Middlemarch kitap kapağı

63. bölüm / 88

Bölüm Lxıı.

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 88Şu an: Bölüm Lxıı.
  1. 1 Öndeyiş.383 kelime
  2. 2 I. Kitap. — Bayan Brooke. — I. Bölüm.2.324 kelime
  3. 3 İkinci Bölüm.2.057 kelime
  4. 4 Üçüncü Bölüm.3.055 kelime
  5. 5 Bölüm Iv.1.973 kelime
  6. 6 Bölüm V.2.425 kelime
  7. 7 Bölüm Vı.2.977 kelime
  8. 8 Bölüm Vıı.1.074 kelime
  9. 9 Bölüm Vııı.1.446 kelime
  10. 10 Bölüm Ix.2.892 kelime
  11. 11 Bölüm X.3.169 kelime
  12. 12 On Birinci Bölüm.2.549 kelime
  13. 13 Xıı. Bölüm4.752 kelime
  14. 14 İkinci Kitap. — Yaşlı ve Genç. — Xııı. Bölüm.2.583 kelime
  15. 15 Xıv. Bölüm2.416 kelime
  16. 16 Xv. Bölüm.3.834 kelime
  17. 17 Bölüm Xvı.3.654 kelime
  18. 18 Bölüm Xvıı.2.468 kelime
  19. 19 Bölüm Xvııı.3.147 kelime
  20. 20 Xıx. Bölüm1.055 kelime
  21. 21 Xx. Bölüm3.207 kelime
  22. 22 Bölüm Xxı.2.160 kelime
  23. 23 Xxıı. Bölüm.3.946 kelime
  24. 24 Üçüncü Kitap. — Ölümü Beklerken. — Yirmi Üçüncü Bölüm.3.376 kelime
  25. 25 Xxıv. Bölüm.3.159 kelime
  26. 26 Xxv. Bölüm1.800 kelime
  27. 27 Yirmi Altıncı Bölüm1.318 kelime
  28. 28 Yirmi Yedinci Bölüm2.407 kelime
  29. 29 Xxvııı. Bölüm.1.394 kelime
  30. 30 Xxıx. Bölüm.2.169 kelime
  31. 31 Xxx. Bölüm1.759 kelime
  32. 32 Xxxı. Bölüm.2.732 kelime
  33. 33 Xxxıı. Bölüm3.190 kelime
  34. 34 Otuz Üçüncü Bölüm.1.445 kelime
  35. 35 Dördüncü Kitap. — Üç Aşk Sorunu. — Otuz Dördüncü Bölüm.2.094 kelime
  36. 36 Xxxv. Bölüm3.115 kelime
  37. 37 Bölüm Xxxvı.4.085 kelime
  38. 38 Xxxvıı. Bölüm.5.794 kelime
  39. 39 Bölüm Xxxvııı.2.290 kelime
  40. 40 Xxxıx. Bölüm3.210 kelime
  41. 41 Bölüm Xl.3.617 kelime
  42. 42 Kırk Birinci Bölüm.1.387 kelime
  43. 43 Bölüm Xlıı.3.195 kelime
  44. 44 Beşinci Kitap. — Ölü El. — Xlııı. Bölüm.1.854 kelime
  45. 45 Bölüm Xlıv.834 kelime
  46. 46 Bölüm Xlv.4.740 kelime
  47. 47 Xlvı. Bölüm2.478 kelime
  48. 48 Bölüm Xlvıı.1.517 kelime
  49. 49 Bölüm Xlvııı.2.440 kelime
  50. 50 Bölüm Xlıx.1.001 kelime
  51. 51 Bölüm L.2.831 kelime
  52. 52 Bölüm Lı.3.497 kelime
  53. 53 Bölüm Lıı.2.573 kelime
  54. 54 Bölüm Lııı.3.541 kelime
  55. 55 Altıncı Kitap. — Dul Kadın ve Karısı. — Lıv. Bölüm.3.150 kelime
  56. 56 Elli Beşinci Bölüm.1.282 kelime
  57. 57 Elli Altıncı Bölüm.5.205 kelime
  58. 58 Bölüm Lvıı.2.681 kelime
  59. 59 Bölüm Lvııı.4.956 kelime
  60. 60 Bölüm Lıx.806 kelime
  61. 61 Bölüm Lx.2.882 kelime
  62. 62 Bölüm Lxı.3.799 kelime
  63. 63 Bölüm Lxıı.2.973 kelime · Okuduğun bölüm
  64. 64 Yedinci Kitap. — İki Ayartı. — Lxııı. Bölüm.2.084 kelime
  65. 65 Lxıv. Bölüm.4.362 kelime
  66. 66 Lxv. Bölüm1.375 kelime
  67. 67 Lxvı. Bölüm2.589 kelime
  68. 68 67. Bölüm.1.999 kelime
  69. 69 68. Bölüm.2.039 kelime
  70. 70 69. Bölüm.2.593 kelime
  71. 71 Yetmişinci Bölüm3.299 kelime
  72. 72 Lxxı. Bölüm.4.493 kelime
  73. 73 Sekizinci Kitap. — Gün Batımı ve Gün Doğumu. — Yetmiş İkinci Bölüm.987 kelime
  74. 74 Bölüm Lxxııı.1.014 kelime
  75. 75 Bölüm Lxxıv.2.800 kelime
  76. 76 75. Bölüm2.044 kelime
  77. 77 76. Bölüm2.680 kelime
  78. 78 Bölüm Lxxvıı.1.911 kelime
  79. 79 Bölüm Lxxvııı.1.093 kelime
  80. 80 Bölüm Lxxıx.577 kelime
  81. 81 Bölüm Lxxx.1.677 kelime
  82. 82 Bölüm Lxxxı.2.617 kelime
  83. 83 Bölüm Lxxxıı.1.028 kelime
  84. 84 Bölüm Lxxxııı.2.021 kelime
  85. 85 Lxxxıv. Bölüm2.559 kelime
  86. 86 Seksen Beşinci Bölüm868 kelime
  87. 87 Seksen Altıncı Bölüm1.126 kelime
  88. 88 Son2.011 kelime

BÖLÜM LXII.
Düşük rütbeli bir yaverdi,
Macar kralının kızını severdi.

—Eski Bir Romans

Will Ladislaw’ın bütün düşüncesi artık Dorothea’yı yeniden görmek ve hemen ardından Middlemarch’tan ayrılmaktı. Bulstrode’la yaşadığı sarsıcı karşılaşmanın ertesi sabahı ona kısa bir mektup yazdı. Çeşitli nedenlerin kendisini çevrede beklediğinden uzun süre alıkoyduğunu söylüyor, ayrılmaya can atsa da Dorothea’nın izni olmadan gitmek istemediği için, mümkün olan en yakın tarihte onun belirteceği bir saatte Lowick’e yeniden uğramasına izin vermesini rica ediyordu. Mektubu büroya bıraktı; ulak Lowick Malikânesi’ne götürüp cevap beklesin diye tembihledi.

Ladislaw, son bir kez daha görüşmek istemenin tuhaflığını hissediyordu. Önceki vedası Sir James Chettam’ın huzurunda edilmiş, uşağa bile son veda olduğu söylenmişti. Beklenmediği bir anda yeniden ortaya çıkmak elbette insanın onurunu zedeler: ilk vedada hüzün vardır, ama ikinci kez dönmek gülünçlüğe kapı aralar. Will’in oyalanma nedenleri hakkında acı alayların dolaşıyor olması bile mümkündü. Yine de Dorothea’yı görmek için en doğrudan yolu seçmek, buluşmaya rastlantı havası verecek bir yola başvurmaktan daha iç rahatlatıcıydı; çünkü Dorothea’nın bu görüşmenin onun içtenlikle aradığı bir şey olduğunu anlamasını istiyordu. Daha önce ondan ayrılırken, aralarındaki ilişkiye yeni bir görünüm kazandıran ve o sırada sandığından daha kesin bir kopuşa yol açan gerçekleri bilmiyordu. Dorothea’nın kendi servetinden habersizdi; böyle konular üzerinde düşünmeye pek alışık olmadığından, Bay Casaubon’un düzenlemesine göre Dorothea’nın kendisiyle, Will Ladislaw’la evlenmesinin parasız kalmayı kabul etmek anlamına geleceğini varsaymıştı. Gizli yüreğinde bile onun böyle bir şey yaşamasını istemezdi; Dorothea onun uğruna bu kadar ağır bir karşıtlığa katlanmaya hazır olsa bile. Üstelik annesinin ailesiyle ilgili bu yeni açıklamanın acısı da vardı: bu gerçek öğrenilirse Dorothea’nın dostları onu, Dorothea’nın çok altında biri sayıp küçümsemek için bir neden daha bulacaktı. Birkaç yıl sonra, en azından kişisel değerinin onun servetine denk olduğunu hissederek geri dönebileceğine dair gizli umut, şimdi bir rüyanın düşsel devamı gibi görünüyordu. Bu değişiklik, Dorothea’dan kendisini bir kez daha kabul etmesini istemesini kuşkusuz haklı çıkarıyordu.

Ama o sabah Dorothea, Will’in mektubunu alacak yerde değildi. Amcası bir hafta içinde eve döneceğini bildiren bir mektup yazmıştı; bunun üzerine Dorothea haberi vermek için önce Freshitt’e gitmiş, ardından amcasının ona verdiği bazı talimatları iletmek üzere Grange’e geçmeyi düşünmüştü. Amcası, “Bir dul için bu türden biraz zihinsel uğraş iyi olur,” demişti.

Will Ladislaw o sabah Freshitt’teki konuşmalardan bazılarını duyabilseydi, çevrede oyalanmasıyla alay etmeye hazır kimi insanların bulunduğuna dair bütün varsayımlarının doğrulandığını hissederdi. Dorothea konusunda içi hayli rahatlamış olsa da Sir James, Ladislaw’ın hareketlerini izlemekteydi. Bay Standish, bu konuda güvenini kazanmış olduğundan, Sir James’e haber taşıyordu. Ladislaw’ın hemen ayrılacağını söylemesinden sonra Middlemarch’ta neredeyse iki ay daha kalması, Sir James’in kuşkularını artıran ya da en azından aile bağlarıyla sağlamlaşmamış, belirli bir mesleğe bağlı olmayan konumuyla doğal olarak birlikte gelen pervasızlığı göstermesi muhtemel saydığı bu “genç adam”a duyduğu soğukluğu haklı çıkaran bir gerçekti. Ama Standish’ten yeni öğrendiği bir şey, Will hakkındaki bu tahminlerini doğrularken Dorothea bakımından her türlü tehlikeyi ortadan kaldırmanın da yolunu sunuyordu.

Alışılmadık koşullar hepimizi kendimizden farklı davranmaya itebilir: en görkemli kişinin bile hapşırmak zorunda kaldığı durumlar vardır; duygularımız da aynı ölçüde yersiz biçimlerde harekete geçebilir. İyi yürekli Sir James bu sabah kendine o kadar aykırı davranıyordu ki, ikisi için de utanç vericiymiş gibi genellikle kaçındığı bir konuda Dorothea’ya bir şey söyleme isteğiyle huzursuzca yanıp tutuşuyordu. Celia’yı aracı yapamazdı; çünkü zihnindeki dedikodunun türünü onun bilmesini istemiyordu. Dorothea gelmeden önce, çekingenliği ve dili dolaşan hâliyle bu haberi konuşmaya nasıl açabileceğini düşünmeye çalışmıştı. Dorothea’nın beklenmedik gelişi, hoş olmayan bir şeyi söyleme konusunda kendi gücünden tümüyle umudunu kesmesine yol açtı. Ama çaresizlik bir çare düşündürdü: seyisi eyerlenmemiş bir atla parkın öteki ucuna, dedikoduyu zaten bilen ve gerektiğinde tekrar etmekten kendini ödün vermiş saymayacak olan Bayan Cadwallader’a kurşun kalemle yazılmış bir not göndermeye yolladı.

Dorothea, görmek istediği Bay Garth’ın bir saat içinde malikaneye gelmesinin beklendiği bahanesiyle alıkonmuştu. Sir James papazın karısını kollarken onu gördü; Dorothea çakıllı yolda Caleb’le hâlâ konuşuyordu. Sir James, ona gereken imalarda bulunmak üzere yanına gitti.

“Yeter, anladım,” dedi Bayan Cadwallader. “Sen temiz kalacaksın. Ben öyle bir karayım ki kendimi lekeleyemem.”

“Bunun önemli olduğunu söylemiyorum,” dedi Sir James, Bayan Cadwallader’ın meseleyi fazla iyi anlamasından hoşlanmayarak. “Yalnız Dorothea’nın onu yeniden kabul etmemesi için nedenler bulunduğunu bilmesi iyi olur; bunu ona gerçekten ben söyleyemem. Sizden duyunca daha hafif karşılar.”

Gerçekten de haberi pek hafifçe verdi. Dorothea Caleb’den ayrılıp onlara doğru döndüğünde, Bayan Cadwallader’ın parkı dünyanın en sıradan tesadüfüyle geçip Celia’yla bir anne edasıyla bebek hakkında laflamaya uğradığı ortaya çıktı. Demek Bay Brooke geri dönüyordu? Ne güzel! Umarız Meclis hummasından ve öncülük hevesinden tümüyle kurtulmuş olarak gelirdi. “Pioneer”dan söz açılmışken, biri gazetenin yakında, ne yapacağını bilemediği için renk renk değişen can çekişen bir yunusa benzeyeceğini önceden söylemişti; çünkü Bay Brooke’un parlak genç himayesindeki Ladislaw ya gitmiş ya da gitmek üzereymiş. Sir James bunu duymuş muydu?

Üçü çakıllı yolda yavaşça yürüyordu. Sir James bir çalıya dönüp kamçısını vururken bu tür bir şey duyduğunu söyledi.

“Hepsi yalan!” dedi Bayan Cadwallader. “Görünüşe bakılırsa ne gitmiş ne de gidiyor; ‘Pioneer’ rengini koruyor. Bay Orlando Ladislaw ise sizin Bay Lydgate’in karısıyla durmadan şarkı söyleyip durarak koyu mavi, fena bir skandala yol açıyor. Bana anlatıldığına göre bu genç bey halının üstüne uzanmış ya da piyano başında şarkı söylerken görülmeden kimse eve giremiyormuş. Ama imalat kentlerinde yaşayanların itibarı zaten hep bozuktur.”

“Bayan Cadwallader, bir haberin yalan olduğunu söyleyerek başladınız; bence bu da yalan,” dedi Dorothea öfkeyle. “En azından çarpıtılmış olduğundan eminim. Bay Ladislaw hakkında kötü söz işitmeyeceğim; zaten yeterince haksızlığa uğradı.”

Dorothea gerçekten duygulandığında başkalarının onun hisleri hakkında ne düşündüğünü pek önemsemezdi; düşünecek durumda olsaydı bile, Will hakkında incitici sözler söylendiğinde kendisinin yanlış anlaşılma korkusuyla susmayı küçüklük sayardı. Yüzü kızarmış, dudağı titriyordu.

Sir James ona göz ucuyla bakınca kurduğu düzeneğe pişman oldu; ama her duruma ayak uydurabilen Bayan Cadwallader avuçlarını dışa çevirip şöyle dedi: “Tanrı dilerim öyledir, canım! Yani herkes hakkındaki kötü hikâyeler yalan olabilir. Ama genç Lydgate’in Middlemarch kızlarından biriyle evlenmiş olması yazık. Hatırı sayılır birinin oğlu olduğuna göre, damarlarında iyi kan dolaşan, pek de genç olmayan ve mesleğine katlanabilecek bir kadın bulabilirdi. Mesela Clara Harfager; yakınları onunla ne yapacaklarını bilmiyor, üstelik çeyizi de var. Böylece onu aramızda görebilirdik. Neyse! Başkaları için akıllılık etmenin faydası yok. Celia nerede? Haydi içeri girelim.”

“Hemen Tipton’a gidiyorum,” dedi Dorothea biraz kibirli bir tavırla. “Hoşça kalın.”

Sir James onu arabaya kadar geçirirken söyleyecek söz bulamadı. Öncesinde kendisine gizli bir aşağılanmaya mal olan tertibin sonucundan bütünüyle hoşnutsuzdu.

Dorothea, yemişli çitlerle biçilmiş ekin tarlalarının arasından ilerlerken çevresinde hiçbir şey görmüyor, duymuyordu. Gözyaşları yanaklarından süzülüp akıyordu ama bunun farkında değildi. Dünya çirkinleşip nefret uyandırır olmuştu sanki; güvenini verebileceği hiçbir yer kalmamıştı. “Doğru değil—doğru değil!” diye içinden yükselen sesi dinliyordu; ama bir yandan da, hep belirsiz bir huzursuzluğun eşlik ettiği bir anı dikkatini zorla kendine çekiyordu: Will Ladislaw’ı Bayan Lydgate’le birlikte gördüğü ve sesini piyanonun eşliğinde işittiği o günün anısı.

“Onaylamadığım hiçbir şeyi yapmayacağını söylemişti—keşke bunu onaylamadığımı ona söyleyebilseydim,” diye düşündü zavallı Dorothea; Will’e öfkelenmekle onu tutkuyla savunmak arasında tuhaf bir gidip geliyordu. “Hepsi gözümde onu karalamaya çalışıyor; ama suçu yoksa hiçbir acıyı umursamam. Onun iyi biri olduğuna hep inandım.” Grange’in kapısındaki kemerin altından geçtiklerini fark edene kadar aklından geçen son düşünceler bunlardı. Sonra mendilini aceleyle yüzüne bastırıp yapacaklarını düşünmeye başladı. Arabacı, nalda bir sorun olduğu için atları yarım saatliğine çıkarıp çıkaramayacağını sordu. Dorothea dinleneceğini düşünerek eldivenleriyle şapkasını çıkardı; giriş holünde bir heykele yaslanmış, kâhya kadınla konuşuyordu. Sonunda şöyle dedi:

“Biraz burada kalmam gerek, Bayan Kell. Kepenkleri açarsanız kütüphaneye geçip amcamın mektubundan size birkaç not yazayım.”

“Kepenkler açık, hanımefendi,” dedi, Dorothea konuşurken yürümüş olduğu için onun peşinden gelen Bayan Kell. “Bay Ladislaw içeride, bir şey arıyor.”

(Will, eşyalarını toplarken gözünden kaçırdığı ve geride bırakmak istemediği kendi çizimlerinden oluşan bir dosyayı almaya gelmişti.)

Dorothea’nın yüreği sanki bir darbe almış gibi tersyüz oldu; ama gözle görülür biçimde duraksamadı. Gerçekte, Will’in orada olduğunu bilmek o an ona, kaybettiği değerli bir şeyi yeniden görmek gibi, her şeye yetiyordu. Kapıya vardığında Bayan Kell’e şöyle dedi:

“Önce siz girip ona burada olduğumu söyleyin.”

Will dosyasını bulmuş, odanın öbür ucundaki masaya koymuştu; çizimlere göz gezdiriyor, Dorothea’ya doğayla ilişkisi fazlasıyla gizemli gelen o unutulmaz sanat eserine bakarak keyifleniyordu. Hâlâ ona gülümseyerek çizimleri düzene sokuyor, Middlemarch’ta kendisini bekleyen bir mektup bulabileceğini düşünüyordu. O sırada Bayan Kell, hemen yanı başında, şöyle dedi:

“Bayan Casaubon geliyor efendim.”

Will hızla döndü; bir sonraki an Dorothea içeri giriyordu. Bayan Kell kapıyı arkalarından kapatınca karşı karşıya geldiler: ikisi de birbirine bakıyordu ve söz söyleme isteğini bastıran bir şey duygularına taşmıştı. Onları susturan şaşkınlık değildi; ayrılığın yaklaştığını ikisi de hissediyordu ve hüzünlü bir ayrılıkta utanılacak bir şey yoktur.

Dorothea, yazı masasının yanındaki amcasının sandalyesine neredeyse kendiliğinden yöneldi. Will sandalyeyi onun için biraz çektikten sonra birkaç adım uzaklaşıp karşısında durdu.

“Lütfen oturun,” dedi Dorothea, ellerini kucağında kavuşturarak. “Burada olmanıza çok sevindim.” Will, yüzünü Roma’da onunla ilk kez tokalaştıkları zamanki gibi görüyordu. Şapkasına tutturulmuş dul başlığı da şapkayla birlikte çıkmıştı; yakın zamanda ağladığı belliydi. Ama telaşındaki öfke, Will’i görür görmez silinmişti. Yüz yüze geldiklerinde aralarında hep güven ve karşılıklı anlayıştan doğan o mutlu özgürlük olurdu; başkalarının sözleri bu etkiyi birden nasıl engelleyebilirdi? Bedenimizi ele geçirip içimizi sevinçle dolduran müzik yeniden çalsa, yokluğunda kusurlu bulunmuş olması neyi değiştirirdi?

“Bugün Lowick Malikânesi’ne bir mektup gönderip sizi görmeme izin vermelerini rica ettim,” dedi Will, onun karşısına oturarak. “Hemen gidiyorum; sizinle bir kez daha konuşmadan gidemezdim.”

“Birkaç hafta önce Lowick’e geldiğinizde vedalaştığımızı sanmıştım—o zaman gideceğinizi düşünüyordunuz,” dedi Dorothea’nın sesi hafifçe titreyerek.

“Evet; ama o zaman şimdi bildiğim şeyleri bilmiyordum; geleceğe dair duygularımı değiştiren şeyleri. Sizi son gördüğümde bir gün geri dönebileceğimi hayal ediyordum. Sanırım artık asla dönmeyeceğim.” Will burada sustu.

“Nedenlerini bilmemi istediniz, öyle mi?” dedi Dorothea çekinerek.

“Evet,” dedi Will, başını geriye doğru sarsıp hiddetle ondan gözlerini kaçırarak. “Elbette istemeliyim. Sizin gözünüzde de başkalarının gözünde de ağır bir hakarete uğradım. Karakterime karşı aşağılık bir imada bulunuldu. Şunu bilmenizi istiyorum: Hiçbir koşulda kendimi alçaltıp— hiçbir koşulda erkeklere, başka bir şey arıyormuş gibi yaparken para aradığımı söyleme fırsatı vermezdim. Bana karşı başka bir güvenceye gerek yoktu—servet yeterli güvenceydi.”

Son sözüyle birlikte Will sandalyesinden kalkıp yürüdü; nereye gittiğini pek bilmiyordu ama en yakınındaki çıkıntılı pencereye yönelmişti. Bir yıl önce, hemen hemen aynı mevsimde, o pencere şimdi olduğu gibi açıktı; Dorothea’yla orada durup konuşmuşlardı. Dorothea’nın yüreği o anda Will’in öfkesiyle bütünüyle duygudaşlık içindeydi. Ona hiç haksızlık etmediğini anlatmak istiyordu yalnızca; oysa Will, sanki kendisi de düşmanca dünyanın bir parçasıymış gibi ondan uzaklaşmıştı.

“Sana hiçbir zaman aşağılık bir şey yakıştırdığımı düşünmen çok haksızlık olur,” diye söze başladı. Sonra, ona yalvarmak istercesine, her zamanki coşkulu tavrıyla sandalyesinden kalkıp pencerenin önündeki eski yerine geçti ve “Sana hiç inanmadığımı mı sanıyorsun?” dedi.

Will onu orada görünce irkildi ve bakışlarıyla karşılaşmadan pencereden geriye çekildi. Dorothea, bu hareketin az önceki öfkeli sözlerinin ardından gelmesine incindi. Bunun kendisi için de onunki kadar zor olduğunu ve elinden bir şey gelmediğini söylemeye hazırdı; ama ilişkilerinin ikisinin de açıkça dile getiremediği o tuhaf yanları, ona hep fazla ileri gitme korkusu veriyordu. Will’in herhangi bir durumda onunla evlenmek isteyeceğine inanmıyordu; böyle bir inancı ima edebilecek sözler kullanmaktan çekiniyordu. Yalnızca içtenlikle, onun son sözlerine dönerek şunu söyledi:

“Sana karşı hiçbir güvenceye gerek olmadığından eminim.”

Will cevap vermedi. Duyguları fırtına gibi çalkalanırken Dorothea’nın bu sözleri ona zalimce tarafsız geldi. Öfkeyle patladıktan sonra yüzü solgun ve perişan görünüyordu. Masaya gidip dosyasını bağladı; Dorothea uzaktan onu izliyordu. Birlikte geçirdikleri son anları sefil bir sessizlik içinde tüketiyorlardı. Aklında inatla en öne çıkan şey ona duyduğu tutkulu aşk ve bunu dile getirmeyi kendine yasaklamış olmasıyken ne söyleyebilirdi? Ona hiçbir yardım sunamayacakken, kendisine ait olması gereken parayı elinde tutmak zorundayken ve bugün Dorothea her zamanki derin güveniyle sevgisine karşılık vermiyor gibi görünürken o ne söyleyebilirdi?

Ama sonunda Will dosyasından uzaklaşıp yeniden pencereye geldi.

“Gitmeliyim,” dedi; gözlerinde bazen acı bir duyguya eşlik eden o tuhaf bakış vardı: sanki ışığa çok yakından bakmaktan yorulup yanmışlardı.

“Hayatta ne yapacaksınız?” diye sordu Dorothea çekinerek. “Daha önce vedalaştığımız zamanki niyetiniz hâlâ aynı mı?”

“Evet,” dedi Will, konuyu önemsiz bulup geçiştirir gibi bir sesle. “Karşıma çıkan ilk işe sarılacağım. İnsan mutluluk ya da umut olmadan yaşamaya alışıyor sanırım.”

“Ah, ne acı sözler!” dedi Dorothea, hıçkırmaya tehlikeli biçimde yaklaşarak. Sonra gülümsemeye çalışıp ekledi: “Eskiden fazla keskin konuşmakta birbirimize benzediğimizi söylerdik.”

“Bu kez fazla keskin konuşmadım,” dedi Will, duvarın köşesine yaslanarak. “İnsanın hayatında yalnızca bir kez başına gelebilecek şeyler vardır; en güzel günlerinin geride kaldığını er ya da geç anlaması gerekir. Benim başıma bu, daha çok gençken geldi; hepsi bu. Her şeyden çok önemsediğim şey bana kesinlikle yasak—yalnızca erişemeyeceğim için değil; erişebilecek olsam bile gururum ve onurum, kendime saygı duymamı sağlayan her şey bunu yasaklıyor. Elbette, yaşamaya devam edeceğim; ama bunu sanki bir vecd anında cenneti görmüş biri gibi yapacağım.”

Will sustu; Dorothea’nın bunu yanlış anlamasının imkânsız olduğunu düşünüyordu. Gerçekten de ona bu kadar açık konuşarak kendi onayını çiğnediğini, kendisiyle çeliştiğini hissediyordu; ama yine de bir kadına onunla asla kur yapmayacağını söylemek, ona kur yapmak sayılamazdı. Bunun hayaletimsi bir kur yapma biçimi olduğu kabul edilmeliydi.

Ama Dorothea’nın zihni geçmişi onun gördüğünden bambaşka bir açıdan hızla tarıyordu. Will’in en çok değer verdiği kişinin kendisi olabileceği düşüncesi bir an içini titretti; ardından kuşku geldi. Birlikte yaşadıkları kısacık dönemin anısı solup küçüldü; Will’in sürekli birlikte olduğu başka biriyle ilişkisinin ne kadar daha derinleşmiş olabileceğini düşündüren anıların gölgesinde kaldı. Söylediği her şey o başka ilişkiye işaret ediyor olabilirdi; kendisiyle Will arasında yaşananlarıysa hep basit dostlukları ve kocasının haksız davranışının bu dostluğun önüne çıkardığı zalim engel olarak görmüştü. Dorothea gözlerini dalgınca yere indirip sessiz kaldı; zihninde beliren görüntüler, Will’in Bayan Lydgate’i kastettiğine dair içini bulandıran bir kesinlik bıraktı. Ama neden içini bulandırıyordu? Will, bu konuda da davranışlarının kuşkuya yer bırakmayacağını bilmesini istiyordu.

Will onun sessizliğine şaşırmadı. Dorothea’yı izlerken kendi zihni de karmakarışık düşüncelerle doluydu; ayrılmalarını önleyecek bir şeylerin, bir mucizenin olması gerektiğini neredeyse çılgınca hissediyordu—ama ikisinin bilinçli konuşmalarıyla gerçekleşecek bir şey değildi bu. Yine de Dorothea’nın ona karşı sevgisi var mıydı? Onu bu acıdan yoksun sanmayı gerçekten tercih edeceğini kendine bile söyleyemiyordu. Bütün sözlerinin temelinde, onun kendisini sevdiğine dair güvenceyi gizlice duyma özlemi olduğunu inkâr edemezdi.

İkisi de böyle ne kadar süre durduklarını bilmiyordu. Dorothea gözlerini kaldırıyor ve konuşmak üzereydi ki kapı açıldı; uşağı gelip şöyle dedi:

“Atlar hazır, hanımefendi. Ne zaman çıkmak isterseniz.”

“Birazdan,” dedi Dorothea. Sonra Will’e dönüp, “Kâhya kadın için birkaç not yazmam gerekiyor,” dedi.

Kapı yeniden kapanınca Will ona doğru ilerleyerek, “Gitmeliyim,” dedi. “Öbür gün Middlemarch’tan ayrılacağım.”

“Her bakımdan doğru davrandınız,” dedi Dorothea alçak sesle; yüreğindeki baskı konuşmasını güçleştiriyordu.

Elini uzattı; Will söz söylemeden bir anlığına elini tuttu, çünkü Dorothea’nın sözleri ona zalimce soğuk ve ona hiç yakışmayan bir söz gibi gelmişti. Göz göze geldiler; Will’in gözlerinde hoşnutsuzluk, Dorothea’nınkilerdeyse yalnızca hüzün vardı. Will dönüp dosyasını koltuğunun altına aldı.

“Sana hiç haksızlık etmedim. Lütfen beni hatırla,” dedi Dorothea, yükselen hıçkırığını bastırarak.

“Bunu neden söylüyorsun?” dedi Will öfkeyle. “Sanki başka her şeyi unutma tehlikesiyle karşı karşıya değilmişim gibi.”

O anda gerçekten ona öfkelendi ve bu öfke, duraksamadan gitmesine yol açtı. Dorothea için her şey tek bir parıltıdan ibaretti: son sözleri, kapıya vardığında ona uzaktan eğilerek selam verişi, artık orada olmadığı duygusu. Sandalyeye yığılıp birkaç dakika heykel gibi oturdu; imgelerle duygular zihnine üşüşüyordu. Ardından gelen tehditkâr düşüncelere rağmen ilk duyduğu sevinçti: Will’in sevdiği ve vazgeçtiği kişinin gerçekten kendisi olduğu, onu uzaklaştıranın daha az yasak, daha az suçlanabilir başka bir aşk olmadığı düşüncesinden doğan sevinç. Yine de ayrılmışlardı; ama Dorothea derin bir nefes alıp gücünün geri geldiğini hissedince, artık onu kendini tutmadan düşünebileceğini anladı. O an ayrılığa dayanmak kolaydı: Sevmenin ve sevilmenin ilk duygusu kederi dışarıda bırakıyordu. Sanki sert, buz gibi bir baskı erimiş; bilincinde genişleyecek yer açılmıştı. Geçmiş, daha geniş bir anlamla geri dönmüştü. Ayrılık geri alınamaz olsa da sevinci azaltmıyordu—belki o anda daha da eksiksiz kılıyordu; çünkü hiçbir bakışta ya da sözde sitem, küçümseyici bir şaşkınlık tasarlaması gerekmiyordu. Will, kınamaya meydan okuyacak, şaşkınlığı saygılı kılacak biçimde davranmıştı.

Onu izleyen biri, içinde güç veren bir düşünce bulunduğunu görebilirdi. Buluş gücü neşeyle ve kolaylıkla çalışırken dikkati isteyen küçük bir iş, güneş ışığına açılmış bir yarığı doldururcasına eksiksizce yerine getirilir ya; Dorothea da şimdi notlarını kolayca yazabildi. Kâhya kadına son sözlerini neşeli bir sesle söyledi. Arabaya oturduğunda, kasvetli şapkasının altından gözleri parlıyor, yanakları al al görünüyordu. Ağır yas kreplerini geriye itti ve Will’in hangi yoldan gittiğini merak ederek önüne baktı. Onun suçsuz olmasından gurur duymak doğasında vardı; duygularının içinden şu düşünce geçip duruyordu: “Onu savunmakta haklıydım.”

Arabacı, masasından uzaktayken hiçbir şeyden hoşnut olmayan ve sabırsızlanan, bütün yolculukları bir an önce bitirmek isteyen Bay Casaubon yüzünden doru atlarını hızlı sürmeye alışmıştı; şimdi de Dorothea hızla yol alıyordu. Gece yağan yağmur tozu bastırmıştı, yolculuk güzeldi. Mavi gökyüzü uzakta, kütleler hâlinde süzülen iri bulutların bulunduğu bölgenin ötesinde görünüyordu. Yeryüzü engin göklerin altında mutlu bir yer gibiydi; Dorothea Will’e yetişip onu bir kez daha görebilmeyi diliyordu.

Yolun bir dönemecini geçince Will’i kolunun altında dosyasıyla gördü; ama bir sonraki anda, Will şapkasını kaldırırken yanından geçip gidiyordu. Dorothea, bir tür yücelmişlik duygusuyla arabada oturup onu geride bırakmanın acısını hissetti. Arkasına bakamadı. Sanki kayıtsız bir nesneler kalabalığı onları birbirinden ayırmış, farklı yollara sürükleyip gitgide uzaklaştırmış ve geriye bakmayı boşuna kılmıştı. Ne “Ayrılmamız şart mı?” der gibi bir işaret verebilirdi ne de arabayı durdurup onu bekleyebilirdi. Üstelik o günkü kararı tersine çevirebilecek bir geleceğe yönelen her düşüncenin karşısına yığınla gerekçe çıkıyordu!

“Keşke daha önce bilseydim—keşke o da bilseydi; o zaman sonsuza dek ayrı kalsak bile birbirimizi düşünerek bütünüyle mutlu olabilirdik. Keşke parayı ona verebilseydim de işleri onun için kolaylaştırabilseydim!” diye dilekler en ısrarla geri dönüyordu. Bağımsız enerjisine rağmen dünyanın ağırlığı üzerine öyle çökmüştü ki, Will’in yardıma muhtaç ve dünya karşısında dezavantajlı olduğu düşüncesine, aralarında daha yakın bir ilişkinin yakışıksızlığını gösteren ve onunla bağlantısı olan herkesin paylaştığı görüş hep eşlik ediyordu. Will’in davranışını zorunlu kılan nedenlerin tüm ağırlığını hissediyordu. Kocasının aralarına koyduğu engeli hiçe sayacağını nasıl düşünebilirdi? Kendine, bu engeli hiçe sayacağını nasıl söyleyebilirdi?

Araba uzaklaştıkça Will’in içindeki kesinlik çok daha acı bir hâl alıyordu. Hassas olduğu bu ruh hâlinde küçücük şeyler bile onu yaralamaya yetiyordu. Dorothea’nın arabayla yanından geçip gidişini izlerken kendisi, yoksul bir zavallı gibi, mevcut ruh hâlinde arzuladığı pek az şey sunan bir dünyada iş arayarak ağır ağır yürüyordu. Bu görüntü, davranışını basit bir zorunluluk meselesi gibi gösteriyor, kararlılığının verdiği gücü elinden alıyordu. Ne de olsa Dorothea’nın onu sevdiğine dair hiçbir güvencesi yoktu. Böyle bir durumda, acıyı yalnızca kendisinin çekmesinden memnun olduğunu kim iddia edebilirdi?

Will o akşamı Lydgate’lerle geçirdi; ertesi akşam gitmişti.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…