etmişim.”

“Evet, doğru. Hâlâ da ediyorsun. Ama öğrendiğinde artık etmeyeceksin.”

“Ah, bunu asla öğrenemem.”

“Öğreneceğinden emin olacağım.”

Bir süre sonra yeniden cesaret edip sordum—

“Bütün bunları da ırmağın geri kalanını bildiğim gibi, biçimleriyle birlikte öğrenip geceleri yol alabilecek hâle gelmem mi gerek?”

“Evet. Ayrıca ırmağın başından sonuna kadar, kıyının bu kestirmelerin her birinde yeterli su olup olmadığını anlamana yardım edecek, güvenilir işaretler öğrenmelisin; şu kütük gibi, biliyorsun. Irmak yükselmeye ilk başladığında en derinlerinden yarım düzinesinden geçebilirsin; bir ayak daha yükselince bir düzineye daha girebilirsin; sonraki ayak iki düzine daha ekler ve böyle gider. Yani kıyıları ve işaretleri kesinlikle doğru öğrenmeli, birbirine karıştırmamalısın. Bu yarıklardan birine girdiğinde geri dönemezsin; büyük ırmakta olduğu gibi çıkıp gidemezsin. Ya içinden geçeceksin ya da ırmak alçalırken içeride yakalanırsan altı ay orada kalacaksın. Bu yarıklardan yaklaşık ellisinden ancak ırmak ağzına kadar dolup kıyılarını aşınca geçebilirsin.”

“Bu yeni ders pek iç açıcıymış.”

“Hem de nasıl. Sana az önce söylediklerimi unutma: Bu yerlerden birine girdiğinde sonuna kadar gitmen gerekir. Dönmek için fazla dar, geri çıkmak için fazla kıvrımlıdırlar; sığ su da her zaman başlarındadır, başka yerde değil. Üstelik başları azar azar dolmaya yatkındır; bu yüzden bu mevsim derinliklerini ölçmek için kullandığın işaretler gelecek mevsim işe yaramayabilir.”

“Öyleyse her yıl yeni bir işaret takımı mı öğreneceğim?”

“Aynen. Onu kum setine doğru sıkıştır! Irmağın ortasından dümdüz geçip duruyorsun, neden?”

Sonraki birkaç ay bana tuhaf şeyler gösterdi. Yukarıda anlattığım konuşmayı yaptığımız gün, ırmaktan aşağı inen büyük bir kabarmayla karşılaştık. Irmağın uçsuz bucaksız yüzeyi, sürüklenen ölü kütükler, kırılmış dallar ve kıyıları çöküp koparak suya karışmış iri ağaçlarla kapkara olmuştu. Bu azgın salın içinden, gündüz bile bir noktadan ötekine geçerken yolunu bulmak son derece ustalıklı bir dümen kullanmayı gerektiriyordu; geceyse güçlük kat kat artıyordu. Suyun derinliklerinde yatan kocaman bir kütük ansızın başımızın hemen altında, tam üzerimize geliyormuş gibi beliriveriyordu. O noktada kaçınmanın yararı yoktu; makineleri durdurabiliyor, çarklardan birinin kütüğün bir ucundan öbürüne geçmesini izliyorduk; çark gök gürültüsü gibi ses çıkarıyor, tekneyi yolcuları çok rahatsız edecek biçimde yana yatırıyordu. Arada sırada bu batık kütüklerden birine, tam ortasından, tam güç buharla öyle gürültülü biçimde çarpıyorduk ki tekne bir kıtaya çarpmış gibi sarsılıyordu. Kimi zaman kütük takılıp burnumuzun önüne enlemesine yerleşiyor, Mississippi’nin önünde kabarmasına yol açıyordu; o zaman engelden kurtulmak için biraz geri geri gitmemiz gerekirdi. Karanlıkta beyaz kütüklere sık sık çarpıyorduk, çünkü yanı başlarına gelene kadar onları göremiyorduk; ama kara kütük geceleri oldukça belirgin bir nesnedir. Gün ışığı çekilince beyaz bir batık kütük insanın başına bela olur.

Elbette ırmağın kabarmasıyla birlikte Mississippi’nin yukarı havzalarından devasa kereste salları, Pittsburgh’dan kömür mavnaları, her yerden küçük ticaret tekneleri ve Indiana’daki “Posey County”den, “meyve ve mobilya” yüklü geniş burunlu tekneler de aşağı geldi. Bu, yükü anlatmak için kullanılan alışılmış sözdü; gerçekte yüceltilmiş bu yük, çember çubuklarıyla balkabaklarından ibaretti. Kılavuzlar bu teknelerden ölümüne nefret ederdi; nefretleri de katlanarak karşılık bulurdu. Yasa, bu savunmasız ticaret teknelerinin yanan bir ışık bulundurmasını şart koşuyordu, ama bu yasa sık sık çiğnenirdi. Kapkaranlık bir gecede bir ışık ansızın, neredeyse burnumuzun dibinde belirir; taşra ağzının kalın şivesini taşıyan acılı bir ses feryat ederdi—

“Nereye gidiyon be ——! Hiç mi bi şey görmüyon, seni lanet olası yumurta emici, koyun hırsızı, tek gözlü, içi doldurulmuş maymun oğlu!”

Sonra, ıslık çalarak yanlarından geçerken, fırınlarımızın kırmızı parıltısı bir an için ticaret teknesini ve el kol sallayan konuşmacıyı şimşek çakmış gibi aydınlatırdı. O an ateşçilerimizle güverte tayfaları karşılıklı bir füze ve küfür fırtınası başlatır, çarklarımızdan biri dümen küreğinin parçalarını çıtırdatarak yanında götürür, ardından kapkara karanlık yeniden çökerdi. O mavnacı mutlaka New Orleans’a gidip teknemize dava açar, bütün zaman boyunca ışığının yandığına yemin ederdi. Oysa tayfası, şarkı söyleyip yalan söylemek, içki içmek ve kumar oynamak için feneri aşağıya indirmiş olurdu; güvertede de gözcü bulunmazdı.

Bir gece, ormanla çevrili, adanın arkasındaki o yarıklardan birinde—buharlı gemicilerin “inek karnının içi kadar karanlık” diye pek sevdiği bir deyimle anlattıkları yerlerden birinde—Posey County’den bir aileyi, meyvesiyle mobilyasıyla birlikte neredeyse yutuyorduk. Aşağıda keman çaldıkları için müziğin sesini tam zamanında işitip rotamızı kırabildik. Ne yazık ki ciddi bir zarar vermedik; ama o kadar yaklaşmıştık ki bir an için umudumuz epey yüksekti. Elbette bu insanlar hemen fenerlerini yukarı çıkardı. Biz kurtulmak için geri geri gidip manevra yaparken aile—iki cinsiyetten, çeşitli yaşlarda üyeleriyle—fener ışığında durup her şey maviye dönene kadar bize sövdü. Bir keresinde de bir kömür mavnacısı, dar bir yerde dümen küreğini ödünç aldığımız için kaptan köşkümüzden bir kurşun geçirdi.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…