Middlemarch kitap kapağı

26. bölüm / 88

Xxv. Bölüm

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 88Şu an: Xxv. Bölüm
  1. 1 Öndeyiş.383 kelime
  2. 2 I. Kitap. — Bayan Brooke. — I. Bölüm.2.324 kelime
  3. 3 İkinci Bölüm.2.057 kelime
  4. 4 Üçüncü Bölüm.3.055 kelime
  5. 5 Bölüm Iv.1.973 kelime
  6. 6 Bölüm V.2.425 kelime
  7. 7 Bölüm Vı.2.977 kelime
  8. 8 Bölüm Vıı.1.074 kelime
  9. 9 Bölüm Vııı.1.446 kelime
  10. 10 Bölüm Ix.2.892 kelime
  11. 11 Bölüm X.3.169 kelime
  12. 12 On Birinci Bölüm.2.549 kelime
  13. 13 Xıı. Bölüm4.752 kelime
  14. 14 İkinci Kitap. — Yaşlı ve Genç. — Xııı. Bölüm.2.583 kelime
  15. 15 Xıv. Bölüm2.416 kelime
  16. 16 Xv. Bölüm.3.834 kelime
  17. 17 Bölüm Xvı.3.654 kelime
  18. 18 Bölüm Xvıı.2.468 kelime
  19. 19 Bölüm Xvııı.3.147 kelime
  20. 20 Xıx. Bölüm1.055 kelime
  21. 21 Xx. Bölüm3.207 kelime
  22. 22 Bölüm Xxı.2.160 kelime
  23. 23 Xxıı. Bölüm.3.946 kelime
  24. 24 Üçüncü Kitap. — Ölümü Beklerken. — Yirmi Üçüncü Bölüm.3.376 kelime
  25. 25 Xxıv. Bölüm.3.159 kelime
  26. 26 Xxv. Bölüm1.800 kelime · Okuduğun bölüm
  27. 27 Yirmi Altıncı Bölüm1.318 kelime
  28. 28 Yirmi Yedinci Bölüm2.407 kelime
  29. 29 Xxvııı. Bölüm.1.394 kelime
  30. 30 Xxıx. Bölüm.2.169 kelime
  31. 31 Xxx. Bölüm1.759 kelime
  32. 32 Xxxı. Bölüm.2.732 kelime
  33. 33 Xxxıı. Bölüm3.190 kelime
  34. 34 Otuz Üçüncü Bölüm.1.445 kelime
  35. 35 Dördüncü Kitap. — Üç Aşk Sorunu. — Otuz Dördüncü Bölüm.2.094 kelime
  36. 36 Xxxv. Bölüm3.115 kelime
  37. 37 Bölüm Xxxvı.4.085 kelime
  38. 38 Xxxvıı. Bölüm.5.794 kelime
  39. 39 Bölüm Xxxvııı.2.290 kelime
  40. 40 Xxxıx. Bölüm3.210 kelime
  41. 41 Bölüm Xl.3.617 kelime
  42. 42 Kırk Birinci Bölüm.1.387 kelime
  43. 43 Bölüm Xlıı.3.195 kelime
  44. 44 Beşinci Kitap. — Ölü El. — Xlııı. Bölüm.1.854 kelime
  45. 45 Bölüm Xlıv.834 kelime
  46. 46 Bölüm Xlv.4.740 kelime
  47. 47 Xlvı. Bölüm2.478 kelime
  48. 48 Bölüm Xlvıı.1.517 kelime
  49. 49 Bölüm Xlvııı.2.440 kelime
  50. 50 Bölüm Xlıx.1.001 kelime
  51. 51 Bölüm L.2.831 kelime
  52. 52 Bölüm Lı.3.497 kelime
  53. 53 Bölüm Lıı.2.573 kelime
  54. 54 Bölüm Lııı.3.541 kelime
  55. 55 Altıncı Kitap. — Dul Kadın ve Karısı. — Lıv. Bölüm.3.150 kelime
  56. 56 Elli Beşinci Bölüm.1.282 kelime
  57. 57 Elli Altıncı Bölüm.5.205 kelime
  58. 58 Bölüm Lvıı.2.681 kelime
  59. 59 Bölüm Lvııı.4.956 kelime
  60. 60 Bölüm Lıx.806 kelime
  61. 61 Bölüm Lx.2.882 kelime
  62. 62 Bölüm Lxı.3.799 kelime
  63. 63 Bölüm Lxıı.2.973 kelime
  64. 64 Yedinci Kitap. — İki Ayartı. — Lxııı. Bölüm.2.084 kelime
  65. 65 Lxıv. Bölüm.4.362 kelime
  66. 66 Lxv. Bölüm1.375 kelime
  67. 67 Lxvı. Bölüm2.589 kelime
  68. 68 67. Bölüm.1.999 kelime
  69. 69 68. Bölüm.2.039 kelime
  70. 70 69. Bölüm.2.593 kelime
  71. 71 Yetmişinci Bölüm3.299 kelime
  72. 72 Lxxı. Bölüm.4.493 kelime
  73. 73 Sekizinci Kitap. — Gün Batımı ve Gün Doğumu. — Yetmiş İkinci Bölüm.987 kelime
  74. 74 Bölüm Lxxııı.1.014 kelime
  75. 75 Bölüm Lxxıv.2.800 kelime
  76. 76 75. Bölüm2.044 kelime
  77. 77 76. Bölüm2.680 kelime
  78. 78 Bölüm Lxxvıı.1.911 kelime
  79. 79 Bölüm Lxxvııı.1.093 kelime
  80. 80 Bölüm Lxxıx.577 kelime
  81. 81 Bölüm Lxxx.1.677 kelime
  82. 82 Bölüm Lxxxı.2.617 kelime
  83. 83 Bölüm Lxxxıı.1.028 kelime
  84. 84 Bölüm Lxxxııı.2.021 kelime
  85. 85 Lxxxıv. Bölüm2.559 kelime
  86. 86 Seksen Beşinci Bölüm868 kelime
  87. 87 Seksen Altıncı Bölüm1.126 kelime
  88. 88 Son2.011 kelime

XXV. BÖLÜM
“Sevgi kendini hoşnut etmeye bakmaz,

Kendisi için kaygı duymaz,

Başkasına huzur verir,

Cehennemin umutsuzluğunda cennet kurar.

. . . . . . .

Sevgi yalnız kendini hoşnut etmeye bakar,

Başkasını kendi zevkine bağlar,

Ötekinin huzurunu yitirmesinden sevinç duyar,

Cennete inat cehennem kurar.”

—W. BLAKE: Tecrübe Şarkıları.

Fred Vincy, Mary’nin kendisini beklemeyeceği ve amcasının alt katta bulunmayacağı bir vakitte Stone Court’a varmak istiyordu; o zaman Mary, ahşap panelli salonda tek başına oturuyor olabilirdi. Ön taraftaki çakıllı yolda gürültü etmemek için atını avluda bıraktı ve kapı kolunun çıkardığı sesten başka bir haber vermeden salona girdi. Mary her zamanki köşesinde, Bayan Piozzi’nin Johnson’la ilgili anılarını okuyup gülüyordu; yüzünde hâlâ eğlenceli bir ifade varken başını kaldırdı. Fred’in hiç konuşmadan yanına geldiğini, dirseğini şömine rafına dayayıp hasta gibi karşısında durduğunu görünce yüzündeki neşe yavaşça silindi. O da sustu, yalnızca sorgularcasına gözlerini ona kaldırdı.

“Mary,” diye söze başladı, “ben işe yaramaz bir alçağın tekiyim.”

“Bir seferde bu sıfatlardan biri yeter bence,” dedi Mary; gülümsemeye çalışıyor ama kaygılanıyordu.

“Artık benim hakkımda iyi şeyler düşünmeyeceğini biliyorum. Beni yalancı sanacaksın. Namussuz sanacaksın. Seni, babanı ya da anneni umursamadığımı düşüneceksin. Beni hep en kötü yanımdan görüyorsun, biliyorum.”

“Bana haklı nedenler verirsen bunların hepsini düşüneceğimi inkâr edemem, Fred. Ama lütfen ne yaptığını hemen söyle. Acı gerçeği bilmek, onu hayal etmekten iyidir.”

“Borçluydum—yüz altmış sterlin. Babanın bir senede imza atmasını istedim. Onun için bir önemi olmayacağını sanıyordum. Parayı kendim ödeyeceğimden emindim, elimden geleni de yaptım. Ama şimdi şanssızlığım tuttu—at kötü çıktı—yalnızca elli sterlin ödeyebilirim. Babamdan da para isteyemem: bana bir metelik bile vermez. Amcam da kısa süre önce bana yüz sterlin vermişti. Ne yapabilirim ki? Şimdi babanın elinde verecek hazır para yok, annen de biriktirdiği doksan iki sterlini ödemek zorunda kalacak; senin birikiminin de gitmesi gerektiğini söylüyor. Yani sen de görüyorsun, ne—”

“Ah, zavallı anne, zavallı baba!” dedi Mary; gözleri yaşlarla dolmuş, bastırmaya çalıştığı bir hıçkırık boğazına yükselmişti. Önüne dik dik baktı ve Fred’e aldırmadı; evde yaşanacak bütün sonuçlar gözünün önüne gelmişti. Fred de birkaç dakika sessiz kaldı; kendini her zamankinden daha perişan hissediyordu. Sonunda, “Seni dünyada incitmek istemezdim, Mary,” dedi. “Beni asla affedemezsin.”

“Beni affedip affetmemenin ne önemi var?” dedi Mary öfkeyle. “Annemin, Alfred’i Bay Hanmer’ın yanına çırak verebilsin diye dört yıl boyunca ders vererek kazandığı parayı kaybetmesi, ben seni affetsem daha mı iyi olacak? Seni affetsem bütün bunlar sana hoş mu gelirdi?”

“Ne istersen söyle, Mary. Hepsini hak ediyorum.”

“Bir şey söylemek istemiyorum,” dedi Mary daha sakin bir sesle, “öfkelenmemin de faydası yok.” Gözlerini kuruladı, kitabını bir yana bırakıp ayağa kalktı ve dikişini almaya gitti.

Fred, göz göze gelmeyi ve böylece yalvaran pişmanlığının Mary’ye ulaşmasını umarak onu gözleriyle izledi. Ama hayır! Mary gözlerini kaldırmamayı kolayca başarabilirdi.

Mary yeniden oturup hızla dikiş dikmeye başlayınca, “Annenin parasını kaybetmesine gerçekten üzülüyorum,” dedi. “Sana bir şey soracaktım, Mary—sence Bay Featherstone’a, Alfred’i çırak vermekten söz etsen, parayı avans olarak verir mi?”

“Ailem dilenmeye meraklı değildir, Fred. Paramızı çalışarak kazanmayı yeğleriz. Üstelik Bay Featherstone’un sana kısa süre önce yüz sterlin verdiğini söylüyorsun. Pek seyrek hediye verir; bize hiç vermedi. Babamın ondan bir şey istemeyeceğinden eminim; ben dilenmeye kalksam bile işe yaramaz.”

“Kendimi öyle perişan hissediyorum ki, Mary—ne kadar perişan olduğumu bilsen bana acırdın.”

“Acınacak başka şeyler de var. Ama bencil insanlar kendi sıkıntılarını dünyadaki her şeyden daha önemli sanırlar. Bunu her gün yeterince görüyorum.”

“Bana bencil demen pek adil değil. Başka genç erkeklerin neler yaptığını bilsen, en kötülerinden epey uzakta olduğumu düşünürdün.”

“Kendilerine nasıl ödeyeceklerini bilmeden çok para harcayanların bencil olduğunu biliyorum. Hep kendilerine ne sağlayacaklarını düşünürler; başkalarının neler kaybedebileceğini değil.”

“Her insanın başına talihsizlik gelebilir, Mary; ödemeye niyetliyken kendini ödeyemez durumda bulabilir. Dünyada babandan daha iyi bir adam yok, yine de onun da başı derde girdi.”

“Babamla kendini kıyaslamaya nasıl cüret edersin, Fred?” dedi Mary, öfkeyle koyulaşan bir sesle. “O, kendi tembel zevklerini düşündüğü için değil, başkaları için yaptığı işi durmadan düşündüğü için sıkıntıya düştü. Başına çok şey geldi, yine de herkesin zararını karşılamak için çok çalıştı.”

“Mary, benim hiçbir şeyi telafi etmeye çalışmayacağımı sanıyorsun. Bir insanın en kötüsüne inanmak cömertlik değil. Onun üzerinde bir gücün varsa, onu daha iyi biri yapmak için kullanmayı deneyebilirsin; ama sen bunu hiç yapmıyorsun. Neyse, gidiyorum,” diye bitirdi Fred, yılgınca. “Bir daha sana hiçbir şey anlatmayacağım. Çıkardığım bütün sıkıntılar için çok üzgünüm—hepsi bu.”

Mary elindeki işi bırakıp başını kaldırdı. Genç bir kızın aşkında bile çoğu zaman annelikten bir şeyler vardır; Mary’nin zorlu deneyimleri de doğasını, genç kızlık dediğimiz o katı ve önemsiz şeyden çok farklı, duygulara açık bir hâle getirmişti. Fred’in son sözleri üzerine içinde birdenbire bir sızı duydu; bu, yaramazlık edip başıboş dolaşan, yolunu kaybedip başına bir iş gelebilecek çocuğunun hayalî hıçkırıklarını ya da ağlayışlarını düşünen bir annenin hissettiğine benziyordu. Başını kaldırıp onun donuk, umutsuz bakışlarıyla göz göze gelince, Fred’e duyduğu acıma öfkesini ve öteki bütün kaygılarını bastırdı.

“Ah Fred, ne kadar hasta görünüyorsun! Biraz otur. Henüz gitme. Burada olduğunu amcama söyleyeyim. Seni bir haftadır görmediğine şaşıp duruyor.” Mary aceleyle konuşmuş, ne dediğini pek bilmeden aklına ilk gelen sözleri söylemişti; sesinde hem yatıştırıcı hem yalvaran bir ton vardı. Bay Featherstone’un yanına gitmek ister gibi ayağa kalktı. Fred’in gözünde bulutlar dağılmış, bir ışık parlamış gibiydi; yerinden kalkıp önünü kesti.

“Bir söz söyle, Mary, ne istersen yaparım. Benim hakkımda en kötüsünü düşünmeyeceğini söyle—beni büsbütün gözden çıkarmayacağını.”

“Sanki senin hakkında kötü düşünmek hoşuma gidiyormuş gibi,” dedi Mary kederli bir sesle. “Seni aylak, hafifmeşrep bir yaratık olarak görmek bana hiç acı vermiyormuş gibi. Başkaları çalışıp çabalarken, yapılacak onca şey varken, nasıl bu kadar aşağılık biri olabiliyorsun—dünyada işe yarar hiçbir şey yapamayacak durumda olmaya nasıl katlanabiliyorsun? Üstelik yaradılışında bu kadar iyilik varken, Fred—çok değerli biri olabilirdin.”

“Beni sevdiğini söylersen, Mary, istediğin kişi olmaya çalışırım.”

“Hep başkalarına bel bağlamak ve onların senin için ne yapacağını hesaplamak zorunda olan bir adamı sevdiğimi söylemekten utanırdım. Kırk yaşına geldiğinde ne olacaksın? Sanırım Bay Bowyer gibi—aynı aylaklıkta, Bayan Beck’in ön salonunda yaşayan; şişman ve pasaklı, birinin onu yemeğe çağırmasını umup sabahını komik bir şarkı öğrenerek—hayır, flütte bir ezgi öğrenerek—geçiren biri!”

Mary, Fred’in geleceğiyle ilgili soruyu sorar sormaz gülümsemeye başlamıştı (genç ruhlar çabuk değişir); sözünü bitirdiğindeyse yüzü neşeyle aydınlanmıştı. Mary’nin ona takılarak gülmesi, Fred’in içinde bir ağrının dinmesi gibiydi; edilgen bir gülümsemeyle eline uzanmaya çalıştı. Ama Mary hızla kapıya doğru çekilip, “Amcama haber vereceğim. Onu bir iki dakika görmelisin,” dedi.

Fred, Mary’nin iğneleyici kehanetlerinin gerçekleşmeyeceğini, onun tanımlamasını beklediği “ne istersen” sözü bir yana, içten içe biliyordu. Mary’nin yanında Bay Featherstone’dan beklediği miras konusunu açmaya hiç cesaret edememişti; Mary de sanki her şey kendisine bağlıymış gibi bu beklentileri hep görmezden gelmişti. Ama bir gün gerçekten o mülke konarsa, Mary konumunun değiştiğini kabul etmek zorunda kalacaktı. Amcasını görmeye çıkmadan önce bütün bunlar aklından biraz yılgınca geçti. Çok kısa kaldı; soğuk algınlığını bahane ederek izin istedi. Mary de o evden ayrılana kadar yeniden görünmedi. Ama eve at sürerken, kendini kederli hissetmekten çok hasta olduğunu fark etmeye başladı.

Caleb Garth akşam karanlığından az sonra Stone Court’a vardığında Mary şaşırmadı; babasının onu ziyarete ayıracak boş vakti nadirdi, ayrıca Bay Featherstone’la konuşmaktan hiç hoşlanmazdı. Öte yandan yaşlı adam, kızdıramadığı, yoksul sayılmayı dert etmeyen, kendisinden bir şey istemeyen ve çiftçilikle madencilik işlerinin her türünü kendisinden iyi anlayan bir kayınbiraderinin yanında huzursuz hissediyordu. Mary, anne babasının kendisini görmek isteyeceğinden emindi; babası gelmese bile ertesi gün bir iki saatliğine eve gitmek için izin alacaktı. Çay sırasında Bay Featherstone’la fiyatları konuştuktan sonra Caleb kalkıp ona veda etti ve “Mary, seninle konuşmak istiyorum,” dedi.

Mary eline bir mum alıp içinde ateş yanmayan başka bir büyük salona geçti; zayıf ışığı koyu renk maun masanın üzerine bıraktıktan sonra babasına döndü, kollarını boynuna dolayıp onu çocukça öpücüklerle öptü. Caleb bu öpücüklerden hoşlanıyordu; iri kaşlarının ifadesi, okşanan iri ve güzel bir köpeğin yüzü gibi yumuşuyordu. Mary onun gözde çocuğuydu; Susan ne derse desin, her konuda haklı olsa bile, Caleb Fred’in ya da başka herhangi birinin Mary’yi öteki kızlardan daha sevimli bulmasını doğal karşılıyordu.

“Sana bir şey söylemem gerekiyor, canım,” dedi Caleb, her zamanki tereddütlü hâliyle. “Pek iyi bir haber değil; ama daha kötüsü de olabilirdi.”

“Parayla mı ilgili, baba? Sanırım ne olduğunu biliyorum.”

“Öyle mi? Nasıl bildin? Yine biraz aptallık ettim, bir senede imza attım; şimdi ödeme zamanı geldi. İşin en kötüsü annenin birikimlerinden vazgeçmek zorunda kalması; o bile açığı bütünüyle kapatmaya yetmeyecek. Yüz on sterline ihtiyacımız var: annenin doksan iki sterlini var, benim bankada ayırabileceğim hiç param yok; o da senin biraz birikimin olduğunu düşünüyor.”

“Evet, yirmi dört sterlinden fazla param var. Geleceğini düşünmüştüm, baba; o yüzden çantama koydum. Bak! Bembeyaz banknotlar, bir de altınlar.”

Mary kesesinden katlanmış parayı çıkarıp babasının eline bıraktı.

“Peki ama nasıl—yalnızca on sekiz sterlin lazım—al, gerisini geri koy, yavrum; ama bunu nasıl bildin?” dedi Caleb. Paraya yenilmez kayıtsızlığı yüzünden şimdi asıl merak ettiği, bu meselenin Mary’nin duygularıyla nasıl bir ilişkisi olabileceğiydi.

“Fred bu sabah anlattı.”

“Öyle mi! Özellikle bunun için mi geldi?”

“Evet, sanırım. Çok üzgündü.”

“Fred’e güvenilemeyeceğinden korkuyorum, Mary,” dedi babası, tereddütlü bir şefkatle. “Belki davranışlarından daha iyi niyetlidir. Ama herhangi birinin mutluluğunu ona bağlaması bence yazık olur; annen de öyle düşünüyor.”

“Ben de öyle düşünüyorum, baba,” dedi Mary; gözlerini kaldırmadan babasının elinin tersini yanağına koydu.

“Canım, özelini kurcalamak istemiyorum. Ama Fred’le aranızda bir şey olabileceğinden korktum, seni uyarmak istedim. Görüyorsun ya, Mary”—Caleb’in sesi burada daha da yumuşadı; şapkasını masanın üzerinde gezdirip ona bakıyordu, sonunda gözlerini kızına çevirdi—“bir kadın, ne kadar iyi olursa olsun, kocasının ona yaşattığı hayata katlanmak zorundadır. Annen benim yüzümden epey şeye katlanmak zorunda kaldı.”

Mary babasının elinin tersini dudaklarına götürüp ona gülümsedi.

“Eh, eh, kimse kusursuz değil; ama”—Bay Garth, sözcüklerin yetersizliğini gidermek istercesine başını salladı—“benim düşündüğüm şu: Bir kadın, kocasından hiçbir zaman emin olamıyorsa, başkalarına haksızlık etmekten kendi ayağının incinmesinden daha çok korkmasını sağlayacak bir ilkesi yoksa, karısı için hayat nasıl olur? İşin özü bu, Mary. Gençler hayatın ne olduğunu bilmeden birbirlerine gönül verebilir; yalnızca bir araya gelebiliyorlarsa her şey onlara bayram gibi gelebilir. Ama canım, bayram çabucak iş gününe dönüşür. Yine de sen çoğundan daha akıllısın, seni pamuklara sarıp büyütmedik; belki bunları söylememe gerek yok. Ama baba kızından kaygılanır, sen de burada yapayalnızsın.”

“Benim için kaygılanma, baba,” dedi Mary, ciddiyetle babasının gözlerinin içine bakarak. “Fred bana hep çok iyi davrandı; yüreği yumuşak, sevecen biri ve bütün keyfine düşkünlüğüne rağmen, sanırım ikiyüzlü değil. Ama erkekçe bir bağımsızlığı olmayan, başkalarının ona bakacağı umuduyla zamanını aylak aylak geçiren biriyle asla nişanlanmam. Senle annem bana bunun için fazla gurur aşıladınız.”

“Aferin, aferin. Öyleyse içim rahat,” dedi Bay Garth şapkasını alırken. “Ama kazandığın parayı alıp gitmek zor, ha yavrum?”

“Baba!” dedi Mary, en ciddi itiraz tonuyla. Babası dış kapıyı arkasından kapatmadan önce son sözü, “Evdekilerin hepsine kucak dolusu sevgilerimi götür,” oldu.

Mary yanına döndüğünde, yaşlı Bay Featherstone her zamanki tatsız kuşkuculuğuyla, “Sanırım baban kazancını istedi,” dedi. “Eli sıkışık belli ki. Artık reşitsin; kendin için para biriktirmelisin.”

“Babamla annemi kendimin en değerli parçası sayıyorum, efendim,” dedi Mary soğukça.

Bay Featherstone homurdandı. Onun gibi sıradan bir kızın işe yarar olabileceğini inkâr edemezdi; bu yüzden her zaman yerli yersiz söylenebilecek kadar tatsız başka bir karşılık düşündü. “Fred Vincy yarın gelirse, onu gevezelik etmesi için yanında tutma; yanıma gelsin.”

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…