Bölümler 88Şu an: Xxv. Bölüm
- 1 Öndeyiş.383 kelime
- 2 I. Kitap. — Bayan Brooke. — I. Bölüm.2.324 kelime
- 3 İkinci Bölüm.2.057 kelime
- 4 Üçüncü Bölüm.3.055 kelime
- 5 Bölüm Iv.1.973 kelime
- 6 Bölüm V.2.425 kelime
- 7 Bölüm Vı.2.977 kelime
- 8 Bölüm Vıı.1.074 kelime
- 9 Bölüm Vııı.1.446 kelime
- 10 Bölüm Ix.2.892 kelime
- 11 Bölüm X.3.169 kelime
- 12 On Birinci Bölüm.2.549 kelime
- 13 Xıı. Bölüm4.752 kelime
- 14 İkinci Kitap. — Yaşlı ve Genç. — Xııı. Bölüm.2.583 kelime
- 15 Xıv. Bölüm2.416 kelime
- 16 Xv. Bölüm.3.834 kelime
- 17 Bölüm Xvı.3.654 kelime
- 18 Bölüm Xvıı.2.468 kelime
- 19 Bölüm Xvııı.3.147 kelime
- 20 Xıx. Bölüm1.055 kelime
- 21 Xx. Bölüm3.207 kelime
- 22 Bölüm Xxı.2.160 kelime
- 23 Xxıı. Bölüm.3.946 kelime
- 24 Üçüncü Kitap. — Ölümü Beklerken. — Yirmi Üçüncü Bölüm.3.376 kelime
- 25 Xxıv. Bölüm.3.159 kelime
- 26 Xxv. Bölüm1.800 kelime · Okuduğun bölüm
- 27 Yirmi Altıncı Bölüm1.318 kelime
- 28 Yirmi Yedinci Bölüm2.407 kelime
- 29 Xxvııı. Bölüm.1.394 kelime
- 30 Xxıx. Bölüm.2.169 kelime
- 31 Xxx. Bölüm1.759 kelime
- 32 Xxxı. Bölüm.2.732 kelime
- 33 Xxxıı. Bölüm3.190 kelime
- 34 Otuz Üçüncü Bölüm.1.445 kelime
- 35 Dördüncü Kitap. — Üç Aşk Sorunu. — Otuz Dördüncü Bölüm.2.094 kelime
- 36 Xxxv. Bölüm3.115 kelime
- 37 Bölüm Xxxvı.4.085 kelime
- 38 Xxxvıı. Bölüm.5.794 kelime
- 39 Bölüm Xxxvııı.2.290 kelime
- 40 Xxxıx. Bölüm3.210 kelime
- 41 Bölüm Xl.3.617 kelime
- 42 Kırk Birinci Bölüm.1.387 kelime
- 43 Bölüm Xlıı.3.195 kelime
- 44 Beşinci Kitap. — Ölü El. — Xlııı. Bölüm.1.854 kelime
- 45 Bölüm Xlıv.834 kelime
- 46 Bölüm Xlv.4.740 kelime
- 47 Xlvı. Bölüm2.478 kelime
- 48 Bölüm Xlvıı.1.517 kelime
- 49 Bölüm Xlvııı.2.440 kelime
- 50 Bölüm Xlıx.1.001 kelime
- 51 Bölüm L.2.831 kelime
- 52 Bölüm Lı.3.497 kelime
- 53 Bölüm Lıı.2.573 kelime
- 54 Bölüm Lııı.3.541 kelime
- 55 Altıncı Kitap. — Dul Kadın ve Karısı. — Lıv. Bölüm.3.150 kelime
- 56 Elli Beşinci Bölüm.1.282 kelime
- 57 Elli Altıncı Bölüm.5.205 kelime
- 58 Bölüm Lvıı.2.681 kelime
- 59 Bölüm Lvııı.4.956 kelime
- 60 Bölüm Lıx.806 kelime
- 61 Bölüm Lx.2.882 kelime
- 62 Bölüm Lxı.3.799 kelime
- 63 Bölüm Lxıı.2.973 kelime
- 64 Yedinci Kitap. — İki Ayartı. — Lxııı. Bölüm.2.084 kelime
- 65 Lxıv. Bölüm.4.362 kelime
- 66 Lxv. Bölüm1.375 kelime
- 67 Lxvı. Bölüm2.589 kelime
- 68 67. Bölüm.1.999 kelime
- 69 68. Bölüm.2.039 kelime
- 70 69. Bölüm.2.593 kelime
- 71 Yetmişinci Bölüm3.299 kelime
- 72 Lxxı. Bölüm.4.493 kelime
- 73 Sekizinci Kitap. — Gün Batımı ve Gün Doğumu. — Yetmiş İkinci Bölüm.987 kelime
- 74 Bölüm Lxxııı.1.014 kelime
- 75 Bölüm Lxxıv.2.800 kelime
- 76 75. Bölüm2.044 kelime
- 77 76. Bölüm2.680 kelime
- 78 Bölüm Lxxvıı.1.911 kelime
- 79 Bölüm Lxxvııı.1.093 kelime
- 80 Bölüm Lxxıx.577 kelime
- 81 Bölüm Lxxx.1.677 kelime
- 82 Bölüm Lxxxı.2.617 kelime
- 83 Bölüm Lxxxıı.1.028 kelime
- 84 Bölüm Lxxxııı.2.021 kelime
- 85 Lxxxıv. Bölüm2.559 kelime
- 86 Seksen Beşinci Bölüm868 kelime
- 87 Seksen Altıncı Bölüm1.126 kelime
- 88 Son2.011 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
XXV. BÖLÜM
“Sevgi kendini hoşnut etmeye bakmaz,
Kendisi için kaygı duymaz,
Başkasına huzur verir,
Cehennemin umutsuzluğunda cennet kurar.
. . . . . . .
Sevgi yalnız kendini hoşnut etmeye bakar,
Başkasını kendi zevkine bağlar,
Ötekinin huzurunu yitirmesinden sevinç duyar,
Cennete inat cehennem kurar.”
—W. BLAKE: Tecrübe Şarkıları.
Fred Vincy, Mary’nin kendisini beklemeyeceği ve amcasının alt katta bulunmayacağı bir vakitte Stone Court’a varmak istiyordu; o zaman Mary, ahşap panelli salonda tek başına oturuyor olabilirdi. Ön taraftaki çakıllı yolda gürültü etmemek için atını avluda bıraktı ve kapı kolunun çıkardığı sesten başka bir haber vermeden salona girdi. Mary her zamanki köşesinde, Bayan Piozzi’nin Johnson’la ilgili anılarını okuyup gülüyordu; yüzünde hâlâ eğlenceli bir ifade varken başını kaldırdı. Fred’in hiç konuşmadan yanına geldiğini, dirseğini şömine rafına dayayıp hasta gibi karşısında durduğunu görünce yüzündeki neşe yavaşça silindi. O da sustu, yalnızca sorgularcasına gözlerini ona kaldırdı.
“Mary,” diye söze başladı, “ben işe yaramaz bir alçağın tekiyim.”
“Bir seferde bu sıfatlardan biri yeter bence,” dedi Mary; gülümsemeye çalışıyor ama kaygılanıyordu.
“Artık benim hakkımda iyi şeyler düşünmeyeceğini biliyorum. Beni yalancı sanacaksın. Namussuz sanacaksın. Seni, babanı ya da anneni umursamadığımı düşüneceksin. Beni hep en kötü yanımdan görüyorsun, biliyorum.”
“Bana haklı nedenler verirsen bunların hepsini düşüneceğimi inkâr edemem, Fred. Ama lütfen ne yaptığını hemen söyle. Acı gerçeği bilmek, onu hayal etmekten iyidir.”
“Borçluydum—yüz altmış sterlin. Babanın bir senede imza atmasını istedim. Onun için bir önemi olmayacağını sanıyordum. Parayı kendim ödeyeceğimden emindim, elimden geleni de yaptım. Ama şimdi şanssızlığım tuttu—at kötü çıktı—yalnızca elli sterlin ödeyebilirim. Babamdan da para isteyemem: bana bir metelik bile vermez. Amcam da kısa süre önce bana yüz sterlin vermişti. Ne yapabilirim ki? Şimdi babanın elinde verecek hazır para yok, annen de biriktirdiği doksan iki sterlini ödemek zorunda kalacak; senin birikiminin de gitmesi gerektiğini söylüyor. Yani sen de görüyorsun, ne—”
“Ah, zavallı anne, zavallı baba!” dedi Mary; gözleri yaşlarla dolmuş, bastırmaya çalıştığı bir hıçkırık boğazına yükselmişti. Önüne dik dik baktı ve Fred’e aldırmadı; evde yaşanacak bütün sonuçlar gözünün önüne gelmişti. Fred de birkaç dakika sessiz kaldı; kendini her zamankinden daha perişan hissediyordu. Sonunda, “Seni dünyada incitmek istemezdim, Mary,” dedi. “Beni asla affedemezsin.”
“Beni affedip affetmemenin ne önemi var?” dedi Mary öfkeyle. “Annemin, Alfred’i Bay Hanmer’ın yanına çırak verebilsin diye dört yıl boyunca ders vererek kazandığı parayı kaybetmesi, ben seni affetsem daha mı iyi olacak? Seni affetsem bütün bunlar sana hoş mu gelirdi?”
“Ne istersen söyle, Mary. Hepsini hak ediyorum.”
“Bir şey söylemek istemiyorum,” dedi Mary daha sakin bir sesle, “öfkelenmemin de faydası yok.” Gözlerini kuruladı, kitabını bir yana bırakıp ayağa kalktı ve dikişini almaya gitti.
Fred, göz göze gelmeyi ve böylece yalvaran pişmanlığının Mary’ye ulaşmasını umarak onu gözleriyle izledi. Ama hayır! Mary gözlerini kaldırmamayı kolayca başarabilirdi.
Mary yeniden oturup hızla dikiş dikmeye başlayınca, “Annenin parasını kaybetmesine gerçekten üzülüyorum,” dedi. “Sana bir şey soracaktım, Mary—sence Bay Featherstone’a, Alfred’i çırak vermekten söz etsen, parayı avans olarak verir mi?”
“Ailem dilenmeye meraklı değildir, Fred. Paramızı çalışarak kazanmayı yeğleriz. Üstelik Bay Featherstone’un sana kısa süre önce yüz sterlin verdiğini söylüyorsun. Pek seyrek hediye verir; bize hiç vermedi. Babamın ondan bir şey istemeyeceğinden eminim; ben dilenmeye kalksam bile işe yaramaz.”
“Kendimi öyle perişan hissediyorum ki, Mary—ne kadar perişan olduğumu bilsen bana acırdın.”
“Acınacak başka şeyler de var. Ama bencil insanlar kendi sıkıntılarını dünyadaki her şeyden daha önemli sanırlar. Bunu her gün yeterince görüyorum.”
“Bana bencil demen pek adil değil. Başka genç erkeklerin neler yaptığını bilsen, en kötülerinden epey uzakta olduğumu düşünürdün.”
“Kendilerine nasıl ödeyeceklerini bilmeden çok para harcayanların bencil olduğunu biliyorum. Hep kendilerine ne sağlayacaklarını düşünürler; başkalarının neler kaybedebileceğini değil.”
“Her insanın başına talihsizlik gelebilir, Mary; ödemeye niyetliyken kendini ödeyemez durumda bulabilir. Dünyada babandan daha iyi bir adam yok, yine de onun da başı derde girdi.”
“Babamla kendini kıyaslamaya nasıl cüret edersin, Fred?” dedi Mary, öfkeyle koyulaşan bir sesle. “O, kendi tembel zevklerini düşündüğü için değil, başkaları için yaptığı işi durmadan düşündüğü için sıkıntıya düştü. Başına çok şey geldi, yine de herkesin zararını karşılamak için çok çalıştı.”
“Mary, benim hiçbir şeyi telafi etmeye çalışmayacağımı sanıyorsun. Bir insanın en kötüsüne inanmak cömertlik değil. Onun üzerinde bir gücün varsa, onu daha iyi biri yapmak için kullanmayı deneyebilirsin; ama sen bunu hiç yapmıyorsun. Neyse, gidiyorum,” diye bitirdi Fred, yılgınca. “Bir daha sana hiçbir şey anlatmayacağım. Çıkardığım bütün sıkıntılar için çok üzgünüm—hepsi bu.”
Mary elindeki işi bırakıp başını kaldırdı. Genç bir kızın aşkında bile çoğu zaman annelikten bir şeyler vardır; Mary’nin zorlu deneyimleri de doğasını, genç kızlık dediğimiz o katı ve önemsiz şeyden çok farklı, duygulara açık bir hâle getirmişti. Fred’in son sözleri üzerine içinde birdenbire bir sızı duydu; bu, yaramazlık edip başıboş dolaşan, yolunu kaybedip başına bir iş gelebilecek çocuğunun hayalî hıçkırıklarını ya da ağlayışlarını düşünen bir annenin hissettiğine benziyordu. Başını kaldırıp onun donuk, umutsuz bakışlarıyla göz göze gelince, Fred’e duyduğu acıma öfkesini ve öteki bütün kaygılarını bastırdı.
“Ah Fred, ne kadar hasta görünüyorsun! Biraz otur. Henüz gitme. Burada olduğunu amcama söyleyeyim. Seni bir haftadır görmediğine şaşıp duruyor.” Mary aceleyle konuşmuş, ne dediğini pek bilmeden aklına ilk gelen sözleri söylemişti; sesinde hem yatıştırıcı hem yalvaran bir ton vardı. Bay Featherstone’un yanına gitmek ister gibi ayağa kalktı. Fred’in gözünde bulutlar dağılmış, bir ışık parlamış gibiydi; yerinden kalkıp önünü kesti.
“Bir söz söyle, Mary, ne istersen yaparım. Benim hakkımda en kötüsünü düşünmeyeceğini söyle—beni büsbütün gözden çıkarmayacağını.”
“Sanki senin hakkında kötü düşünmek hoşuma gidiyormuş gibi,” dedi Mary kederli bir sesle. “Seni aylak, hafifmeşrep bir yaratık olarak görmek bana hiç acı vermiyormuş gibi. Başkaları çalışıp çabalarken, yapılacak onca şey varken, nasıl bu kadar aşağılık biri olabiliyorsun—dünyada işe yarar hiçbir şey yapamayacak durumda olmaya nasıl katlanabiliyorsun? Üstelik yaradılışında bu kadar iyilik varken, Fred—çok değerli biri olabilirdin.”
“Beni sevdiğini söylersen, Mary, istediğin kişi olmaya çalışırım.”
“Hep başkalarına bel bağlamak ve onların senin için ne yapacağını hesaplamak zorunda olan bir adamı sevdiğimi söylemekten utanırdım. Kırk yaşına geldiğinde ne olacaksın? Sanırım Bay Bowyer gibi—aynı aylaklıkta, Bayan Beck’in ön salonunda yaşayan; şişman ve pasaklı, birinin onu yemeğe çağırmasını umup sabahını komik bir şarkı öğrenerek—hayır, flütte bir ezgi öğrenerek—geçiren biri!”
Mary, Fred’in geleceğiyle ilgili soruyu sorar sormaz gülümsemeye başlamıştı (genç ruhlar çabuk değişir); sözünü bitirdiğindeyse yüzü neşeyle aydınlanmıştı. Mary’nin ona takılarak gülmesi, Fred’in içinde bir ağrının dinmesi gibiydi; edilgen bir gülümsemeyle eline uzanmaya çalıştı. Ama Mary hızla kapıya doğru çekilip, “Amcama haber vereceğim. Onu bir iki dakika görmelisin,” dedi.
Fred, Mary’nin iğneleyici kehanetlerinin gerçekleşmeyeceğini, onun tanımlamasını beklediği “ne istersen” sözü bir yana, içten içe biliyordu. Mary’nin yanında Bay Featherstone’dan beklediği miras konusunu açmaya hiç cesaret edememişti; Mary de sanki her şey kendisine bağlıymış gibi bu beklentileri hep görmezden gelmişti. Ama bir gün gerçekten o mülke konarsa, Mary konumunun değiştiğini kabul etmek zorunda kalacaktı. Amcasını görmeye çıkmadan önce bütün bunlar aklından biraz yılgınca geçti. Çok kısa kaldı; soğuk algınlığını bahane ederek izin istedi. Mary de o evden ayrılana kadar yeniden görünmedi. Ama eve at sürerken, kendini kederli hissetmekten çok hasta olduğunu fark etmeye başladı.
Caleb Garth akşam karanlığından az sonra Stone Court’a vardığında Mary şaşırmadı; babasının onu ziyarete ayıracak boş vakti nadirdi, ayrıca Bay Featherstone’la konuşmaktan hiç hoşlanmazdı. Öte yandan yaşlı adam, kızdıramadığı, yoksul sayılmayı dert etmeyen, kendisinden bir şey istemeyen ve çiftçilikle madencilik işlerinin her türünü kendisinden iyi anlayan bir kayınbiraderinin yanında huzursuz hissediyordu. Mary, anne babasının kendisini görmek isteyeceğinden emindi; babası gelmese bile ertesi gün bir iki saatliğine eve gitmek için izin alacaktı. Çay sırasında Bay Featherstone’la fiyatları konuştuktan sonra Caleb kalkıp ona veda etti ve “Mary, seninle konuşmak istiyorum,” dedi.
Mary eline bir mum alıp içinde ateş yanmayan başka bir büyük salona geçti; zayıf ışığı koyu renk maun masanın üzerine bıraktıktan sonra babasına döndü, kollarını boynuna dolayıp onu çocukça öpücüklerle öptü. Caleb bu öpücüklerden hoşlanıyordu; iri kaşlarının ifadesi, okşanan iri ve güzel bir köpeğin yüzü gibi yumuşuyordu. Mary onun gözde çocuğuydu; Susan ne derse desin, her konuda haklı olsa bile, Caleb Fred’in ya da başka herhangi birinin Mary’yi öteki kızlardan daha sevimli bulmasını doğal karşılıyordu.
“Sana bir şey söylemem gerekiyor, canım,” dedi Caleb, her zamanki tereddütlü hâliyle. “Pek iyi bir haber değil; ama daha kötüsü de olabilirdi.”
“Parayla mı ilgili, baba? Sanırım ne olduğunu biliyorum.”
“Öyle mi? Nasıl bildin? Yine biraz aptallık ettim, bir senede imza attım; şimdi ödeme zamanı geldi. İşin en kötüsü annenin birikimlerinden vazgeçmek zorunda kalması; o bile açığı bütünüyle kapatmaya yetmeyecek. Yüz on sterline ihtiyacımız var: annenin doksan iki sterlini var, benim bankada ayırabileceğim hiç param yok; o da senin biraz birikimin olduğunu düşünüyor.”
“Evet, yirmi dört sterlinden fazla param var. Geleceğini düşünmüştüm, baba; o yüzden çantama koydum. Bak! Bembeyaz banknotlar, bir de altınlar.”
Mary kesesinden katlanmış parayı çıkarıp babasının eline bıraktı.
“Peki ama nasıl—yalnızca on sekiz sterlin lazım—al, gerisini geri koy, yavrum; ama bunu nasıl bildin?” dedi Caleb. Paraya yenilmez kayıtsızlığı yüzünden şimdi asıl merak ettiği, bu meselenin Mary’nin duygularıyla nasıl bir ilişkisi olabileceğiydi.
“Fred bu sabah anlattı.”
“Öyle mi! Özellikle bunun için mi geldi?”
“Evet, sanırım. Çok üzgündü.”
“Fred’e güvenilemeyeceğinden korkuyorum, Mary,” dedi babası, tereddütlü bir şefkatle. “Belki davranışlarından daha iyi niyetlidir. Ama herhangi birinin mutluluğunu ona bağlaması bence yazık olur; annen de öyle düşünüyor.”
“Ben de öyle düşünüyorum, baba,” dedi Mary; gözlerini kaldırmadan babasının elinin tersini yanağına koydu.
“Canım, özelini kurcalamak istemiyorum. Ama Fred’le aranızda bir şey olabileceğinden korktum, seni uyarmak istedim. Görüyorsun ya, Mary”—Caleb’in sesi burada daha da yumuşadı; şapkasını masanın üzerinde gezdirip ona bakıyordu, sonunda gözlerini kızına çevirdi—“bir kadın, ne kadar iyi olursa olsun, kocasının ona yaşattığı hayata katlanmak zorundadır. Annen benim yüzümden epey şeye katlanmak zorunda kaldı.”
Mary babasının elinin tersini dudaklarına götürüp ona gülümsedi.
“Eh, eh, kimse kusursuz değil; ama”—Bay Garth, sözcüklerin yetersizliğini gidermek istercesine başını salladı—“benim düşündüğüm şu: Bir kadın, kocasından hiçbir zaman emin olamıyorsa, başkalarına haksızlık etmekten kendi ayağının incinmesinden daha çok korkmasını sağlayacak bir ilkesi yoksa, karısı için hayat nasıl olur? İşin özü bu, Mary. Gençler hayatın ne olduğunu bilmeden birbirlerine gönül verebilir; yalnızca bir araya gelebiliyorlarsa her şey onlara bayram gibi gelebilir. Ama canım, bayram çabucak iş gününe dönüşür. Yine de sen çoğundan daha akıllısın, seni pamuklara sarıp büyütmedik; belki bunları söylememe gerek yok. Ama baba kızından kaygılanır, sen de burada yapayalnızsın.”
“Benim için kaygılanma, baba,” dedi Mary, ciddiyetle babasının gözlerinin içine bakarak. “Fred bana hep çok iyi davrandı; yüreği yumuşak, sevecen biri ve bütün keyfine düşkünlüğüne rağmen, sanırım ikiyüzlü değil. Ama erkekçe bir bağımsızlığı olmayan, başkalarının ona bakacağı umuduyla zamanını aylak aylak geçiren biriyle asla nişanlanmam. Senle annem bana bunun için fazla gurur aşıladınız.”
“Aferin, aferin. Öyleyse içim rahat,” dedi Bay Garth şapkasını alırken. “Ama kazandığın parayı alıp gitmek zor, ha yavrum?”
“Baba!” dedi Mary, en ciddi itiraz tonuyla. Babası dış kapıyı arkasından kapatmadan önce son sözü, “Evdekilerin hepsine kucak dolusu sevgilerimi götür,” oldu.
Mary yanına döndüğünde, yaşlı Bay Featherstone her zamanki tatsız kuşkuculuğuyla, “Sanırım baban kazancını istedi,” dedi. “Eli sıkışık belli ki. Artık reşitsin; kendin için para biriktirmelisin.”
“Babamla annemi kendimin en değerli parçası sayıyorum, efendim,” dedi Mary soğukça.
Bay Featherstone homurdandı. Onun gibi sıradan bir kızın işe yarar olabileceğini inkâr edemezdi; bu yüzden her zaman yerli yersiz söylenebilecek kadar tatsız başka bir karşılık düşündü. “Fred Vincy yarın gelirse, onu gevezelik etmesi için yanında tutma; yanıma gelsin.”
Bölüm etkileşimi
