Jane Eyre kitap kapağı

23. bölüm / 39

Xxıı. Bölüm

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 39Şu an: Xxıı. Bölüm

XXII. BÖLÜM
Bay Rochester bana yalnızca bir haftalık izin vermişti; oysa Gateshead’den ayrılmam bir ayı buldu. Cenazeden hemen sonra gitmek istemiştim, ama Georgiana Londra’ya gidene kadar kalmam için yalvardı. Sonunda, kız kardeşinin gömülmesini düzenlemek ve aile işlerini yoluna koymak üzere buraya gelen amcası Bay Gibson onu Londra’ya çağırmıştı. Georgiana Eliza’yla yalnız kalmaktan korktuğunu söyledi; Eliza’dan ne kederinde teselli, ne korkularında destek, ne de hazırlıklarında yardım görüyordu. Bu yüzden onun zayıfça yakınmalarına ve bencilce ağıtlarına elimden geldiğince katlandım; elbiselerini dikmek ve bavullarını hazırlamak için de elimden geleni yaptım. Ben çalışırken onun aylaklık ettiği doğruydu; kendi kendime şöyle düşündüm: “Kuzenim, seninle benim hep birlikte yaşamamız yazgımız olsaydı, işe bambaşka bir düzenden başlardık. Sabır gösteren taraf olup sessizce oturup kalmazdım; sana düşen işleri verir, bitirmeni sağlardım, yoksa yapılmadan kalırdı. İçtenlikten yoksun, uzayıp giden yakınmalarının bazılarını da içine atıp susmanda ısrar ederdim. Aramızdaki bağın gelip geçici olması ve böylesine kederli bir zamana rastlaması yüzünden, sana karşı bu kadar sabırlı ve uyumlu davranmaya razı oluyorum.”

Sonunda Georgiana’yı uğurladım; şimdi de Eliza benden bir hafta daha kalmamı istedi. Planları bütün vaktini ve dikkatini gerektiriyormuş; bilinmeyen bir yere gitmek üzereymiş. Bütün gün kendi odasında kaldı, kapıyı içeriden sürgüledi; sandıkları doldurup çekmeceleri boşalttı, kâğıtları yaktı ve kimseyle konuşmadı. Evi gözetmemi, gelenleri karşılamamı ve taziye mektuplarına cevap vermemi istedi.

Bir sabah bana artık gidebileceğimi söyledi. “Ayrıca,” diye ekledi, “değerli hizmetleriniz ve ölçülü davranışınız için size teşekkür borçluyum! Sizin gibi biriyle yaşamakla Georgiana’yla yaşamak arasında fark var: Hayattaki görevinizi yerine getiriyor, kimseye yük olmuyorsunuz. Yarın,” diye devam etti, “Kıta’ya hareket ediyorum. Lisle yakınlarındaki bir dinî topluluğun evine yerleşeceğim—siz manastır derdiniz; orada sessiz, rahatsız edilmeden yaşayacağım. Bir süre Roma Katolik dogmalarını incelemeye ve sistemlerinin işleyişini dikkatle araştırmaya kendimi adayacağım. Şüphelendiğim gibi, her şeyin düzgün ve düzenli yapılmasını sağlamaya en elverişli inanç buysa, Roma’nın öğretilerini benimseyecek ve muhtemelen rahibe olacağım.”

Bu kararına ne şaşırdığımı belli ettim ne de onu vazgeçirmeye çalıştım. “Bu meslek sana tam uyacak,” diye düşündüm; “umarım sana hayır getirir!”

Ayrılırken, “Hoşça kal, kuzenim Jane Eyre; sana mutluluk dilerim: aklın başında,” dedi.

Ben de karşılık verdim: “Sen de akılsız değilsin, kuzenim Eliza; ama sahip olduğun akıl, sanırım bir yıl içinde bir Fransız manastırının duvarları ardında diri diri gömülecek. Neyse, beni ilgilendirmez; sana uyuyorsa pek umurumda değil.”

“Haklısın,” dedi; bu sözlerle ikimiz de kendi yolumuza gittik. Ne ondan ne de kız kardeşinden bir daha söz etmem gerekeceğine göre, şunu da burada belirteyim: Georgiana, varlıklı ama artık yaşını başını almış bir hovardayla kendisi için avantajlı bir evlilik yaptı; Eliza ise gerçekten rahibe oldu. Bugün, acemilik dönemini geçirdiği ve servetini bağışladığı manastırın başrahibesidir.

Uzun ya da kısa bir ayrılıktan sonra eve dönen insanların neler hissettiğini bilmiyordum: Bu duyguyu hiç yaşamamıştım. Çocukken uzun bir yürüyüşün ardından Gateshead’e dönüp soğuk ya da kederli göründüğüm için azarlanmanın ne demek olduğunu biliyordum; daha sonra kiliseden Lowood’a dönüp bol bir yemekle güzel bir ateşi özlemenin, ama ikisine de kavuşamamanın ne demek olduğunu öğrenmiştim. Bu dönüşlerin ikisi de pek keyifli ya da arzu edilir değildi: Beni belirli bir yere çeken, yaklaştıkça çekim gücü artan hiçbir mıknatıs yoktu. Thornfield’a dönüşü ise henüz deneyimlememiştim.

Yolculuğum bitmek bilmez gibiydi—çok bitmek bilmez: Bir gün elli mil, bir handa geçirilen bir gece; ertesi gün yine elli mil. İlk on iki saat boyunca son anlarında Reed Hanım’ı düşündüm; biçimi bozulmuş, rengi solmuş yüzünü gördüm, tuhaf biçimde değişmiş sesini duydum. Cenaze gününü, tabutu, cenaze arabasını, kiracılarla hizmetçilerden oluşan siyah kafileyi—akraba sayısı pek azdı—açık mezarı, sessiz kiliseyi, ağırbaşlı töreni düşündüm. Sonra Eliza’yla Georgiana’yı düşündüm; birini balo salonunun yıldızı, diğerini manastır hücresinin sakini olarak gözümde canlandırdım; kişiliklerinin ve karakterlerinin ayrı ayrı özellikleri üzerinde durup bunları çözümledim. Akşam —— adlı büyük kente varınca bu düşünceler dağıldı; gece onları bambaşka bir yöne çevirdi: Yolcu yatağıma uzanıp anıları geride bıraktım, olacakları düşünmeye başladım.

Thornfield’a dönüyordum; ama orada ne kadar kalacaktım? Uzun süre değil; bundan emindim. Yokluğum sırasında Bayan Fairfax’tan haber almıştım: Konuklar malikâneden ayrılmıştı; Bay Rochester üç hafta önce Londra’ya gitmişti ama iki hafta içinde dönmesi bekleniyordu. Bayan Fairfax, yeni bir araba satın almaktan söz ettiği için evliliğine hazırlık yapmaya gittiğini sanıyordu. Bayan Ingram’la evleneceği düşüncesi ona hâlâ tuhaf geliyormuş; ama herkesin söyledikleri ve kendi gördükleri yüzünden, bu olayın yakında gerçekleşeceğinden artık kuşkusu kalmamış. “Bundan kuşku duysan akla hayale sığmazdı,” diye düşündüm. “Kuşkum yok.”

Ardından şu soru geldi: “Nereye gidecektim?” Bütün gece Bayan Ingram’ı düşledim: Sabah gördüğüm canlı bir rüyada, Thornfield’ın kapılarını yüzüme kapatıp bana başka bir yolu gösterdiğini gördüm; Bay Rochester da kollarını kavuşturmuş, anlaşılan ikimize de alaycı bir gülümsemeyle bakıyordu.

Bayan Fairfax’a dönüş günümün tam tarihini bildirmemiştim; çünkü Millcote’ta beni karşılamaya bir araba ya da atlı araba gelsin istemiyordum. Yolu sessizce tek başıma yürümeye karar vermiştim; eşyamı seyisin gözetimine bıraktıktan sonra, haziran akşamı saat altı sularında George Hanı’ndan usulca sıvışıp Thornfield’a giden eski yola koyuldum. Yol çoğunlukla tarlaların arasından geçiyor, artık pek az kullanılıyordu.

Yaz akşamı aydınlık ya da görkemli değildi; ama hava açık ve yumuşaktı: Yol boyunca ot biçenler çalışıyordu. Gökyüzü tümüyle bulutsuz olmaktan uzak olsa da gelecek için umut veriyordu: Mavisi—göründüğü yerlerde—yumuşak ve sakindi; bulut katmanları yükseklerde ve inceydi. Batı da sıcaktı: Işığı su gibi parlayıp havayı serinletmiyordu; sanki mermer damarlı buhar perdesinin ardında bir ateş yakılmış, bir sunak yanıyordu ve açıklıklarından altın rengi kızıllıklar görünüyordu.

Yol önümde kısaldıkça seviniyordum; öyle ki bir kez durup bu sevincin ne anlama geldiğini kendime sordum ve aklıma, evime, kalıcı bir dinlenme yerine ya da sevgi dolu dostların gelip varışımı beklediği bir yere gitmediğimi hatırlattım. “Bayan Fairfax seni elbette sakin bir gülümsemeyle karşılar,” dedim; “küçük Adèle de seni görünce ellerini çırpıp zıplar. Ama çok iyi biliyorsun ki onları değil, bir başkasını düşünüyorsun; o ise seni düşünmüyor.”

Ama gençlik kadar dikbaşlı ne var? Deneyimsizlik kadar kör ne? Gençlik de deneyimsizlik de, Bay Rochester bana baksa da bakmasa da onu yeniden görme ayrıcalığının başlı başına bir mutluluk olduğunu söylüyordu; üstüne şunu ekliyorlardı: “Acele et! Acele et! Mümkünken onun yanında ol; en fazla birkaç gün ya da hafta sonra ondan sonsuza dek ayrılacaksın!” Sonra yeni doğmuş bir ıstırabı boğdum—sahiplenip büyütmeye kendimi ikna edemediğim biçimsiz bir şeyi—ve koşmaya devam ettim.

Thornfield çayırlarında da ot biçiyorlar; ya da daha doğrusu, ben vardığım sırada işçiler tırmıklarını omuzlarına almış, işlerini yeni bitirip eve dönüyorlar. Bir iki tarlayı geçmem, sonra yolu aşıp kapılara varmam gerek. Çitler nasıl da gül dolu! Ama toplamaya vaktim yok; eve ulaşmak istiyorum. Yapraklı ve çiçekli dallarını yolun üzerine uzatmış uzun bir yaban gülünü geçtim; taş basamaklı dar çit geçidini görüyorum; ve görüyorum—Bay Rochester orada oturuyor, elinde bir kitapla kalem; yazı yazıyor.

Evet, hayalet değil; ama bütün sinirlerim boşalmış gibi: Bir an için kendime hâkim olamıyorum. Bu ne demek? Onu gördüğümde böyle titreyeceğimi, yanında sesimi ya da hareket etme gücümü yitireceğimi sanmamıştım. Kımıldayabilir kımıldamaz geri dönerim: Kendimi büsbütün gülünç duruma düşürmem gerekmiyor. Eve giden başka bir yol biliyorum. Yirmi yol bilsem ne fark eder; beni gördü.

“Hey!” diye seslendi; kitabını ve kalemini kaldırdı. “İşte buradasın! Lütfen gel.”

Sanırım yanına gidiyorum; ama nasıl gittiğimi bilmiyorum. Hareketlerimin neredeyse farkında değilim; tek derdim sakin görünmek ve her şeyden çok yüzümdeki kasların hareketini denetlemek—çünkü o kasların irademe küstahça başkaldırdığını, gizlemeye karar verdiğim şeyi açığa vurmak için çırpındığını hissediyorum. Ama duvağım var—yüzüme inik; hâlâ terbiyeli bir sükûnetle davranmayı becerebilirim.

“Demek bu Jane Eyre? Millcote’tan mı geliyorsun, hem de yürüyerek? Evet—yine numaralarından biri: Bir araba çağırmayıp sokaklarda ve yollarda sıradan bir ölümlü gibi gürültüyle ilerlemek yerine, evinin civarına alacakaranlıkla birlikte, sanki bir düş ya da gölgeymişsin gibi süzülerek gelmek. Geçen ay kendine ne yaptın bakalım?”

“Ölmüş olan teyzemin yanındaydım, efendim.”

“Tam Janevari bir cevap! İyi melekler beni korusun! Öteki dünyadan—ölülerin diyarından—geliyor ve burada, alacakaranlıkta benimle yalnızken karşılaşıp bunu söylüyor! Cesaret edebilsem, beden misin gölge misin diye anlamak için sana dokunurdum, seni peri! Ama bataklıktaki mavi bir yalancı ışığı tutmaya kalkışmak kadar akıl kârı olurdu bu. Kaçak!” Bir an durduktan sonra ekledi: “Bütün bir ay benden uzaktaydın; yemin ederim, beni tamamen unutmuşsundur!”

Efendimle yeniden karşılaşmanın, yakında efendim olmaktan çıkacağı korkusu ve onun gözünde hiçbir şey olmadığımı bilmem yüzünden gölgelense de, bana mutluluk vereceğini biliyordum. Bay Rochester’da (en azından ben öyle düşünüyordum) mutluluk verme gücü öylesine boldu ki, benim gibi başıboş ve yabancı kuşlara serptiği kırıntıları tatmak bile gönül hoşluğuyla ziyafet çekmek gibiydi. Son sözleri içime merhem gibi geldi: Onu unutup unutmamamın onun için bir anlamı olduğunu ima ediyor gibiydiler. Thornfield’dan evim diye söz etmişti—keşke gerçekten evim olsaydı!

Çit geçidinden çekilmedi; yanından geçmek için izin istemeye de pek gönlüm yoktu. Biraz sonra Londra’ya gidip gitmediğini sordum.

“Evet; herhâlde bunu ikinci görüşün sayesinde öğrendin.”

“Bayan Fairfax mektubunda söylemişti.”

“Peki ne yapmak için gittiğimi söyledi mi?”

“Ah, evet efendim! Herkes ne işiniz olduğunu biliyordu.”

“Arabayı görmelisin, Jane; Bayan Rochester’a tam uyacağını düşünüyor musun, söyle bakalım. O mor yastıklara yaslanmış hâliyle Kraliçe Boadicea’ya benzemeyecek mi? Keşke, Jane, dış görünüşüm bakımından ona eşlik etmeye biraz daha uygun olsaydım. Söyle şimdi, peri kızım—beni yakışıklı bir adama dönüştürecek bir büyün, iksirin ya da öyle bir şeyin yok mu?”

“Bu büyünün gücünü aşar, efendim,” dedim; içimden de ekledim: “Sevgiyle bakan bir göz, yakışıklı görünmek için gereken tek büyüdür; böyle bakan biri için yeterince yakışıklısınız; hatta sertliğinizin güzellikten daha etkili bir gücü var.”

Bay Rochester bazen söylemediğim düşüncelerimi benim anlayamayacağım bir keskinlikle okurdu. Bu kez ani cevabıma aldırmadı; ama nadiren kullandığı, yalnız kendine özgü bir gülümsemeyle bana gülümsedi. Sanki onu sıradan şeyler için fazla değerli buluyordu: Duygunun gerçek güneş ışığıydı—şimdi üzerime saçıyordu onu.

“Geç, Janet,” dedi, çit geçidinden geçmem için kenara çekilerek; “eve çık ve yorgun, küçük gezgin ayaklarını bir dostun eşiğinde dinlendir.”

Artık tek yapmam gereken sessizce sözünü dinlemekti; daha fazla konuşmama gerek yoktu. Tek kelime etmeden çit geçidini aştım ve sakince yanından ayrılmaya niyetlendim. Bir dürtü beni olduğum yere mıhladı—bir güç beni döndürdü. Şunu söyledim—ya da içimdeki bir şey, bana rağmen, benim yerime söyledi—

“Bana gösterdiğiniz büyük iyilik için teşekkür ederim, Bay Rochester. Size yeniden kavuştuğuma tuhaf bir sevinç duyuyorum; siz neredeyseniz benim evim orası—tek evim.”

Öyle hızlı yürüdüm ki, peşimden gelmeye kalksaydı bile beni yakalaması güç olurdu. Küçük Adèle beni görünce sevinçten deliye döndü. Bayan Fairfax her zamanki açık sözlü samimiyetiyle karşıladı beni. Leah gülümsedi; Sophie bile neşeyle “bon soir” dedi. Bu çok hoştu; insanlar tarafından sevilmenin ve varlığının onların mutluluğuna katkıda bulunduğunu hissetmenin verdiği mutluluk gibisi yoktur.

O akşam geleceğe gözlerimi kararlılıkla kapadım; beni yaklaşan ayrılık ve keder konusunda uyaran sese kulaklarımı tıkadım. Çay bitmiş, Bayan Fairfax örgüsünü eline almış, ben de yakınına alçak bir yere oturmuş, Adèle halının üzerinde diz çöküp yanıma sokulmuştu. Karşılıklı sevgi duygusu sanki bizi altın bir huzur çemberiyle kuşatmıştı. Ayrılığımızın yakın zamanda ya da uzun süreli olmaması için içimden sessizce dua ettim. Tam böyle otururken Bay Rochester haber vermeden içeri girdi; bu kadar dostça bir topluluğu görmekten hoşnut olmuş gibiydi. Yaşlı hanımın evlat edindiği kızına yeniden kavuştuğuna göre artık her şeyin yolunda olduğunu düşündüğünü söyledi; Adèle’in de “küçük İngiliz annesini yemeye hazır” olduğunu ekledi. Evlendikten sonra bile bizi bir yerde himayesinde bir arada tutacağını, varlığının güneşinden büsbütün yoksun bırakmayacağını biraz olsun umut etmeye cüret ettim.

Thornfield Hall’a dönüşümün ardından kuşkulu bir sükûnetle geçen iki hafta geldi. Efendinin evliliğinden söz edilmiyor, böyle bir olay için hazırlık yapıldığını da görmüyordum. Neredeyse her gün Bayan Fairfax’a kesin bir haber alıp almadığını soruyordum; yanıtı hep hayır oluyordu. Bir keresinde, Bay Rochester’a gelinini ne zaman eve getireceğini gerçekten sorduğunu söyledi; ama o yalnızca bir şakayla ve tuhaf bakışlarından biriyle karşılık vermiş, Bayan Fairfax da ondan ne anlaması gerektiğini çıkaramamıştı.

Beni özellikle şaşırtan bir şey vardı: Ingram Park’a gidip gelinmiyor, ziyaret yapılmıyordu. Gerçi orası yirmi mil uzakta, başka bir kontluğun sınırındaydı; ama bu mesafe tutkulu bir âşık için ne ifade ederdi? Bay Rochester gibi at binmekte deneyimli ve yorulmak bilmez biri için sabah yapılacak bir gezintiden ibaretti. Kurmaya hakkım olmayan umutlara kapılmaya başladım: Nişan bozulmuştu; söylenti yanlıştı; taraflardan biri ya da ikisi fikir değiştirmişti. Efendimin yüzünde keder ya da öfke belirtisi arardım; ama yüzünün bulutlardan ya da kötü duygulardan bu kadar arınmış olduğu bir zaman hatırlamıyordum. Öğrencimle birlikte onun yanında olduğum anlarda keyifsiz olup kaçınılmaz kederime gömülürsem o daha da neşeleniyordu. Beni hiç bu kadar sık yanına çağırmamış, yanındayken hiç bu kadar nazik davranmamıştı; ve ne yazık ki onu hiç bu kadar çok sevmemiştim.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…