Bölümler 88Şu an: Xxxı. Bölüm.
- 1 Öndeyiş.383 kelime
- 2 I. Kitap. — Bayan Brooke. — I. Bölüm.2.324 kelime
- 3 İkinci Bölüm.2.057 kelime
- 4 Üçüncü Bölüm.3.055 kelime
- 5 Bölüm Iv.1.973 kelime
- 6 Bölüm V.2.425 kelime
- 7 Bölüm Vı.2.977 kelime
- 8 Bölüm Vıı.1.074 kelime
- 9 Bölüm Vııı.1.446 kelime
- 10 Bölüm Ix.2.892 kelime
- 11 Bölüm X.3.169 kelime
- 12 On Birinci Bölüm.2.549 kelime
- 13 Xıı. Bölüm4.752 kelime
- 14 İkinci Kitap. — Yaşlı ve Genç. — Xııı. Bölüm.2.583 kelime
- 15 Xıv. Bölüm2.416 kelime
- 16 Xv. Bölüm.3.834 kelime
- 17 Bölüm Xvı.3.654 kelime
- 18 Bölüm Xvıı.2.468 kelime
- 19 Bölüm Xvııı.3.147 kelime
- 20 Xıx. Bölüm1.055 kelime
- 21 Xx. Bölüm3.207 kelime
- 22 Bölüm Xxı.2.160 kelime
- 23 Xxıı. Bölüm.3.946 kelime
- 24 Üçüncü Kitap. — Ölümü Beklerken. — Yirmi Üçüncü Bölüm.3.376 kelime
- 25 Xxıv. Bölüm.3.159 kelime
- 26 Xxv. Bölüm1.800 kelime
- 27 Yirmi Altıncı Bölüm1.318 kelime
- 28 Yirmi Yedinci Bölüm2.407 kelime
- 29 Xxvııı. Bölüm.1.394 kelime
- 30 Xxıx. Bölüm.2.169 kelime
- 31 Xxx. Bölüm1.759 kelime
- 32 Xxxı. Bölüm.2.732 kelime · Okuduğun bölüm
- 33 Xxxıı. Bölüm3.190 kelime
- 34 Otuz Üçüncü Bölüm.1.445 kelime
- 35 Dördüncü Kitap. — Üç Aşk Sorunu. — Otuz Dördüncü Bölüm.2.094 kelime
- 36 Xxxv. Bölüm3.115 kelime
- 37 Bölüm Xxxvı.4.085 kelime
- 38 Xxxvıı. Bölüm.5.794 kelime
- 39 Bölüm Xxxvııı.2.290 kelime
- 40 Xxxıx. Bölüm3.210 kelime
- 41 Bölüm Xl.3.617 kelime
- 42 Kırk Birinci Bölüm.1.387 kelime
- 43 Bölüm Xlıı.3.195 kelime
- 44 Beşinci Kitap. — Ölü El. — Xlııı. Bölüm.1.854 kelime
- 45 Bölüm Xlıv.834 kelime
- 46 Bölüm Xlv.4.740 kelime
- 47 Xlvı. Bölüm2.478 kelime
- 48 Bölüm Xlvıı.1.517 kelime
- 49 Bölüm Xlvııı.2.440 kelime
- 50 Bölüm Xlıx.1.001 kelime
- 51 Bölüm L.2.831 kelime
- 52 Bölüm Lı.3.497 kelime
- 53 Bölüm Lıı.2.573 kelime
- 54 Bölüm Lııı.3.541 kelime
- 55 Altıncı Kitap. — Dul Kadın ve Karısı. — Lıv. Bölüm.3.150 kelime
- 56 Elli Beşinci Bölüm.1.282 kelime
- 57 Elli Altıncı Bölüm.5.205 kelime
- 58 Bölüm Lvıı.2.681 kelime
- 59 Bölüm Lvııı.4.956 kelime
- 60 Bölüm Lıx.806 kelime
- 61 Bölüm Lx.2.882 kelime
- 62 Bölüm Lxı.3.799 kelime
- 63 Bölüm Lxıı.2.973 kelime
- 64 Yedinci Kitap. — İki Ayartı. — Lxııı. Bölüm.2.084 kelime
- 65 Lxıv. Bölüm.4.362 kelime
- 66 Lxv. Bölüm1.375 kelime
- 67 Lxvı. Bölüm2.589 kelime
- 68 67. Bölüm.1.999 kelime
- 69 68. Bölüm.2.039 kelime
- 70 69. Bölüm.2.593 kelime
- 71 Yetmişinci Bölüm3.299 kelime
- 72 Lxxı. Bölüm.4.493 kelime
- 73 Sekizinci Kitap. — Gün Batımı ve Gün Doğumu. — Yetmiş İkinci Bölüm.987 kelime
- 74 Bölüm Lxxııı.1.014 kelime
- 75 Bölüm Lxxıv.2.800 kelime
- 76 75. Bölüm2.044 kelime
- 77 76. Bölüm2.680 kelime
- 78 Bölüm Lxxvıı.1.911 kelime
- 79 Bölüm Lxxvııı.1.093 kelime
- 80 Bölüm Lxxıx.577 kelime
- 81 Bölüm Lxxx.1.677 kelime
- 82 Bölüm Lxxxı.2.617 kelime
- 83 Bölüm Lxxxıı.1.028 kelime
- 84 Bölüm Lxxxııı.2.021 kelime
- 85 Lxxxıv. Bölüm2.559 kelime
- 86 Seksen Beşinci Bölüm868 kelime
- 87 Seksen Altıncı Bölüm1.126 kelime
- 88 Son2.011 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
XXXI. BÖLÜM.
O büyük çanın sesini nasıl bulacaksın,
Kımıldatamayacağın kadar iri olanın? Bir flüt
Çalsın yeter ince alaşımın altında; dikkatle dinle,
Doğru nota gümüşten bir dere gibi akana dek:
O zaman koca çan titreyecek—o zaman kütle,
Birbirine katılan sayısız dalgayla karşılık verecek,
Alçak, yumuşak bir ahenk içinde.
Lydgate o akşam Bayan Vincy’ye Bayan Casaubon’dan söz etti; otuz yaş büyük, ağırbaşlı ve bilgin kocasına beslediği güçlü duyguyu özellikle vurguladı.
“Elbette kocasına düşkündür,” dedi Rosamond. Kadın için bundan daha hoş bir zorunlu sonuç olamayacağını düşünen bilim adamına, sözleri doğal bir çıkarımı ima ediyordu. Ama aynı anda, kocası yakında ölecek olursa Lowick Malikânesi’nin hanımı olmanın o kadar da iç karartıcı olmayacağını düşünüyordu. “Sizce çok güzel mi?”
“Kesinlikle güzel ama bunu düşünmedim,” dedi Lydgate.
“Sanırım bunu düşünmeniz mesleğe yakışmazdı,” dedi Rosamond, gamzeleri belirerek. “Ama muayenehaneniz nasıl da genişliyor! Önce Chettam’lara çağrılmıştınız sanırım; şimdi de Casaubon’lara.”
“Evet,” dedi Lydgate, bunu istemeden kabul ediyormuş gibi. “Ama varlıklılara gitmek yoksullara bakmak kadar hoşuma gitmiyor. Vakalar daha tekdüze; daha çok tantanaya katlanıp saçmalıkları daha saygılı bir tavırla dinlemek gerekiyor.”
“Middlemarch’ta da bundan fazlası yok,” dedi Rosamond. “Üstelik en azından geniş koridorlarda dolaşıyor, her yerde gül yapraklarının kokusunu duyuyorsunuz.”
“Doğru, Montmorenci Mademoiselle’i,” dedi Lydgate. Başını masaya doğru eğip çantasının ağzında duran ince mendilini dördüncü parmağıyla kaldırdı; kokusunu içine çekmek ister gibiydi, bir yandan da gülümseyerek ona bakıyordu.
Ama Lydgate’in Middlemarch’ın çiçeğinin çevresinde aylakça dolandığı bu keyifli tatil havası sonsuza dek süremezdi. O kasabada da başka yerlerde olduğu kadar toplumsal yalnızlık bulmak imkânsızdı; sürekli flört eden iki kişi, “şeylerin ayrı ayrı ilerleyişini belirleyen türlü dolaşıklıklardan, ağırlıklardan, darbelerden, çarpışmalardan ve hareketlerden” hiçbir biçimde kaçamazdı. Bayan Vincy’nin yaptığı her şey fark ediliyordu. Şimdilerde hayranlarının ve eleştirmenlerinin gözüne belki daha çok batıyordu; çünkü Bayan Vincy, biraz direndikten sonra, Fred’le birlikte bir süre Stone Court’ta kalmaya gitmişti. Yaşlı Featherstone’u memnun etmenin ve Fred’in hastalığı iyileştikçe daha da katlanılmaz bir gelin gibi görünen Mary Garth’ı gözetim altında tutmanın başka yolu yoktu.
Örneğin Bulstrode Teyze, artık yalnız olduğu için Rosamond’u görmeye Lowick Gate’e biraz daha sık uğramaya başlamıştı. Bayan Bulstrode’un erkek kardeşine karşı gerçek bir kız kardeş sevgisi vardı: onun daha iyi biriyle evlenebileceğini hep düşünür, ama çocuklarının iyiliğini isterdi. Bayan Bulstrode’un Bayan Plymdale’yle de eskiye dayanan bir yakınlığı vardı. İpekler, iç çamaşırı desenleri, porselenler ve din adamları konusunda tercihleri neredeyse aynıydı; sağlıklarına ve ev idaresine ilişkin küçük dertlerini birbirlerine anlatırlardı. Bayan Bulstrode’un daha kararlı bir ciddiyete, düşünceye daha çok hayranlığa sahip olması ve kasaba dışında bir evde oturması gibi ufak üstünlükleri, aralarını açmadan konuşmalarına zaman zaman renk katardı. İkisi de iyi niyetli kadınlardı ve kendi güdüleri hakkında pek az şey biliyorlardı.
Bayan Bulstrode, bir sabah Bayan Plymdale’i ziyarete gittiğinde, zavallı Rosamond’u görmeye gideceği için daha fazla kalamayacağını söyleyiverdi.
“Neden ‘zavallı Rosamond’ diyorsunuz?” dedi Bayan Plymdale; gözleri iri, keskin bakışlı, evcilleştirilmiş bir şahini andıran ufak tefek bir kadındı.
“Çok güzel; bir de öylesine düşüncesizce yetiştirilmiş. Annesindeki o hafifmeşreplik çocukları için beni hep kaygılandırıyor, bilirsiniz.”
“Eh Harriet, içimden geldiği gibi konuşacaksam,” dedi Bayan Plymdale, vurgulayarak, “olanlara seninle Bay Bulstrode’un sevinmesi gerektiğini herkes düşünür. Bay Lydgate’in yükselmesi için elinizden geleni yaptınız.”
“Selina, ne demek istiyorsun?” dedi Bayan Bulstrode, gerçekten şaşırmıştı.
“Ned’in hatırı için gerçekten minnettarım, yanlış anlaşılmasın,” dedi Bayan Plymdale. “Böyle bir karıyı geçindirmeye bazılarına kıyasla daha çok gücü yeter elbette; ama başka birine bakmasını isterim. Yine de bir annenin kaygıları oluyor; bazı genç erkekler de bunun sonucunda kötü bir hayata sürüklenebiliyor. Üstelik söylemem gerekirse, kasabaya yabancıların gelmesinden hoşlanmadığımı belirtirim.”
“Bilmiyorum Selina,” dedi Bayan Bulstrode, o da hafifçe vurgulayarak. “Bay Bulstrode bir zamanlar burada yabancıydı. İbrahim’le Musa da o ülkede yabancıydı; bize yabancıları ağırlamamız söylenir. Hele de,” diye ekledi kısa bir aradan sonra, “kusurlu yanları yoksa.”
“Dini anlamda konuşmuyordum Harriet. Bir anne olarak söyledim.”
“Selina, yeğenimin senin oğlunla evlenmesine karşı bir şey söylediğimi hiç duymadığına eminim.”
“Ah, Bayan Vincy’nin kibri işte—başka hiçbir şey değil, eminim,” dedi Bayan Plymdale. Bu konuda daha önce Harriet’e tümüyle içini dökmemişti. “Middlemarch’ta ona layık hiçbir genç erkek yoktu: annesinin böyle söylediğini duydum. Bence bu Hristiyanca bir tutum değil. Ama şimdi duyduğuma göre, kendisi kadar gururlu bir adam bulmuş.”
“Rosamond’la Bay Lydgate arasında bir şey olduğunu mu söylüyorsun?” dedi Bayan Bulstrode; cehaletinin ortaya çıktığını fark etmek onu biraz utandırmıştı.
“Harriet, bunu bilmiyor olman mümkün mü?”
“Ah, pek dışarı çıkmıyorum; dedikodudan da hoşlanmam, gerçekten hiç duymam. Sen benim görmediğim o kadar çok insan görüyorsun ki. Senin çevren bizimkinden epey farklı.”
“Öyle ama kendi yeğenin, Bay Bulstrode’un gözdesi—senin de çok sevdiğin biri, eminim Harriet! Bir zamanlar Kate biraz büyüyünce onu Kate’e uygun gördüğünü sanmıştım.”
“Şu anda ciddi bir şey olduğuna inanmıyorum,” dedi Bayan Bulstrode. “Erkek kardeşim mutlaka bana söylerdi.”
“Eh, herkesin yolu yordamı farklı; ama anladığım kadarıyla Bayan Vincy’yle Bay Lydgate’i yan yana gören herkes onları nişanlı sanıyor. Neyse, bu beni ilgilendirmez. Eldiven desenini kaldırayım mı?”
Bunun üzerine Bayan Bulstrode, zihni yeni bir kaygıyla ağırlaşmış hâlde yeğenine gitti. Kendisi şık giyinmişti ama içeri girip onu yürüyüş kıyafetleriyle karşılayan Rosamond’un da neredeyse kendisi kadar pahalı giyindiğini, her zamankinden biraz daha fazla hayıflanarak fark etti. Bayan Bulstrode, erkek kardeşinin daha küçük, kadınsı bir kopyasıydı; kocasının donuk ve solgun teninden onda eser yoktu. Bakışları dürüst ve açıktı; sözü dolandırmazdı.
“Yalnızsın, görüyorum canım,” dedi, birlikte salona girerken ağırbaşlı bir tavırla çevresine bakarak. Rosamond, teyzesinin söyleyecek özel bir şeyi olduğundan emindi; yan yana oturdular. Yine de Rosamond’un şapkasının içindeki pililer öyle zarifti ki Kate için de aynısından istememek imkânsızdı. Bayan Bulstrode’un güzel sayılabilecek gözleri, konuşurken o geniş pilili kenarda dolaşıp durdu.
“Seninle ilgili beni çok şaşırtan bir şey duydum Rosamond.”
“Nedir o teyze?” Rosamond’un gözleri de teyzesinin geniş, işlemeli yakasında dolaşıyordu.
“Buna inanamıyorum: bana söylemeden—baban da haber vermeden—nişanlanmışsın.” Bayan Bulstrode’un gözleri sonunda Rosamond’un gözlerine takıldı; Rosamond koyu koyu kızarıp şöyle dedi—
“Nişanlı değilim teyze.”
“Öyleyse neden herkes öyle söylüyor; neden kasabanın dilinde?”
“Kasabanın ne dediği bence pek önemli değil,” dedi Rosamond; içten içe bundan memnundu.
“Ah canım, biraz daha düşünceli ol; komşularını küçümseme. Artık yirmi ikini doldurdun, unutma; bir de servetin yok. Babanın sana bir şey ayıramayacağına eminim. Bay Lydgate çok entelektüel ve zeki; bunda bir çekicilik olduğunu biliyorum. Ben de böyle adamlarla konuşmayı severim; amcan da onu çok işe yarar buluyor. Ama burada mesleği pek kazançlı değil. Elbette hayat bundan ibaret değil; ama bir doktorun gerçekten dini görüşlere sahip olması pek enderdir—akıl üstünlüğüne fazla gurur duyarlar. Sen de yoksul bir adamla evlenmeye uygun değilsin.”
“Bay Lydgate yoksul değil teyze. Çok seçkin bağlantıları var.”
“Bana kendisi yoksul olduğunu söyledi.”
“Çünkü yüksek bir yaşam standardına sahip insanlara alışkın.”
“Canım Rosamond, yüksek bir yaşam standardı tutturmayı aklından geçirmemelisin.”
Rosamond gözlerini önüne indirip çantasıyla oynadı. Ateşli bir genç kadın değildi, keskin cevapları da yoktu; ama dilediği gibi yaşamaya kararlıydı.
“Öyleyse gerçekten doğru mu?” dedi Bayan Bulstrode, yeğenine ciddi ciddi bakarak. “Bay Lydgate’i düşünüyorsun; aranızda bir sözleşme var ama babanın bundan haberi yok. Açık konuş canım Rosamond: Bay Lydgate sana gerçekten evlenme teklif etti mi?”
Zavallı Rosamond çok tatsız duygular içindeydi. Lydgate’in hislerinden ve niyetinden emin olduğunu sanıyordu; ama teyzesi bunu sorunca “Evet” diyememek hoşuna gitmedi. Gururu incinmişti ama alışkanlık hâline gelmiş kendine hâkimiyeti yardımına yetişti.
“Kusura bakma teyze. Bu konuda konuşmamayı tercih ederim.”
“Kesin bir gelecek görmeden bir adama gönlünü kaptırmazsın umarım canım. Bir de reddettiğini bildiğim iki harika teklifi düşün! Biri hâlâ elinin altında, yeter ki onu tepme. Böyle davranıp sonunda kötü bir evlilik yapan, çok güzel bir kadın tanırdım. Bay Ned Plymdale hoş bir genç; bazıları yakışıklı bile bulabilir. Üstelik ailenin tek oğlu. Büyük bir ticarethane, bir meslek sahibi olmaktan daha iyidir. Tabii evlilik her şey demek değil. Önce Tanrı’nın krallığını aramanı isterim. Ama genç bir kadın kalbini kendi denetiminde tutmalı.”
“Öyle olsa bile Bay Ned Plymdale’e asla vermezdim. Onu zaten reddettim. Âşık olsaydım, hemen ve hiç değişmeden severdim,” dedi Rosamond; kendini romantik bir kahraman gibi hissetmiş, rolünü de hoş bir biçimde oynamıştı.
“Anlıyorum canım,” dedi Bayan Bulstrode, hüzünlü bir sesle kalkıp gitmeye hazırlanırken. “Karşılık görmeden gönlünü kaptırmışsın.”
“Hayır, hiç de değil teyze,” dedi Rosamond vurgulayarak.
“Öyleyse Bay Lydgate’in sana ciddi duygular beslediğinden tamamen emin misin?”
Rosamond’un yanakları bu sırada inatla yanıyor, kendini çok küçük düşmüş hissediyordu. Susmayı seçti; teyzesi de daha da emin olmuş hâlde gitti.
Bay Bulstrode, dünyevi ve önemsiz konularda karısının istediğini yapmaya yatkındı. Karısı şimdi, nedenini açıklamadan, bir sonraki fırsatta Bay Lydgate’le konuşurken yakında evlenmeye niyeti olup olmadığını öğrenmesini istedi. Sonuç kesin bir hayırdı. Bay Bulstrode üstüne sorularla gidilince, Lydgate’in evliliğe varabilecek bir gönül bağı olan hiçbir erkeğin konuşmayacağı biçimde konuştuğunu ortaya koydu. Bayan Bulstrode artık önünde ciddi bir görev bulunduğunu düşünüyordu. Çok geçmeden Lydgate’le baş başa kalmayı ayarladı. Önce Fred Vincy’nin sağlığı hakkında sorular sordu, erkek kardeşinin geniş ailesi için duyduğu içten kaygıyı dile getirdi; ardından gençlerin hayattaki yerlerini belirlerken karşılaştıkları tehlikeler hakkında genel sözlere geçti. Genç erkekler çoğu zaman başıboş ve hayal kırıklığı yaratıcı olur, kendilerine harcanan paranın karşılığını pek vermezlerdi; genç bir kadının da gelecekteki konumunu zedeleyebilecek pek çok koşula maruz kalması mümkündü.
“Özellikle de çok çekiciyse ve ailesi sık sık konuk ağırlıyorsa,” dedi Bayan Bulstrode. “Beyler ona ilgi gösterip sırf o anın zevki için bütün ilgisini kendilerine ayırıyor, böylece başkalarını uzaklaştırıyorlar. Bir genç kadının geleceğini etkilemek, Bay Lydgate, bence ağır bir sorumluluktur.” Bayan Bulstrode, sözleri uyarı, hatta sitem amacı taşıdığını açıkça belli ederek gözlerini ona dikti.
“Elbette,” dedi Lydgate ona bakarak—belki o da biraz dik dik bakmıştı. “Öte yandan, genç bir kadına ilgi gösterirse onun kendisine âşık olacağını ya da başkalarının öyle sanacağını düşünüp bunu yapmaması gerektiğini aklından geçiren bir erkek büyük bir kendini beğenmiş olmalı.”
“Ah Bay Lydgate, sahip olduğunuz üstünlükleri iyi biliyorsunuz. Buradaki genç erkeklerin sizinle boy ölçüşemeyeceğini biliyorsunuz. Sık sık gittiğiniz bir ev, bir genç kadının hayatta arzu edilir bir yer edinmesini ciddi biçimde güçleştirebilir, önüne evlilik teklifleri gelse bile onları kabul etmesini engelleyebilir.”
Lydgate, Middlemarch’ın Orlandolarına üstün gelmesinden pek gururlanmamıştı; Bayan Bulstrode’un ne demek istediğini anlamaksa onu rahatsız etmişti. Bayan Bulstrode, gerektiği kadar etkileyici konuştuğuna ve daha tumturaklı bir sözcük olan “aleyhte işlemek”i kullanarak, ayrıntılar hâlâ yeterince açık seçikken onların üzerine soylu bir örtü serdiğine inanıyordu.
Lydgate biraz öfkelenmişti; bir eliyle saçlarını geriye itti, ötekiyle yeleğinin cebini tuhaf bir biçimde yokladı, sonra minicik siyah spanieli çağırmak için eğildi. Köpek, içtenlikten yoksun okşamaları sezecek kadar anlayışlıydı ve yanına gelmedi. Başka konuklarla birlikte yemek yemiş, çayını da henüz içmiş olduğundan kalkıp gitmesi yakışık almazdı. Bayan Bulstrode, anlaşıldığından hiç kuşku duymadan konuyu değiştirdi.
Sanırım Süleyman’ın Özdeyişleri’nde, damağı yara olanın kum tanesini hemen fark ettiği gibi, huzursuz bir vicdanın da imaları duyduğunun yazılması unutulmuş. Ertesi gün Bay Farebrother, sokakta Lydgate’le vedalaşırken akşam Vincy’lerde buluşacaklarını sandığını söyledi. Lydgate kısa kesti: Hayır, yapması gereken işler vardı; akşamları dışarı çıkmayı bırakmalıydı.
“Ne! Kendini direğe bağlatıp kulaklarını mı tıkayacaksın?” dedi papaz. “Peki, sirenlerin seni baştan çıkarmasını istemiyorsan önceden önlem almakta haklısın.”
Birkaç gün önce Lydgate bu sözlere papazın her zamanki ifade tarzından ibaretmiş gibi aldırmazdı. Şimdiyse sözlerde, kendini gülünç duruma düşürdüğü ve yanlış anlaşılmaya yol açacak biçimde davrandığı izlenimini doğrulayan bir ima var gibiydi. Rosamond’un kendisinin yanlış anladığına inanmıyordu; onun her şeyi, Lydgate’in kastettiği kadar hafife aldığından emindi. Görgü kurallarının her yönünde olağanüstü bir sezgisi ve inceliği vardı; ama birlikte yaşadığı insanlar beceriksiz ve burnunu her şeye sokan kimselerdi. Yine de bu yanlış anlaşılma daha ileri gitmemeliydi. Bay Vincy’lere yalnızca işi düştüğünde gitmemeye karar verdi ve kararına uydu.
Rosamond çok mutsuz oldu. Teyzesinin sorularıyla içine düşen huzursuzluk büyüdü büyüdü; Lydgate’i on gündür görmemişken, sonunda bu huzursuzluk, belki de karşısına çıkabilecek boşluğun dehşetine, ölümlülerin umutlarını böylesine ucuza silip süpüren o amansız süngere ilişkin bir kötü önseziye dönüştü. Büyücünün büyüsüyle kısa bir süreliğine bahçeye çevrilmiş bir çorak arazi gibi, dünya onun için yeniden kasvetli olacaktı. Hayal kırıklığına uğramış aşkın acısını tatmaya başladığını, son altı aydır içinde bulunduğu o tatlı düşler sarayını başka hiçbir erkeğin ona kurduramayacağını hissediyordu. Zavallı Rosamond’un iştahı kesilmiş, kendini Ariadne kadar terk edilmiş hissetmişti; kostüm sandıkları dopdolu, arabaya binme umudu kalmamış, sahnede bırakılmış güzel bir Ariadne gibi.
Dünyada hepsine aşk denen ve edebiyatla tiyatroda her şeyi mazur gösteren yüce bir öfkenin ayrıcalıklarını talep eden nice şaşırtıcı karışım vardır. Neyse ki Rosamond aklından umutsuz bir şey yapmak geçirmedi: sarı saçlarını her zamanki gibi güzelce ördü, gururla sakin durdu. Teyzesi Bulstrode’un Lydgate’in ziyaretlerini engellemek için bir biçimde araya girmiş olması, onun en umut verici varsayımıydı; Lydgate’in kendiliğinden kayıtsız kalması ihtimalinden her şey iyiydi. Tutku yüzünden zayıflamak, hafiflemek ya da ölçülebilir başka sonuçlara uğramak için değil de, korkuyla beslenen tahminler ve hayal kırıklığından oluşan bütün o ruhsal döngü için on günün kısa olduğunu düşünen biri, genç bir kadının zihnindeki zarif boş vakitte neler olup bitebileceğini bilmiyor demektir.
Ne var ki on birinci gün, Lydgate Stone Court’tan ayrılırken Bayan Vincy ondan kocasına Bay Featherstone’un sağlığında belirgin bir değişiklik olduğunu ve o gün Stone Court’a gelmesini istediğini iletmesini rica etti. Oysa Lydgate depoya uğrayabilir ya da cep defterinden bir yaprak koparıp mesajı yazdıktan sonra kapıya bırakabilirdi. Ama belli ki bu basit yollar aklına gelmemişti; buradan, Bay Vincy evde yokken uğrayıp mesajı genç Bayan Vincy’ye bırakmaya pek itirazı olmadığı sonucunu çıkarabiliriz. Bir erkek çeşitli nedenlerle arkadaşlık etmeyi reddedebilir; ama kimsenin yokluğunu fark etmemesi, belki bir bilgeyi bile sevindirmez. Çapkınlığa karşı direnişi ve tatlı seslerden bile uzun süre uzak durma kararlılığı üzerine Rosamond’la birkaç şakacı söz etmek, yeni alışkanlıkları eskilerin yanına zarifçe eklemenin kolay bir yolu olurdu. Bayan Bulstrode’un imalarının olası nedenlerine ilişkin anlık tahminler de düşüncelerinin daha sağlam dokusuna ince, yapışkan tüyler gibi karışmıştı; bunu da itiraf etmek gerekir.
Bayan Vincy yalnızdı. Lydgate içeri girince öyle derin kızardı ki o da aynı ölçüde mahcup oldu. Şakalaşmak yerine hemen geliş nedenini anlatmaya ve babasına mesajı iletmesini neredeyse resmî bir dille rica etmeye koyuldu. İlk anda mutluluğu geri dönüyormuş gibi hisseden Rosamond, Lydgate’in tavrından derinden incindi. Yüzünün kızarıklığı geçmişti; soğukça kabul etti ve gereksiz tek kelime etmedi. Elindeki basit zincir işi, Rosamond’un Lydgate’e çenesinden yukarısına bakmaktan kaçınmasını sağlıyordu. Her başarısızlıkta başlangıç, şüphesiz, bütünün yarısıdır. Lydgate kamçısıyla oynayıp iki uzun an boyunca tek kelime edemeden oturduktan sonra gitmek üzere kalktı. Mahcubiyetini belli etmemek istemesiyle incinmişliği arasında bocalayan Rosamond gerilip zincirini irkilmiş gibi düşürdü ve mekanik bir hareketle o da ayağa kalktı. Lydgate hemen eğilip zinciri aldı. Doğrulunca, kendi kendini beğenmiş bir zarafetle her zamanki kusursuz hâkimiyet içinde dönüp duran o güzel yüz, uzun, zarif bir boynun üzerinde hemen karşısındaydı. Ama şimdi gözlerini kaldırınca yüzündeki çaresiz titremeyi gördü; bu, onda daha önce uyanmamış bir duyguyu harekete geçirdi ve Rosamond’a sorgularcasına bir bakış attı. O anda Rosamond, beş yaşındayken olduğu kadar doğaldı. Gözlerinin dolduğunu hissetmişti; başka bir şey yapmaya çalışmanın yararı yoktu. Mavi bir çiçeğin üzerinde su damlaları gibi gözyaşlarını olduğu yerde bırakabilir ya da yanaklarından akmalarına izin verebilirdi.
O doğallık anı, her şeyi kristalleştiren hafif bir dokunuştu: flörtü aşka dönüştürdü. Suyun altında unutma çiçeklerine bakan hırslı adamın sıcakkanlı ve düşüncesiz biri olduğunu unutmayın. Zincirin nereye düştüğünü bilmiyordu; içinde, tutkulu aşkın gücünü mucizevi biçimde uyandıran bir düşünce parladı. Bu aşk mühürlü bir mezara gömülü değildi; kolayca delinen ince bir toprağın altındaydı. Sözleri son derece ani ve beceriksizceydi; ama ses tonu onları ateşli, yalvaran bir itiraf gibi duyuruyordu.
“Ne oldu? Üzgünsünüz. Söyleyin, ne olur.”
Rosamond’a daha önce hiç böyle bir ses tonuyla konuşulmamıştı. Söylenen sözleri anlayıp anlamadığından emin değilim; ama Lydgate’e baktı ve gözyaşları yanaklarından süzüldü. Bu sessizlikten daha eksiksiz bir yanıt olamazdı. Lydgate her şeyi unutmuş, bu tatlı genç kadının mutluluğunun kendisine bağlı olduğu düşüncesiyle aniden kabaran şefkatine bütünüyle kapılmıştı. Onu kollarına aldı; incitmeden, koruyarak sarıldı—zayıf ve acı çekenlere şefkat göstermeye alışkındı—ve iki iri gözyaşının da üzerine birer öpücük kondurdu. Bir anlaşmaya varmak için tuhaf ama kısa bir yoldu bu. Rosamond öfkelenmedi; ürkek bir mutlulukla biraz geriye çekildi. Artık Lydgate yanına oturup daha anlaşılır konuşabilirdi. Rosamond küçük itirafını yapmak zorunda kaldı; Lydgate ise düşünmeden, ölçüsüzce teşekkür ve şefkat sözleri döktü. Yarım saat sonra evden nişanlı bir adam olarak ayrıldı; ruhu artık kendisine değil, bağlandığı kadına aitti.
Akşam Bay Vincy’yle konuşmak için yeniden geldi. Stone Court’tan henüz dönmüş olan Bay Vincy, Bay Featherstone’un ölüm haberini çok geçmeden alacağından emindi. Tam zamanında aklına gelen o uğurlu “vefat” sözcüğü, keyfini her zamanki akşam neşesinin bile üzerine çıkarmıştı. Doğru sözcük her zaman güçlüdür; eylemlerimize de kendi kesinliğini aktarır. Yaşlı Featherstone’un ölümü “vefat” diye ele alınınca, mesele yalnızca hukuki bir nitelik kazanmıştı. Böylece Bay Vincy enfiye kutusunu bu ölümün üzerine tıklatıp neşeli olabiliyor, arada bir bile olsa ciddi görünmek zorunda hissetmiyordu; zaten ciddiyetten de yapmacıklıktan da nefret ederdi. Vasiyet bırakan biri için kim huşuya kapılır, taşınmaz mülk üzerindeki hak için kim ilahi söylerdi ki? O akşam Bay Vincy her şeye neşeli tarafından bakıyordu. Hatta Lydgate’e, Fred’in sonunda aileden gelen bünyeyi aldığını ve yakında yine eskisi gibi aslan parçası olacağını söyledi. Rosamond’un nişanına onay vermesi istendiğinde de şaşırtıcı bir kolaylıkla onay verdi; hemen genç erkek ve kadınlar için evliliğin yararları üzerine genel sözlere geçti ve bütün bunlardan, biraz daha punç içmenin yerinde olacağı sonucunu çıkarmış görünüyordu.
Bölüm etkileşimi
