Bölümler 63Şu an: 7. Bölüm — Gözü Pek Bir Eylem
- 1 Ulusun Gövdesi208 kelime
- 2 Bölüm 1 — Nehir ve Tarihi1.521 kelime
- 3 Bölüm 2 — Nehir ve Kaşifleri1.327 kelime
- 4 Bölüm 3 — Geçmişten Freskler3.882 kelime
- 5 4. Bölüm — Çocukların Hırsı1.189 kelime
- 6 Bölüm 5 — Çırak Kılavuz Olmak İstiyorum1.061 kelime
- 7 Bölüm 6 — Bir Çırak Kılavuzun Deneyimi1.877 kelime
- 8 7. Bölüm — Gözü Pek Bir Eylem1.605 kelime · Okuduğun bölüm
- 9 8. Bölüm — İçinden Çıkılmaz Dersler1.586 kelime
- 10 9. Bölüm — Bitmeyen Şaşkınlıklar1.662 kelime
- 11 10. Bölüm — Eğitimimi Tamamlarken1.440 kelime
- 12 11. Bölüm — Irmak Kabarmaya Başlıyor1.722 kelime
- 13 12. Bölüm — İskandil1.575 kelime
- 14 13. Bölüm — Bir Kılavuzun Gereksinimleri2.067 kelime
- 15 14. Bölüm — Kılavuzluğun Rütbesi ve İtibarı1.576 kelime
- 16 15. Bölüm — Kılavuzların Tekeli2.799 kelime
- 17 16. Bölüm — Yarış Günleri1.344 kelime
- 18 17. Bölüm — Kestirme Kanallar ve Stephen1.958 kelime
- 19 Bölüm 18 — Birkaç Ek Ders Alıyorum1.309 kelime
- 20 19. Bölüm — Brown'la Karşılıklı İltifatlarımız929 kelime
- 21 20. Bölüm — Bir Felaket1.431 kelime
- 22 21. Bölüm — Biyografimden Bir Kesit141 kelime
- 23 22. Bölüm — Asıl Konuma Geri Dönüyorum1.943 kelime
- 24 23. Bölüm — Kimliğimi Gizleyerek Yolculuk733 kelime
- 25 24. Bölüm — Kimliğim Ortaya Çıkıyor1.366 kelime
- 26 Bölüm 25 — Cairo’dan Hickman’a1.476 kelime
- 27 Bölüm 26 — Ateş Altında123 kelime
- 28 Kılavuzun İlk Savaşı1.533 kelime
- 29 Bölüm 27 — Dışarıdan Gelen Bazı Şeyler1.194 kelime
- 30 28. Bölüm — Mumford Amca Yük Boşaltıyor2.073 kelime
- 31 29. Bölüm — Birkaç Örnek Tuğla2.189 kelime
- 32 30. Bölüm — Yol Üstünden İzlenimler1.982 kelime
- 33 Bölüm 31 — Bir Başparmak İzi ve Sonrasında Olanlar3.486 kelime
- 34 Bölüm 32 — Bir Servetin Elden Çıkarılması960 kelime
- 35 33. Bölüm — İkramlar ve Ahlak1.144 kelime
- 36 34. Bölüm — Uçuk Hikâyeler428 kelime
- 37 35. Bölüm — Karışıklık Sırasında Vicksburg1.992 kelime
- 38 36. Bölüm — Profesörün Hikâyesi1.449 kelime
- 39 37. Bölüm200 kelime
- 40 38. Bölüm — Güzel Ev1.443 kelime
- 41 39. Bölüm — İmalathaneler ve Alçaklar1.335 kelime
- 42 40. Bölüm — Şatolar ve Kültür1.412 kelime
- 43 41. Bölüm — Güney'in Metropolü898 kelime
- 44 42. Bölüm — Sağlık ve Duygusallık904 kelime
- 45 43. Bölüm — Gömme Sanatı879 kelime
- 46 44. Bölüm — Şehir Manzaraları1.578 kelime
- 47 45. Bölüm — Güney'de Spor1.951 kelime
- 48 46. Bölüm — Büyüler ve Büyücüler970 kelime
- 49 47. Bölüm — Uncle Remus ve Bay Cable543 kelime
- 50 48. Bölüm — Şeker ve Posta Ücreti1.506 kelime
- 51 Bölüm 49 — Kılavuzluk Yaşamından Kesitler1.290 kelime
- 52 50. Bölüm1.198 kelime
- 53 51. Bölüm — Anılar1.612 kelime
- 54 52. Bölüm — Yakan Bir Damga2.898 kelime
- 55 53. Bölüm — Çocukluk Yuvam1.244 kelime
- 56 54. Bölüm — Geçmiş ve Bugün1.861 kelime
- 57 55. Bölüm — Bir Kan Davası ve Başka Şeyler1.364 kelime
- 58 56. Bölüm — Bir Hukuk Meselesi1.193 kelime
- 59 57. Bölüm — Bir Başmelek1.419 kelime
- 60 58. Bölüm — Yukarı Irmak’ta1.514 kelime
- 61 59. Bölüm — Efsaneler ve Manzaralar1.667 kelime
- 62 60. Bölüm — Düşünceler ve Sonuçlar1.839 kelime
- 63 Ek8.314 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
7. Bölüm
Gözü Pek Bir Eylem
Kaptan köşküne döndüğümde St. Louis geride kalmış, ben de yolumu şaşırmıştım. Nehrin bu bölümü defterimde baştan sona yazılıydı ama hiçbir şeyini çıkaramıyordum: anlıyorsunuz ya, tersine dönmüştü. Akıntıya karşı gelirken görmüştüm ama arkamda kalınca nasıl göründüğünü anlamak için dönüp bakmamıştım. Yüreğim yine parçalandı; anlaşılan bu baş belası nehri iki yönde de öğrenmem gerekiyordu.
Kaptan köşkü, “nehre bakmak” için akıntı yönünde giden kılavuzlarla doluydu. “Yukarı nehir” denilen kesimde —St. Louis ile Ohio’nun Mississippi’ye katıldığı Kahire arasındaki iki yüz milde— su azalmıştı. Mississippi yatağını öylesine sık değiştirdiğinden, kılavuzlar tekneleri limanda bir hafta yatacaksa, yeni bir bakış atmak için Kahire’ye kadar nehir aşağı gitmeyi gerekli görürlerdi; tabii su seviyesi düşükken. “Nehre bakma” işini, çoğu zaman pek az işe girebilen zavallılar yapardı. Bir mevki bulabilmelerinin tek umudu, nehrin son durumunu öğrenmiş olarak beklemek, saygın bir kılavuz ansızın hastalandığında ya da başka bir zorunluluk çıktığında tek bir sefer için onun yerini almaya hazır olmaktı. İçlerinden epeycesi, bir mevki bulmayı gerçekten umduğu için değil, geminin konuğu olduklarından ve karada kalıp pansiyon parası vermektense “nehre bakmanın” daha ucuz olmasından ötürü durmadan nehir yukarı aşağı dolaşırdı. Zamanla bu adamların zevkleri inceldi; yalnızca sofrası iyi diye ün salmış teknelere musallat olmaya başladılar. Konuk kılavuzların hepsi işe yarardı; kış yaz, gece gündüz, kanalın işaret şamandıralarını yerleştirmeye yardım etmek ya da teknenin kılavuzlarına ellerinden gelen her türlü desteği vermek üzere filikayla dışarı çıkmaya her zaman hazır ve istekliydiler. Ayrıca hoş karşılanırlardı; çünkü kılavuzlar bir araya gelince konuşmaya doyamaz, yalnızca nehirden söz ederlerdi. Böylece birbirlerini hep anlar, hep ilgiyle dinlerlerdi. Gerçek bir kılavuzun yeryüzünde nehirden başka hiçbir şey umurunda değildir; mesleğiyle duyduğu gurur kralların gururunu aşar.
Bu sefer yanımızda nehri incelemeye gelmiş güzel bir kalabalık vardı. Sekiz on kişiydiler ve büyük kaptan köşkümüzde onlara bolca yer vardı. İki üçü cilalı ipek şapka, gösterişli gömlek yakaları, elmas kravat iğneleri, oğlak derisi eldivenler ve rugan çizmeler giyiyordu. Özenli bir İngilizce konuşuyor, sağlam servetleri ve kılavuz olarak kazandıkları muazzam şöhretin hakkı olan bir ağırbaşlılıkla davranıyorlardı. Ötekiler daha salaş giyinmiş, başlarına İngiliz Cumhuriyeti dönemini hatırlatan uzun keçe külahlar geçirmişti.
Bu saygın toplulukta ben bir hiçtim; kendimi ezik, hatta uyuşuk hissediyordum. Dümeni aniden sonuna kadar kırmak gerektiğinde bile yardım edecek kadar önemli değildim. Gerektiğinde en yakında duran konuk bu işi yapardı —kanalın kıvrımlı, suyun da sığ olması yüzünden bu, hemen her an gerekirdi. Bir köşede duruyordum; kulak misafiri olduğum konuşmalar bütün umudumu söküp aldı. Konuklardan biri ötekine şöyle dedi:
“Jim, gelirken Plum Burnu’nu nasıl geçtin?”
“Geceydi; Diana’daki çocuklardan birinin söylediği yoldan gittim. Sahte burundaki odun yığınının elli yarda kadar yukarısından açıldım, resifi görene kadar Plum Burnu’nun altındaki kamarayı hizaladım —ikiden çeyrek eksik— sonra eski tek kollu pamuk ağacının kıvrımdaki hizasına iyice gelene kadar orta sığlığa doğrulttum. Ardından kıçımı pamuk ağacına, başımı burnun yukarısındaki sığ yere verip dokuz buçukla hızla geçtim.”
“Epey düzgün bir geçiş olmuş, değil mi?”
“Evet, ama yukarıdaki sığlık hızla aşağı kayıyor.”
Başka bir kılavuz söze karışıp şöyle dedi:
“Benim suyum daha derindi, daha aşağıdan geçtim. Sahte burundan açıldım —iki kulaç— kıvrımdaki büyük su altı kütüğünün hizasında ikinci resifi gördüm; su da ikiden çeyrek eksikti.”
Gösterişlilerden biri şöyle dedi:
“İskandilcilerini eleştirmek istemem ama bana kalırsa Plum Burnu için bu epey derin su.”
Bu sessiz iğneleme övüngenin üzerine inip onu “susturunca” etraftakiler onaylarcasına başlarını salladı. Böylece konuşup durdular. Bu sırada aklımdan şunlar geçiyordu: “Kulaklarım doğru duyduysa, bütün kasabaların, adaların, kıvrımların ve benzerlerinin adını ezberlemekle kalmayacağım; bu nehrin bin iki yüz millik kıyılarını süsleyen her yaşlı su altı kütüğüyle, tek kollu pamuk ağacıyla ve kuytu odun yığınıyla da yakından tanışmam gerekecek. Dahası, bu şeylerin karanlıkta nerede olduğunu gerçekten bilmeliyim; yoksa konukların iki mil katı karanlığın içini görebilen gözleri mi var? Keşke kılavuzluk işi Yeriko’ya batsaydı da aklıma hiç gelmeseydi.”
Alacakaranlıkta Bay Bixby büyük çana üç kez vurdu —bu yanaşma işaretiydi— ve kaptan texas güvertesinin ön ucundaki salonundan çıktı, soru sorarcasına yukarı baktı. Bay Bixby şöyle dedi:
“Bu gece burada kalacağız, kaptan.”
“Pekâlâ, efendim.”
Hepsi bu kadardı. Vapur kıyıya yanaştı ve geceyi geçirmek üzere bağlandı. Kılavuzun, böylesine heybetli bir kaptandan izin istemeden istediğini yapabilmesini güzel bulmuştum. Akşam yemeğimi yiyip hemen yattım; gün boyunca gördüklerim ve yaşadıklarımdan yılmıştım. Son seferimde tuttuğum notlar, anlamsız isimlerden ibaret bir karmaşaydı. Gündüz onlara her baktığımda aklımı düğüm düğüm ediyorlardı. Uykuyla biraz soluklanmayı umdum; ama hayır, güneş yeniden doğana kadar kafamın içinde çılgın ve yorulmak bilmez bir kâbus gibi dönüp durdular.
Ertesi sabah kendimi epey paslanmış ve keyifsiz hissediyordum. Hızla yol alıyor, gece bastırmadan “nehirden çıkmaya” (Kahire’ye kadar gitmeye böyle denirdi) yetişmek için epey risk alıyorduk. Ama Bay Bixby’nin ortağı, öteki kılavuz, az sonra vapuru karaya oturttu. Onu kurtarmak o kadar zamanımızı aldı ki karanlık çöktüğünde ağzın epey yukarısında kalacağımız belliydi. Bu, özellikle bizi ziyarete gelen bazı kılavuzlar için büyük bir talihsizlikti; ne kadar sürerse sürsün, dönene kadar onların vapurları beklemek zorunda kalacaktı. Kaptan köşkünde konuşulanlar birdenbire epey ağırlaştı. Akıntıya karşı giderken kılavuzlar alçak sudan da karanlığın her türlüsünden de çekinmezdi; onları yalnızca sis durdururdu. Akıntı yönünde çalışmaksa başkaydı: arkadan güçlü bir akıntı bastırırken vapur neredeyse çaresiz kalırdı. Bu yüzden su azken akıntı yönünde gece yol almak âdet değildi.
Yine de küçük bir umut vardı: Gece olmadan tehlikeli ve karmaşık Hat Adası geçidini aşabilirsek gerisini göze alabilirdik; çünkü yol daha açıktı, su da daha derindi. Ama Hat Adası’na gece girmeye kalkışmak çılgınlık olurdu. Bu yüzden günün geri kalanında herkes saatine bakıp durdu, aldığımız hız sürekli hesaplandı; herkesin dilinde Hat Adası vardı. Kimi zaman umutlanıyor, kimi zaman tehlikeli bir geçitte gecikiyor ve yeniden umutsuzluğa kapılıyorduk. Saatler boyunca herkes bu bastırılmış heyecanın yükü altında kaldı; heyecan bana da bulaştı. Hat Adası için öyle kaygılanıyor, öyle ağır bir sorumluluk baskısı duyuyordum ki karaya çıkıp beş dakika boyunca derin derin soluklanmayı ve her şeye yeniden başlamayı diledim. Düzenli nöbet tutmuyorduk. Her kılavuz, akıntıya karşı gelirken kullandığı nehir kesimini, orayı daha iyi tanıdığı için yönetiyordu; ama ikisi de sürekli kaptan köşkünde kalıyordu.
Gün batımına bir saat kala Bay Bixby dümene geçti, Bay W—— kenara çekildi. Sonraki otuz dakika boyunca herkes saatini elinde tutuyor; huzursuz, sessiz ve tedirgin duruyordu. Sonunda biri, felaket haberi verir gibi iç çekerek şöyle dedi—
“İşte Hat Adası orada—ama yetişemeyeceğiz.” Bütün saatler şak diye kapandı; herkes iç çekip “Çok kötü, çok kötü—ah, buraya yarım saat önce varabilseydik!” diye söylendi. Ortalığı hayal kırıklığı havası kapladı. Bazıları dışarı çıkmaya yeltendi ama yanaşma işaretini veren çan sesi gelmeyince oyalanıp kaldı. Güneş ufkun ardına indi; vapur yoluna devam etti. Konuklar birbirlerine sorgularcasına baktı. Kapı koluna elini koyup çevirmiş olanlardan biri bekledi, sonra elini çekti ve kolu yeniden yerine bıraktı. Kıvrımdan ağır ağır aşağı iniyorduk. Bakışlar yeniden karşılaştı; şaşkınlıkla hayranlık belirten başlar sallandı ama tek kelime edilmedi. Gökyüzü kararıp bir iki soluk yıldız görünürken adamlar farkına varmadan Bay Bixby’nin arkasında toplandılar. Ölüm sessizliği ve bekleyiş hissi dayanılmaz olmuştu. Bay Bixby ipi çekti; büyük çandan çıkan iki tok, yumuşak ses geceye yayıldı. Ardından bir duraklama oldu ve çana bir kez daha vuruldu. Sonra fırtına güvertesinden gözcünün sesi duyuldu—
“İskele iskandilcisi, hazır! Sancak iskandilcisi!”
İskandilcilerin sesleri uzaktan yükselmeye başladı; fırtına güvertesindeki ses aktarıcıları bunları boğuk bir sesle tekrarlıyordu.
“İşaret üç!... İşaret üç!... Üçten çeyrek eksik!... Bir buçuk!... İkiden çeyrek!... İşaret iki!... İkiden çeyrek eksik—”
Bay Bixby iki çan ipini çekti; makine dairesinin derinliklerinden hafif şıngırtılarla karşılık verildi ve hızımız azaldı. Buhar, gösterge musluklarından ıslık çalarak çıkmaya başladı. İskandilcilerin sesleri sürüyordu—gece duyulduğunda her zaman insanın içine ürperti veren bir sesti bu. Kılavuzların hepsi şimdi gözlerini dikmiş izliyor, kendi kendilerine konuşuyorlardı. Bay Bixby dışında kimse sakin değildi. Dümeni aşağı bastırır, bir tekerlek kolunun üzerine basıp dururdu. Vapur (bana görünmeyen) işaretlere doğru dönerken—çünkü kendimizi geniş, kasvetli bir denizin ortasında sanıyorduk—Bay Bixby onu orada karşılayıp yönünü sabitliyordu. Yarı duyulan konuşmaların mırıltısı arasından ara sıra anlaşılır bir cümle seçiliyordu; örneğin—
“İşte, ilk resifi sorunsuz geçti!”
Bir duraklamanın ardından başka bir kısık ses duyuldu—
“Kıç tam gerektiği gibi aşağı geliyor, yemin ederim!”
“Şimdi işaretlerin içinde; geçiyor!”
Bir başkası mırıldandı—
“Ah, ne güzel yaptı—ne güzel!”
Şimdi makineler tamamen durdu, akıntıyla sürükleniyorduk. Vapurun sürüklendiğini göremiyordum; bu saatte yıldızlar da çoktan kaybolmuştu. Bu sürüklenme işi korkunçtu; insanın yüreğini durduruyordu. Derken çevremizdeki karanlıktan daha kara bir gölge fark ettim. Adanın başıydı. Tam üzerine doğru ilerliyorduk. Daha koyu gölgesine girdik; tehlike öyle yakındı ki boğulacak gibi oldum. Vapuru kurtarmak için bir şeyler, ne olursa olsun bir şeyler yapma dürtüsüne kapıldım. Ama Bay Bixby, bir kedi gibi sessiz ve dikkatli, dümenin başında duruyordu; bütün kılavuzlar da arkasında omuz omuza dizilmişti.
“Geçemeyecek!” diye fısıldadı biri.
İskandilcinin sesine bakılırsa su gittikçe sığlaşıyordu; derinlik sonunda şuna indi—
“Sekiz buçuk!.... Sekiz fitt!... Sekiz fitt!... Yedi ve—”
Bay Bixby konuşma borusundan makiniste uyarıyla seslendi—
“Hazır ol!”
“Emredersiniz, efendim!”
“Yedi buçuk! Yedi fit! Altı ve—”
Dibe vurduk! Bay Bixby bir anda bir sürü çanı çaldırdı, borudan bağırdı: “ŞİMDİ, basabildiğin kadar bas!” Sonra ortağına dönüp “Dümeni sonuna kadar kır! Asıl! Asıl!” dedi. Vapur kumu yara yara ilerledi, felaketin doruğunda muazzam bir an asılı kaldı, sonra öte yana geçti! Bay Bixby’nin arkasından yükselen öyle bir haykırış oldu ki daha önce hiçbir haykırış kaptan köşkünün tavanını yerinden oynatmamıştı!
Ondan sonra bir daha sorun çıkmadı. Bay Bixby o gece kahramandı; nehir adamlarının onun başarısını konuşmayı bırakması da epey zaman aldı.
Vapuru o bulanık su enginliğinde işaretlerin arasından geçirirken gereken olağanüstü hassasiyeti tam anlamıyla kavramak için, şunu bilmek gerekir: Vapur yalnızca kütük engellerin ve görünmeyen resiflerin arasından dolambaçlı yolla ilerlemek, sonra adanın başını kıçındaki dallar sarkan yapraklara değecek kadar yakın sıyırıp geçmek zorunda değildi. Bir noktada, suya batmış ve görünmeyen bir enkazın neredeyse kol mesafesinden geçmesi gerekiyordu. Vapur o engele çarpsa enkaz gövdenin kerestelerini altından kapıp götürecek; beş dakika içinde çeyrek milyon dolarlık vapuru ve yükünü yok edecek, belki de üstüne yüz elli kadar insanın ölümüne yol açacaktı.
O gece duyduğum son söz, konuklarımızdan birinin Bay Bixby’ye tek başına ve büyük bir hayranlıkla söylediği övgüydü. Şöyle dedi—
“Ölümün Gölgesi hakkı için, adam yıldırım gibi bir kılavuz!”
Bölüm etkileşimi
