27. Bölüm — Başka Ad Yok

Salih’in sesi, tabutun başındaki üç kişinin arasında kaldı. Daha uzaktakiler ne dediğini duymadı. Vekil parmağını eski harfin üstünde tutuyordu.

— Adı ilk söyleyen Salih Koral.

Eşref hemen cevap verdi.

— Duydunuz.

Salih başını kaldırdı. Birkaç kişi ona bakmıştı; birkaçı hâlâ göğsündeki çizgiyi ovalıyordu. Elif’in yüzü patikanın altından görünüyordu.

— Elif’in adını söyledim. Eşref tekrar ettirdi. Sonra sustum.

Gönül yanına geldi.

— Ben de sustum.

Salih annesinin eline baktı. Parmak uçlarında yıkama odasından kalan mavi kil yoktu. Çok yıkamıştı. Tırnaklarının yanındaki deri kızarmış, bir parmağı çatlamıştı.

Vekil defterin iki sayfasını ayırdı. Birinde Salih’in adı, ötekinde onun üstüne geçen Elif’in kaydı vardı. Sayfaların altında, yeni bir adın yazılabileceği boşluk duruyordu.

— Biriniz yükü devralabilir, dedi.

— Ben, dedi Gönül.

Salih ayağa kalktı. Annesi Vekil’e dönmüştü.

— Gönül Koral. Ben—

— Dur anne.

Gönül elini oğlunun ağzına götürdü; yarıda bıraktı.

— Seni yine bırakmam.

— Nereye gideceğini biliyor musun?

Annesi Elif’in durduğu yere baktı. Ağzı “ben” diye bir kez daha kıpırdadı. Salih kadının kolunu tutmadı; kendi elini defterin yanına koydu.

Derya tabutun yanından kalktı. Askısını sol eliyle tuttu.

— Ben gidersem kardeşim çıkacak mı?

Vekil hemen cevap vermedi. Eşref ağzını açtı. Elif bir adım attığında kök ayak bileğinin önünde yeniden yükseldi.

— Cevabını bekle, dedi Derya’ya.

Vekil’in gözleri açık deftere indi.

— Mevcut ikame kalkar. Kalan bağ ölçülür.

Derya’nın yüzündeki küçük umut söndü. Yine de ayağı geriye gitmedi.

— Beni dene, dedi.

Salih nefes aldı. Göğsündeki yanma biraz çekilmişti. Derya’nın ayağı çizginin yakınında duruyordu. Kadın onu kaldırsa kendi ağzındaki adın ağırlığı azalacakmış gibi bekledi.

Tabutun kapağına dayandı. Eşref bunu gördü.

— Bu kez kimseyi zorlamadın. Kabul et.

Derya’nın askısının altındaki kol hareketsizdi. Elif bir elini kaldırdı; ablasına uzatmadı. Avucu aralarında öyle kaldı.

— Hayır, dedi.

Gönül’ün yüzü sertleşti.

— Ben karar verdim.

— Sen dur anne. Önce ben söyleyeceğim.

Derya bir şey söylemek üzere ağzını açtı. Salih ona döndü.

— Seni de.

Derya’nın öfkesi gözlerine çıktı.

— Bu sana kalmıyor.

— Benim üstümde onun adı var. Önce onu çekiyorum.

Cümlenin devamını getiremedi. Vekil’in tuttuğu sayfalara uzandı. Parmakları liflere takıldı; ıslak kâğıdı yırtmamak için durdu.

Vekil elini çekmedi.

— Başka ad gösterilecek mi?

Eşref kalabalığa baktı. Salih, o bakışın birini bulmasından korktu.

— Başka ad yok.

Salih, Derya çizgiye bir adım daha yaklaşsa ağrısının azalmasını istedi. Bu istek bir düşünce kadar hızlı geldi; onu söylememiş olması bedeninden silmiyordu.

Derya’nın askısının altında duran sağ eline baktı. Kadın onun rahatlaması için değildi orada.

Elif de değildi.

Salih sesini yükseltmeye çalışmadı. Açık defterin başında kendisini duyanların sayısı yetiyordu.

Söylerken dilinin altındaki yara açıldı. Kan dişlerine doldu. İkinci nefeste boğazı daraldı; Nihat sırtına elini koydu.

Salih, açık defterin kenarındaki kendi eline baktı. Elif’in tırnaklarının o gece bıraktığı izler yoktu. Başparmağı kâğıdın üstünde titriyordu.

— Ben Salih Koral, dedi. — Elif Yaman’ın adını kendi kaydımdan çekiyorum.

Vekil’in parmağı sayfaya daha sert bastı. Harfler yerlerinden ayrılmadı. Salih ilk sözünün yetmediğini anladı.

— Yerime kimseyi vermiyorum.

Ayaklarının altındaki toprak ağırlaştı. Çamur tabanlarından yukarı çıkmıyor, dizlerini bulunduğu yere çekiyordu. Tabutun kapağındaki eli kaydı. Gönül onu dirseğinden yakaladı.

— Oğlum.

Gönül, oğlunun dirseğini iki eliyle tutmaya çalıştı. Salih dizini oynatınca kadının ayağı çamurda sürüklendi.

Defterin ıslak liflerinde iki adın arasına ince bir beyazlık girdi. E harfi, Salih’in soyadındaki çizgiden ayrıldı. Ardından ötekiler. Elif’in adı silinmedi; kendi satırına döndü.

Elif ayağını kaldırdı. Kökün baskısı azalmıştı. İlk adımında dizleri artık kilitlenmedi.

İkincisinde çizgi yükselip önüne kapandı. Geri çekilmedi; bulunduğu yere oturdu.

Salih dizlerinin üzerine düştü. Göğsünün ortasında, daha önce olmayan küçük bir köşe yanıyordu. Başını öne eğince sıcaklık boğazına yürüdü. Kendi sesini duyabiliyordu ama gövdesi sesi çıkaracak kadar hava alamıyordu.

Nihat diz çöktü. Salih’in başını yana çevirdi. Ağzından gelen kan toprağa aktı.

Eşref defterin ayrılan satırına baktı.

— Bunu bitiremedin, dedi Vekil’e.

Vekil cevap vermedi. Levhasındaki işaretler birbirinin üstüne biniyordu. Parmağını kaldırdı; sayfanın üstünde kendi tırnağının izine benzeyen ince bir yanık kaldı.

Derya elindeki asıl Kırk Menzil yaprağını Nihat’a uzattı. Hoca, açık halkanın bulunduğu tarafı Salih’in önüne serdi.

— Tanık yeri orada, dedi. — Şu üstte. Açtığımız boşluk.

Salih doğrulamadı. Betonun altını temizlerken nasıl bir damla gördüğünü hatırladı. Molozu tam kaldıramamışlardı. Nihat’ın koluna tutundu; ayağa kalkmayı denedi. Bacağı sözünü dinlemedi.

Bekir tabutun öbür yanından geldi. Salih’in belinden tuttu. Gönül dirseğini bırakmadı. Üçü, patikanın açık kalan tarafına doğru bir adım attı.

Vekil önlerine geçti.

— Bu kayıt burada tamamlanır.

Nihat açık yaprağı kaldırdı.

— Orası metinde var.

Vekil’in kuru ayakkabısının ucu resmin köşesine değdi. Halkalardan biri kâğıdın dışına uzandı; levhasındaki aynı işaret karardı. Vekil ayağını hemen çekti.

Salih kendisini taşıyanların ellerini hissetti. Üstteki boşluk karanlıktı. Başını kaldırmak için durdu; Gönül de durdu. Elif’in önündeki çizgi hâlâ yerindeydi.

Bekir’in kolunu daha sağlam tuttu.

Harmanın üst kenarına kadar çıktılar. Salih molozun yanına oturdu. Kırık direği çekip boşluğun açık yüzünü temizledi. Parmaklarının arasındaki çamurda kendi kanı vardı.

— Şimdi burada söylüyorum, dedi. — Burada kalıyorum.

Bir damla, avucunun altından yükseldi.

Gönül onu görüp başını geriye çekti. Damla Salih’in göz hizasında durdu; sonra yukarı çıktı.

Molozun altındaki başka sular da toprağın içinden ayrılmaya başladı.

Vekil aşağıdaki taşın gerisindeydi. Salih’in bulunduğu yere bakarken bir ayağını geri aldı.

Bekir, Salih’in taşıyamadığı ağırlığı omzuna aldı. Salih ondan kendi yerine geçmesini istemiyordu; şu birkaç basamağı yürümek için koluna ihtiyacı vardı. Aradaki farkı ilk kez bu kadar açık biliyordu.